Genel Tekrar Testi - 139
Aşağıdakilerden hangisi I. Meşrutiyet dönemine ait _değildir_?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdakilerden hangisi I. Meşrutiyet dönemine ait _değildir_?
- A) Yasama ve yürütme hakkı padişah ve meclise aittir.
- B) Hükümet meclise karşı sorumludur. ✓
- C) Kanunlarda son karar padişaha aittir.
- D) Padişahın meclisi açma kapama yetkisi vardır.
- E) Ayan meclisi üyelerini padişah seçer.
I. Meşrutiyet'te hükümet padişaha karşı sorumludur, meclise karşı sorumlu değildir. Bu nedenle verilen ifade döneme ait değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Hükümet meclise karşı sorumludur." seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
2. Sadâbad Paktı'na Suriye'nin katılmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fransa'nın siyasi baskısı
- B) Türkiye ile yaşadığı Hatay sorunu ✓
- C) Manda ve himaye ile yönetilmesi
- D) Alman yanlısı yayılmacı politika izlemesi
- E) Irak ile yaşadığı sınır sorunları
Suriye'nin Sadabat Paktı'na katılmamasında Türkiye ile yaşadığı Hatay sorunu etkili olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Türkiye ile yaşadığı Hatay sorunu" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
3. 1990-1991 yılları arasında yaşanan I.Körfez Savaşı'nın nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesi ✓
- B) Afganistan'da El-Kaide'nin etkinliğinin artması
- C) OAPEC’in kurulması
- D) İsrail'in Golan Tepelerini ele geçirmesi
- E) İran'da radikal İslamcıların iktidara gelmesi
1990-1991 yılları arasında yaşanan I. Körfez Savaşı'nın doğrudan nedeni, Saddam Hüseyin liderliğindeki Irak'ın, zengin petrol yataklarına sahip olan komşusu Kuveyt'i işgal etmesi ve ilhak ettiğini açıklamasıdır. Bunun üzerine ABD öncülüğündeki BM koalisyon güçleri Irak'a karşı askeri harekat (Çöl Fırtınası) düzenlemiştir.
4. I. Yabancı okullar II. Nüfus Mübadelesi III. Kapitülasyonlar Yukarıdaki sorunlardan hangileri, Lozan Konferansı'nda çözüme kavuşturulmasına rağmen daha sonra tekrar gündeme gelmiştir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Yabancı okullar ve nüfus mübadelesi Lozan'da ele alınmasına rağmen daha sonra yeniden sorun olmuştur. Kapitülasyonlar ise kesin olarak kaldırılmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
5. Osmanlı Devleti'nin, Divanıhümayun üyelerinden Kaptanıderya zamanla aşağıdakilerden hangisine dönüşmüştür?
- A) Reisülküttap
- B) Bahriye Nazırı ✓
- C) Hariciye Nazırı
- D) Mültezim
- E) Dâhiliye Nazırı
Osmanlı Devleti'nde donanmanın başkomutanı olan 'Kaptanıderya' (Kaptan-ı Derya) makamı, XIX. yüzyılda devlet teşkilatının nazırlıklar (bakanlıklar) şeklinde yeniden yapılandırılmasıyla birlikte 'Bahriye Nazırlığı'na (Denizcilik Bakanlığı) dönüşmüştür.
6. Kavimler Göçü sonucunda meydana gelen aşağıdaki gelişmelerden hangisi Avrupa'nın siyasi yapısıyla ilgilidir?
- A) Feodalite rejiminin doğması ✓
- B) Şövalyelik anlayışının Avrupa'da tanınması
- C) Avrupa'da Türk kültürünün yayılması
- D) Skolastik düşüncenin yayılması
- E) Kilisenin önem kazanması
Kavimler Göçü sonucunda feodalite rejiminin doğması Avrupa'nın siyasi yapısıyla ilgilidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Feodalite rejiminin doğması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
7. Divan-ı Hümayun ‘un, I. Yeniçeri Ağası, II. Kazasker, III. Sadrazam Üyelerinden hangileri Seyfiye sınıfına mensuptur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III ✓
- E) I, II ve III
Yeniçeri Ağası ve sadrazam seyfiye sınıfına mensuptur. Kazasker ise ilmiye sınıfındandır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
8. 1402-1413 yılları arasındaki Fetret Devri'nde Yıldırım Beyazıt'ın oğulları arasında yaşanan taht mücadelesine hangisinin katıldığı _söylenemez_?
