Altın Test 28

1. Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun ile ilgili yanlış bir bilgidir?

• A) Üyelerinin tamamı devşirmelerden oluşur ✓
• B) Danışma meclisidir
• C) Divan Kararları Mühimme defterlerine kaydedilir.
• D) Sınırların genişlemesine paralel olarak üye sayısı artmıştır
• E) II. Mehmet’ten itibaren sadrazamlar başkanlık yapmaya başlamıştır

Divan-ı Hümayun üyelerinin tamamının devşirme kökenli olduğu bilgisi yanlıştır. Divandaki din, eğitim ve hukuk işlerinden sorumlu olan İlmiye sınıfı üyeleri (örneğin Kadıaskerler ve Şeyhülislam), Osmanlı veraset ve eğitim sistemine göre doğuştan Müslüman olan Türk kökenlilerden seçilmek zorundaydı; devşirme kökenliler bu sınıfa giremezdi. Padişah II. Mehmet döneminden itibaren sadrazamların divana başkanlık etmesi (A), kararların mühimme defterlerine yazılması (B), son söz padişaha ait olduğu için bir danışma meclisi olması (C) ve sınırların büyümesi üzerine defterdar ve kadıasker gibi üyelerin sayısının artması (D) doğru bilgilerdir.

2. I. On İki Ada 'nın Yunanistan'a devredilmesi II. İsrail Devleti'nin kurulması III. ABD ve Rusya arasında soğuk savaş döneminin başlaması Yukarıdakilerden hangileri II. Dünya Savaşı sonrası yaşanan gelişmelerdir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Her üç gelişme de II. Dünya Savaşı (1939-1945) sonrasına aittir: On İki Ada 1947 Paris Antlaşması ile Yunanistan'a devredilmiştir (I). İsrail Devleti 1948 yılında kurulmuştur (II). ABD ile SSCB (Rusya) arasındaki Soğuk Savaş dönemi de savaşın hemen ardından (1947 Truman Doktrini vb.) başlamıştır (III).

3. Birleşmiş Milletler aşağıda verilen hangi konferans sonucu kurulmuştur?

• A) Kahire
• B) San Francisco ✓
• C) Yalta
• D) Tahran
• E) Postdam

Birleşmiş Milletler (BM), II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru 25 Nisan - 26 Haziran 1945 tarihleri arasında düzenlenen San Francisco Konferansı'nda Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın imzalanmasıyla resmi olarak kurulmuştur. Yalta Konferansı'nda BM'nin kurulma kararı alınmış ve veto yetkisi belirlenmiş olsa da, fiilen kurulduğu ve kurucu antlaşmanın imzalandığı konferans San Francisco Konferansı'dır.

4. I.Haçlı Seferleri sonucunda İznik'in Haçlıların eline geçmesiyle başkenti Konya'ya taşıyan Türkiye Selçuklu hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) I. Kılıçarslan ✓
• B) II. Kılıçarslan
• C) I.İzzettin Keykavus
• D) I.Mesud
• E) Alaeddin Keykubat

I. Haçlı Seferi sonrası İznik'in kaybedilmesi üzerine başkenti Konya'ya taşıyan hükümdar I. Kılıçarslan'dır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I. Kılıçarslan" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

5. Osmanlı Devleti'nde halifelik unvanını; I. Yıldırım Beyazıt II. Fatih Sultan Mehmet III. Kanuni Sultan Süleyman Hükümdarlarından hangileri kullanmışlardır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Osmanlı Devleti'nde halifelik makamı, Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi (1516-1517) sonucunda Memlük Devleti'nin yıkılmasıyla Osmanlı hanedanına geçmiştir. Yavuz Sultan Selim'den önceki padişahlar (Yıldırım Beyazıt ve Fatih Sultan Mehmet) bu unvanı taşımamışlardır. Yavuz Sultan Selim'den sonra tahta geçen Kanuni Sultan Süleyman ise bu unvanı kullanan padişahlardandır.

