Genel Tekrar Testi - 157
Aşağıdaki görevlilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğunda "İstanbul yönetimi" içinde _yer almaz_?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki görevlilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğunda "İstanbul yönetimi" içinde _yer almaz_?
- A) Sadaret Kaymakamı
- B) Sadrazam
- C) Şehremini
- D) Taht Kadısı
- E) Sancak Beyi ✓
Sancak Beyi taşra yöneticisidir; İstanbul yönetimi içinde yer almaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Sancak Beyi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
2. Yeni Türk devletinin Lozan'dan sonra dış politikadaki ilk siyasi başarısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yabancı okullar ✓
- B) Suriye sınırı
- C) Nüfus Mübadelesi
- D) Osmanlı Borçları
- E) Montrö Boğazlar sözleşmesi
Lozan'dan sonra dış politikadaki ilk siyasi başarı, yabancı okullar sorununda Türkiye'nin kendi iç hukukunu kabul ettirmesidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Yabancı okullar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
3. Atatürk döneminde çok partili hayata geçiş denemelerinin başarısızlığa uğramasında, I. kurulan partilerin Türk inkılabının temel felsefesine aykırı hareket etmeleri, II. halkta henüz demokrasi bilincinin yerleşmemiş olması, III. Cumhuriyet Halk Fırkasının kendisine muhalefet istememesi Durumlarından hangileri etkili olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Çok partili hayata geçiş denemelerinin başarısız olmasında; kurulan muhalefet partilerinin kısa sürede rejim karşıtlarının odağı haline gelerek inkılapların felsefesine zarar vermesi (I) ve halkın henüz tam olarak demokrasi, çok partili yaşam bilinci ve olgunluğuna erişmemiş olması (II) etkilidir. Mustafa Kemal ve CHP yönetimi bizzat çok partili hayatı istemiş ve teşvik etmiştir (III. öncül etkili değildir).
4. Osmanlı Devletinin varlığını uzun yıllar sürdürmesinin temel nedeni merkezî otoritenin güçlü olmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi padişahın otoritesini artıran gelişmeler arasında _gösterilemez_?
- A) Devşirme sistemiyle kapıkulu ordusunun oluşturulması
- B) Mülk arazi uygulamasının yaygınlaştırılması ✓
- C) Enderun kökenli devlet adamlarının yönetimde etkili hâle getirilmesi
- D) Müsadere sisteminin uygulanması
- E) Eyalet sisteminde yeni düzenlemelere gidilmesi
Mülk arazinin yaygınlaştırılması merkezi otoriteyi artırmaz; özel mülkiyeti güçlendirerek merkez dışı güçlerin etkisini artırabilir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Mülk arazi uygulamasının yaygınlaştırılması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
5. 1934 yılında oluşturulan Balkan Antantına sınır sorunları nedeniyle katılmayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yunanistan
- B) Yugoslavya
- C) Bulgaristan ✓
- D) Romanya
- E) Türkiye
Bulgaristan, I. Dünya Savaşı ve sonrasındaki sınırlardan memnun olmadığı için komşularıyla (özellikle Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya) sınır sorunları yaşamaktaydı. Revizyonist (yayılmacı) bir politika izleyen ve sınırlarını genişletmek isteyen Bulgaristan, bu sınır sorunları ve iddiaları nedeniyle 1934'te sınırları korumayı amaçlayan Balkan Antantı'na katılmamıştır.
6. Mustafa Kemal Atatürk herkese okuma-yazma öğretilerek bilgisizliğin ortadan kaldırılmasını amaçlamıştır. Bu doğrultuda; I. Türk harflerinin kabul edilmesi, II. Türk Tarih Kurumunun kurulması, III. Millet Mekteplerinin açılması Çalışmalarından hangileri gerçekleştirilmiştir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III ✓
- E) I, II ve III
Atatürk'ün 'herkese hızlıca okuma-yazma öğretmek ve cehaleti yenmek' amacıyla gerçekleştirdiği doğrudan adımlar; Latin alfabesinden uyarlanan yeni Türk harflerinin kabul edilmesi (I - 1928) ve yeni harfleri yetişkin halka öğretmek amacıyla kurulan yaygın eğitim kurumları olan Millet Mektepleri'nin açılmasıdır (III - 1928). Türk Tarih Kurumu (II - 1931) ise okuma-yazma seferberliğinden ziyade, Türk tarihini bilimsel yöntemlerle araştırmak ve milli tarih bilincini oluşturmak amacıyla kurulmuştur. Dolayısıyla doğru cevap I ve III'tür.
7. Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet Döneminde Türkiye ile Yunanistan arasında sorun olan konulardan biri _değildir_?
- A) Karaağaç'ın statüsü ✓
- B) Hava sahası (FIR hattı)
- C) Ege adalarının silahlandırılması
- D) Kıta sahanlığı
- E) Kıbrıs'ın statüsü
Karaağaç'ın statüsü Lozan'da çözüme bağlanmıştır. Cumhuriyet döneminde Türkiye ile Yunanistan arasında süren temel sorunlardan biri değildir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Karaağaç'ın statüsü" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
8. Mecelle yerine Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesinde, I. Laik hukuk sistemine geçilmek istenmesi II. Toplumun ihtiyaçlarını karşılayamaması III. Kadın-erkek eşitliğinin sağlanmak istenmesi Gibi özelliklerden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
Mecelle, dini esaslara (şeriata) dayanan bir medeni kanundur. 1926'da İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesinde; dini kurallara dayalı hukuk yerine laik hukuk sistemine geçilmek istenmesi (I), çağın ve değişen toplumun ihtiyaçlarının karşılanamaması (II) ve aile hayatı, miras, mahkeme şahitliği gibi alanlarda kadın-erkek eşitliğinin hedeflenmesi (III) etkili olmuştur.
9. Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nde Türkçülük düşüncesinin gelişmesine öncülük etmiş fikir adamlarından biri _değildir_?
- A) Ahmet Ağaoğlu
- B) İsmail Fenni ✓
- C) Yusuf Akçura
- D) Ziya Gökalp
- E) Mehmet Emin Yurdakul
İsmail Fenni, Osmanlı'da Türkçülük düşüncesinin öncü fikir adamları arasında gösterilmez. Mehmet Emin, Yusuf Akçura, Ahmet Ağaoğlu ve Ziya Gökalp bu akımda öne çıkar. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İsmail Fenni" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
10. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi gelişmelerinden _değildir_?
- A) Süveyş Kanalının açılması
- B) Darüşşafaka’nın açılması
- C) Darül Aceze'nin açılması ✓
- D) İlk kez dış borç alınması
- E) İlk demiryolu hattının döşenmesi
Tanzimat Dönemi (1839 - 1876 yılları arası, Abdülmecit ve Abdülaziz saltanatları) gelişmelerinden olmayan Darülaceze, II. Abdülhamit döneminde 1895 yılında açılmış olan sosyal yardımlaşma/huzurevi kurumudur. Darüşşafaka (1873), ilk dış borç (1854 Kırım Savaşı sırasında), Süveyş Kanalı'nın açılması (1869) ve ilk demiryolu hattının döşenmesi (İzmir-Aydın hattı) Tanzimat dönemi gelişmeleri arasındadır.
11. İskitlerin Orta Asya kökenli bir kavim olduklarına; I. Eşyalarında hayvan üslubunu ustalıkla kullanmaları II. Boylar halinde yaşamaları III. Alp Er Tunga Destanı'nı yazmaları Durumlarından hangileri kanıt olarak gösterilebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Hayvan üslubu ve boylar halinde yaşama, İskitlerin Orta Asya kökenli bir kavim olduğuna kanıt olarak gösterilebilir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
12. Aşağıdakilerden hangisi Kütahya-Eskişehir Savaşının sonuçlarından biridir?
- A) Mustafa Kemal'e Gazilik unvanının verilmesi
- B) Moskova Antlaşmasının imzalanması
- C) Ordunun Sakarya nehrinin doğusuna çekilmesi ✓
- D) Kars Antlaşmasının imzalanması
- E) İtalya'nın Anadolu’yu boşaltması
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun geri çekilmek zorunda kalması üzerine, daha fazla kayıp verilmesini önlemek ve savunma hattını güçlendirmek amacıyla Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle ordu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmiştir (D). Moskova Antlaşması (A) I. İnönü sonrası; Kars Antlaşması (B), İtalya'nın tamamen çekilmesi (C) ve Gazilik unvanının verilmesi (E) ise Sakarya Savaşı sonrasındaki gelişmelerdir.
13. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminde yaşanan gelişmeler arasında _yer almaz_?
- A) Meclis işlerinin denetlenmesi için Anayasa Mahkemesi'nin kurulması ✓
- B) Bölgesel barış ve güvenliği sağlayacak önlemler alınması
- C) Türk parasının değerinin korunması için önlemler alınması
- D) Farklı siyasi görüşlerin yönetime yansıması için denemeler yapılması
- E) Planlı ekonomi anlayışının benimsenmesi
Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti'nde kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek amacıyla 1961 Anayasası ile kurulmuştur; Atatürk Dönemi'nde (1923-1938) böyle bir mahkeme bulunmamaktaydı. Diğer seçenekler (Türk Parasını Koruma Kanunu, I. Beş Yıllık Sanayi Planı, Balkan/Sadabat paktları, çok partili hayat denemeleri) Atatürk Dönemi gelişmeleridir.
