Genel Tekrar Testi - 163
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk devletlerinde bağımsızlığa verilen önemin göstergesidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk devletlerinde bağımsızlığa verilen önemin göstergesidir?
- A) Boylar arasındaki mücadelelerde kaybeden tarafın farklı bir coğrafi bölgeye göç etmesi ✓
- B) Yılın belli dönemlerinde av merasimlerinin yapılması
- C) Hayvancılığın temel geçim kaynağı olarak benimsenmesi
- D) Kağan dâhil herkesin töreye uymak zorunda olması
- E) Farklı inançlardaki insanların bir arada yaşaması
Boylar arası mücadelede kaybeden tarafın başka coğrafyaya göç etmesi, bağımsız yaşama isteğini gösterir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Boylar arasındaki mücadelelerde kaybeden tarafın farklı bir coğrafi bölgeye göç etmesi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
2. XIX. yüzyılda yayımlanan Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla; I. Din ve mezhep seçme özgürlüğü II. Gayrimüslimlere memuriyet III. Kadınlara şahitlikte eşitlik Haklarından hangileri Osmanlı vatandaşlarına tanınmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Tanzimat ve Islahat fermanları ile tebaanın can, mal, namus güvenliği sağlanmış, din ve mezhep seçme özgürlüğü tanınmıştır (I). Islahat Fermanı (1856) ile gayrimüslimlerin devlet memuru olabilmelerinin önü açılmıştır (II). Ancak kadınların şahitlikte erkeklerle eşit hale getirilmesi bu fermanlarla değil, Cumhuriyet döneminde kabul edilen 1926 Medeni Kanun ile sağlanmıştır (III). Dolayısıyla I ve II doğrudur.
3. 27 Mayıs 1915 tarihinde Tehcir Kanunu'nun çıkarılmasında etkili olan dönemin Dâhiliye Nazırı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İbrahim Paşa
- B) Talat Paşa ✓
- C) Ziya Paşa
- D) Cemal Paşa
- E) Enver Paşa
Tehcir Kanunu'nun çıkarılmasında dönemin Dahiliye Nazırı Talat Paşa etkili olmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Talat Paşa" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
4. Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit döneminde kurulan Düyun-u Umumiye İdaresi'nde yer alan devletlerden birisi _değildir_?
- A) Osmanlı
- B) İtalya
- C) Almanya
- D) Avusturya-Macaristan
- E) Rusya ✓
Düyun-u Umumiye İdaresi'nde Rusya yer almamıştır. Alacaklı devletler Osmanlı maliyesi üzerinde denetim kurmuştur. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Rusya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
5. I. Narh II. Pençik III. Lonca IV. Gedik Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nde ticari yaşamla ilgili kavramlardan _değildir_?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) Yalnız III
- D) I, III ve IV
- E) II, III ve IV
Pençik sistemi, savaşlarda esir alınan her beş gayrimüslim gençten birinin devlet hizmetine (yeniçeri yapılmak üzere) alınması sistemidir ve askeri/idari bir kavramdır (II). Narh (fiyat belirleme), Lonca (esnaf teşkilatı) ve Gedik (iş yeri açma ruhsatı) ise doğrudan Osmanlı'daki ticari ve ekonomik yaşamla ilgili temel kavramlardandır.
