Altın Test 4

1. Nutuk'la ilgili aşağıdakilerden hangisi _yanlıştır_?

• A) Cumhuriyet'in onuncu yıl törenlerinde yapılan konuşmadır ✓
• B) Samsun'a çıkışla başlar.
• C) 1919-1927 yıllarını kapsar
• D) Belgelerle desteklenmiş hatırattır
• E) Gençliğe Hitabeyle sona erer.

Nutuk, cumhuriyetin onuncu yıl törenlerinde yapılan konuşma değildir. 1919-1927 dönemini anlatan ve Gençliğe Hitabe ile biten eserdir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Cumhuriyet'in onuncu yıl törenlerinde yapılan konuşmadır" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

2. İstibdat Döneminin yönetim merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Topkapı Sarayı
• B) Beylerbeyi Sarayı
• C) Dolmabahçe Sarayı
• D) Çırağan Sarayı
• E) Yıldız Sarayı ✓

İstibdat Dönemi'nde (1878-1908) padişah II. Abdülhamit, güvenlik kaygıları nedeniyle devletin yönetim merkezini Dolmabahçe Sarayı'ndan daha korunaklı olan ve geniş bir yerleşkeye sahip olan Yıldız Sarayı'na (C) taşımış ve devleti 30 yıl boyunca buradan yönetmiştir.

3. İbraniler, Museviliği kendi toplumlarına özgü bir inanç sistemi olarak benimsemiştir. Tarih boyunca farklı büyük devletlerin egemenliği ve baskısıyla karşılaşmalarına rağmen dinî geleneklerini, ortak kimliklerini ve kültürel sürekliliklerini koruyabilmişlerdir. Bu durum, inanç sisteminin ulusal kimlikle güçlü biçimde birleştiğini göstermektedir. İbranilerin kültürel benliklerini korumalarında; I. bu uygarlığa yönelik baskıların çok ağır olması, II. Museviliğin ulusal bir din olarak kabul edilmesi, III. İbranilerin kalabalık bir topluluk olmaması Durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III

Museviliğin ulusal bir din olarak görülmesi, İbranilerin kültürel kimliğini korumasında temel etkendir. Baskıların ağırlığı ya da nüfuslarının azlığı tek başına kültürel benliği korumayı açıklamaz.

4. Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine yol açmıştır?

• A) Yıldız Vakası
• B) 31 Mart Vakası ✓
• C) Vaka-yı Hayriye
• D) Kuleli Vakası
• E) Çırağan Vakası

31 Mart Vakası, II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesine yol açan gelişmedir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "31 Mart Vakası" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

5. Osmanlı'da halkın "yerel yönetime" katıldığı ilk dönem aşağıdakilerden hangidir?

• A) İstibdat
• B) Tanzimat ✓
• C) I.Meşrutiyet
• D) III. Selim
• E) II. Mahmut

Tanzimat Dönemi'nde (1840 yılından itibaren) kurulan 'Muhassıllık Meclisleri' ve ardından 'Eyalet/Sancak/Kaza İdare Meclisleri' ile halktan seçilen Müslüman ve gayrimüslim temsilciler ilk kez yerel yönetim kararlarına dahil olmuşlardır. Bu durum halkın yerel yönetime katıldığı ilk dönemdir (Ulusal ölçekte meclise/yönetime katılım ise I. Meşrutiyet ile olmuştur).

6. SSCB komünist partilerin iktidarda olduğu ülkelerle bağlarını daha da güçlendirmek için; I. Cominform, II. COMECON, III. Varşova Paktı Oluşumlarını gerçekleştirdi. Bu oluşumlardan hangilerinin Doğu Bloku ülkeleri arasında kolektif savunma ve askeri işbirliği amaçlı kurulduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III ✓
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Doğu Bloku ülkeleri arasında kolektif savunma ve askeri işbirliğini sağlamak, Batı Bloku'nun askeri ittifakı olan NATO'ya karşı askeri bir güç oluşturmak amacıyla 1955 yılında kurulan oluşum Varşova Paktı'dır (Yalnız III). Öte yandan Cominform (I) komünist partiler arasında siyasi işbirliği ve ideolojik birliği sağlamak; COMECON (II) ise üye ülkeler arasında ekonomik yardımlaşma ve ortak pazarı yürütmek amacıyla kurulmuştur. Dolayısıyla askeri amaçla kurulan yalnız Varşova Paktı'dır.

7. Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'daki sivil mimari eserlerine örnek olarak _gösterilemez_?

