Altın Test 17

1. Kurtuluş Savaşı sırasında TBMM - Sovyet Rusya ilişkilerinin olumlu yönde gelişmesinde; I. Ortak düşmana karşı birlikte hareket etme çabası II. Rusya'nın Balkanlar üzerinden sıcak denizlere inme arzusu III. Rusya'nın boğazlardan gelebilecek tehlikeyi engelleme çabası Hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Milli Mücadele sırasında TBMM ile Sovyet Rusya'nın yakınlaşmasında; her iki tarafın da İtilaf Devletleri (emperyalist güçler) gibi ortak bir düşmana karşı mücadele ediyor olması ve birlikte hareket etme ihtiyacı (I) ile Sovyet Rusya'nın güney sınırlarını güvenceye alma, Boğazlar üzerinden gelebilecek İtilaf Devletleri saldırılarını engelleme isteği (III) etkilidir. Rusya'nın Balkanlar üzerinden sıcak denizlere inme arzusu (II) ise Çarlık döneminin klasik ve yayılmacı dış politikası olup, TBMM ile ilişkilerin dostane gelişmesinde olumlu bir etken değil, aksine tehdit oluşturabilecek bir unsurdur. Dolayısıyla doğru cevap I ve III'tür.

2. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti'nin "Kubbe ’tül İslam" unvanıyla adlandırdığı şehirdir?

• A) Konya
• B) Bursa
• C) Kayseri
• D) Aksaray
• E) Ahlat ✓

Türkiye Selçukluları Ahlat'ı Kubbetü'l İslam unvanıyla anmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ahlat" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

3. Osmanlı Devleti'nin duraklama dönemine girmesinde etkili olan; I. Doğal sınırlara ulaşması II. Eğitimde yozlaşmanın yaşanması III. Ordu ve donanmanın bozulması IV. Ticaret yolarının değişmesi Gelişmelerinden hangilerinin dış nedenler arasında olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) II ve III
• C) I ve IV ✓
• D) I, II ve IV
• E) I, III ve IV

Doğal sınırlara ulaşılması ve ticaret yollarının değişmesi duraklamanın dış nedenleri arasında sayılır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve IV" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

4. Atatürk, Türk çocuğunun atalarını tanıdıkça daha büyük işler başarmak için güç bulacağını ifade etmiştir. Bu düşünce aşağıdaki kurumlardan hangisinin kurulmasıyla paralellik gösterir?

• A) Siyasal Bilgiler Fakültesi
• B) Türk Tarih Kurumu ✓
• C) Türk Dil Kurumu
• D) Ziraat Enstitüsü
• E) İş bankası

Atatürk'ün bu sözü, Türk milletinin kendi tarihini, geçmişteki medeniyet birikimini ve atalarını doğru kaynaklardan öğrenerek milli bir öz güven kazanmasını hedefleyen Türk Tarih Kurumu'nun (1931) kuruluş amacı ve felsefesiyle doğrudan paralellik göstermektedir.

5. Türkiye'de, Cumhuriyet'in ilanı ile aşağıdaki sorunlardan hangisinin çözümünde aşama sağlandığı _savunulamaz_?

• A) Devlet başkanlığı
• B) Ulusal egemenliğin resmileştirilmesi
• C) Hükümet bunalımı
• D) Anayasa'nın laikleştirilmesi ✓
• E) Devletin rejimi

Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923) ile; devlet başkanlığı sorunu çözülmüş (A), devletin yönetim rejimi cumhuriyet olarak belirlenmiş (C), kabine sistemine geçilerek hükümet bunalımları aşılmış (D) ve ulusal egemenlik resmileştirilmiştir (E). Ancak anayasanın laikleşmesi süreci (örneğin devletin dininin İslam olduğuna dair maddenin çıkarılması 1928, laikliğin anayasaya girmesi 1937) daha sonraki yıllarda gerçekleşmiş olup, Cumhuriyetin ilanıyla doğrudan bu konuda bir aşama hedeflenmemiştir (1923'te anayasaya 'Devletin dini İslam'dır' maddesi eklenmiştir).

6. Atatürk'ün halkçılık ilkesinin, I. vatandaşlar arasında iş bölümü ve dayanışmayı sağlamak, II. sınıflar arasındaki farklılıklardan yararlanmak, III. yasalar karşısında herkesi eşit kılmak Amaçlarından hangilerine sahip olduğu _savunulamaz_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Halkçılık ilkesi; sınıf mücadelesini reddeder, halkı tek ve eşit bir bütün olarak görür. Bu doğrultuda yasalar önünde eşitliği sağlamayı (III) ve toplumsal dayanışma ile iş bölümünü (I) hedefler. Sınıfsal farklılıklardan yararlanmak veya sınıfsal ayrımcılık gütmek (II) halkçılık ilkesinin amacıyla tamamen çelişir ve savunulamaz.

