Altın Test 48

1. 1957'de yayımlanan Eisenhower Doktrininin, ABD dış politikasına etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• A) ABD'nin Ortadoğu'da etkinliğinin hızla artması ✓
• B) Soğuk Savaş'ın sona ermesi
• C) Sovyet Rusya ile olan gerginliğin azalması
• D) Avrupa ile ilişkilerin zayıflaması
• E) NATO'nun meydana gelmesi

1957 yılında ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower tarafından ilan edilen Eisenhower Doktrini, özellikle Süveyş Krizi sonrasında Orta Doğu'da oluşan güç boşluğunu Sovyetler Birliği'nin doldurmasını engellemek amacıyla yayımlanmıştır. Doktrin, komünist tehdit altındaki Orta Doğu ülkelerine askeri ve ekonomik yardım yapılmasını öngörmüş ve bu yolla ABD'nin Orta Doğu'daki siyasi ve askeri etkinliğinin hızla artmasına (C) neden olmuştur.

2. Üyelerinin, genellikle "Kalpaklılar", "Sarıklılar" ve "Fesliler" diye anıldığı ve kabaca 3 ana gruba ayrıldığı kurum aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
• B) II. TBMM
• C) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
• D) Temsil Heyeti
• E) I.TBMM ✓

Kalpaklılar, Sarıklılar ve Fesliler şeklindeki gruplandırma I. TBMM üyeleri için kullanılan bir tasniftir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "I.TBMM" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

3. XIII. yüzyıl Selçuklu Dönemi'ne ait mimari eserlerden Ahi Şerafettin Camii (Arslanhane Camii) aşağıdaki illerimizin hangisinde bulunmaktadır?

• A) Kayseri
• B) Tokat
• C) Ankara ✓
• D) Bursa
• E) Konya

XIII. yüzyıl Anadolu Selçuklu dönemine ait, ahşap direkli camilerin en önemli örneklerinden biri olan ve 'Arslanhane Camii' olarak da bilinen Ahi Şerafettin Camii, Ankara'nın Altındağ ilçesinde (Ulus semti yakınlarındaki kale civarında) yer almaktadır.

4. I. Ulusun bütünlüğü ve Milletin istiklali tehlikededir. II. Ulusun bağımsızlığını yine ulusun azim ve kararı kurtaracaktır. III. Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez. Yukarıdaki kararlardan hangileri Amasya Genelgesi'nde alınmıştır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Amasya Genelgesi'nde (22 Haziran 1919) Milli Mücadele'nin gerekçesi olan 'Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir' (I) ile mücadele yöntemi ve amacı olan 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' (II) kararları alınmıştır. Ancak 'Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez' (III) kararı ilk defa Erzurum Kongresi'nde alınmıştır. Dolayısıyla doğru cevap I ve II'dir.

5. Batı Göktürk devletinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Mukan Kağan
• B) Tardu Kağan ✓
• C) Dengizek
• D) İrnek
• E) Tapo Kağan

Batı Göktürk Devleti'nin kurucusu Tardu Kağan'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tardu Kağan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

6. Yumuşama dönemi mimarları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• A) Hoover - Kruşçev
• B) Kennedy - Kruşçev ✓
• C) Kennedy - Gorbaçov
• D) Roosevelt – Kruşçev
• E) Reagan - Gorbaçov

Soğuk Savaş dönemindeki gerginliği azaltarak Yumuşama (Detant) Dönemi'ni başlatan liderler, Küba Füze Krizi'nden (1962) sonra doğrudan iletişim kurarak nükleer silahların sınırlandırılması sürecini başlatan ABD Başkanı John F. Kennedy ve SSCB Lideri Nikita Kruşçev'dir.

7. I. Usta-çırak ilişkilerinin ilkelerini belirler. II. Üretimde kaliteyi kontrol eder. III. Mesleki eğitim veren okullar açar. Yukarıdakilerden hangilerinin Türk İslam devletlerinde Loncaların görevleri arasında olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II ✓
• E) I, II ve III

Loncalar usta-çırak ilişkilerini düzenler ve üretimde kalite denetimi yapar; okul açma görevi temel görevleri arasında değildir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

8. Osmanlı Devleti'nde; I. herkesten gelirine göre vergi alınması, II. mahkemelerin herkese açık hale getirilmesi, III. askerlik işinin vatan hizmetine dönüştürülmesi Durumları, aşağıdakilerden hangisinin kazanımları arasındadır?

