Genel Tekrar Testi - 51
Kamu hizmetlerinin sunumuna egemen olan genel ilkeler (süreklilik, tarafsızlık, uyarlama vb.) dikkate alındığında, bu ilkeler arasında yer almayan kavram hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Kamu hizmetlerinin sunumuna egemen olan genel ilkeler (süreklilik, tarafsızlık, uyarlama vb.) dikkate alındığında, bu ilkeler arasında yer almayan kavram hangisidir?
- A) Değişkenlik (uyarlama) ilkesi
- B) Hizmetlerin bedelsiz (ücretsiz) olması ilkesi
- C) Seçimlik/isteğe bağlılık ilkesi ✓
- D) Kesintisiz sunulmasını öngören süreklilik ilkesi
- E) Yararlananlar arasında eşitlik sağlayan tarafsızlık ilkesi
Kamu hizmetlerinde süreklilik ve düzenlilik, değişkenlik veya uyarlama, eşitlik, tarafsızlık ve nesnellik gibi ilkeler geçerlidir. Bedelsizlik bazı sınıflandırmalarda kamu hizmetleriyle ilişkilendirilse de tüm hizmetler için mutlak değildir. Seçimlik adıyla bir kamu hizmeti ilkesi bulunmaz. Seçimlik, kamu hizmetlerine hâkim ilkeler arasında yer almaz.
2. İdari yapılanmada merkezden yönetim ilkesinin sakıncaları arasında gösterilemeyecek olan durum hangisidir?
- A) Üniter devlet yapısını zayıflatarak ülke bütünlüğünü tehlikeye sokması ✓
- B) Karar süreçlerini uzatarak hizmetlerin gecikmesine yol açması
- C) Taşradaki yerel ve özgün ihtiyaçların yeterince anlaşılamaması
- D) Yerel katılımı azalttığı için demokratik temsile tam uymaması
- E) Bürokrasi ve kırtasiyeciliğin artmasına neden olması
Merkezden yönetim bürokrasiyi artırabilir, kararların gecikmesine yol açabilir, yerel ihtiyaçların yeterince dikkate alınmasını engelleyebilir ve halkın yönetime katılımını sınırlandırabilir. Buna karşılık üniter yapıyı ve ülke bütünlüğünü güçlendirmesi merkezden yönetimin yararlarındandır. Ülke bütünlüğünü sarsma tehlikesi merkezden yönetimin değil, aşırı yerinden yönetimin sakıncaları arasında gösterilir.
3. İdari yapılanmada merkezden yönetim (merkeziyetçilik) modelinin yararları arasında gösterilemeyecek olan durum hangisidir?
- A) Kamu görevlilerini yerel nüfuz ve partizan baskılardan koruması
- B) Halkın doğrudan yerel yönetime katılımını artırarak demokratikleşmeyi güçlendirmesi ✓
- C) Ülkede güçlü bir devlet otoritesinin kurulmasını kolaylaştırması
- D) Kamu bütçesinin ve mali denetimin daha kolay yürütülmesi
- E) Kamu hizmetlerinin ülke çapında daha planlı ve rasyonel sunulmasını sağlaması
Merkezden yönetim güçlü devlet otoritesi, kolay mali denetim, ülke çapında planlı hizmet ve kamu görevlilerinin yerel etkilerden korunması gibi yararlar sağlar. Kararların merkezde toplanması halkın yönetime katılımını azalttığından demokratik ilkelere uygunluk merkezden yönetimin yararı sayılmaz. Demokratik katılım bakımından avantajlı olan sistem yerinden yönetimdir.
4. Kamu hizmetlerinin yerinden yönetim esasına göre yürütülmesinin yararları (faydaları) arasında gösterilebilecek durum hangisidir?
- A) Hizmetlerin sunulmasındaki kırtasiyecilik ve bürokrasiyi azaltması ✓
- B) Hizmetlerin ülke genelinde daha planlı, rasyonel ve tek tip yürütülmesini sağlaması
- C) Mali hesapların merkezi denetimini daha kolay hale getirmesi
- D) Ülkede daha güçlü ve merkeziyetçi bir devlet yönetimi tesis etmesi
- E) Bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını eşitleyici etki yapması
Yerinden yönetim, kararların hizmetin görüldüğü yere yakın alınmasını sağlayarak yerel ihtiyaçlara hızlı cevap verilmesine, halkın yönetime katılmasına ve merkezdeki kırtasiyecilik ile bürokrasinin azalmasına katkıda bulunur. Diğer seçeneklerdeki özellikler daha çok merkezden yönetimin yararlarıdır. Kararın merkeze gidip dönmesine gerek kalmaması bürokrasiyi ve zaman kaybını azaltır.