7. I. Dünya Savaşı devam ederken 1917 yılında yayımlanan ve Filistin’de bir Yahudi yurdu kurulması düşüncesini uluslararası siyasetin gündemine taşıyan önemli belge aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Truman Doktrini
• B) Schuman Bildirgesi
• C) Marshall Planı
• D) Balfour Deklarasyonu ✓
• E) Helsinki Nihai Senedi

1917'de yayımlanan Balfour Deklarasyonu, İngiltere'nin Filistin'de Yahudi yurdu kurulmasına resmi olarak destek verdiğini açıklayan belgedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

8. I. Hükümet sorununu çözülmesi II. Cumhurbaşkanı'nın Başbakanı ataması III. Bakanların Başbakan tarafından seçilmesi Yukarıda verilenlerden hangileri 1921 Anayasasında yapılan 1923 değişiklikleri sonucunda ortaya çıkmıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ile 1921 anayasasında önemli değişiklikler yapılmıştır: Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçilerek hükümet bunalımı/sorunu çözülmüştür (I). Yeni sistemde cumhurbaşkanı başbakanı atar (II) ve başbakan da bakanları seçerek cumhurbaşkanının onayına sunar (III). Dolayısıyla her üç öncül de bu değişikliklerin sonucudur.

9. Osmanlı Hükümeti'nin Lozan Konferansı'na davet edilmesi aşağıdaki inkılaplardan hangisinin yapılmasında etkili olmuştur?

• A) Halifeliğin kaldırılması
• B) Eğitimde birliği sağlamak
• C) Saltanatın kaldırılması ✓
• D) Cumhuriyetin ilan edilmesi
• E) Medreselerin kaldırılması

Osmanlı Hükümeti'nin Lozan'a davet edilmesi, iki başlılığı önlemek amacıyla saltanatın kaldırılmasını hızlandırmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Saltanatın kaldırılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

10. Moğolları, tarihte ilk kez 1260 Ayn Calud Savaşı'nda yenerek Avrupa'nın Moğol istilası altına girmesini önleyen Türk-İslâm devleti aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Harzemşahlar
• B) Memlukler ✓
• C) Tolunoğulları
• D) Osmanlılar
• E) Selçuklular

Memlukler, 1260 Ayn Calut Savaşı'nda Moğolları yenerek Moğol ilerleyişini durdurmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Memlukler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

11. I. Havza Genelgesi II. Amasya Genelgesi III. Erzurum Kongresi Milli mücadelede hazırlık sürecinde gerçekleştirilen yukarıdaki gelişmelerden hangilerinde ulusal egemenliğe vurgu yapıldığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) II ve III ✓
• E) I, II ve III

Ulusal egemenlik (milletin kendi kendini yönetmesi/milli irade) ilkesine; Amasya Genelgesi'ndeki (II) "milletin geleceğini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" maddesiyle (karar vurgusu doğrudan milli egemenliği simgeler) ve Erzurum Kongresi'ndeki (III) "Kuvayı Milliye'yi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi egemen kılmak esastır" kararı ile doğrudan ve açıkça vurgu yapılmıştır. Havza Genelgesi'nde (I) ise sadece işgallere karşı ulusal bağımsızlık bilincini uyandırmak hedeflenmiş, egemenlik rejimine dair bir vurgu yapılmamıştır. Dolayısıyla doğru cevap II ve III'tür.

12. II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Müttefik Devletler tarafından toplanan son büyük konferans aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Postdam ✓
• B) Tahran
• C) Yalta
• D) Washington
• E) Kahire

II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Müttefiklerin yaptığı son büyük konferans Potsdam Konferansı'dır. Almanya'nın savaş sonrası durumu burada ele alınmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Postdam" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

13. Mustafa Kemal'in 9.Ordu Müfettişi unvanını taşırken yürüttüğü etkinlikler arasında; I. Havza Genelgesi, II. Amasya Genelgesi, III. Erzurum Kongresi Gelişmelerinden hangileri yer alır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a 9. Ordu Müfettişi (daha sonra 3. Ordu Müfettişi) olarak çıkmış; bu resmi yetkiyle Havza Genelgesi (I) ve Amasya Genelgesi'ni (II) yayımlamıştır. Ancak Amasya Genelgesi sonrası resmi görevinden istifa etmiş ve Erzurum Kongresi'ne (III) sivil bir vatandaş olarak katılmıştır. Dolayısıyla Havza ve Amasya müfettişlik görevi sırasındadır.

