Genel Tekrar Testi - 6
1982 Anayasası'nın 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesindeki açıkça sayılan ayrımcılık yasakları arasında yer almayan unsur hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 1982 Anayasası'nın 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesindeki açıkça sayılan ayrımcılık yasakları arasında yer almayan unsur hangisidir?
- A) Meslek grubu ✓
- B) Dil
- C) Sosyal sınıf
- D) Cinsiyet
- E) Irk
Eşitlik maddesinde dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebepler sayılmıştır; meslek grupları bu açık listeye dahil değildir.
2. Aşağıdaki amaçlardan hangisiyle yapılan kamulaştırma işlemlerinde, kamulaştırma bedelinin taksitler halinde ödenmesi anayasal olarak mümkün değildir?
- A) Tarım reformu
- B) Otoyol ve kara yolu projeleri ✓
- C) Kıyıların korunması
- D) Orman ve turizm projeleri
- E) Büyük enerji ve sulama projeleri
Enerji, sulama, tarım reformu, ormanlaştırma gibi büyük kamu yatırımlarında bedel taksitlendirilebilir; ancak otoyol veya sıradan kara yolu kamulaştırma bedellerinin peşin ödenmesi anayasal bir zorunluluktur.
3. 1982 Anayasası uyarınca temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasına dair kurallar çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Sınırlamalar hakkın özüne dokunamaz.
- B) Sınırlamalar ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.
- C) Sınırlamalar Anayasa'nın sözüne ve ruhuna aykırı olamaz.
- D) Sınırlamalar demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz.
- E) Haklar hem genel sınırlama sebepleriyle hem de ilgili maddelerdeki özel sebeplerle sınırlandırılabilir. ✓
2001 anayasa değişikliği sonrasında genel sınırlama nedenleri kaldırılmış olup; temel haklar sadece ilgili maddelerinde belirtilen özel sebeplere dayanılarak sınırlanabilir.
4. 1982 Anayasası'nda düzenlenen Türk vatandaşlığına ilişkin kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Hiçbir Türk vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamaz.
- B) Vatandaşlık kanunun gösterdiği şartlarla kazanılır ve kaybedilir.
- C) Türk Devleti'ne vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkes Türk'tür.
- D) Türk babanın veya Türk annenin çocuğu Türk'tür.
- E) Vatandaşlıktan çıkarma işlemlerine karşı yargı yolu kapalıdır. ✓
Vatandaşlıktan çıkarma karar ve işlemlerine karşı yargı yolu kapatılamaz. Yanlış ifade E seçeneğidir.
5. 1982 Anayasası'na göre siyasi partilerin kuruluşu ve işleyişi hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Partilerin kadın ve gençlik kolları gibi yan kuruluşlar oluşturması yasaktır. ✓
- B) Üniversite öğretim üyelerinin siyasi partilere üye olmasına kanunla izin verilebilir.
- C) Siyasi partiler izin almadan kurulabilirler.
- D) Temelli kapatılan bir partinin başka bir adla yeniden açılması yasaktır.
- E) Siyasi partilerin ticari faaliyet yapmaları yasaktır.
Siyasi partiler kendi tüzükleri çerçevesinde kadın kolları, gençlik kolları gibi yan ve yardımcı kuruluşlar kurabilirler; dolayısıyla bunu yasaklayan şık yanlıştır.
6. 1982 Anayasası'nın 61. maddesinde, sosyal güvenlik bakımından özel tedbirlerle korunacağı belirtilen kesimler arasında sayılmayan grup hangisidir?
- A) Korunmaya muhtaç durumdaki çocuklar
- B) Harp malulleri ve şehit yakınları
- C) Yoksul vatandaşlar ✓
- D) Yaşlılar
- E) Engelliler
Anayasa'nın 61. maddesinde harp ve vazife malulleri, şehit dul ve yetimleri, malul ve gaziler, engelliler, yaşlılar ile korunmaya muhtaç çocuklar özel olarak korunması gereken gruplar olarak belirtilmiştir. Yoksullar ise bu özel maddede ismen yer almamaktadır.
7. Anayasa'ya göre, siyasi partilerin gelir, gider ve tüm mali hesaplarının kanuna uygunluğunu denetlemekle görevli olan yetkili organ hangisidir?
- A) Sayıştay
- B) Hazine ve Maliye Bakanlığı
- C) Anayasa Mahkemesi ✓
- D) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- E) TBMM Anayasa Komisyonu
Siyasi partilerin gelir, gider ve mali yapılarının anayasaya ve kanunlara uygunluğunu denetleme yetkisi Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
8. Kamu Denetçiliği Kurumunun en üst yöneticisi olan Kamu Başdenetçisini seçme yetkisi hangi mercie aittir?
- A) Anayasa Mahkemesi Genel Kuruluna
- B) Hazine ve Maliye Bakanlığına
- C) Cumhurbaşkanına
- D) Adalet Bakanlığına
- E) Türkiye Büyük Millet Meclisine ✓
Kamu Başdenetçisi, TBMM Genel Kurulunda yapılan gizli oylama ile dört turlu seçim sonucunda seçilir.