5. İdarenin yürüttüğü idari fonksiyonun özellikleri dikkate alındığında, yanlış olan veya idari fonksiyonun özelliklerinden olmayan durum hangisidir?
- A) Kendiliğinden harekete geçebilmesi ve sürekli olması
- B) Münhasıran yazılı idari işlemlerle yerine getirilip fiili eylemleri kapsamaması ✓
- C) Kendiliğinden harekete geçebilmesi ve idari işlemlerle yürütülmesi
- D) İdari işlemlerle yürütülmesi ve tüm bireyleri kapsaması
- E) Kendiliğinden harekete geçmesi, sürekli olması ve tüm bireyleri kapsaması
İdari fonksiyon kendiliğinden harekete geçebilen, sürekli ve tüm bireylerle doğrudan bağlantılı bir devlet fonksiyonudur. Ancak yalnızca idari işlemlerle değil, yol yapımı veya sağlık hizmeti sunulması gibi idari eylemlerle de yerine getirilir. Yanlış olan yalnız III'tür; idari fonksiyon işlem ve eylemlerle yürütülür.
6. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), hiyerarşik ve idari yapı açısından hangi bakanlığa bağlı olarak faaliyet yürütür?
- A) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ✓
- B) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- C) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
- D) İçişleri Bakanlığı
- E) Cumhurbaşkanlığı
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, sosyal konut üretimi ve planlı kentleşmeye yönelik görevlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı olarak yürütür. TOKİ'nin bağlı olduğu bakanlık Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır.
7. Kamu hizmetlerinin yerinden yönetim yöntemiyle yürütülmesinin sakıncaları (olumsuz yanları) arasında gösterilemeyecek olan durum hangisidir?
- A) Merkezi mali denetimin zorlaşması
- B) Bölgeler arası gelişmişlik farklarını artırma ve milli birliği zayıflatma riski
- C) Yerel düzeyde partizanca uygulamalara yol açabilmesi
- D) Karar mekanizmalarını yerelleştirerek bürokrasiyi ve kırtasiyeciliği azaltması ✓
- E) Yeterli idari ve mali kaynak olmadığında hizmetlerin aksaması
Yerinden yönetim mali denetim güçlüğü, yerel partizanlık, bölgeler arası eşitsizlik ve kaynak yetersizliği gibi sakıncalar doğurabilir. Kararların hizmet yerine yakın alınması kırtasiyeciliği azaltır ve işlemleri hızlandırır; yavaşlatmaz. Bürokrasi ve kırtasiyeciliğin azalması yerinden yönetimin yararıdır.
8. Kamu düzeninin bozulmasını ve suç işlenmesini önlemek üzere önleyici nitelikte faaliyette bulunan kolluk türü hangisidir?
- A) Adli kolluk
- B) Özel kolluk
- C) Siyasi kolluk
- D) Askerî kolluk
- E) İdari kolluk ✓
İdari kolluk kamu düzeninin bozulmasını önlemek için suç veya düzensizlik gerçekleşmeden önce harekete geçer. Adli kolluk ise kamu düzeni bozulup suç işlendikten sonra fail ve delillerin araştırılmasına yönelik bastırıcı faaliyet yürütür. Önleyici kolluk idari, bastırıcı kolluk adli kolluktur.
9. Toplumun günlük gereksinimlerini karşılamak ve kamu yararını hayata geçirmek için yürütülen sürekli kamusal faaliyetlerin tamamına ne ad verilir?
- A) Yargı
- B) İdare (maddi anlamda) ✓
- C) Kolluk
- D) İç düzen
- E) Yasama
Maddi anlamda idare, toplumun günlük ve ortak ihtiyaçlarını karşılamak ve kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yürütülen sürekli kamusal faaliyetlerin bütünüdür. Yasama genel ve soyut kurallar koyar, yargı uyuşmazlıkları çözer; idare ise bu kuralları somutlaştırarak günlük kamu ihtiyaçlarını karşılar. Günlük ve ortak ihtiyaçların karşılanmasına yönelik kamusal faaliyet, maddi anlamda idareyi ifade eder.
