Genel Tekrar Testi - 78

1. 21 Aralık (kış gün dönümü) tarihinde Kayseri'den yola çıkan iki arkadaş, ulaştıkları şehirde Kayseri'ye kıyasla gündüz süresinin daha uzun olduğunu ve güneşin ise daha geç doğduğunu gözlemlemişlerdir. Buna göre, bu iki arkadaşın gittiği şehir aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• A) Muğla ✓
• B) Şanlıurfa
• C) Rize
• D) Iğdır
• E) Edirne

21‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Aralık'ta güneye gidildikçe gündüz süresi uzar (Muğla Kayseri'nin güneyindedir). Güneşin daha geç doğması yerel saatin daha geri olduğunu, yani daha batıda yer aldığını gösterir (Muğla Kayseri'nin batısındadır). Bu nedenle güneybatı yönündeki Muğla doğru cevaptır.

2. Türkiye'de son yıllarda demir yolu ulaşım altyapısında yüksek hızlı tren (YHT) projelerine ağırlık verilmiştir. Birçok büyük şehir ve merkez birbirine aktif YHT hatlarıyla bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki şehir ikililerinden hangileri arasında aktif bir yüksek hızlı tren (YHT) hattı bağlantısı _bulunmamaktadır_?

• A) Konya - Yozgat
• B) Eskişehir - Bilecik
• C) Kocaeli - İzmir ✓
• D) Ankara - İstanbul
• E) Sivas - Ankara

Kocaeli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ile İzmir arasında henüz aktif bir yüksek hızlı tren hattı bulunmamaktadır. Ankara-İstanbul YHT hattı Kocaeli, Bilecik ve Eskişehir'den geçer. Sivas-Ankara hattı aktiftir. Konya ile Yozgat da Ankara aktarmalı olarak YHT ile birbirine bağlıdır.

3. İki merkez arasındaki yerel saat farkı, o merkezlerin üzerindeki meridyen (boylam) farkına bağlıdır. Boylam farkı ne kadar az ise, yerel saat farkı da o kadar az olur. Buna göre, aşağıda verilen il çiftlerinden hangileri arasında yerel saat farkı en azdır?

• A) İzmir - Ağrı
• B) Gümüşhane - Eskişehir
• C) Mardin - Rize ✓
• D) Konya - Edirne
• E) Muğla - Artvin

Rize‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (yaklaşık 41° Doğu boylamı) ile Mardin (yaklaşık 40° Doğu boylamı) boylam dereceleri birbirine çok yakın olan iki ilimizdir. Bu nedenle aralarındaki yerel saat farkı en azdır. Diğer il çiftleri arasında boylam farkı daha fazla olduğu için yerel saat farkı da daha fazladır.

4. Hatay'dan yola çıkarak Sinop'a doğru karadan seyahat eden bir gözlemci yol boyunca bazı coğrafi değişimleri kaydetmiştir. Buna göre, yolculuk güzergahı boyunca aşağıdaki coğrafi özelliklerden hangilerinin azalması (düşmesi/daralması) beklenir? I. Güneş ışınlarının en dik geldiği öğle vaktindeki gölge boyu uzunluğu II. Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme (geliş) açısı III. Yıl boyunca yaşanan gece ile gündüz arasındaki süre farkı IV. Sıcaklığın enlem etkisine bağlı düşmesiyle ortaya çıkan orman yetişme üst sınırı

• A) I ve II
• B) I ve III
• C) II ve III
• D) II ve IV ✓
• E) III ve IV

Güneyden‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kuzeye doğru gidildikçe enlemin etkisiyle güneş ışınlarının geliş açısı daralır (azalır - II) ve buna bağlı olarak sıcaklıklar düştüğü için ağaçların yetişebileceği en yüksek sınır olan orman üst sınırı alçalır (azalır - IV). Ancak gölge boyu uzar (artar) ve kutba yaklaşıldığı için gece-gündüz süre farkı artar. Bu nedenle II ve IV azalır.

5. I. Gürcistan II. Bulgaristan III. İran IV. Ermenistan Yukarıda numaralandırılmış komşu ülkelerden hangilerinin Türkiye ile birlikte aynı denize kıyısı bulunmaktadır?

• A) I ve II ✓
• B) I ve III
• C) I ve IV
• D) II ve III
• E) III ve IV

Gürcistan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve Bulgaristan, Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerdir. Bu nedenle Türkiye ile birlikte aynı denizde (Karadeniz) kıyıları bulunmaktadır. İran ve Ermenistan’ın ise herhangi bir açık denize kıyısı yoktur.

6. İki merkez arasındaki yerel saat farkının fazla olması, bu merkezler arasındaki boylam (meridyen) farkının fazla olmasına bağlıdır. Buna göre, aşağıda verilen şehir çiftlerinin hangisinde yerel saat farkı en fazladır?

• A) Sinop - Hatay
• B) Çanakkale - Erzurum ✓
• C) Ankara - Trabzon
• D) Mardin - Bayburt
• E) Muğla - Edirne

Yerel‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ saat farkı tamamen boylam farkına (doğu-batı uzaklığına) bağlıdır. Seçeneklerde doğu-batı yönünde aralarında en fazla meridyen farkı bulunan şehir ikilisi en batıdaki Çanakkale ile doğudaki Erzurum'dur.

7. Ortalama yaşam süresinin birinde 82 yıl, diğerinde ise 58 yıl olduğu belirlenen iki farklı ülke hakkında; I. kişi başına düşen milli gelir, II. sağlık ve eğitim imkanlarına erişim kolaylığı, III. anne ve bebek sağlığına yönelik hizmet kalitesi özelliklerinden hangileri bakımından belirgin farklar taşıması beklenir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) II ve III
• E) I, II ve III ✓

Ortalama‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ömür uzunluğu bir ülkenin gelişmişlik seviyesinin en önemli göstergelerindendir. Gelir düzeyi, sağlık ve eğitim altyapısı ile bebek/anne sağlığı hizmetleri bu süreyi doğrudan belirlediği için her iki ülke arasında bu üç alanda da büyük farklar bulunur.

8. Birden fazla ülkenin sınırlarını aşarak akan sular (sınıraşan sular), su paylaşımı ve baraj inşası gibi nedenlerle ülkeler arasında diplomatik anlaşmazlıklara yol açabilmektedir. Buna göre; Türkiye, Suriye ve Irak arasında dönem dönem gerginliklere neden olan nehir aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Meriç
• B) Asi
• C) Fırat ✓
• D) Çoruh
• E) Aras

Fırat‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (ve Dicle) nehirleri kaynağını Türkiye'den alıp Suriye ve Irak topraklarından geçerek denize dökülen sınıraşan sulardır. Bu nehirlerin sularının paylaşımı, geçmişten günümüze bu üç ülke arasında önemli bir su meselesi oluşturmuştur.

9. Türkiye'de yerel saatleri ulusal saatten (45° Doğu) 4 dakika daha geri olan X ve Y şehirleri hakkında aşağıda verilenlerden hangisi söylenemez?

• A) Gün içindeki en tepe noktasına (öğle vakti) aynı anda ulaşırlar.
• B) Bulundukları boylam dereceleri aynıdır.
• C) Ülkemizin ortak saat ayarı yapılan 45° Doğu boylamının daha batısındadırlar.
• D) Cisimlerin gölgesinin en kısa olduğu an, ulusal saate göre 12.04'tür.
• E) Başlangıç Meridyeni olan Greenwich'e olan kuş uçuşu mesafeleri eşittir. ✓

Aynı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ boylam üzerindeki noktaların yerel saatleri ve öğle vakitleri aynıdır. Yerel saatin 4 dakika geri olması, ulusal saatin boylamı olan 45° Doğu boylamına göre 1 derece daha batıda (44° Doğu) olduklarını ve güneşin en tepede olduğu anın ulusal saate göre 12.04 olacağını gösterir. Ancak meridyenler arası mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe daraldığı için, farklı enlemlerdeki bu iki şehrin Başlangıç Meridyeni'ne olan gerçek uzaklıkları eşit olamaz.

10. 33° Doğu boylamı üzerindeki kuzeyde yer alan X noktasından, güneyde yer alan Y noktasına doğru hareket edildiğinde; I. yerel saat, II. Başlangıç Meridyeni'ne olan kuş uçuşu uzaklık, III. Güneş ışınlarının öğle vakti düşme açısı özelliklerinden hangilerinde bir değişim yaşanmaz?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) II ve III

Aynı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ boylam (meridyen) üzerindeki tüm noktalarda yerel saat yıl boyunca aynıdır, bu nedenle kuzey-güney doğrultusunda hareket edildiğinde yerel saat değişmez. Ancak meridyenler kutuplara doğru daraldığı için Başlangıç Meridyeni'ne olan uzaklık değişir. Ayrıca enlem değiştiği için güneş ışınlarının düşme açısı da farklılaşır.

11. Bodrum'da yaşayan bir çift, güneşin doğuş anını (grup ve tan vakti) en yavaş ve en uzun süreli izleyebilecekleri bir iç seyahat planlamaktadır. Bu çiftin, coğrafi özellikleri dikkate alarak aşağıdaki şehirlerden hangisine gitmesi durumunda gün doğumunu en uzun süre seyretmesi mümkün olur?

• A) Sinop ✓
• B) Mardin
• C) Çanakkale
• D) Erzurum
• E) Hatay

Güneşin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ufuk çizgisi üzerinde doğma ve batma hızı, o enlemdeki çizgisel hızla ilişkilidir. Kutuplara yaklaşıldıkça çizgisel dönüş hızı yavaşladığından gün doğumu ve batımı süreleri uzar. Türkiye'nin en kuzey noktası olan Sinop'ta çizgisel hız en az olduğundan, gün doğumu en uzun burada izlenebilir.

12. Coğrafya bilimi, inceleme konularına göre fiziki coğrafya ve beşeri coğrafya olmak üzere iki ana kola ayrılır. Buna göre; I. Hidrografya II. Kültürel Coğrafya III. Toprak Coğrafyası IV. Siyasi Coğrafya alt dallarından hangileri beşeri coğrafya kapsamında incelenir?

• A) I ve II
• B) II ve III
• C) III ve IV
• D) I ve III
• E) II ve IV ✓

Hidrografya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (sular coğrafyası) ve toprak coğrafyası doğayı inceleyen fiziki coğrafya dallarıdır. Kültürel ve siyasi coğrafya ise doğrudan insan faaliyetlerini ve beşeri unsurları ele aldığı için beşeri coğrafyanın alt dallarıdır.

13. “Türkiye coğrafi konumu gereği yerel saat itibarıyla 2. ve 3. saat dilimlerinde yer alır. Bu durum ……... açıklanır.” diyen bir coğrafyacı aşağıdakilerden hangisi ile cümlesini tamamlar ise ifadesini kanıtlamış olur?

• A) Doğu Yarım Küre ülkesi olmamız ile
• B) 30° Doğu ve 45° Doğu meridyenlerinin ülkemiz sınırlarından geçmesi ile ✓
• C) Başlangıç Meridyeni’ne göre doğuda olması ile
• D) En doğumuz ile en batımız arasında 76 dakikalık yerel saat farkı olması ile
• E) Doğu-batı doğrultusunda toplamda 19 meridyen boyu genişliğe sahip olmamız ile

Saat‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ dilimleri 15 derecelik boylam aralıklarıyla belirlenir. 30° Doğu boylamı 2. saat diliminin, 45° Doğu boylamı ise 3. saat diliminin merkez meridyenleridir. Türkiye'nin bu iki saat diliminde yer almasının kanıtı, bu meridyenlerin ülkemiz topraklarından geçmesidir.

14. 21 Aralık tarihinde Ankara'dan yola çıkan bir araştırmacı, ulaştığı şehirde gündüz süresinin Ankara'ya kıyasla daha uzun olduğunu ve güneşin Ankara'ya göre daha geç doğduğunu fark etmiştir. Buna göre, bu araştırmacının gittiği şehir aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Muğla ✓
• B) Artvin
• C) Hakkâri
• D) Kırklareli
• E) Van

21‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Aralık tarihinde güneye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar. Ayrıca batıya gidildikçe yerel saat daha geri olduğu için güneş daha geç doğar. Ankara'ya göre hem daha güneyde hem de daha batıda olan şehir seçenekteki Muğla'dır.

15. Jeopolitik konum, bir ülkenin sahip olduğu coğrafi özelliklerin küresel ve bölgesel siyasetteki gücünü ve etkisini ifade eder. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin jeopolitik önemini artıran unsurlar arasında gösterilemez?

• A) İstanbul ve Çanakkale boğazlarını kontrol etmesi
• B) Zengin Orta Doğu ve Hazar enerji havzalarına komşu olması
• C) Kıtalararası ticaret ve taşımacılık yolları üzerinde bulunması
• D) Genç oluşumlu Alp-Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer alması ✓
• E) Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının kesişim noktasında köprü vazifesi görmesi

Boğazlara‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sahip olma, enerji kaynaklarına yakınlık, ticaret yolları üzerindeki konum ve kıtalararası köprü olma özellikleri Türkiye'nin jeopolitik önemini doğrudan belirler. Ancak Alp-Himalaya kıvrım dağ kuşağında yer alması, ülkenin jeolojik yapısıyla ilgili fiziki bir özellik olup doğrudan jeopolitik öneme sahip değildir.