- A) Kasım Çelebi ✓
- B) Musa Çelebi
- C) Süleyman Çelebi
- D) Mehmet Çelebi
- E) İsa Çelebi
Fetret Devri'nde (1402-1413) Yıldırım Bayezid'in oğulları Süleyman Çelebi (D), İsa Çelebi (A), Musa Çelebi (B) ve nihayetinde kardeşlerini mağlup ederek tahta çıkan Mehmet Çelebi (C) arasında taht mücadeleleri yaşanmıştır. Ancak Kasım Çelebi (E) bu dönemdeki aktif taht kavgalarına katılmamış ve siyasi bir rol oynamamıştır (kardeşleri tarafından Amasya'da gözetim altında tutulmuştur). Dolayısıyla kavgaya katıldığı söylenemez.
9. I. Sandler Raporu, sorunun çözümüne olumlu katkıda bulunmuştur. II. 2 Eylül 1938'de Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen getirilmiştir. III. Atatürk'ün ölümünden sonra anavatana katılmıştır. Yukarıdakilerden hangileri Hatay sorununun çözüm süreciyle ilgili doğru bir bilgidir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Hatay sorununun çözüm sürecine dair verilen bilgilerin tamamı doğrudur: Milletler Cemiyeti tarafından bölgeye gönderilen İsveçli diplomat Sandler'ın hazırladığı Sandler Raporu (I), Hatay'ın bağımsız bir statüye kavuşmasına ve Türkiye'nin tezlerinin haklılığına olumlu katkı sunmuştur. 2 Eylül 1938'de bağımsız Hatay Cumhuriyeti kurulmuş, Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen seçilmiştir (II). Hatay, 23 Haziran 1939'da (Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatından - 10 Kasım 1938 - sonra) Hatay Meclisi'nin aldığı kararla anavatana katılmıştır (III). Dolayısıyla her üç bilgi de doğrudur.
10. Türk Medeni Kanunu komisyon başkanlığı yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Rıza Nur
- B) Mahmut Esat Bozkurt ✓
- C) Ahmet Cevdet Paşa
- D) Saffet Arıkan
- E) Vasıf Çınar
17 Şubat 1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu'nun İsviçre'den uyarlanarak hazırlanmasında komisyona başkanlık eden ve o dönemin Adalet Bakanı (Adliye Vekili) olan devlet adamı Mahmut Esat Bozkurt'tur (A). Ahmet Cevdet Paşa (C) ise Osmanlı'nın medeni hukuku olan Mecelle'yi hazırlayan komisyonun başkanıdır.
11. I. Sanayi-i Teşvik Kanunu'nun çıkarılması II. Paşabahçe cam fabrikasının açılması III. Kayseri'de bez fabrikasının kurulması IV. İş Bankası'nın kurulması Yukarıdakilerden hangileri I. Beş Yıllık Sanayi Planı içinde gerçekleştirilmemiştir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I ve IV ✓
- D) I, II ve III
- E) II, III ve IV
I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1933'te hazırlanmış ve 1934-1939 yılları arasında uygulanmıştır. Paşabahçe Cam Fabrikası ve Kayseri Bez Fabrikası bu plan kapsamında açılan devlet yatırımlarıdır. Ancak Sanayi-i Teşvik Kanunu 1927 yılında (plan öncesi özel teşebbüsü desteklemek için) çıkarılmış, Türkiye İş Bankası ise 1924 yılında kurulmuştur. Dolayısıyla I ve IV bu plan kapsamında değildir.
12. Sanayi Devrimi, Pazar ve hammadde ihtiyacının artmasına ve devletler arası ekonomik rekabetin şiddetlenmesine neden olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sebep olduğu gelişmelerden _değildir_?