9. Aşağıdakilerden hangisi, 1982 Anayasası'nın temel haklar kısmında 2011 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle eklenen bir düzenlemedir?
- A) Spor federasyonlarının yönetim ve disiplin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkim yoluna başvurulabilmesi ✓
- B) Kişinin kendisini ve yakınlarını suçlayan beyanda bulunmaya zorlanamaması
- C) Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğinin güvence altına alınması
- D) Düşünceyi açıklama ve yayma hakkının düzenlenmesi
- E) Memurlar ve diğer kamu görevlilerine toplu sözleşme hakkı tanınması
Spor tahkim kurulu kararlarının kesinliğini ve spor federasyonlarının disiplin kararlarına karşı zorunlu tahkim yolunu getiren madde 2011 yılında anayasaya eklenmiştir.
10. Anayasa'da düzenlenmiş kanun önünde eşitlik ilkesi çerçevesinde, aşağıdaki uygulamalardan hangisi meşru bir nedene dayandığı için eşitlik ilkesinin ihlali olarak kabul edilemez?
- A) Cinsiyet ayrımcılığı
- B) Eğitim düzeyine göre farklı şart aranması ✓
- C) Sınıf ayrımcılığı
- D) Dinî inanç ayrımcılığı
- E) Irk ayrımcılığı
Belirli görev veya meslekler için eğitim düzeyi şartı aranması nesnel ve meşru bir ölçüte dayanabilir. Diğer ayrımcılık türleri eşitlik ilkesine aykırıdır.
11. 1982 Anayasası'nın 13. maddesi kapsamında, temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamalarda uyulması zorunlu olan anayasal ölçütlerden biri değildir?
- A) Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olması
- B) Ölçülülük ilkesine riayet edilmesi
- C) Hakların özlerine dokunulmaması
- D) Sınırlamanın sadece kanunla yapılması
- E) Sosyal devletin gerekliliklerine uygun şekilde kısıtlanması ✓
Temel hak sınırlamalarında demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gerekleri ile ölçülülük ilkesi aranır; sosyal devletin gereklerine uygunluk adında bir kısıtlama ölçütü anayasada yer almaz.
12. 1982 Anayasası'na göre temel hak ve hürriyetler aşağıdakilerden hangisi aracılığıyla sınırlandırılabilir?
- A) Anayasa
- B) Kanun ✓
- C) İçtihat
- D) Cumhurbaşkanı kararı
- E) Parlamento kararı
Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması anayasal olarak ancak kanun (yasama organının çıkardığı yasa) yoluyla ve anayasada belirtilen özel sebeplere bağlı olarak yapılabilir.
13. Temel hakların sınırlandırılmasında, kısıtlama aracı ile ulaşılmak istenen amaç arasındaki dengeyi denetleyen anayasal ilke hangisidir?
- A) Ölçülülük ilkesi ✓
- B) Orantısızlık ilkesi
- C) Belirlilik ilkesi
- D) Keyfilik ilkesi
- E) Zorunluluk ilkesi
Ölçülülük ilkesi, kısıtlama içeren aracın amaca elverişli, gerekli ve orantılı olmasını zorunlu kılar.
14. Siyasi partilerin tüzük, program veya eylemlerinin anayasa hükümlerine aykırı olması durumunda, temelli kapatma yerine partinin devlet yardımından kısmen ya da tamamen yoksun bırakılmasına karar verme yetkisi kime aittir?
- A) Anayasa Mahkemesi ✓
- B) Sayıştay
- C) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı
- D) TBMM Anayasa Komisyonu
- E) Bakanlar Kurulu
Siyasi partiler hakkındaki kapatma davalarında veya devlet yardımından kısmen/tamamen mahrum bırakma kararlarında nihai yargı yetkisi Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
15. Mecliste yapılan oylama usulleri dikkate alındığında, TBMM'nin aldığı aşağıdaki kararların hangisinde anayasal olarak gizli oylama yapılması zorunlu değildir?
- A) Uluslararası hukuka uygun olarak savaş ilan edilmesinde ✓
- B) Kamu Başdenetçisi (Ombudsman) makamının belirlenmesinde
- C) Anayasa değişiklik tekliflerinin genel kurulda kabul edilmesinde
- D) Meclis genel kurulu bünyesinde TBMM Başkanı seçilmesinde
- E) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyelerinin seçilmesinde
Savaş ilanı kararı için gizli oylama şartı bulunmaz. Diğer seçeneklerdeki işlemler gizli oyla yapılır.
16. Anayasa değişiklik tekliflerinin görüşülmesi, onaylanması ve geri gönderilmesi süreci ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Kabul için en az üye tam sayısının beşte üçünün oyu aranır.
- B) Üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edilen değişiklikleri Cumhurbaşkanı Meclise geri gönderemez. ✓
- C) Görüşmelerin ardındaki oylamalar gizli oylama ile yapılır.
- D) Anayasa'nın değiştirilmesi yasaklanmış ilk üç maddesi değiştirilemez.
- E) Teklif edilen maddeler Genel Kurulda ikişer defa görüşülür.
Cumhurbaşkanı, üye tam sayısının üçte ikisi veya daha fazlasıyla kabul edilen Anayasa değişikliği kanununu da yeniden görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir.