• A) Tanzimat Fermanı ✓
• B) Islahat Fermanı
• C) Kanunuesasî
• D) Mecelle
• E) Sened-i İttifak

Osmanlı Devleti'nde can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması, herkesin gelirine göre vergi vermesi (I), açık mahkemeler (II) ve askerliğin vatan görevi haline getirilmesi (III) 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı'nın (B) getirdiği temel hak ve kazanımlardandır.

9. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk Dönemi dış politika gelişmelerinden _değildir_?

• A) Balkan Paktının imzalanması ✓
• B) Cenevre Silahsızlanma Konferansına katılınması
• C) Sadabat Paktının imzalanması
• D) Nyon Konferansına katılınması
• E) Akdeniz Paktının imzalanması

Atatürk döneminde 1934 yılında bölgesel barışı korumak için Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan pakt 'Balkan Antantı'dır. Seçenekte belirtilen 'Balkan Paktı' (A) ise Soğuk Savaş döneminde, Sovyet tehdidine karşı 1953 yılında Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında (Demokrat Parti dönemi) imzalanmıştır. Bu yüzden Balkan Paktı, Atatürk dönemi dış politika gelişmelerinden biri değildir.

10. I. Defterdar II. Kazasker III. Şeyhülislam IV. Nişancı Yukarıdaki devlet görevlilerinden hangisi İlmiye sınıfına mensuptur?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) II ve III ✓
• D) I ve IV
• E) II ve IV

Kazasker ve şeyhülislam ilmiye sınıfına mensuptur. Defterdar ve nişancı kalemiye sınıfıyla ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.

11. Aşağıdaki laiklik ile ilgili aşamalardan hangisi diğerlerinden sonra gerçekleştirilmiştir?

• A) Medreselerin kapatılması
• B) Medeni Kanun'un kabulü
• C) Laiklik ilkesinin anayasaya alınması ✓
• D) Halifeliğin kaldırılması
• E) Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması

Laiklik ilkesinin anayasaya alınması 1937'de gerçekleşmiştir. Diğer laiklik adımları 1920'li yıllarda yapılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Laiklik ilkesinin anayasaya alınması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

12. Türkiye'de Meclis sisteminden kabine sistemine geçiş aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?

• A) Cumhuriyetin İlanı ✓
• B) Saltanatın kaldırılması
• C) Halifeliğin kaldırılması
• D) Çok partili sisteme geçiş
• E) TBMM'nin açılması

Cumhuriyetin ilanıyla devlet başkanı ve hükümet kurma usulü netleşmiş, meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçiş başlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Cumhuriyetin İlanı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

13. - İngiltere ile Rusya arasında gerçekleşmiştir. - Rusya Balkanlarda serbest bırakılmıştır - İkinci Meşrutiyet'in ilanında etkisi olmuştur. Yukarıda özellikleri verilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Milne Raporu
• B) Reval Görüşmeleri ✓
• C) Paris Konferansı
• D) Berlin Antlaşması
• E) Londra Konferansı

İngiltere ile Rusya arasında yapılan Reval Görüşmeleri, Rusya'nın Balkanlarda serbest bırakılması algısını güçlendirmiş ve II. Meşrutiyet'in ilanında etkili olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Reval Görüşmeleri" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

14. Lozan Antlaşmasında yer alan; I. Boğazların yönetiminin uluslararası bir komisyona bırakılması II. Duyunu Umumiye İdaresinin kaldırılması III. Azınlıkların Türk vatandaşı sayılması IV. Patrikhane'nin siyasi yetkilerinin elinden alınması Hükümlerinden hangilerinin Türkiye'nin tam bağımsızlığını sağlamaya yönelik olduğu savunulabilir?

• A) Yalnız II
• B) II ve III
• C) I, II ve III
• D) II, III ve IV ✓
• E) I, II, III ve IV

Duyun-u Umumiye'nin kaldırılması (II) ekonomik bağımsızlığı; azınlıkların Türk vatandaşı sayılarak ayrıcalıklarının bitirilmesi (III) yargısal ve toplumsal bağımsızlığı; Patrikhane'nin siyasi yetkilerinin alınması (IV) ise egemenlik haklarının korunmasını ve tam bağımsızlığı sağlar. Boğazlar Komisyonu'nun kurulması (I) ise Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan bağımsızlığa aykırı bir maddedir. Bu yüzden tam bağımsızlık yönündeki maddeler II, III ve IV'tür (D).