6. I. Loncaların, fiyat ve kalite denetimini gerçekleştirmeleri II. Farklı madenlerden yapılan ve piyasa değerleri birbirinden farklı olan paraların kullanılması III. Halkın bir defada alınan avarız vergilerini sayısının arttırılması Yukarıdaki gelişmelerden hangilerinin Osmanlı maliyesindeki bozulmaların sonucunda ortaya çıktığı söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III ✓
Osmanlı maliyesindeki bozulmaların ve ekonomik dengesizliklerin sonucunda; piyasadaki para darlığı ve devalüasyonlar (tağşiş) nedeniyle farklı madenlerden yapılan ve değerleri değişken olan paraların tedavüle girmesi (II) ve bütçe açıklarını kapatabilmek amacıyla önceden sadece olağanüstü durumlarda (savaş, deprem vb.) geçici olarak toplanan Avarız vergilerinin sürekli ve artan sayıda alınmaya başlanması (III) gerçekleşmiştir. Loncaların fiyat ve kalite denetimi (narh vb.) yapması (I) ise klasik dönem esnaf teşkilatının rutin ve düzenleyici bir görevi olup maliyenin bozulmasının bir sonucu değildir. Dolayısıyla doğru cevap II ve III'tür.
7. Kıbrıs Adası'nın tarihi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi _yanlıştır_?
- A) II. Selim döneminde Osmanlı egemenliğine geçmiştir.
- B) 1954 sonrası Türkiye ve İtalya arasında sorun olmuştur. ✓
- C) 1983'te Rauf Denktaş Cumhurbaşkanlığında adanın kuzeyinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulmuştur.
- D) Garanti Antlaşması (1959-60) ile Yunanistan, Türkiye ve İngiltere garantör devlet statüsüne kavuşmuştur.
- E) Lozan Antlaşması ile İngiltere'nin adadaki egemenliği tanınmıştır
Kıbrıs sorunu 1954 sonrasında Türkiye ile İtalya arasında değil, Türkiye ile Yunanistan (ve İngiltere) arasında bir uluslararası kriz ve sorun haline gelmiştir. Diğer seçenekler (II. Selim dönemi fethi, Lozan'da İngiliz hakimiyetinin tanınması, garantör devletler ve KKTC'nin kuruluşu) tarihi açıdan doğrudur.
8. Cumhuriyet döneminde, Takvim, saat, ölçü ve tartı birimlerinde eskiyen birimlerin yerine dünyada yaygın olarak kullanılan birimler kabul edilmiştir. Bu durum Türk devriminin; I. Çağdaşlaşmayı hedeflemesi II. Ulusal olması III. Yenilikçi olması Özelliklerinden hangileri ile ilgilidir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III ✓
- E) DI ve II
Cumhuriyet döneminde takvim, saat, rakam, ağırlık ve uzunluk ölçülerinde yapılan değişiklikler (uluslararası standartlara geçiş); Türk devriminin batı tarzı çağdaş dünyayla entegrasyonu sağlamak amacıyla Çağdaşlaşmayı hedeflemesi (I) ve eski birimlerin yerine modern/yeni olanları getirmesi yönüyle Yenilikçi olması (III) özellikleri ile doğrudan ilgilidir. Bu değişikliklerin uluslararası standartları benimsemesi yönüyle 'ulusal (milli) olması' (II) ile doğrudan bir ilişkisi yoktur. Dolayısıyla doğru cevap I ve III'tür (E).
9. Coğrafi bölgelerin sınırları zaman içinde değişime uğrayabilir. Ancak doğada kendiliğinden oluşan bölgelerin sınırları binlerce yıl gibi uzun sürelerde değişirken, insan etkisiyle oluşturulan bölgelerin sınırları çok daha kısa sürede değişebilir. Buna göre, aşağıdaki bölge türlerinden hangisinin sınırları diğerlerine göre daha kısa sürede değişir?
- A) Dağlık bölgeler
- B) İdari bölgeler ✓
- C) İklim bölgeleri
- D) Çöl bölgeleri
- E) Bitki örtüsü bölgeleri
İdari veya yönetsel bölgeler (il sınırları, belediye sınırları, ülkelerin siyasi sınırları vb.) insanların idari veya siyasi kararlarıyla oluşturulur. Bu nedenle bir yasa veya antlaşma ile sınırları bir gün içinde bile değişebilir. Dağ, iklim, çöl veya bitki örtüsü gibi doğal bölgelerin sınırlarının değişmesi ise binlerce yıllık çok uzun süreçler gerektirir.
