Genel Tekrar Testi - 19
Harzemşahları 1230 Yassıçimen Savaşı ile tarih sahnesinden silen devlet hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Harzemşahları 1230 Yassıçimen Savaşı ile tarih sahnesinden silen devlet hangisidir?
- A) Memlük Devleti
- B) Büyük Selçuklu Devleti
- C) Moğol Devleti
- D) Anadolu Selçuklu Devleti ✓
Yassıçimen Savaşı (1230), Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat ile Harzemşah hükümdarı Celaleddin Harzemşah arasında yapılmıştır. Selçuklu ordusu, Harzemşah ordusunu büyük bir yenilgiye uğratmış ve Harzemşahlar tarih sahnesinden silinmiştir. Bu zafer, Anadolu Selçuklu Devleti'nin doğudaki gücünü pekiştirmiştir.
2. Anadolu Selçuklularında Sinop'ta ilk tersaneyi açarak burayı önemli ticaret limanı haline getiren kimdir?
- A) I. Gıyasettin Keyhüsrev
- B) II. Gıyasettin Keyhüsrev
- C) I. İzzettin Keykavus ✓
- D) I. Alaaddin Keykubat
I. İzzettin Keykavus, 1214 yılında Sinop'u fethetmiş ve burada ilk tersaneyi açmıştır. Sinop, Karadeniz'in önemli bir limanı haline gelmiş ve ticaret merkezi olmuştur. Tersane, denizcilik faaliyetlerinin gelişmesini sağlamıştır.
3. Büyük Selçuklularda posta ve haberleşme işlerine bakan divan görevlisi kimdir?
- A) Divan-ı Mezalim
- B) Divan-ı Arz
- C) Divan-ı Berid ✓
- D) Divan-ı İstifa
Divan-ı Berid, Büyük Selçuklu Devleti'nde posta ve haberleşme işlerinden sorumlu olan divandır. Bu divan, devletin farklı bölgeleri arasında haberleşmeyi sağlar, posta hizmetlerini yürütür ve istihbarat toplardı. Divan-ı Berid, devlet yönetiminin etkinliği için hayati öneme sahiptir.
4. Malazgirt Savaşı, Niğbolu Savaşı, Mohaç Meydan Muharebesi gibi tarihi öneme sahip savaşlarda hangi savaş taktiği kullanılmıştır?
- A) Savunma taktiği
- B) Blitzkrieg
- C) Turan taktiği ✓
- D) Cephe savaşı
Turan taktiği, Türklerin ünlü savaş stratejisidir. Sahte geri çekilme ve çembere alma taktiğidir. Malazgirt, Niğbolu ve Mohaç gibi önemli savaşlarda kullanılmıştır. Bu taktik, Türklerin askeri dehasını gösterir. Turan taktiği, dünya askeri tarihinin en etkili savaş stratejilerinden biridir.
5. Gazneli Mahmut'un 'Sarayımın en değerli hazinesi' dediği, Asar-ı Bakiye adlı eseriyle tanınan ünlü Türk-İslam bilgini kimdir?
- A) Harezmi
- B) Farabi
- C) Biruni ✓
- D) İbn-i Sina
Gazneli Mahmut'un himayesinde yaşayan ve 'Sarayımın en değerli hazinesi' iltifatına mazhar olan bilgin Biruni'dir.
6. Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı kimdir?
- A) Osman Bey
- B) Gazneli Mahmut ✓
- C) Satuk Buğra Han
- D) Tuğrul Bey
Gazneli Mahmut, Abbasi Halifesini koruduğu için kendisine 'Sultan' unvanı verilmiş ve bu unvanı kullanan ilk Türk hükümdarı olmuştur.
7. Karahanlı Devleti'nin en parlak dönemi hangi hükümdar zamanında yaşanmıştır?
- A) Arslan Han
- B) Yusuf Kadir Han ✓
- C) Bilge Kül Kadir Han
- D) Satuk Buğra Han
Yusuf Kadir Han dönemi, Karahanlıların en güçlü olduğu dönemdir. Karahanlı Devleti'nin en parlak dönemi olarak bilinir. 11. yüzyılda hüküm sürmüştür. Bu dönemde Karahanlılar, Orta Asya'nın en güçlü devleti haline gelmiştir. Yusuf Kadir Han dönemi, Karahanlı kültür ve medeniyetinin en gelişmiş olduğu dönemdir.
8. İlk Türk İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karahanlılar ✓
- B) Tolunoğulları
- C) Gazneliler
- D) Büyük Selçuklu Devleti
Orta Asya'da kurulan ilk Türk İslam devleti Karahanlılar'dır (Mısır'da kurulan ise Tolunoğulları'dır, ancak genel 'Türk İslam devleti' tanımında Orta Asya kökeniyle Karahanlılar öne çıkar).
9. Anadolu Selçuklularında ekonomik ve sosyal nedenlerle, peygamberlik iddiasıyla çıkan isyan hangisidir?
- A) Celali İsyanları
- B) Şeyh Bedreddin İsyanı
- C) Babai İsyanı
- D) Baba İshak İsyanı ✓
Baba İshak İsyanı (1240), Anadolu Selçuklu Devleti'nde ekonomik sıkıntılar ve sosyal adaletsizlik nedeniyle çıkmış büyük bir halk isyanıdır. Baba İshak adlı bir derviş, peygamberlik iddiasıyla halkı ayaklandırmıştır. İsyan, büyük bir güçle bastırılmış ancak devletin gücünü zayıflatmıştır. Bu isyan, Moğolların Anadolu'ya saldırma cesaretini artırmıştır.
10. Anadolu Selçuklularında kendi adına ilk para (bakırdan) bastıran hükümdar kimdir?
- A) II. Kılıç Arslan
- B) Süleyman Şah
- C) I. Mesut ✓
- D) I. Kılıç Arslan
I. Mesut, Anadolu Selçuklu Devleti'nde kendi adına ilk bakır para bastıran hükümdardır. Para bastırmak, bağımsızlığın önemli simgelerinden biridir. I. Mesut'un bastırdığı paralar, Anadolu Selçuklu Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını gösterir.
11. Anadolu Selçuklularında Vezir Süleyman Pervane'nin Memluk Sultanı Baybars'tan yardım isteyerek Moğol Hükümdarı Abaka Han'ı durdurduğu savaş hangisidir?
- A) Kösedağ Savaşı
- B) Yassıçimen Savaşı
- C) 1277 Elbistan Savaşı ✓
- D) Ayn-ı Calut Savaşı
Elbistan Savaşı (1277), Anadolu Selçuklu Veziri Süleyman Pervane'nin Memluk Sultanı Baybars'tan yardım istemesi üzerine yapılmıştır. Memluk ordusu, Moğol ordusunu yenmiş ancak Baybars, Anadolu'da kalmayarak Mısır'a dönmüştür. Bu savaş, Moğolların Anadolu'daki gücünü zayıflatmış ancak Selçuklu Devleti'nin kurtuluşunu sağlayamamıştır.
12. Çin'e ait buluşların İslam dünyası tarafından öğrenilmesine sebep olan gelişme nedir?
- A) Pasinler Savaşı
- B) Talaş Savaşı ✓
- C) Malazgirt Savaşı
- D) Dandanakan Savaşı
Talaş Savaşı, kültürel alışverişi başlatmıştır. Çin'e ait buluşların İslam dünyasına geçmesini sağlamıştır. Kağıt, matbaa ve barut gibi Çin buluşları bu savaş sonrasında İslam dünyasına geçmiştir. Bu alışveriş, dünya medeniyetinin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Talaş Savaşı, Doğu ve Batı kültürlerinin buluşma noktası olmuştur.
13. Anadolu Selçuklu Devleti'nde 1086-1092 yıllarında yaşanan fetret döneminde ülkeyi kimler yönetmiştir?
- A) Melik Şahinşah
- B) Atabey Porsuk
- C) Vezir Ebul Kasım ve kardeşi Emir Gazi ✓
- D) Vezir Nizamülmülk
Anadolu Selçuklu Devleti'nde I. Kılıç Arslan'ın ölümünden sonra 1086-1092 yılları arasında fetret dönemi yaşanmıştır. Bu dönemde şehzadeler küçük olduğu için devlet, Vezir Ebul Kasım ve kardeşi Emir Gazi tarafından yönetilmiştir. Bu dönem, Haçlı Seferleri'nin başladığı kritik bir dönemdir.
14. Dünya tarihinde Müslüman Araplar ile Çinliler arasında yapılan tek savaş hangisidir?
- A) Talaş Savaşı ✓
- B) Pasinler Savaşı
- C) Malazgirt Savaşı
- D) Dandanakan Savaşı
Talaş Savaşı, bu iki güç arasındaki tek çatışmadır. 751 yılında Müslüman Araplar ile Çinliler arasında yapılan tek savaştır. Dünya tarihinde bu iki büyük gücün karşı karşıya geldiği tek savaştır. Bu savaş, Orta Asya'nın kaderini belirlemiştir. Talaş Savaşı, dünya tarihinin en önemli savaşlarından biridir.
15. Anadolu Selçuklu Devleti'nde Suğdak'ı alarak ilk denizaşırı sefer yapan, Rumlardan Alanya'yı alarak burada tersane kuran hükümdar kimdir?
- A) II. Gıyasettin Keyhüsrev
- B) I. Alaaddin Keykubat ✓
- C) I. İzzettin Keykavus
- D) I. Gıyasettin Keyhüsrev
I. Alaaddin Keykubat, 1227 yılında Kırım'daki Suğdak'ı fethederek ilk denizaşırı seferi gerçekleştirmiştir. Ayrıca 1223 yılında Alanya'yı Rumlardan alarak burada büyük bir tersane kurmuştur. Alanya, Anadolu Selçuklu Devleti'nin önemli bir deniz üssü haline gelmiştir. I. Alaaddin Keykubat, denizcilik alanında büyük başarılar elde etmiştir.
16. Türk-İslam tarihinin başlangıcı olan gelişme nedir?
- A) Malazgirt Savaşı
- B) Dandanakan Savaşı
- C) Talaş Savaşı ✓
- D) Pasinler Savaşı
Talaş Savaşı, Türk-İslam tarihinin başlangıcıdır. 751 yılında gerçekleşmiştir. Bu savaş, Türklerin İslam dünyasıyla yakınlaşmasını sağlamıştır. Talaş Savaşı, Türk-İslam medeniyetinin doğuşunu simgeler. Bu savaş, Orta Asya'nın kaderini belirleyen önemli bir dönüm noktasıdır.
17. Karahanlılarda hangi hükümdar zamanında İslamiyet devletin resmi dini olmuştur?
- A) Yusuf Kadir Han
- B) Bilge Kül Kadir Han
- C) Satuk Buğra Han ✓
- D) Arslan Han
Satuk Buğra Han, İslamiyet'i resmi din yapmıştır. 944 yılında İslamiyet'i kabul etmiştir. Karahanlılarda İslamiyet'in resmi din olmasını sağlamıştır. Bu karar, Türk-İslam tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Satuk Buğra Han, Türklerin İslamlaşma sürecinin öncülerindendir.
18. Anadolu Selçuklu Devleti'nde Sultan başkentte olmadığı zamanlarda ona vekalet eden ve ünlü komutan ile devlet adamlarından oluşan divanın adı nedir?
- A) Niyabet-i Saltanat Divanı ✓
- B) Divan-ı Saltanat
- C) Divan-ı Hümayun
- D) Divan-ı Mezalim
Niyabet-i Saltanat Divanı, Anadolu Selçuklu Devleti'nde sultan başkentte olmadığı zamanlarda ona vekalet eden divandır. Bu divan, ünlü komutanlar ve devlet adamlarından oluşur ve devlet işlerini yürütürdü. Divan, sultanın yokluğunda devletin işleyişini sağlardı.
19. Anadolu Selçuklularında ilk gümüş ve altın parayı bastıran kimdir?
- A) I. Gıyasettin Keyhüsrev
- B) I. Kılıç Arslan
- C) II. Kılıç Arslan ✓
- D) I. Mesut
II. Kılıç Arslan, Anadolu Selçuklu Devleti'nde ilk kez gümüş ve altın para bastıran hükümdardır. Para bastırmak, bağımsızlığın önemli simgelerinden biridir. II. Kılıç Arslan'ın bastırdığı paralar, Anadolu Selçuklu Devleti'nin ekonomik gücünü ve bağımsızlığını gösterir.
20. Anadolu Selçuklu Devleti'nde ticareti geliştirmek için tüccarların mallarına zarar gelmesi durumunda devletin zararı karşılaması sistemine ne ad verilir?
- A) Gedik
- B) Devlet Sigortası ✓
- C) İkta
- D) Ahilik
Dünyada ilk kez 'Devlet Sigortası' uygulamasını Anadolu Selçuklu Devleti başlatmıştır.
21. Büyük Selçuklu Devleti'nde vezirlik yapan ve 'Siyasetname' adlı eseriyle tanınan ünlü devlet adamı kimdir?
- A) Ali Şir Nevai
- B) Ömer Hayyam
- C) Kaşgarlı Mahmut
- D) Nizamülmülk ✓
Büyük Selçuklu Devleti'nin ünlü veziri ve Siyasetname'nin yazarı Nizamülmülk'tür. Nizamülmülk, 1018-1092 yılları arasında yaşamıştır. Nizamülmülk, Alp Arslan ve Melikşah dönemlerinde vezirlik yapmıştır. Siyasetname, devlet yönetimi hakkında önemli bir eserdir. Nizamülmülk, Büyük Selçuklu Devleti'nin en önemli devlet adamlarındandır.
22. Türkiye Selçuklularında Antalya'yı alarak ilk denizcilik faaliyetlerini başlatan hükümdar kimdir?
- A) I. Gıyasettin Keyhüsrev ✓
- B) II. Gıyasettin Keyhüsrev
- C) I. Alaaddin Keykubat
- D) I. İzzettin Keykavus
I. Gıyasettin Keyhüsrev, 1207 yılında Antalya'yı fethederek Anadolu Selçuklu Devleti'nin ilk denizcilik faaliyetlerini başlatmıştır. Antalya'nın fethi, devletin Akdeniz'e açılmasını sağlamış ve ticaretin gelişmesine katkıda bulunmuştur. I. Gıyasettin Keyhüsrev, denizcilik alanında önemli adımlar atmıştır.
23. Selçuklularda _ulak_ hangi görevi yerine getirir?
- A) Posta ✓
- B) Yargı
- C) Güvenlik
- D) Maliye
Ulak, Selçuklu Devleti'nde posta hizmetlerini yürüten görevlidir. Ulaklar, devletin farklı bölgeleri arasında haberleşmeyi sağlar, mektup ve belgeleri taşırlardı. Bu sistem, devlet yönetiminin etkinliği için hayati öneme sahiptir. Ulak sistemi, Osmanlı Devleti'nde de devam etmiştir.
24. Anadolu Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemi ne zaman yaşanmıştır?
- A) I. Alaaddin Keykubat döneminde ✓
- B) II. Kılıç Arslan döneminde
- C) I. İzzettin Keykavus döneminde
- D) I. Gıyasettin Keyhüsrev döneminde
I. Alaaddin Keykubat dönemi (1220-1237), Anadolu Selçuklu Devleti'nin en güçlü, en geniş sınırlara ulaştığı ve en zengin olduğu dönemdir. Bu dönemde devlet, doğuda Ahlat'tan batıda Akdeniz'e kadar uzanmış, ticaret gelişmiş, bilim ve sanat alanında büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. I. Alaaddin Keykubat, 'Sultanü'l-Azam' (En Büyük Sultan) unvanını almıştır.
25. Karahanlı Hükümdarı Satuk Buğra Han İslamiyet'i kabul ettikten sonra hangi ismi almıştır?
- A) Abdurrahman
- B) Abdülkerim ✓
- C) Abdullah
- D) Abdülaziz
Satuk Buğra Han, Müslüman olduktan sonra Abdülkerim adını almıştır. İslamiyet'i kabul eden ilk Türk hükümdarıdır. Müslüman olduktan sonra İslami bir isim almıştır. Bu olay, Türklerin İslamlaşma sürecinin başlangıcını simgeler. Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabul etmesi, Türk tarihinin önemli dönüm noktalarındandır.