16. Bir grafikte Türkiye’deki yıl içi gündüz sürelerinin aylara göre değişimi şu şekilde gösterilmiştir: - 21 Mart: 12 saat - 21 Haziran: 15 saat - 23 Eylül: 12 saat - 21 Aralık: 9 saat Yalnızca grafikteki bu verilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz?

• A) 21 Mart ile 23 Eylül arasındaki süreç boyunca gece-gündüz süre farkı kesintisiz biçimde artmaktadır. ✓
• B) 21 Aralık tarihinde yılın en uzun gecesi yaşanmaktadır.
• C) 21 Haziran ve 21 Aralık tarihlerindeki gece-gündüz süre farkları birbirine eşittir.
• D) 21 Aralık tarihinden itibaren gündüz süreleri uzamaya başlamaktadır.
• E) 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde gece ve gündüz süreleri birbirine eşittir.

Grafik‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ verilerine göre 21 Aralık en uzun gece (9 saat gündüz), 21 Haziran ve 21 Aralık süre farkları eşit (6 saat), 21 Aralık'tan sonra gündüzler uzar, 21 Mart ve 23 Eylül ekinokstur (12 saat). Ancak 21 Mart ile 21 Haziran arasında fark artarken, 21 Haziran ile 23 Eylül arasında süre farkı tekrar azalarak sıfırlanır. Bu nedenle farkın kesintisiz biçimde sürekli arttığı söylenemez.

17. Türkiye'nin coğrafi uç sınırlarını belirleyen uç koordinatlar tanımlanırken aşağıdaki değerlerden hangisi kullanılmaz?

• A) 36° Kuzey
• B) 26° Doğu
• C) 42° Kuzey
• D) 34° Doğu ✓
• E) 45° Doğu

Türkiye'nin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ uç koordinat sınırları 36°-42° Kuzey paralelleri ile 26°-45° Doğu meridyenleridir. 34° Doğu boylamı Türkiye topraklarından geçmesine rağmen uç sınır noktalarından biri olmadığı için sınır koordinatları belirtilirken kullanılmaz.

18. Türkiye'de gece sürelerinin gündüz sürelerinden daha uzun olduğu ve aynı zamanda gecelerin uzamaya, gündüzlerin ise kısalmaya devam ettiği bir zaman dilimi yaşanmaktadır. Bu durum aşağıdaki ayların hangisinde gerçekleşir?

• A) Kasım ✓
• B) Ocak
• C) Nisan
• D) Haziran
• E) Ağustos

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kuzey Yarım Küre'dedir. 23 Eylül sonrasında geceler gündüzlerden daha uzun hale gelir. 21 Haziran - 21 Aralık tarihleri arasında ise geceler sürekli uzamaktadır. Dolayısıyla, hem gecelerin gündüzden uzun olduğu hem de gecelerin uzamaya devam ettiği dönem 23 Eylül - 21 Aralık arasıdır; seçeneklerden sadece Kasım bu dönemdedir.

19. Iğdır'ın yerel saatinin ulusal saat olarak kullanıldığı göz önüne olduğunda, yerel saat ile ortak saat arasındaki farkın en az ve en çok olduğu şehirler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

• A) Kars - Çanakkale ✓
• B) Kocaeli - Diyarbakır
• C) Kayseri - Van
• D) Eskişehir - Batman
• E) Muğla - Şırnak

Türkiye'nin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ulusal saati, 45° Doğu boylamında yer alan Iğdır'ın yerel saatine göre ayarlanır. Bu nedenle ulusal saat ile yerel saat arasındaki farkın en az olması için Iğdır'a en yakın (en doğudaki) şehir olan Kars, farkın en fazla olması için ise Iğdır'a en uzak (en batıdaki) şehir olan Çanakkale tercih edilmelidir.

20. Bir bölgenin hâkim rüzgâr yönü (rüzgârın yıl içinde en sık estiği yön) biliniyorsa, bu bilgiye dayanarak o yöre hakkında; I. yer şekillerinin uzanış doğrultusu, II. çevredeki basınç merkezlerinin konumları, III. arazinin engebelilik derecesi, IV. deniz seviyesinden yüksekliği özelliklerinden hangilerinde çıkarım yapılabilir?

• A) I ve II ✓
• B) II ve III
• C) III ve IV
• D) I ve III
• E) II ve IV

Hâkim‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ rüzgâr yönü, rüzgârın geçişini kolaylaştıran vadi ve dağ gibi yer şekillerinin uzanış doğrultusunu (I) ve rüzgârın doğuşuna neden olan yüksek ve alçak basınç merkezlerinin konumunu (II) gösterir. Arazinin engebe derecesi veya yükseltisi sadece bu bilgiyle belirlenemez.