17. Anayasa'da yer alan 'TBMM, çalışmalarını kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür' ifadesi, yasama organının sahip olduğu hangi anayasal ilkeyi doğrudan tanımlar?
- A) Meclis çalışmalarının sürekliliği ilkesi
- B) Yasama organının yöntemsel (yöntem) bağımsızlığı ilkesi ✓
- C) Yasama yetkisinin asliliği ilkesi
- D) Başkanlık Divanının özerk kuruluşu
- E) Yasamanın kanunilik özelliği
Meclisin kendi çalışma kurallarını, süreçlerini ve oylama yöntemlerini dışarıdan bir müdahale olmadan kendi içtüzüğü ile belirleyebilmesi 'yöntemsel bağımsızlık' ilkesidir.
18. 1982 Anayasası'na göre, TBMM'deki toplam milletvekili sandalye sayısı (üye tam sayısı) kaçtır?
- A) 550
- B) 450
- C) 400
- D) 600 ✓
- E) 500
1982 Anayasası'na göre TBMM genel oyla seçilen altı yüz milletvekilinden oluşur.
19. TBMM bünyesinde faaliyet gösteren sürekli ihtisas komisyonları incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu komisyonlar arasında yer almaz?
- A) İçişleri Komisyonu
- B) Olağanüstü Hâl Komisyonu ✓
- C) Dilekçe Komisyonu
- D) Anayasa Komisyonu
- E) Adalet Komisyonu
TBMM'nin sürekli ihtisas komisyonları arasında Olağanüstü Hâl Komisyonu bulunmaz.
20. Anayasa'da belirtilen hangi zorunlu sebeple milletvekili genel seçimleri meclis tarafından bir yıl süreyle ertelenebilir?
- A) Ülke genelinde ağır ekonomik bunalım yaşanması
- B) Savaş halinin bulunması ✓
- C) Ülke genelinde ilan edilen ulusal yas
- D) Cumhurbaşkanının görevinden istifa etmesi
- E) Bölgesel veya genel doğal afetlerin yaşanması
Seçimlerin ertelenmesine sebep olabilecek tek anayasal gerekçe savaş durumudur.
21. Milletvekili seçilebilmek için anayasada aranan asgari yaş sınırı kaçtır?
- A) 30
- B) 20
- C) 21
- D) 18 ✓
- E) 25
On sekiz yaşını dolduran her Türk, Anayasa'da belirtilen diğer şartları da taşıması hâlinde milletvekili seçilebilir.
22. 1982 Anayasası'na göre, aşağıda sayılan devlet işlemlerinden hangisini gerçekleştirmek doğrudan doğruya TBMM'nin yetki alanında yer almaz?
- A) Piyasaya para basılmasına karar verilmesi
- B) Genel veya özel af kanununun kabul edilmesi
- C) Olağanüstü hâl (OHAL) ilan edilmesi kararı ✓
- D) Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanların Yüce Divana sevk edilmesi
- E) Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
Olağanüstü hâli Cumhurbaşkanı ilan eder; TBMM kararı onaylayabilir, değiştirebilir, uzatabilir veya kaldırabilir.
23. 1982 Anayasası uyarınca, TBMM Genel Kurulu'nda alınacak aşağıdaki kararlardan hangisi için anayasada özel bir nitelikli çoğunluk (özel kabul oy sayısı) aranmamıştır?
- A) TBMM Başkanı ile Kamu Başdenetçisinin seçilmesinde
- B) Milletvekili genel seçimlerinin yenilenmesine karar verilmesinde
- C) Anayasa değişiklik tekliflerinin kabul edilmesinde
- D) Ülke genelinde genel veya özel af ilan edilmesinde
- E) Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasında ✓
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması için Anayasa'da özel bir karar yeter sayısı öngörülmemiştir. Genel karar yeter sayısı uygulanır.
24. Resmi Gazete'de yayımlanayan bir seçim kanunu değişikliğinin, demokratik güvenceler gereği yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ne kadar süre içindeki seçimlerde uygulanması anayasal olarak yasaktır?
- A) En az 15 gün içinde yapılacak olan seçimlerde
- B) En az 1 yıl içinde yapılacak olan seçimlerde ✓
- C) En az 2 yıl içinde yapılacak olan seçimlerde
- D) En az 6 ay içinde yapılacak olan seçimlerde
- E) Yayımlandığı gün yapılacak seçimlerde
Seçim mevzuatında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz.
25. 1982 Anayasası hükümleri uyarınca, seçimlerin yapılmasına fiziki veya fiili olarak imkan bulunmayan hangi özel durumun varlığı halinde TBMM genel seçimleri erteleme kararı alabilir?
- A) Kamu düzenini bozan ağır şiddet olayları
- B) Savaş halinin ilan edilmesi ve devamı ✓
- C) Eylemli kalkışma ve geniş çaplı ayaklanmalar
- D) Ülke genelini etkileyen doğal afetler
- E) Yurt genelinde ilan edilen olağanüstü hâl
Anayasa'ya göre sadece savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkân görülmezse, TBMM seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakabilir.