Genel Tekrar Testi - 79
Yer altındaki galeri ve boşlukların çökmesi sonucunda meydana gelen çöküntü depremlerinin hangi ilde görülme olasılığı daha fazladır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Yer altındaki galeri ve boşlukların çökmesi sonucunda meydana gelen çöküntü depremlerinin hangi ilde görülme olasılığı daha fazladır?
- A) Zonguldak ✓
- B) Ardahan
- C) Kırklareli
- D) Hakkâri
- E) Rize
Taş kömürü madenciliğinin yoğun olduğu Zonguldak'ta çok sayıda yer altı galerisi vardır. Bu galerilerde oluşabilecek çökmeler, yerel çöküntü sarsıntılarına neden olabilir.
2. Kuruluş yeri belirlenirken ham madde kaynağına yakın olma zorunluluğu hangi sanayi kolunda daha fazladır?
- A) Pamuklu dokuma fabrikası
- B) Konserve fabrikası ✓
- C) Demir-çelik fabrikası
- D) Otomotiv fabrikası
- E) Bakır izabe tesisi
Taze sebze ve meyveler çabuk bozulduğundan konserve tesislerinin üretim bölgelerine yakın olması gerekir. Pamuk ile madenler uzak mesafelere taşınabilirken otomotivde pazar, ulaşım ve yan sanayi önem kazanır.
3. Silah ve mühimmat üreten savunma sanayisi tesislerinin Ankara ve Kırıkkale gibi kentlerde gelişmesinde temel etken hangisidir?
- A) Enerji kaynaklarının ucuz olması
- B) Demir-çelik ham maddesinin çıkarılması
- C) İhracat limanlarına yakın olmaları
- D) Kıyı ulaşımının gelişmiş olması
- E) Stratejik ve güvenli konumlarının uygun olması ✓
Ankara ile Kırıkkale'nin iç kesimlerde, görece güvenli bir konumda bulunması savunma sanayisine stratejik üstünlük sağlar. Başkente yakın olmaları yönetim ve koordinasyon açısından da avantajdır.
4. Aşağıdaki illerden hangisinin orman alanı diğerlerine göre daha sınırlıdır?
- A) Şanlıurfa
- B) Iğdır ✓
- C) Ağrı
- D) Nevşehir
- E) Konya
Iğdır'da kurak iklim ve bozkır örtüsünün yaygın olması ormanların gelişmesini sınırlar. Verilen iller arasında orman varlığı en az olan il Iğdır'dır.
5. Kolay çözünebilen kayaçlardaki erime çukurlarının suyla dolması karstik gölleri oluşturur. Aşağıdaki göllerden hangisi bu oluşum türüne örnektir?
- A) Kestel ✓
- B) Çıldır
- C) Hazar
- D) Sera
- E) Eber
Karstik göller, obruk, uvala veya polye gibi çözünme çukurlarında su birikmesiyle oluşur. Kestel, Salda, Avlan ve Elmalı bu gruptadır. Eber ve Hazar tektonik, Çıldır volkanik set, Sera ise heyelan set gölüdür.
6. Türkiye'nin büyük rezerve sahip olduğu bor mineralleri Balıkesir, Bursa, Kütahya ve Eskişehir çevresinde çıkarılır. Borun kullanım alanları arasında; I. Jet ve roket yakıtı üretimi, II. Paslanmaz çelik üretimi, III. Nükleer santrallerde radyasyon yalıtımı faaliyetlerinden hangileri bulunur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve III ✓
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Bor; jet ve roket yakıtlarında, ısıya dayanıklı camlarda ve nükleer santrallerde radyasyon yalıtımında kullanılır (I ve III). Paslanmaz çelik üretiminde kullanılan temel maden ise kromdur (II). Bu nedenle I ve III doğrudur.
