Genel Tekrar Testi - 53
Bu bilgilerden hareketle Osmanlı Devleti ile ilgili çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Bu bilgilerden hareketle Osmanlı Devleti ile ilgili çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çeşitli alanlarda ıslahatlar yapılarak ülkenin dağılması engellenmek istenmiştir.
- B) Denge politikası izleyerek dünya siyasetinde ayakta kalmaya çalışmıştır. ✓
- C) Avrupalı devletlerin emelleri doğrultusunda hareket etmiştir.
- D) Giderlerini karşılayamadığı için borçlanmak durumunda kalmıştır.
2. Diyagramdaki süreci tamamlamak için boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
- A) Tanzimat Fermanı ilan edilerek hak ve özgürlükler devlet güvencesi altına alınmıştır.
- B) Islahat Fermanı ilan edilerek gayrimüslimlere yeni haklar verilmiştir.
- C) Mebusan Meclisi'nde Müslümanların yanında azınlıklar da temsil edilmiştir.
- D) Batı tarzı ıslahatlar yapılarak matbaa gibi buluşlar ülkeye getirilmeye başlanmıştır. ✓
3. Osmanlı Devleti XVII. yüzyıl başlarından XIX. yüzyıla gelinceye kadar güç kaybetmiştir. Devletin kötüye giden durumunu düzeltmek için yapılan ıslahat çalışmalarından beklenen başarı sağlanamamıştır. Osmanlı Devleti Avrupa ile siyasi, askeri ve ekonomik bakımdan rekabet edebilecek seviyeye ulaşılamamıştır. Her geçen gün zayıflayan devlet, dış müdahale ve saldırılara açık hâle gelmiştir. Boğazları ve Balkanlar'ı ele geçirmeye çalışan Rusya, Slav kökenli Balkan topluluklarını Panslavizm politikasıyla ayaklandırmaya çalışmıştır. Sanayileşen ve sömürgeciliğe yönelen Ingiltere ve Fransa gibi büyük Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti'nin Afrika topraklarını işgal etmeye başlamışlardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
- A) Yaşanan gelişmeler Osmanlı Devleti'nin dağılmasında etkili olmuştur. ✓
- B) Osmanlı toprakları uluslararası açık bir pazara dönüşmüştür.
- C) Milliyetçilik akımının etkisiyle ülkede ayrılıkçı isyanlar başlamıştır.
- D) Osmanlı Devleti Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanmıştır.
4. I. Nefi II. Koçi Bey III. Katip Çelebi IV. Murat'ın devletin kötü gidişine çözüm bulmak amacıyla risale hazırlattığı kişiler arasında hangisi bulunmaz?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I ve III
Nefi, hiciv şairidir ve IV. Murat'a risale sunmamıştır. Koçi Bey ve Katip Çelebi ise IV. Murat döneminde devletin sorunlarını ele alan risaleler kaleme almıştır.
5. Osmanlılarda şehzadelerin yönetim tecrübesi kazanmasını sağlayan Sancak Sistemi, Duraklama Dönemi'nde kaldırılmıştır. Bu uygulamaya son veren padişah kimdir?
- A) III. Mehmet ✓
- B) III. Selim
- C) I. Ahmet
- D) I. Mehmet
- E) II. Osman
Sancak Sistemine son veren padişah I. Ahmet'tir. I. Ahmet tahta çıktığında kardeşini öldürmeyerek kafes usulünü getirmiş ve sancağa çıkma geleneğini sona erdirmiştir.
6. Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi'nde; I. Hotin, II. Revan, III. Çehrin seferlerini gerçekleştirmiştir. Bu seferlerde savaşılan devletler hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
- A) Rusya - Lehistan - Venedik
- B) Lehistan - Safevi - Rusya ✓
- C) Lehistan - Rusya - Safevi
- D) Safevi - Lehistan - Venedik
- E) Venedik - Safevi - Lehistan
Hotin Seferi → Lehistan (II. Osman), Revan Seferi → Safeviler (IV. Murat), Çehrin Seferi → Rusya (IV. Mehmet).
7. Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyılda izlemesi beklenmeyen politika hangisidir?