6. Çelik Paktı imzalayan devletler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• A) Almanya - İtalya ✓
• B) İngiltere - Fransa
• C) ABD – İngiltere
• D) Almanya - SSCB
• E) SSCB - İtalya

II. Dünya Savaşı öncesinde, Mayıs 1939'da faşist İtalya ile Nazi Almanyası arasında askeri ve siyasi iş birliğini resmileştirmek amacıyla imzalanan ittifak antlaşmasına 'Çelik Pakt' (Pact of Steel) adı verilir. Dolayısıyla doğru cevap Almanya - İtalya'dır.

7. Birleşmiş Milletler Teşkilatı içerisinde aşağıdaki kuruluşlardan hangisi _yer almaz_?

• A) Çevre Sorunları Programı
• B) Uzay Çalışmaları Merkezi ✓
• C) Dünya Sağlık Örgütü
• D) Mültecilere Yardım Kuruluşu
• E) Atom Enerjisi Ajansı

Birleşmiş Milletler bünyesinde Dünya Sağlık Örgütü, mülteci kuruluşları ve çevre programları gibi birimler bulunur. Ancak 'Uzay Çalışmaları Merkezi' BM'nin temel kuruluşları arasında yer almaz.

8. Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un Fethi’nin Türk Tarihi açısından sonuçlarından biri _değildir_?

• A) Osmanlı İmparatorluğu yükselme dönemine girdi.
• B) İpek Yolu ve Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan deniz ticaret yollarının kontrolü Osmanlı İmparatorluğuna geçti
• C) Bizanslı bilim insanları İstanbul'dan ayrılarak İtalya'da Rönesans hareketlerinin başlamasında etkili oldular. ✓
• D) Osmanlı İmparatorluğunun Anadolu ve Rumeli toprak bütünlüğü sağlandı,
• E) İstanbul İmparatorluğunun başkenti yapıldı.

Bizanslı bilim insanlarının İtalya'ya giderek Rönesans'a katkı sağlaması dünya tarihi açısından sonuçtur; Türk tarihi açısından doğrudan sonuç değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Bizanslı bilim insanları İstanbul'dan ayrılarak İtalya'da Rönesans hareketlerinin başlamasında etkili oldular." seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

9. Londra Konferansı'nda (1913); I. Boğazlar II. Sınırlar III. Ege adaları IV. Arnavutluk Hangileri ile ilgili kararlar alındığı söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) I ve II
• C) II ve III
• D) II, III ve IV ✓
• E) I, II, III ve IV

1913 Londra Konferansı'nda sınırlar, Ege adaları ve Arnavutluk gibi Balkan Savaşları sonrası konular ele alınmıştır. Boğazlar bu konferansın temel karar başlıklarından değildir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II, III ve IV" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

10. Aşağıdaki gelişmelerden hangisinden sonra Mustafa Kemal kendi tabiriyle "sine-i millete" dönmüştür?

• A) Havza Genelgesi
• B) Erzurum Kongresi
• C) Amasya Genelgesi ✓
• D) Samsun Raporu
• E) TBMM'nin açılması

Mustafa Kemal, Amasya Genelgesi sonrasında İstanbul Hükümeti ile bağlarını koparma sürecine girmiş ve kendi ifadesiyle sine-i millete dönmüştür. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Amasya Genelgesi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

11. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı topraklarında yaşayan azınlıkların kurdukları cemiyetler arasında _gösterilemez_?