7. Aşağıdaki tarihî alan veya uygarlık ile bulunduğu il eşleştirmelerinden hangisi hatalıdır?
- A) Urartu - Bitlis ✓
- B) Perge - Antalya
- C) Çatalhöyük - Konya
- D) Hasankeyf - Batman
- E) Sardes - Manisa
Urartu Krallığı'nın merkezi Tuşpa, günümüzde Van sınırları içinde yer alır. Bu nedenle Urartu uygarlığının Bitlis ile eşleştirilmesi doğru değildir.
8. 21 Mart'ta 45° doğu boylamındaki Iğdır'da güneş gün içindeki en yüksek konumundayken, 27° doğu boylamındaki İzmir için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Doğudan yeni doğmaktadır
- B) Öğle vaktini geçip batmaya yönelmiştir
- C) Tam tepe noktasındadır
- D) Batı ufkunda batmak üzeredir
- E) Öğle vaktine henüz ulaşmamıştır ✓
Doğudaki merkezlerde yerel saat daha ileridir. Iğdır ile İzmir arasında 18 meridyen bulunduğundan yerel saat farkı 18 × 4 = 72 dakikadır. Iğdır'da yerel öğle yaşanırken İzmir'de saat 10.48 civarındadır ve güneş henüz öğle konumuna ulaşmamıştır.
9. Aşağıdaki durumlardan hangisi tek başına plansız kentleşmenin göstergesi sayılamaz?
- A) Kent içi ulaşımda sıkışıklık yaşanması
- B) Gecekondu alanlarının oluşması
- C) Büyük alışveriş merkezlerinin bulunması ✓
- D) Sanayi tesislerinin zamanla kent içinde kalması
- E) Altyapı hizmetlerinin yetersiz kalması
Büyük alışveriş merkezlerinin bulunması bir kentin plansız geliştiğini tek başına kanıtlamaz. Trafik sıkışıklığı, altyapı eksikliği, gecekondulaşma ve yanlış arazi kullanımı ise plansız büyümeye işaret eder.
10. I. Sinop II. İzmit III. Mersin IV. Manisa Verilen illerden hangileri Türkiye'deki nükleer enerji santrali projeleriyle ilişkilendirilebilir?
- A) I ve III ✓
- B) III ve IV
- C) I ve IV
- D) II ve III
- E) I ve II
Akkuyu Nükleer Güç Santrali Mersin'in Gülnar ilçesindedir. Sinop da nükleer enerji santrali kurulması için belirlenen merkezlerden biri olduğundan I ve III birlikte doğrudur.
11. Ticaret Bakanlığının 2026 Ocak-Haziran verilerine göre Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ülke hangisidir?
- A) Almanya ✓
- B) Irak
- C) Çin Halk Cumhuriyeti
- D) Rusya Federasyonu
- E) Amerika Birleşik Devletleri
Ticaret Bakanlığının 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin açıklamasında Almanya, Türkiye'nin ihracatında ilk sıradadır. Almanya'yı ABD, Birleşik Krallık, İtalya ve Fransa izlemektedir. Bu nedenle doğru cevap Almanya'dır.
12. Aşağıdaki tarihî alan ile bulunduğu il eşleştirmelerinden hangisi hatalıdır?
- A) Kral Kaya Mezarları - Amasya
- B) Sagalassos - Isparta ✓
- C) Alacahöyük - Çorum
- D) Cılandıras Köprüsü - Uşak
- E) Aizanoi - Kütahya
Sagalassos Antik Kenti Isparta'da değil, Burdur'un Ağlasun ilçesinde yer alır. Diğer tarihî alanlar karşılarında verilen illerin sınırları içindedir.
13. Türkiye'de yer şekillerinin çeşitliliğine bağlı olarak farklı kıyı tipleri görülür. Aşağıdaki kıyı tiplerinden hangisinin görülmemesi Türkiye'nin mutlak konumuyla doğrudan ilgilidir?
- A) Fiyort kıyı ✓
- B) Ria kıyı
- C) Dalmaçya kıyı
- D) Boyuna kıyı
- E) Enine kıyı
Enine, boyuna, ria ve Dalmaçya kıyıları yer şekilleriyle ilişkilidir. Fiyortlar ise buzulların deniz seviyesine kadar inerek vadileri aşındırdığı yüksek enlemlerde oluşur. Türkiye Orta Kuşak'ta bulunduğu için kıyılarında buzul aşındırması görülmez ve fiyort gelişmez.