14. I. Toprağın işletilmesini sağlamak II. Bölgenin güvenliğini sağlamak III. Vergi toplamak IV. Köylüler arasındaki davalara bakmak Yukarıdakilerden hangileri tımar sahiplerinin görevleri arasında yer alır?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III ✓
- E) I, II, III ve IV
Tımar (dirlik) sahipleri; toprağın boş kalmamasını ve işletilmesini sağlamak (I), vergi toplamak (III) ve topladıkları vergiler karşılığında asker yetiştirerek bölgenin güvenliğini korumakla (II) yükümlüdür. Ancak köylüler arasındaki davalara bakmak (yargı yetkisi) kadıların görevidir. Tımar sahiplerinin yargısal bir yetkisi veya görevi yoktur.
15. Ocak 1996 yılında Türkiye ve Yunanistan savaşın eşiğine getiren olay aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kardak Kayalıkları Krizi ✓
- B) Pontusçuluk Meselesi
- C) Kıbrıs Sorunu
- D) Batı Trakya Meselesi
- E) FIR Hattı Sorunu
1996'da Türkiye ile Yunanistan'ı savaşın eşiğine getiren olay Kardak Kayalıkları Krizi'dir. Kriz, Ege'deki egemenlik tartışmalarından kaynaklanmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kardak Kayalıkları Krizi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
16. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türklerin Orta Asya'dan göç etmesinin nedenleri arasında _gösterilemez_?
- A) Hayvancılıkla uğraşmaları ✓
- B) Çin ve Moğol baskısı
- C) Yeni yurt arayışları
- D) Nüfus artışı
- E) İklim şartlarının olumsuzluğu
İslamiyet öncesi Türklerin temel geçim kaynağının hayvancılık olması (D), Orta Asya'dan göç etmelerinin bir 'nedeni' değil; bölgenin bozkır ikliminin onlara dayattığı bir yaşam ve ekonomi tarzının (göçebe yaşam tarzı) bir sonucudur. Diğer yandan nüfusun artmasıyla geçim kaynaklarının yetersiz kalması (A), Çin ve Moğol gibi güçlü komşuların askeri ve siyasi baskıları (B), Türk cihan hakimiyeti ülküsü doğrultusundaki yeni yurt arayışları (C) ve şiddetli kuraklık, aşırı soğuklar gibi olumsuz iklim koşulları (E) Türk göçlerinin en temel nedenleri arasındadır.
17. "Türkler Orta Asya'dan değişik nedenlerle göç etmişlerdir." Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türklerin Orta Asya'dan göç etmesinin nedenleri arasında _gösterilemez_?
- A) Çin ve Moğol baskısı
- B) Hayvancılıkla uğraşmaları ✓
- C) Yeni yurt arayışları
- D) Boylar arasındaki mücadeleler
- E) İklim ve tabiat şartlarının olumsuzluğu
Hayvancılık Türklerin temel geçim kaynağıdır; tek başına Orta Asya'dan göç nedeni olarak gösterilemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Hayvancılıkla uğraşmaları" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
18. Orta Asya Türk Devletleri tarih boyunca Çin ile sürekli mücadelelere girişmişlerdir. Bu mücadelelerde; I. İpek Yolu'nun ele geçirilmek istenmesi, II. İki toplum arasındaki siyasi, kültürel ve askeri rekabetin sürmesi, III. Türklerin, Çin'in siyasi varlığını tehdit etmesi Durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Orta Asya Türk devletleri ile Çin arasındaki mücadelelerin temelinde ekonomik, siyasi, kültürel ve askeri nedenler yatmaktadır. Bölgedeki en önemli ticaret yolu olan İpek Yolu'na hâkim olma isteği ekonomik çatışmaların temelidir (I). Türklerin göçebe, Çinlilerin ise yerleşik yaşam tarzına sahip olması ve bu iki farklı medeniyetin siyasi, askeri ve kültürel açıdan rekabet etmesi mücadeleleri tetiklemiştir (II). Ayrıca Türk devletlerinin güçlü dönemlerinde Çin üzerindeki askeri ve siyasi baskıyı artırarak Çin'in siyasi varlığını tehdit etmesi de bu mücadelelerde doğrudan etkili olmuştur (III). Bu nedenle her üç durum da etkilidir.