10. Bir kamu inşaatı veya bayındırlık hizmeti sırasında malzeme çıkarmak ya da ekipman yerleştirmek amacıyla, özel taşınmaza bedeli karşılığında geçici süreyle el konulması işlemi hangisidir?
- A) İstimval
- B) Kamulaştırma
- C) Geçici işgal ✓
- D) Devletleştirme
- E) Kamulaştırmasız el atma
Geçici işgal, bir bayındırlık hizmetinin yürütülmesi sırasında gerekli malzemeleri çıkarmak veya araç ve gereçleri yerleştirmek amacıyla özel mülkiyetteki bir taşınmazdan bedeli karşılığında geçici olarak yararlanılmasıdır. Taşınmazın mülkiyeti idareye geçmez. El atmanın geçici olması ve taşınmaz malikine bedel ödenmesi bu kurumu kamulaştırmadan ayırır.
11. Kamu görevlerine kabul edilmenin, görevde yükselmenin ve ilişiğin kesilmesinin bilgi, yetenek, kıdem ve diploma esasına göre nesnel ölçütlerle yürütülmesi ilkesi hangisidir?
- A) Kademe
- B) Derecelendirme
- C) Liyakat ✓
- D) Kariyer
- E) Sınıflandırma
Liyakat ilkesi kamu görevine girişin, hizmet içinde ilerleme ve yükselmenin ve görevin sona ermesinin bilgi, yetenek ve başarı ölçütlerine dayanmasını ifade eder. Sistem eşit imkânlarla uygulanarak memurlara keyfî işlemlere karşı güvence sağlar. Bilgi ve yeteneğe dayalı giriş, yükselme ve güvence liyakat ilkesidir.
12. Aşağıda verilen kamu birimi ve kuruluşlarından hangisi devlet tüzel kişiliğinden ayrı müstakil bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir?
- A) Ticaret ve sanayi odaları ✓
- B) Diyanet İşleri Başkanlığı
- C) Bakanlıklar
- D) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı
- E) Taşradaki İller
Ticaret ve sanayi odaları kanunla kurulan kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı kamu tüzel kişiliğine sahiptir. Bakanlıklar, iller ve belirtilen Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıklar devlet tüzel kişiliği içinde yer alır. Seçenekler arasında ayrı kamu tüzel kişiliği bulunan kuruluş ticaret ve sanayi odalarıdır.
13. Hiyerarşik amirin, astları ve onların işlemleri üzerindeki yetkileri göz önüne alındığında, amire tanınmayan yetki hangisidir?
- A) Astın yaptığı idari işlemleri denetlemek ve değiştirmek
- B) Mevzuata uygun olarak astı görevden uzaklaştırmak
- C) Yasal sınırlar içinde disiplin cezası uygulamak
- D) Astın görev yerini idari gerekliliklerle değiştirmek
- E) Astın yerine geçip onun yetkisindeki işlemi doğrudan yapmak ✓
Hiyerarşik amir astına emir verebilir, astın işlemlerini denetleyebilir, değiştirebilir, kaldırabilir ve kanuni şartlarla disiplin veya görevden uzaklaştırma yetkilerini kullanabilir. Ancak astın görev alanına giren işlemi onun yerine geçerek doğrudan yapamaz. Hiyerarşi denetim ve yönlendirme sağlar fakat amire genel bir ikame yetkisi vermez.
14. Ülkemizde genel idari kolluk kuvvetlerinden biri olarak görev yapan jandarma teşkilatı, kolluk hizmetlerinin yürütülmesi ve hiyerarşik denetimi açısından hangi makama bağlıdır?
- A) Milli Savunma Bakanlığı
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
- C) İçişleri Bakanlığı ✓
- D) Genelkurmay Başkanlığı
- E) Cumhurbaşkanlığı Makamı
Jandarma, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasına ilişkin kolluk görevlerini Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde yürütür ve İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Özellikle polis görev alanı dışındaki yerlerde genel kolluk hizmeti sunar. Jandarmanın genel kolluk bakımından bağlı olduğu makam İçişleri Bakanlığıdır.
15. Ülke içindeki emniyet, asayiş, dirlik ve genel asayişin korunmasını hedefleyen kamusal idari faaliyet hangisidir?