10. Lozan Antlaşması'nda yabancılara siyasi, ekonomik, kültürel alanda verilen ayrıcalıklara sınırlama getirilmiştir. Bu durum, I. Ulusal bağımsızlık II. Ulusal egemenlik III. İnkılapçılık Unsurlarından hangilerinin öneminin kavrandığının göstergesidir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Yabancılara tanınan kapitülasyonların ve imtiyazların (siyasi, ekonomik, adli, kültürel ayrıcalıklar) kaldırılması veya sınırlandırılması, devletin tam bağımsızlığa kavuşmasını amaçlar. Bu durum doğrudan 'Ulusal bağımsızlık' (I) ilkesinin öneminin kavrandığını gösterir. Ulusal egemenlik (II) ise yönetim yetkisinin millete ait olması demektir.
11. Kıbrıs'ta Rumların Türkleri adadan atmak ve Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlamak (Enosis) amacıyla kurduğu terör örgütü hangisidir?
- A) Taşnak
- B) ASALA
- C) Hizbullah
- D) EOKA ✓
Kıbrıs'ta Enosis'i gerçekleştirmek isteyen Rum terör örgütü EOKA'dır.
12. Türk-İslam tarihinde 'Pozitif Bilimlerin Kurucusu' olarak kabul edilen, 'Muallim-i Sani' (İkinci Öğretmen) unvanıyla tanınan bilgin kimdir?
- A) Farabi ✓
- B) İbn-i Sina
- C) Gazali
- D) Biruni
Aristoteles'ten sonra 'İkinci Öğretmen' olarak anılan ve pozitif bilimlerin kurucusu sayılan Türk-İslam bilgini Farabi'dir.
13. Osmanlı Devleti'nde bekar erkeklerden alınan vergiye ne ad verilir?
- A) Bac
- B) Avarız
- C) Resm-i Mücerred ✓
- D) Resm-i Bennak
Evli çiftçilerden 'Resm-i Bennak', bekar çiftçilerden ise 'Resm-i Mücerred' vergisi alınırdı.
14. Osmanlı Devleti'nde çarşı ve pazarlarda satılan ürünlerin fiyatlarının devlet tarafından belirlenmesi uygulamasına ne ad verilir?
- A) Narh Sistemi ✓
- B) Lonca
- C) Müsadere
- D) Gedik Sistemi
Devletin fiyatlara müdahale ederek tavan/taban fiyat belirlemesine 'Narh Sistemi' denir.
15. Lale Devri'ni (1718-1730) sona erdiren isyan hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 31 Mart Vakası
- B) Kabakçı Mustafa İsyanı
- C) Patrona Halil İsyanı ✓
- D) Şeyh Bedrettin İsyanı
Lale Devri, Patrona Halil İsyanı ile sona ermiş ve III. Ahmet tahttan indirilmiştir. (Kabakçı Mustafa ise III. Selim'i indirmiştir).
16. Osmanlı Devleti'nde Kavalalı Mehmet Ali Paşa Sorunu'nun çözümünde İngiltere'nin desteğini alabilmek için imzalanan ve Osmanlı ekonomisini dışa bağımlı hale getiren antlaşma hangisidir?
- A) Balta Limanı Ticaret Antlaşması ✓
- B) Hünkar İskelesi Antlaşması
- C) Londra Antlaşması
- D) Kütahya Antlaşması
1838 Balta Limanı Antlaşması ile İngiltere'ye geniş ticari ayrıcalıklar verilmiş, Osmanlı ekonomisi çökmüştür.
17. Mustafa Kemal Paşa'nın 'Geldikleri gibi giderler' sözünü, İstanbul'un işgali sırasında kime söylemiştir?
- A) Rauf Orbay
- B) Ali Fuat Paşa
- C) Kazım Karabekir
- D) Yaveri Cevat Abbas ✓
Mustafa Kemal bu tarihi sözü, Kartal İstimbotu üzerindeyken yaveri Cevat Abbas'a söylemiştir.