14. Türkiye'nin bitki çeşitliliği hakkında verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
- A) Yüzey şekillerinin sade olduğu alanlarda bitki çeşitliliği her zaman daha fazladır. ✓
- B) Köyceğiz çevresindeki sığla ağacı önemli endemik ve relikt türlerdendir.
- C) Yükselti ve bakı farklılıkları kısa mesafede farklı bitki kuşakları oluşturabilir.
- D) İklim çeşitliliği farklı bitki topluluklarının gelişmesini sağlar.
- E) Toprak ve ana kaya çeşitliliği bitki türlerini etkiler.
Bitki çeşitliliğini yüzey şekillerinin sade olması değil, yükselti, bakı ve eğimin kısa mesafelerde değişmesi artırır. Engebeli araziler farklı türler için çeşitli yaşam ortamları meydana getirir.
15. Eğimli yamaçlarda ince malzemeler yer çekiminin etkisiyle aşağıya taşınırken üst kesimlerde iri ve taşlı bir toprak örtüsü kalır. Bu taşlı toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Vertisol
- B) Kolüvyal
- C) Rendzina
- D) Litosol ✓
- E) Regosol
Yamaçlardaki ince malzemeler yer çekimiyle eteklere taşınarak kolüvyal toprakları oluşturur. Üst kesimde kalan, taşınması güç iri ve taşlı malzemeden oluşan sığ topraklara ise litosol denir.
16. Dalga ve akıntıların taşıdığı malzemeler sığ koyların önünü kapattığında kıyı set gölleri (lagün) oluşur. I. Büyükçekmece II. Nemrut III. Meke Yukarıdaki göllerden hangileri bu oluşum türüne örnektir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III
Büyükçekmece, bir koyun kıyı kordonuyla denizden ayrılması sonucu oluşmuş lagündür (I). Nemrut volkanik bir kaldera gölü (II), Meke ise maar gölüdür (III). Bu nedenle yalnız Büyükçekmece kıyı set gölüdür.
17. Güneşlenme isteği yüksek, vertisol topraklara uyumlu ve Türkiye'de özellikle Trakya'da yaygın olarak yetiştirilen ürün hangisidir?
- A) Kayısı
- B) Ayçiçeği ✓
- C) Avokado
- D) Çeltik
- E) Nohut
Ayçiçeği bol güneş isteyen bir yağ bitkisidir. Trakya'da dönen toprak olarak da adlandırılan vertisoller, ayçiçeği üretimi için elverişli koşullar sunar.
18. Kültür ve Turizm Bakanlığının 2022 verileri esas alındığında Türkiye'ye en çok yabancı ziyaretçi hangi ülkeden gelmiştir?
- A) Rusya Federasyonu
- B) Bulgaristan
- C) İngiltere
- D) İran
- E) Almanya ✓
Bakanlığın 2022 istatistiklerinde Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçi sayısında Almanya ilk sırada, Rusya Federasyonu ise ikinci sırada yer almıştır.
19. Çimento fabrikalarına Türkiye'nin hemen her bölgesinde rastlanır. Bu sanayi kolunun ülke geneline yayılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnşaat sektörünün her bölgede devletçe teşvik edilmesi
- B) Tesislerin düşük enerji maliyetiyle çalışması
- C) İhracat potansiyelinin yüksek olması
- D) Üretilen ürünün uzun süre bozulmadan depolanabilmesi
- E) Hammaddenin yaygınlığı ve taşıma maliyetinin yüksekliği ✓
Çimentonun ham maddeleri olan kalker ve kil Türkiye'de yaygındır. Hacimli ve ağır ham maddenin taşınması pahalı olduğundan fabrikalar çıkarım alanlarına yakın kurulur. Ham maddenin geniş alana dağılması tesislerin de ülke geneline yayılmasını sağlar.