- A) Kamu düzenini sağlayan kolluk faaliyetleri ✓
- B) Milli güvenlik koruma çalışmaları
- C) Toplumsal ihtiyaçları karşılayan genel kamu hizmetleri
- D) Sektörleri destekleyici özendirme faaliyetleri
- E) Kurumların iç işleyişine dair iç düzen faaliyetleri
Kolluk faaliyetleri, kamu düzenini oluşturan güvenlik, esenlik, sağlık ve dirlik gibi değerleri korumaya yönelik idari faaliyetlerdir. İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma ve Sahil Güvenlik temel kolluk birimleri arasında yer alır. İç güvenlik, emniyet ve asayiş ifadeleri doğrudan kolluk faaliyetini gösterir.
16. Bireylerin herhangi bir zorlama olmaksızın, kendi özgür iradeleriyle kamu görevine girmesini veya girmemeyi tercih edebilmesini güvenceleyen ilke hangisidir?
- A) Liyakat ilkesi
- B) Eşitlik ilkesi
- C) Hiyerarşi ilkesi
- D) Serbestlik ilkesi ✓
- E) Kariyer ilkesi
Serbestlik ilkesi, kamu hizmetine girmenin kişinin özgür iradesine bağlı olmasını ve hiç kimsenin isteği dışında memur olmaya zorlanamamasını ifade eder. Kamu hizmetine giriş hakkı bulunmakla birlikte bu hakkın kullanılması zorunlu değildir. Kamu görevine gönüllü giriş serbestlik ilkesidir.
17. Genel kolluk teşkilatları arasında yer alan Jandarma Genel Komutanlığı, asayiş ve güvenlik görevleri yönünden hiyerarşik olarak hangi makama bağlıdır?
- A) Millî Savunma Bakanlığı
- B) Cumhurbaşkanlığı Makamı
- C) İçişleri Bakanlığı ✓
- D) Genelkurmay Başkanlığı
- E) Adalet Bakanlığı
Jandarma Genel Komutanlığı, emniyet ve asayiş ile genel kolluk görevleri bakımından İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Polis görev alanı dışındaki yerlerde kamu düzenini koruyan genel idari kolluk birimlerinden biridir. Jandarmanın bağlı olduğu bakanlık İçişleri Bakanlığıdır.
18. Toplum açısından hayati önem taşıyan faaliyetlerin, bireysel kazanç amacı güdülmeden ortak çıkarlar doğrultusunda yürütülmesini ifade eden kavram hangisidir?
- A) Kamu hizmeti
- B) Kamu yararı ✓
- C) Kamu gücü
- D) Kolluk faaliyeti
- E) İdari işlem
Kamu yararı, toplum açısından yaşamsal önem taşıyan faaliyetlerin kişisel kazanç amacı yerine toplumun ortak çıkarları gözetilerek yürütülmesini ifade eder. Faaliyetin kâr amacı olmaksızın doğrudan toplumun yararına yürütülmesi kamu yararı ilkesinin bir gereğidir.
19. Kamu hizmetlerinin görülme usullerinden biri olan kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinin temel niteliği hangisidir?
- A) Devletin tüm idari denetim yetkilerini özel kuruluşa devretmesi
- B) Hizmetin özel sektör tarafından belirli bir süre yürütülmesi ✓
- C) Kamu hizmetlerinin süresiz olarak özel sektöre devredilmesi
- D) Hizmetin yerel yönetimlerin dışındaki kurumlarca yürütülmesi
- E) İmtiyaz sahibinin devlet adına doğrudan vergi toplaması
İmtiyaz usulünde özel kişi veya şirket kamu hizmetini bir idari sözleşmeye dayanarak, kendi kâr ve zararına ve belirli bir süre boyunca kurar veya işletir. İdarenin hizmet üzerindeki gözetim ve denetim yetkisi devam eder; hizmet özel kişiye süresiz bırakılmaz. İmtiyaz geçici ve sözleşmeye bağlıdır; idarenin denetimi ortadan kalkmaz.
20. İdarenin kendi iç işleyişini, personel rejimini, eğitim ve disiplin süreçlerini yürütmek amacıyla yaptığı faaliyetler nasıl adlandırılır?