18. Kurtuluş Savaşı'nda Türk ordusunun Yunanlılarla yaptığı ve 'Subaylar Savaşı' olarak da bilinen savaş hangisidir?
- A) Büyük Taarruz
- B) I. İnönü Savaşı
- C) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
- D) Kütahya-Eskişehir Savaşları
Çok sayıda subay şehit olduğu için Sakarya Meydan Muharebesi'ne 'Subaylar Savaşı' (Melhame-i Kübra) denir.
19. Kurtuluş Savaşı'nın Batı Cephesi'nde, düzenli ordu kurulmadan önce Kuvayımilliye birliklerinin Yunanlılara karşı düzenlediği ancak başarısızlıkla sonuçlanan taarruz girişimi hangisidir?
- A) Dumlupınar Savaşı
- B) Aslıhanlar Taarruzu
- C) Koçgiri İsyanı
- D) Gediz Taarruzu ✓
Ali Fuat Paşa komutasındaki Gediz Taarruzu başarısız olunca Kuvayımilliye'nin yetersizliği anlaşılmış ve düzenli orduya geçiş hızlanmıştır.
20. Mustafa Kemal Paşa'ya suikast girişiminin (İzmir Suikastı) ortaya çıkmasından sonra 'Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır...' sözünü nerede söylemiştir?
- A) Meclis Kürsüsü
- B) Anadolu Ajansı ✓
- C) Nutuk
- D) Hakimiyet-i Milliye Gazetesi
Bu sözü suikast girişiminden sonra Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte söylemiştir.
21. II. Dünya Savaşı sonrasında, 1946 yılında ABD'de Churchill tarafından yapılan ve Doğu-Batı bloğu ayrımını keskinleştiren meşhur konuşma hangisidir?
- A) Demir Perde Konuşması ✓
- B) Truman Doktrini
- C) Dörtlü Takrir
- D) Barış İçin Atom
Winston Churchill'in, Avrupa'nın ortasından bir 'Demir Perde' indiğini belirttiği konuşması Soğuk Savaş'ın habercisidir.
22. Türkiye'de 1971 değişikliğiyle 1961 Anayasası sistemine giren ve 2017 Anayasa değişikliği ile kaldırılan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uyuşmazlık Mahkemesi
- B) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) ✓
- C) Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM)
- D) Danıştay
2017 değişikliği ile Askeri Yargı (AYİM ve Askeri Yargıtay) kaldırılmıştır. DGM 2004'te kaldırılmıştır. Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi ise halen görevine devam etmektedir.
23. Anadolu'da kurulan ilk medrese olan 'Yağıbasan Medresesi' hangi beyliğe aittir?
- A) Danişmentliler ✓
- B) Saltuklular
- C) Mengücekliler
- D) Artuklular
Tokat/Niksar'da bulunan Yağıbasan Medresesi, Danişmentliler tarafından yapılmıştır.
24. Osmanlı Devleti'nde hayırseverlerin yaptırdığı cami, medrese, hastane gibi yapıların giderlerini karşılamak amacıyla ayrılan topraklara ne ad verilir?
- A) Vakıf ✓
- B) Malikane
- C) Ocaklık
- D) Yurtluk
Sosyal kurumların giderleri için ayrılan arazilere Vakıf araziler denir.
25. Osmanlı tarihinde 'Plevne Kahramanı' olarak bilinen ve 93 Harbi'nde Ruslara karşı efsanevi bir direniş gösteren komutan kimdir?
- A) Enver Paşa
- B) Ahmet Muhtar Paşa
- C) Gazi Osman Paşa ✓
- D) Süleyman Paşa
Plevne Müdafaası ile tarihe geçen komutan Gazi Osman Paşa'dır.