14. II. Dünya Savaşı sırasında Churchill ile İsmet İnönü'nün Türkiye'nin savaşa katılıp katılmamasını görüştüğü toplantı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bilecik Görüşmeleriyle
• B) Beyaz Vagon Görüşmesiyle ✓
• C) Washington Konferansı'yla
• D) Kahire Konferansı'yla
• E) Tahran Konferansı’yla

İsmet İnönü ile Winston Churchill arasındaki görüşme Adana'da, tren vagonunda gerçekleştiği için Beyaz Vagon Görüşmesi olarak anılır. Görüşmede Türkiye'nin savaşa girme durumu ele alınmıştır.

15. Atlı birliklerden oluşan, giderleri dirlik sahipleri tarafından sağlanan ve devletten maaş almayan Osmanlı ordusu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Cebeciler
• B) Sakalar
• C) Yeniçeriler
• D) Humbaracılar
• E) Tımarlı sipahiler ✓

Tımarlı sipahiler atlı eyalet askerleridir; giderleri dirlik sahipleri tarafından karşılanır ve doğrudan maaş almazlar. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tımarlı sipahiler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. I. İrade-i Milliye Gazetesinin çıkarılması II. Ali Galip Olayı III. Anayasanın hazırlanması Yukarıdakilerden hangileri Sivas Kongresi ile ilgili _değildir_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) II ve III

Sivas Kongresi'nde halkı milli mücadele hakkında bilgilendirmek amacıyla İrade-i Milliye gazetesi çıkarılmış (I) ve kongrenin engellenmesi için Ali Galip Olayı (II) yaşanmıştır. Ancak yeni Türk Devleti'nin anayasasının (Teşkilat-ı Esasiye) hazırlanması Sivas Kongresi ile ilgili olmayıp, 1921 yılında I. TBMM döneminde gerçekleştirilmiştir (III).

17. Kurtuluş Savaşı Dönemi'nde, Doğu Cephesi'nde kazanılan askeri zaferin ardından Ermenistan ile imzalanan ve TBMM’nin uluslararası alanda kazandığı ilk askeri ve siyasi başarı olan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Moskova Antlaşması
• B) Kars Antlaşması
• C) Ankara Antlaşması
• D) Gümrü Antlaşması ✓
• E) Batum Antlaşması

3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması, Ermenistan ile yapılmış olup TBMM'nin uluslararası alanda kazandığı ilk askeri ve siyasi başarıdır. Bu antlaşma ile Ermenistan, TBMM'nin ve Misak-ı Milli'nin varlığını resmen tanıyan ilk devlet olmuştur. Dolayısıyla doğru cevap Gümrü Antlaşması'dır.

18. Aşağıdakilerden hangisi II. Mahmut döneminde gerçekleşmemiştir?

• A) Divan örgütünün kaldırılması
• B) Şirket-i Hayriye'nin açılması ✓
• C) Vakayı Hayriye'nin yaşanması
• D) Köy ve Mahalle muhtarlıklarının oluşturulması
• E) Mızıka-i Hümayun ‘un kurulması

İstanbul Boğazı'nda vapur taşımacılığı yapmak amacıyla kurulan Osmanlı'nın ilk denizcilik şirketi olan Şirket-i Hayriye (E), II. Mahmut döneminde değil, Tanzimat Dönemi padişahı Sultan Abdülmecit döneminde (1851 yılında) kurulmuştur. Diğer gelişmeler II. Mahmut dönemindedir.

19. Orta Asya'da kurulan, I. Avarlar II. Uygurlar II. Eftalitler Devletlerinden hangileri, hem Asya hem de Avrupa'da hâkimiyet kurmuştur?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III

Avarlar, Asya'da kurdukları ilk devletin Göktürkler tarafından yıkılmasının ardından batıya göç ederek Orta Avrupa'da (Macaristan merkezli) ikinci bir devlet kurmuşlar ve böylece hem Asya'da hem de Avrupa'da hakimiyet kurmuşlardır. Uygurlar ve Eftalitler (Ak Hunlar) ise sadece Asya topraklarında hüküm sürmüş, Avrupa'ya geçmemişlerdir.

20. Atatürk'e "Kemal" adının verilmesi aşağıdaki okullardan hangisinde olmuştur?

• A) Manastır Askeri idadisi
• B) Harp Okulu
• C) Selanik Askeri Rüştiyesi ✓
• D) Selanik Mülkiye Rüştiyesi
• E) Harp Akademisi

Mustafa Kemal'e ortaokul düzeyindeki askeri eğitimini aldığı Selanik Askerî Rüştiyesi'nde, matematik öğretmeni Yüzbaşı Mustafa Efendi tarafından üstün yetenekleri ve olgunluğu sebebiyle 'Kemal' ismi verilmiştir.