• A) Darüşşifalar
• B) Çeşmeler
• C) Kaleler ✓
• D) Köşkler
• E) Hamamlar

Kaleler askeri mimari eserleridir; sivil mimari eserleri arasında gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kaleler" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

8. Menteşeoğulları tarafından Milas'ta inşa edilen cami, kubbe üzeri kurşunla kaplı olduğundan kurşunlu cami olarak da bilinmektedir. Yukarıda özellikleri belirtilen cami aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sungur Bey Camii
• B) Alaadin Camii
• C) Lale Camii
• D) Firuz Bey Camii ✓
• E) Burmalı Minare Camii

Menteşeoğulları tarafından Milas'ta yaptırılan ve Kurşunlu Cami olarak bilinen yapı Firuz Bey Camii'dir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Firuz Bey Camii" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

9. Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla köylünün toprağını bırakarak şehirlere göç etmesi, I. ülke ekonomisinin bozulması, II. çitfbozan vergisi ödeyenlerin sayısının artması, III. taşrada asayişin bozulması Sonuçlarından hangilerini doğurmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) I ve II
• D) I, II ve III ✓
• E) Diler ve III

Tımar sisteminin bozulması ve Celali isyanlarının etkisiyle köylünün toprağını terk etmesi (Büyük Kaçgun); tarımsal üretimin durmasına ve ekonominin bozulmasına (I), toprağı mazeretsiz terk edenlerden veya boş bırakanlardan alınan 'Çiftbozan vergisi' mükelleflerinin artmasına (II) ve köylülerin şehirlere yığılması ya da dağlara kaçması sonucu taşrada güvenlik/asayiş sorunlarının (eşkıyalığın) patlak vermesine (III) neden olmuştur. Dolayısıyla her üç sonuç da doğmuştur.

10. Aşağıdaki devrim hareketlerinden hangisi Avrupa ile olan kültürel etkileşimi hızlandırmıştır?

• A) Tekke zaviye ve türbelerin kapatılması
• B) Saltanatın kaldırılması
• C) Şapka kanununun kabulü
• D) Latin alfabesinin kabulü ✓
• E) Soyadı Kanunu

1 Kasım 1928'de kabul edilen Yeni Türk Harflerinin Kabulü (Latin Alfabesi), batı dünyasıyla olan bilimsel, kültürel, edebi ve diplomatik etkileşimi, yayın takibini ve entegrasyonu en çok hızlandıran devrim hareketidir.

11. 1929'da kadınlar voleybol takımı olmadığı için Fenerbahçe'nin erkek voleybol takımında oynayan ve Türkiye'nin ilk kadın mühendisi olarak görev yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Meliha Manço
• B) Sabiha Rifat ✓
• C) Türkan Akyol
• D) Gül Esin
• E) Refet Angın

Sabiha Rıfat Güray, Fenerbahçe erkek voleybol takımında forma giymiş ve Türkiye'nin ilk kadın mühendislerinden biri olarak tanınmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sabiha Rifat" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. I. Bütçenin %60'ı savunmaya ayrılmıştır. II. Seferberlik ilan edilmiştir. III. Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu çıkarılmıştır. Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine aldığı tedbirlerden _değildir_?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III ✓
• D) I ve II
• E) I ve III

Soru kökünde savaşın başlaması üzerine alınan tedbirlerden OLMAYANLAR (değildir) sorulmaktadır. I ve II (bütçenin savunmaya ayrılması ve seferberlik) savaşın başlaması üzerine alınan tedbirlerdendir. Ancak III (Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu) 1945 yılında tarım reformu amacıyla çıkarılmış olup savaşın başlaması üzerine alınan bir tedbir değildir. Bu yüzden doğru cevap Yalnız III'tür (C seçeneği).

13. Aşağıdakilerden hangisi 1926'da çıkarılan Türk Medeni Kanununun kapsamında yer alan bir konu _değildir_?

• A) Borçlar
• B) Miras
• C) Siyasal haklar ✓
• D) Evlenme - boşanma
• E) Nafaka

Türk Medeni Kanunu miras, aile hukuku, boşanma, nafaka ve borçlar gibi özel hukuk konularını düzenlemiştir. Siyasal haklar bu kanunun kapsamına girmez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Siyasal haklar" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.

14. II.Meşrutiyetin ilan edilmesinde rol oynayan İttihat ve Terakki Partisi, aşağıdaki gelişmelerden hangisinden sonra Osmanlı devlet yönetimine tamamıyla hakim olmuştur?