- A) Bolşevik İhtilalinin çıkması ✓
- B) Uluslararası rekabetin bloklaşmaya dönüşmesi
- C) Almanya ve İngiltere’nin rekabet etmeleri
- D) I.Dünya Savaşı'nın çıkması
- E) Sömürgeciliğin hız kazanması
Bolşevik İhtilali, Sanayi Devrimi'nin doğrudan pazar ve hammadde rekabetinden doğan sonuçlarından biri değildir; Rusya'nın iç siyasal ve sosyal koşullarıyla ilgilidir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Bolşevik İhtilalinin çıkması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
13. I. Tapınaklar yapmaları, II. Dokumacılık yapmaları, III. Sanat alanında duvar resmini kullanmaları Yukarıdakilerden hangileri İslamiyet öncesi Türk devletlerinin yerleşik hayata geçtiğinin kanıtıdır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III ✓
- E) I, II ve III
Tapınak yapımı ve duvar resmi kalıcı mekan kullanımını gösterdiği için yerleşik hayata geçildiğine kanıttır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
14. İlmiye sınıfında I. Müderris II. Kadı III. Müftü Gibi görevlilerin sorumlu olduğu alanlar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sıra ile verilmiştir?
- A) Fetva - Eğitim - Yargı
- B) Fetva - Yargı – Eğitim
- C) Eğitim - Yargı - Fetva ✓
- D) Yargı - Eğitim - Fetva
- E) Eğitim - Fetva - Yargı
Müderris eğitimden, kadı yargıdan, müftü ise fetva işlerinden sorumludur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Eğitim - Yargı - Fetva" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
15. Yumuşama Dönemi'nin baş mimarları sayılan ABD'li ve Sovyet liderler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Wilson – Lenin
- B) Reagan – Gorbaçov
- C) Roosevelt – Stalin
- D) Truman – Brejnev
- E) Kennedy – Kruşçev ✓
Yumuşama Dönemi'nin başlamasında ABD Başkanı Kennedy ve Sovyet lider Kruşçev etkili olmuştur. Küba Buhranı sonrası iki blok arasında gerginliği azaltma çabaları artmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kennedy – Kruşçev" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
16. Cumhuriyet döneminde, I. Medreselerin kapatılması, II. Ölçülerde ve rakamlarda değişiklik yapılması, III. Batı tarzı kıyafet biçiminin kanunen benimsenmesi Gelişmelerinden hangilerinin, toplumdaki farklı uygulamalara son verme amacına yönelik olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen inkılapların birçoğu toplumdaki ikilikleri (farklı uygulamaları) gidermeyi amaçlamıştır. Medreselerin kapatılması (I) ile okul-medrese ikiliği sonlandırılarak eğitimde birlik sağlanmış; ölçü ve rakamlarda değişiklik yapılması (II) ile yöresel farklı ölçüler yerine metrik sisteme geçilerek iç ve dış ticaretteki karışıklıklar giderilmiş; batı tarzı kıyafetlerin benimsenmesi (III) ile toplumsal alanda giyim kuşamdan kaynaklanan dinsel ve sosyal sınıf farklılıklarının yarattığı ayrışmalara son verilmiştir. Bu nedenle her üç gelişme de farklı uygulamalara son verme amacına yöneliktir.
17. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı edebiyatında "Sultan ‘üş Şuara" (Şairler Sultanı) diye anılan XVI. yüzyıl divan edebiyatçısıdır?
- A) Nefi
- B) Baki ✓
- C) Fuzuli
- D) Nabi
- E) Taşlıcalı Yahya
Baki, XVI. yüzyıl divan edebiyatının önemli şairidir ve Sultanü'ş-Şuara unvanıyla anılmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Baki" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
18. 1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Türkiye'ye silah ambargosu uygulayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) SSCB
- B) ABD ✓
- C) Almanya
- D) İsrail
- E) Suriye
Türkiye'nin 1974'te garantörlük hakkını kullanarak Kıbrıs Barış Harekatı'nı gerçekleştirmesi üzerine, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Türkiye'ye karşı 1975-1978 yılları arasında geniş çaplı bir askeri ve silah ambargosu uygulamıştır.