• A) Pontus Rum
• B) Macabi-Alyans
• C) Kilikyalılar ✓
• D) Mavri Mira
• E) Hınçak- Taşnak

Kilikyalılar Cemiyeti, azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetlerden biri değildir; Adana ve çevresini savunmak amacıyla kurulan milli cemiyetlerdendir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kilikyalılar" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

12. Amasya Genelgesi’nde Sivas’ta ulusal bir kongre toplanacağı belirtilmiş, kongreye katılacak delegelerin milletin güvenini kazanmış kişiler arasından seçilmesi istenmiştir. Bu kararlarla Mustafa Kemal’in; I. Milli birlik oluşturma, II. Anadolu halkını uluslararası ittifaklara açık hale getirme, III. Halk iradesini etkili kılma Amaçlarından hangilerine ulaşmak istediği söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III ✓
• E) I, II ve III

Mustafa Kemal Paşa'nın Sivas'ta 'milli bir kongre' toplanmasını istemesi ve delegelerin milletin güvenini kazanmış kişilerden seçilmesini belirtmesi; tüm ülkeyi temsil edecek ortak bir kurul oluşturarak milli birliği sağlama (I) amacını taşır. Ayrıca delegelerin halk tarafından (Milli Cemiyetler veya belediyelerce) seçilmesi, gelecekte kurulacak yeni devletin temel dayanağı olan halk egemenliğini (ulusal iradeyi) tüm yurda hakim kılma (III) düşüncesini yansıtır. Ancak Anadolu halkını uluslararası ittifaklara açık hale getirmek (II) gibi bir hedef bu kararlardan çıkarılamaz. Dolayısıyla cevap I ve III'tür.

13. Aşağıdakilerden Hangisi I. Kosova Savaşı esnasında Osmanlı'ya yardım eden beylik ya da devletlerden biri _değildir_?

• A) Menteşoğulları
• B) İsfendiyaroğulları
• C) Saruhanoğulları
• D) Saltukoğulları ✓
• E) Germiyanoğulları

Saltukoğulları, I. Kosova Savaşı sırasında Osmanlı'ya yardım eden beyliklerden biri değildir; bu beylik daha önce ortadan kalkmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Saltukoğulları" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

14. Osmanlı Devleti'nde gayrimüslim halkın Tanzimat Dönemi'ne kadar, aşağıdaki alanlardan hangisi ile uğraşabildikleri _söylenemez_?

• A) Askerlik ✓
• B) Ticaret
• C) Sanat
• D) Zanaatkârlık
• E) Tarım

Osmanlı Devleti'nde gayrimüslim tebaa (reaya), cizye vergisi ödemek karşılığında askerlikten muaf tutulmuşlardır. Tanzimat Fermanı ile askerlik vatan hizmetine dönüştürülmüş ve gayrimüslimlere de askerlik zorunlu hale getirilmek istense de, sonradan Islahat Fermanı (1856) ve nakdi bedel (bedel-i askeri) uygulamasıyla gayrimüslimlerin orduya katılmamaları sürmüştür. Sonuç olarak gayrimüslimler ticaret (A), zanaat (C), tarım (D) ve sanatla (E) uğraşabilirken, Tanzimat'a kadar kesinlikle askerlik (B) yapamazlardı.

15. Temsil Kurulu üyelerinin belirlenmesinde toplumun bütün kesimlerinin katılımının amaçlanması, I. Ulusal iradenin esas alındığı II. Ulusal bağımsızlığın ana amaç olarak belirlendiği III. İtilaf devletlerinin çalışmalarının önüne geçilmesi Gibi durumlarından hangilerinin gerçekleştirilmeye çalışıldığının göstergesidir?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) II ve III

Temsil Kurulu (Heyet-i Temsiliye) üyelerinin belirlenmesinde toplumun bütün kesimlerinin (farklı bölgeler, meslekler, düşünceler vb.) katılımının ve temsil edilmesinin amaçlanması, kararların millet adına ve milletin ortak rızasıyla alındığını göstermek içindir. Bu durum, milli mücadele yönetiminde doğrudan ulusal iradenin (millet iradesinin) esas alındığını (I) kanıtlar. Ulusal bağımsızlık (II) ve işgallerin engellenmesi (III) hareketin genel amaçları olsa da, kurulun üye yapısının 'geniş tabanlı/tüm kesimleri kapsayıcı' olmasının doğrudan göstergesi ulusal irade ve halk meşruiyetidir. Dolayısıyla doğru cevap yalnız I'dir.