20. Türkiye'de ulusal saat 45° Doğu meridyeni esas alınarak belirlenir. Buna göre hangi ilin yerel saati ulusal saate daha yakındır?
- A) Ardahan ✓
- B) Gümüşhane
- C) Erzincan
- D) Isparta
- E) Manisa
Bir merkezin 45° Doğu meridyenine boylam bakımından yakınlığı arttıkça yerel saatiyle ulusal saat arasındaki fark azalır. Verilen iller içinde bu meridyene en yakın olan Ardahan'dır.
21. Anadolu'nun yakın jeolojik dönemde toptan yükselmesi, akarsuların denge profiline ulaşmasını engellemiştir. Bu durumun doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Enerji üretim potansiyellerinin yüksek olması ✓
- B) Havzalarının genellikle dar alanlı olması
- C) Boylarının kıyı bölgelerinde kısa kalması
- D) Sularını açık denizlere ulaştırabilmeleri
- E) Rejimlerinin genel olarak düzensiz olması
Yükselme akarsu yataklarının eğimini ve akış hızını artırmıştır. Bu durum aşındırma gücünü ve hidroelektrik enerji potansiyelini yükseltir. Rejim düzensizliği iklimle, boy ve havza özellikleri ise daha çok ülkenin şekli ve yer şekilleriyle ilgilidir.
22. Sanayi ürünlerinin tüketiciye kısa sürede ve düşük maliyetle ulaştırılması kârlılığı artırır. Bu nedenle bazı tesislerde pazara yakınlık kuruluş yerini belirler. Aşağıdakilerden hangisinin kuruluşunda pazar koşulları etkili değildir?
- A) Artvin'de bakır izabe tesislerinin faaliyet göstermesi ✓
- B) İstanbul'da hazır giyim fabrikalarının bulunması
- C) Ankara'da mobilya üretim tesislerinin kurulması
- D) Kayseri'de pamuklu dokuma sanayisinin gelişmesi
- E) Bursa'da otomotiv fabrikalarının yoğunlaşması
İstanbul'daki hazır giyim, Ankara'daki mobilya ve Kayseri'deki pamuklu dokuma sanayisi geniş pazar olanaklarından yararlanır. Artvin ise nüfusu ve tüketimi düşük, engebeli bir ildir. Buradaki bakır işleme tesisinin kuruluş nedeni pazar değil, bakır yataklarına yani ham maddeye yakınlıktır.
23. Yakın çevresindeki tarihî ve kültürel değerler sayesinde kruvaziyer turizminde öne çıkan liman aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Samsun Limanı
- B) Kuşadası Limanı ✓
- C) Mersin Limanı
- D) Trabzon Limanı
- E) Antalya Limanı
Kuşadası Limanı, özellikle Efes gibi önemli tarihî ve turistik merkezlere yakın konumuyla kruvaziyer gemilerinin yoğun olarak uğradığı limanlardan biridir.
24. Türkiye'de ulusal saat için 45° Doğu meridyeni esas alınır. Buna göre hangi ilin yerel saati ulusal saatten daha fazla farklılık gösterir?
- A) Manisa ✓
- B) Ordu
- C) Bitlis
- D) Düzce
- E) Hatay
Bir merkezin 45° Doğu meridyenine olan boylam uzaklığı arttıkça yerel saat ile ulusal saat arasındaki fark büyür. Verilen iller içinde en batıda ve bu meridyene en uzak olan Manisa'dır.
25. Dünya'nın şekli aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- A) Düzlem
- B) Elipsoit (Geoit) ✓
- C) Silindir
- D) Koni
- E) Tam küre
Dünya, tam anlamıyla küre değildir. Kutuplarda basık, Ekvator'da şişkin olan bu şekle 'Geoit' ya da 'Elipsoit' adı verilir. Ekvator yarıçapı (~6378 km), kutup yarıçapından (~6357 km) yaklaşık 21 km daha büyüktür.