19. Osmanlı İmparatorluğunda eski ve yeni kurumların ilk kez bir arada faaliyet gösterdiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İstibdat Devri
- B) Tanzimat Devri ✓
- C) Fetret Devri
- D) Meşrutiyet Devri
- E) Lale Devri
Tanzimat Devri'nde eski kurumlar varlığını sürdürürken yeni kurumlar da kurulmuş, eski ve yeni kurumlar ilk kez birlikte faaliyet göstermiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tanzimat Devri" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
20. Aşağıdaki Osmanlı Saraylarından hangisinde Avrupa etkisi yoktur?
- A) Topkapı Sarayı ✓
- B) Beylerbeyi Sarayı
- C) Dolmabahçe Sarayı
- D) Çırağan Sarayı
- E) Yıldız Sarayı
Topkapı Sarayı klasik Osmanlı sarayıdır ve Avrupa etkisi taşıyan saraylar arasında yer almaz. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Topkapı Sarayı" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
21. II. Dünya Savaşı'ndan sonra meydana gelen gelişmeler arasında; I. Kuzey Atlantik Paktı'nın kurulması II. İsrail Devleti'nin kurulması III. Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın kurulması Hangilerinin yer aldığı söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
II. Dünya Savaşı'ndan (1939-1945) sonra dünyada yeni bir güç dengesi kurulmuş ve şu gelişmeler yaşanmıştır: Birleşmiş Milletler (BM) Teşkilatı kurulmuştur (III - 1945); Filistin topraklarında bağımsız İsrail Devleti kurulmuştur (II - 1948); Batı Bloku ülkeleri arasında askeri savunma ittifakı olan Kuzey Atlantik Paktı (NATO) kurulmuştur (I - 1949). Dolayısıyla her üç gelişme de II. Dünya Savaşı sonrasında yer alır.
22. Barok-Rokoko tarzı inşa edilen ilk Osmanlı eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nur'u Osmaniye Camii ✓
- B) III. Ahmet Çeşmesi
- C) İznik Hacı Özbek Camii
- D) Revan Köşkü
- E) Sadabat Kasr-ı
Lale Devri'nden sonra başlayan batılılaşma hareketlerinin mimari alandaki en belirgin ilk örneklerinden biri, yapımına I. Mahmut döneminde başlanan ve III. Osman döneminde tamamlanan Nur-u Osmaniye Camii'dir (C). Bu yapı, Osmanlı'da Barok ve Rokoko mimari tarzının uygulandığı ilk büyük cami ve anıtsal eser olarak kabul edilir.
23. I. Kanunnameler yayınlamak II. Savaşa ve barışa karar vermek III. Devlet adamlarını atamak Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nde padişahın yasama yetkisine sahip olduğuna kanıt gösterilebilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) I, II ve III
Yasama yetkisi, kural koyma ve kanun yapma gücünü ifade eder. Padişahın kanunnameler yayınlaması (ferman çıkarması), doğrudan kurallar koyduğu için yasama gücünü kullandığının kanıtıdır. Savaşa/barışa karar vermek ve devlet adamlarını atamak ise yürütme yetkisi kapsamındadır.
24. Misakımilli sınırlarından ilk taviz aşağıdaki savaşlardan hangisinden sonra verilmiştir?
- A) Kütahya-Eskişehir
- B) I.İnönü ✓
- C) II. İnönü
- D) Sakarya
- E) Gediz
Milli Mücadele'de Misak-ı Milli'den verilen ilk taviz Batum'dur. Batum, I. İnönü Savaşı zaferinin ardından Sovyet Rusya ile imzalanan 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması ile Gürcistan'a (Sovyet kontrolüne) bırakılmıştır. Dolayısıyla ilk taviz I. İnönü Savaşı'ndan (E) sonra verilmiştir.
25. Osmanlı Devleti aşağıda verilen hangi antlaşma ile Girit'in Yunanistan'a ait olduğunu kabul etmiştir?
- A) 1913 Londra Antlaşması
- B) 1913 Atina Antlaşması ✓
- C) 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması
- D) 1912 Uşi Antlaşması
- E) 1913 İstanbul Antlaşması
Girit Adası, II. Meşrutiyet'in ilanı sırasında yaşanan iç karışıklıklardan (1908) yararlanarak tek taraflı olarak Yunanistan'a katıldığını ilan etmişti. Osmanlı Devleti ise Balkan Savaşları sonrasında Yunanistan ile imzaladığı 1913 Atina Antlaşması (A) ile Girit'in Yunanistan'a ait olduğunu resmen ve hukuken kabul etmek zorunda kalmıştır.