15. Amasya Genelgesinde, İstiklal Savaşanın yöntemi aşasıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

• A) Vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali tehlikededir
• B) Hristiyan azınlığa milli varlığımızı bozacak ayrıcalıklar verilemez
• C) Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. ✓
• D) Yapılacak her türlü faaliyette Mondros Antlaşmasına bağlı kalınmalıdır
• E) İstanbul hükümeti üzerine aldığı vazifeyi yerine getirememektedir.

Amasya Genelgesi'nde İstiklal Savaşı'nın yöntemi, milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı ifadesiyle belirtilmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

16. İslam ve Çin medeniyeti arasında bir set oluşturan ve dağılmasıyla Arapların ve Çinlilerin 751 yılında Talas Savaşında karşı karşıya gelmesinde etkili olan Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kırgızlar
• B) Karluklar
• C) Türgişler ✓
• D) Göktürkler
• E) Uygurlar

Türgişlerin dağılması, Araplar ile Çinlilerin Talas Savaşı'nda karşı karşıya gelmesine zemin hazırlamıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Türgişler" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.

17. Balkan Savaşları sonunda Osmanlı Devleti bazı Balkan devletleri İle ikili antlaşmalar imzalamıştır. Bu antlaşmalar arasında; I. Bulgaristan - İstanbul Antlaşması II. Yunanistan - Atina Antlaşması III. Sırbistan - İstanbul Antlaşması Hangileri yer alır?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) I, II ve III ✓

Osmanlı Devleti Balkan Savaşları'nın ardından sınır ve azınlık hakları sorunlarını çözmek için ikili antlaşmalar imzalamıştır: Bulgaristan ile 1913 İstanbul Antlaşması (I), Yunanistan ile 1913 Atina Antlaşması (II) ve doğrudan sınırı kalmamasına rağmen orada kalan Türklerin hakları için Sırbistan ile 1914 İstanbul Antlaşması (III). Dolayısıyla her üç antlaşma da bu süreçte yer alır.

18. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde Tımarlı sipahilerin görev ve sorumlulukları arasında _yer almaz_?

• A) Köylülerden devlet adına vergi toplamak
• B) Toprakların işlenmesinde sürekliliği sağlamak
• C) Bulunduğu bölgede güvenliği sağlamak
• D) Köylüyü yargılamak ✓
• E) Cebelü yetiştirmek

Tımarlı sipahiler; toprakların işlenmesini denetler (A), ordu için atlı asker (cebelü) yetiştirir (B), vergi toplar (D) ve bölgenin asayişini/güvenliğini korurlardı (C). Ancak sipahilerin yargılama yetkisi yoktur; köylüyü veya halkı yargılama yetkisi sadece bağımsız yargı görevlisi olan 'Kadı'ya aittir.

19. 3 Mart 1924'te Halifeliğin kaldırılması ile birlikte Tevhid-i Tedrisat Yasası da yürürlüğe girmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu yasa ile amaçlanan gelişmelerden birisi _değildir_?

• A) Çağdaş eğitim anlayışının uygulanması
• B) Laik eğitim anlayışının yerleştirilmesi
• C) Karma eğitim sisteminin uygulanması
• D) Okullarda milli bir eğitimin verilmesi
• E) Azınlık okullarının kapatılması ✓

Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu ile ülkedeki tüm eğitim kurumları Maarif Vekaleti'ne (Milli Eğitim Bakanlığı'na) bağlanmıştır. Bu yasa ile eğitimde laikleşme (C), çağdaşlaşma (E), milli bir eğitim müfredatının uygulanması (A) ve kız-erkek öğrencilerin bir arada okuduğu karma eğitime zemin hazırlanması (D) amaçlanmıştır. Ancak bu yasa azınlık okullarının kapatılmasını (B) değil, bu okulların da Milli Eğitim Bakanlığı denetimine girerek Türk öğretmenler tarafından Türkçe kültür derslerinin okutulmasını ve devlet denetimine tabi tutulmasını öngörmüştür. Dolayısıyla azınlık okullarının tamamen kapatılması bu yasanın amaçlarından biri değildir.

20. İslamiyet öncesi Türklerde ölümden sonra yaşama inanıldığını gösteren kanıt aşağıdakilerden hangisidir? I. Ölen kişinin atı ve eşyalarıyla gömülmesi II. Kut anlayışının görülmesi III. Yuğ törenleri düzenlenmesi

• A) Yalnız I ✓
• B) I ve II
• C) I ve III
• D) II ve III
• E) I, II ve III

Ölen kişinin eşyaları ve atıyla gömülmesi, ölümden sonra yaşama inanıldığının doğrudan kanıtıdır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Yalnız I" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.