• A) Samsun Raporu
• B) Sinop Baskını
• C) Amasya Görüşmeleri
• D) 31 Mart Olayı
• E) Bab-ı Ali baskını ✓

İttihat ve Terakki, Babıali Baskını sonrasında Osmanlı yönetiminde tam hâkimiyet kurmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Bab-ı Ali baskını" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

15. I. Türk Tarih Kurumunun açılması II. Medreselerin kapatılması III. Millet Mekteplerinin açılması IV. Türk Dil Kurumunun açılması Yukarıda verilen inkılap hareketlerinin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

• A) I, II, III, IV
• B) II, I, IV, III
• C) II, III, I, IV ✓
• D) III, II, I, IV
• E) IV, III, II, I

Medreseler 1924'te kapatılmış, Millet Mektepleri 1928'de açılmış, Türk Tarih Kurumu 1931'de, Türk Dil Kurumu ise 1932'de kurulmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II, III, I, IV" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

16. Kütahya-Eskişehir savaşının kaybedilmesi üzerine bekleme politikası izleyen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İtalya ✓
• B) Yunanistan
• C) Fransa
• D) SSCB
• E) İngiltere

II. İnönü Savaşı sonrası Anadolu'dan çekilmeye başlayan İtalya, Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun yenilmesi üzerine çekilme işlemlerini durdurmuş ve Sakarya Savaşı'nın sonucunu görmek için bekleme politikasına geçmiştir. (Fransa ise çekilmeyi tamamen durdurmak yerine Zonguldak'ı boşaltmış ancak nihai antlaşmayı Sakarya sonrasına ertelemiştir; ancak doğrudan işgal bölgesinden çekilmeyi tamamen askıya alan ve bekleyen İtalya'dır).

17. Atatürk, millete hükmetmek yerine millete hizmet etmeyi esas alan bir yönetim anlayışını savunmuştur. Bu söz aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ilişkilidir?

• A) Halkçılık ✓
• B) Laiklik
• C) Devletçilik
• D) İnkılapçılık
• E) Milliyetçilik

Atatürk'ün bu sözü, yöneticilerin halkın üzerinde bir imtiyaz veya üstünlük sahibi olmadığını, millete hizmet etme yükümlülüğünü ve toplumsal eşitliği vurgulamaktadır. Bu yönüyle sosyal eşitliği ve halk yararını gözeten Halkçılık ilkesi ile doğrudan ilişkilidir.

18. Eski Türklerde göçebe yaşamın görülmesinde, I. hayvancılık, II. tarım, III. bağımsızlık Unsurlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

• A) Yalnız I ✓
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve III
• E) I, II ve III

Göçebe yaşamın (yaylak-kışlak döngüsünün) temel nedeni hayvancılıktır; sürüler için otlak arayışı hareketli yaşamı zorunlu kılmıştır. Bağımsızlık duygusu ise göçebe yaşamın bir nedeni değil, göçebe yaşamın bir sonucu (başka bir devletin egemenliği altına girmektense göç edebilme özgürlüğü) veya göçlerin nedenidir. Bu sebeple göçebe yaşamın görülmesinde yalnız hayvancılık etkilidir.

19. İngiltere'nin Rusya'ya karşı Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikasından vazgeçtiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı
• B) Mısır'ın İşgali
• C) Trablusgarp Savaşı
• D) 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ✓
• E) Kırım Savaşı

İngiltere, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikasından uzaklaşmaya başlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

20. Balkan Savaşları sonucunda, Batı Trakya, Arnavutluk gibi bölgelerin kaybedilmesi; I. Osmanlı'da genel nüfusun artmasına II. Bölgedeki Türklerin azınlık durumuna düşmesine III. Osmanlı'nın gümrük gelirlerinin artmasına Yargılarından hangisi ya da hangilerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) I ve II
• D) I ve III
• E) II ve III

Balkan Savaşları (1912-1913) sonrasında Osmanlı Devleti büyük oranda toprak kaybetmiş (Batı Trakya, Makedonya, Arnavutluk, Ege Adaları), bu topraklarda yaşayan Türkler Balkan devletlerinin egemenliği altına girerek kendi yurtlarında azınlık durumuna düşmüşlerdir (II). Toprak kaybı nedeniyle Osmanlı sınırlar daralmış ve genel nüfus azalmıştır (I yanlış - ancak Anadolu'ya göçler nedeniyle Anadolu nüfusu artmıştır, lakin 'Osmanlı genel nüfusu' düşmüştür). Toprak kaybı gümrük gelirlerinin artmasına değil azalmasına neden olur (III yanlış). Bu nedenle yalnız II doğrudur.