21. I. Yerel saat II. Ulusal saat III. Güneş’in doğuş saati IV. Güneş’in batış saati Yaklaşık aynı boylam (meridyen) üzerinde yer alan Kocaeli ve Burdur şehirleri için yukarıda verilen özelliklerden hangileri yıl boyunca ortaktır?

• A) Yalnız I
• B) I ve II ✓
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) III ve IV

Aynı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ boylam üzerindeki merkezlerde yerel saatler (I) her zaman aynıdır. Türkiye sınırları içinde ortak saat kullanıldığı için ulusal saat de (II) ortaktır. Ancak enlemleri farklı olduğu için güneşin doğuş ve batış saatleri ekinokslar dışındaki günlerde değişiklik gösterir.

22. Aynı boylam üzerinde konumlanmış iki farklı kentte, yılın belirli günlerinde Güneş'in batış saatlerinin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bu farklılığın ortaya çıkmasında; I. aydınlanma sınırının yıl boyunca yer değiştirmesi, II. güneş ışınlarının düşme açısının yıl içinde farklılık göstermesi, III. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş yönü durumlarından hangileri etkili değildir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Aynı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ meridyen üzerindeki noktalarda yerel saat aynı olmasına rağmen gündüz sürelerinin farklı olması, eksen eğikliğine bağlı olarak aydınlanma çemberinin değişmesi (I) ve güneş ışınlarının enleme göre farklı açılarla düşmesiyle (II) ilgilidir. Dünya'nın dönüş yönü (III) ise bu durum üzerinde etkili değildir.

23. Dünya'nın eksen eğikliği ve yıllık hareketi nedeniyle gece ile gündüz arasındaki süre farkları enleme bağlı olarak değişkenlik gösterir. Türkiye'de gerçekleştirilen aşağıdaki gözlemlerden hangisi, gece-gündüz sürelerinin enleme göre değiştiğini doğrudan kanıtlar?

• A) Doğu illerinde güneşin batı illerine göre daha erken doğup batması
• B) 21 Haziran'da Hatay'da gündüzün Sinop'tan yaklaşık 1 saat kısa olması ✓
• C) En doğu ile en batı arasında 76 dakikalık yerel saat farkı olması
• D) Güneş ışınlarının en dik geldiği saatin illere göre değişmesi
• E) Türkiye yerel saatinin Başlangıç Meridyeni'nden daha ileri olması

Enlemin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ gece-gündüz süre farkı üzerindeki etkisini göstermek için kuzey-güney doğrultusundaki (farklı enlemlerdeki) iki noktanın aynı gündeki gündüz sürelerini karşılaştırmak gerekir. 21 Haziran'da kuzeydeki Sinop'un güneydeki Hatay'a göre daha uzun gündüz yaşaması bu durumu kanıtlar.

24. Akarsuyun taşıdığı alüvyonlarla delta oluşturabilmesi kıyının fiziki özelliklerine bağlıdır. Aşağıdakilerden hangisi delta oluşumunun temel koşullarındandır?

• A) Kıyı derinliğinin fazla, kıta sahanlığının dar olması
• B) Kıyıda güçlü dalga ve akıntıların etkili olmaması ✓
• C) Kıyıda gelgit genliğinin belirgin ve yüksek olması
• D) Akarsu havzasında eriyebilen karstik kayaçların yaygın olması
• E) Akarsuyun su taşıma kapasitesinin yıl boyu düzenli olması

Deltalar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ alüvyonların sığ kıyılarda birikmesiyle oluşur; bu nedenle kıta sahanlığının geniş olması gerekir. Güçlü gelgit ve kıyı akıntıları malzemeyi uzaklaştırarak oluşumu engeller. Akarsu rejiminin düzenli olması zorunlu değildir.

25. Akarsuları denizlere ya da okyanuslara ulaşmayan alanlar kapalı havza olarak adlandırılır. Aşağıdaki göllerden hangisi böyle bir havzada bulunur?

• A) Beyşehir Gölü
• B) Sapanca Gölü
• C) Van Gölü ✓
• D) Tortum Gölü
• E) Hazar Gölü

Van‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü'nün denize ulaşan doğal bir gideğeni bulunmaz; suları kapalı bir havzada birikir. Diğer göller ise akarsular aracılığıyla açık havza sistemlerine bağlanır.