- A) Yasama ve düzenleme hizmetleri
- B) Öz yönetim/iç düzen faaliyetleri ✓
- C) Toplumsal dirlik ve esenlik hizmetleri
- D) Kamu düzenini sağlayan kolluk faaliyetleri
- E) Ulusal güvenlik ve koruma faaliyetleri
İdarenin kendi teşkilatını ve personel düzenini sürdürmek amacıyla yaptığı personel alımı, eğitim, görevlendirme ve disiplin işlemleri iç düzen ya da öz yönetim faaliyetleri olarak adlandırılır. Bu işlemler dış kamu düzeninden çok idarenin kendi işleyişine yöneliktir. Faaliyet idarenin kendi personeli ve iç organizasyonuyla ilgiliyse öz yönetim faaliyetidir.
21. İdarenin yürüttüğü bir bayındırlık hizmeti esnasında, özel mülkiyetteki bir araziden taş, toprak, kum gibi malzemeleri geçici olarak alması veya buraya malzeme yığması işlemi hangisidir?
- A) Özelleştirme
- B) Kamulaştırma
- C) Devletleştirme
- D) Satın alma usulü
- E) Geçici işgal ✓
Geçici işgal, bir bayındırlık hizmetinin yürütülmesi sırasında gerekli taş, kum, kireç ve çakıl gibi maddeleri çıkarmak veya malzeme koymak amacıyla özel mülkiyetteki boş araziye bedeli karşılığında geçici olarak el atılmasıdır. Taşınmazın mülkiyeti idareye geçmez. Bayındırlık malzemesi temini için taşınmazdan geçici yararlanma, geçici işgaldir.
22. İdarenin, kamu yararı doğrultusunda özel mülkiyete tabi bir taşınmazın mülkiyetini almadan ondan geçici olarak yararlanması hangisidir?
- A) Kamulaştırma
- B) İstimval
- C) Devletleştirme
- D) Kamulaştırmasız el atma
- E) Geçici işgal ✓
Geçici işgal, bir bayındırlık hizmeti sırasında ihtiyaç duyulan malzemeleri çıkarmak veya araç ve gereçleri koymak amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazdan bedeli karşılığında geçici olarak yararlanılmasıdır. Taşınmazın mülkiyeti idareye geçmez. Taşınmazdan geçici yararlanma vardır; mülkiyet devri olmadığı için kamulaştırma değildir.
23. İdari kolluk personeli sınıflandırması dikkate alındığında, ülkemizdeki genel idari kolluk teşkilatına mensup olan görevliler hangileridir?
- A) Polis, Jandarma ve Gümrük kollukları
- B) Jandarma
- C) Polis, Jandarma, Orman ve Gümrük kollukları
- D) Polis ve Jandarma ✓
- E) Polis
Genel idari kolluk, kamu düzenini genel olarak korumakla görevli polis, jandarma ve bekçiden oluşur. Orman ve gümrük kollukları ise yalnızca kendi özel görev alanlarında yetkili olan özel idari kolluk birimleridir. Polis ve jandarma genel; orman ve gümrük kollukları özel idari kolluktur.
24. İdari birimlerin, günlük hayatta kamu düzenini tesis etmek ve olası ihlalleri önlemek amacıyla yürüttüğü faaliyetler bütününe ne ad verilir?
- A) Kamu gücü kullanma yetkisi
- B) Genel kamu hizmeti sunumu
- C) Kamu düzenini koruyucu kolluk faaliyetleri ✓
- D) Toplumsal kamu yararı amacı
- E) Tek taraflı idari işlem yapılması
Kolluk faaliyetleri, idarenin güvenlik, esenlik, genel sağlık ve genel ahlak gibi kamu düzeni unsurlarını korumak için yürüttüğü önleyici ve gerektiğinde düzeltici faaliyetlerdir. İdari kolluk suç işlenmeden önce kamu düzeninin bozulmasını önlemeye yönelir. Gündelik kamu düzenini koruma amacı doğrudan kolluk faaliyetini tanımlar.
25. Ayırt etme gücüne sahip, ergin olan ve kısıtlı bulunmayan bir kişi, ehliyet sınıflamasında aşağıdakilerden hangisine dahildir?
- A) Sınırlı ehliyetliler
- B) Tam ehliyetliler ✓
- C) Sınırlı ehliyetsizler
- D) Tam ehliyetsizler