16. Aşağıdakilerden hangisi, Mondros Ateşkes Antlaşmasından sonra işgallere karşı kurulan milli cemiyetlerin amaçlarından biri _değildir_?

• A) Azınlıkların faaliyetlerini durdurmak
• B) Ulusal egemenliği sağlamak ✓
• C) Korunmak ve savunmak
• D) Basın yayın yoluyla haklarını duyurmak
• E) Bölgelerinin İşgalini önlemek

Milli cemiyetlerin amacı yerel hakları savunmak, işgalleri önlemek ve basın-yayın yoluyla ses duyurmaktır. Ulusal egemenliği sağlamak bu cemiyetlerin başlangıçtaki doğrudan amacı değildir.

17. Aşağıdakilerden hangisi XVIII. yy ıslahatları için _söylenemez_?

• A) Askeri alanda yoğunlaşmıştır
• B) Avrupa ilk kez örnek alınmıştır
• C) Islahatlar kişilere bağlı kalmıştır.
• D) Lale devrinde askeri ıslahat yapılmamıştır
• E) Azınlık isyanlarını önleme amacı taşır ✓

XVIII. yüzyılda (1700'lerde) henüz Fransız İhtilali'nin (1789) getirdiği milliyetçilik akımı ve buna bağlı azınlık isyanları Osmanlı Devleti'nde başlamamıştı. Dolayısıyla bu yüzyıl ıslahatlarının 'azınlık isyanlarını önlemek' (B) gibi bir amacı yoktur. Azınlık isyanlarını önleme ve milliyetçilik etkisini kırma gayesi XIX. yüzyıl (Dağılma dönemi) ıslahatlarının temel özelliğidir. XVIII. yy'da askeri ıslahatlara öncelik verilmiş (A), Lale Devri askeri ıslahat içermemiş (D), Avrupa örnek alınmış (C) ve ıslahatlar padişah/sadrazamlar gibi kişilerin ömrüyle sınırlı kalmıştır (E).

18. Aşağıdakilerden hangisinde azınlıklarla ilgili herhangi bir hüküm bulunmaz?

• A) Sened-i İttifak ✓
• B) Halepa Fermanı
• C) Islahat Fermanı
• D) Tanzimat Fermanı
• E) Kanun-i Esasi

Sened-i İttifak, ayanlarla merkezi otorite arasındaki ilişkileri düzenler; azınlıklarla ilgili hüküm içermez. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sened-i İttifak" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

19. Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluş Döneminde Balkanlarda tutunmasında; I. Hristiyanlar arasındaki Katolik-Ortodoks ayrılığı II. Krallar ve Feodal Beyler arasındaki mücadele III. Fransız İhtilalinin olumsuz etkileri Gelişmelerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II ✓
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Kuruluş döneminde Balkanlarda Katolik-Ortodoks ayrılığı ve feodal mücadeleler Osmanlı'nın tutunmasını kolaylaştırmıştır. Fransız İhtilali çok daha sonraki bir gelişmedir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

20. Aşağıdakilerden hangisi Medeni Kanun'un getirdiği yeniliklerden biri _değildir_?

• A) Çok eşle evliliğin yasaklanması
• B) Kadınlara muhtar olma hakkının verilmesi ✓
• C) Mirasta kız ve erkek çocuklar arasında eşitlik sağlanması
• D) Tanıklıkta kadın ve erkek eşitliği getirilmesi
• E) Kadınlara istediği mesleği seçebilme hakkının tanınması

Kadınlara muhtar olma hakkı siyasi haklar kapsamında 1930'da verilmiştir. Bu hak Medeni Kanun'un getirdiği yeniliklerden biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kadınlara muhtar olma hakkının verilmesi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.