19. Osmanlı Devleti bünyesinde yaşayan aşağıdaki uluslardan hangisi diğerlerinden daha sonra bağımsızlığını kazanmıştır?
- A) Rumlar
- B) Arnavutlar ✓
- C) Bulgarlar
- D) Sırplar
- E) Romenler
Arnavutluk, Balkan Savaşları sırasında bağımsızlığını ilan ederek listedeki uluslar içinde bağımsızlığını en geç kazananlardan olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Arnavutlar" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
20. Aşağıdakilerden hangisi, I.İnönü Muharebesi'nin sonuçları arasında gösterilebilir?
- A) Moskova Antlaşması'nın imzalanması ✓
- B) Mudanya Ateşkes Antlaşmasının imzalanması
- C) Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
- D) Ankara Antlaşması'nın imzalanması
- E) Kars Antlaşması'nın imzalanması
I. İnönü Savaşı sonrasında TBMM'nin uluslararası itibarı artmış ve Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalanmıştır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Moskova Antlaşması'nın imzalanması" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
21. II. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın Sovyetler üzerinden Hindistan ve Güneydoğu Asya yönünde ilerlemeyi hedefleyen doğu planı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Enosis
- B) Orient ✓
- C) Normandia
- D) Barbarossa
- E) Marshall
Almanya'nın Sovyetler üzerinden Hindistan ve Güneydoğu Asya'ya yönelmeyi amaçlayan planı Orient Planı olarak bilinir. Bu plan Alman yayılmacılığının doğu hedefleriyle ilgilidir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "Orient" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
22. I.Dünya Savaşı, Üçlü İtilaf Devletleri ile Üçlü ittifak Devletleri arasında başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisinde, üçlü İtilaf Devletleri bir arada verilmiştir?
- A) İngiltere -Fransa- Rusya ✓
- B) Avusturya -Almanya-Bulgaristan
- C) İtalya- Rusya -Almanya
- D) Almanya -Fransa-İtalya
- E) ABD-İngiltere- Avusturya
Üçlü İtilaf Devletleri İngiltere, Fransa ve Rusya'dan oluşmuştur. Bu blok I. Dünya Savaşı'nın ana taraflarından biridir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "İngiltere -Fransa- Rusya" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
23. I. Gayrimüslimlerin askerlik yapabilmesi II. İlk bankaların kurulması III. İlk resmi gazetenin çıkarılması Yukarıdakilerden hangileri Tanzimat Dönemi'nde yaşanan gelişmeler arasında _yer almaz_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III ✓
- D) I ve II
- E) II ve III
Tanzimat Dönemi (1839-1876) gelişmelerindendir: Islahat Fermanı (1856) ile gayrimüslimlere bedelli askerlik/askerlik hakkı getirilmiştir (I) ve ilk Osmanlı bankaları (Bank-ı Dersaadet 1847, Bank-ı Osmani 1856) bu dönemde kurulmuştur (II). Ancak ilk resmi Türkçe gazete olan 'Takvim-i Vekayi', Tanzimat Dönemi öncesinde, 1831 yılında II. Mahmut Dönemi'nde çıkarılmıştır (III). Dolayısıyla yalnız III Tanzimat Dönemi'nde yer almaz.
24. II. Dünya Savaşında alınan Alman yenilgisi üzerine Özgür Fransa Hareketi'ni başlatan Fransa'nın Alman işgalinden kurtulması üzerine Fransız hükümetinin başkanlığını üstelenen Fransız asker ve devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Christine Boutin
- B) Lionel Jospin
- C) Charles de Gaulle ✓
- D) Jean Lecanuet
- E) Herve Morin
II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın Fransa'yı işgal etmesi üzerine Londra'ya kaçarak "Özgür Fransa" direniş hareketini başlatan, Fransa'nın kurtuluşundan sonra ise geçici hükümetin başkanlığını üstlenip daha sonra Fransa Beşinci Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olan general ve devlet adamı Charles de Gaulle'dür (C).
25. I. Türk - Yunan sınırı II. Kapitülasyonlar III. Boğazlar Lozan Barış Antlaşması'nda, yukarıdaki alanlardan hangilerinde yapılan düzenleme daha sonra değişikliğe uğramıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III ✓
- D) I ve II
- E) II ve III
Lozan Antlaşması'nda Boğazların yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve kıyıları askersizleştirilmiştir. Bu durum, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirilerek Boğazların tüm denetimi ve askeri yönetimi Türkiye'ye verilmiştir. Kapitülasyonların kaldırılması (II) ve Türk-Yunan sınırı (I) ise Lozan sonrasında kalıcı olmuş ve değişikliğe uğramamıştır.