- A) Batılı ülkelere elçilikler açma
- B) Devletler arası diplomasiyi güçlendirme
- C) Mevcut toprakları koruma
- D) Avrupa'yı örnek alarak ıslahatlar gerçekleştirme
- E) Azınlık ayaklanmalarını bastırma ✓
XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti Batılı ıslahatlar gerçekleştirmiş, mevcut toprakları koruma politikası izlemiş, Batılı şehirlere elçilikler açmış ve diplomasiye önem vermiştir. Azınlık ayaklanmaları ise XIX. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır; XVIII. yüzyılda bu tür ayaklanmalar yaşanmamıştır.
8. • Mecelle'yi hazırlayan komisyona başkanlık etmiştir. • Lale Devri'nde "Muallim-i Salis" adıyla tanınmıştır. • IV. Murat'a bir risale sunmuştur. • Osmanlı Devleti'nin ilk vakanüvisi kabul edilir. Bu açıklamalar ilgili kişilerle eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır?
- A) Koçi Bey
- B) Yanyalı Esat Efendi
- C) Mustafa Naima Efendi
- D) Ahmet Cevdet Paşa
- E) Takiyüddin Mehmet ✓
Ahmet Cevdet Paşa Mecelle komisyonuna başkanlık etmiş, Yanyalı Esat Efendi 'Muallim-i Salis' (Üçüncü Öğretmen) olarak anılmış, Koçi Bey IV. Murat'a risalesini sunmuş, Mustafa Naima Efendi Osmanlı'nın ilk vakanüvisidir. Takiyüddin Mehmet ise Osmanlı'da ilk rasathaneyi kuran bilim insanıdır; yukarıdaki açıklamalardan hiçbiriyle eşleşmez.
9. Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıl ıslahatlarının genel özellikleri arasında hangisi bulunmaz?
- A) En çok yönetim ve hukuk alanında ıslahat yapılmıştır. ✓
- B) Avrupa örnek alınmıştır.
- C) XVII. yüzyıla göre daha köklüdür.
- D) Halkın desteği alınamamıştır.
- E) Islahatlara yeniçeriler karşı çıkmıştır.
XVIII. yüzyıl ıslahatları en çok askeri alanda yapılmıştır, yönetim ve hukuk alanında değil. Dolayısıyla bu seçenek ıslahatların genel özellikleri arasında gösterilemez.
10. Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi, Sokullu Mehmet Paşa'nın ölümü ile başlamış 1699 Karlofça Antlaşması ile son bulmuştur. Hangisi Duraklama Dönemi'nin iç sebepleri arasında sayılamaz?
- A) Maliyenin bozulması
- B) Doğal sınırlara ulaşılması ✓
- C) Eğitim sisteminin bozulması
- D) Ordunun bozulması
- E) Merkezi otoritenin bozulması
Doğal sınırlara ulaşılması Osmanlı'nın duraklama döneminin dış nedenleri arasında gösterilir; iç neden değildir.
11. Avrupa'dan askerî uzman Comte De Bonneval'ı getirerek ilk kez Avrupa tarzı askerî ıslahat yapan padişah hangisidir?
- A) I. Mahmut ✓
- B) I. Abdülhamid
- C) III. Selim
- D) II. Selim
- E) III. Ahmet
I. Mahmut, Fransız asıllı Comte De Bonneval'ı (Humbaracı Ahmet Paşa) Avrupa tarzında askerî ıslahat yapmak üzere İstanbul'a getirmiş; bu Osmanlı'daki ilk Avrupa tarzı askerî ıslahat girişimi sayılmaktadır.
12. Hangisi XIX. yüzyılda gerçekleştirilen askeri ıslahatlar kapsamında değerlendirilemez?
- A) Seraskerlik makamının kurulması
- B) Mekteb-i Harbiye'nin açılması
- C) Asâkir-i Mansure-yi Muhammediye'nin kurulması ✓
- D) Nizamiye mahkemelerinin kurulması
- E) Redif birliklerinin oluşturulması
Seraskerliğin kurulması, Mekteb-i Harbiye'nin açılması, Redif birliklerinin oluşturulması ve Asâkir-i Mansure-yi Muhammediye'nin kurulması XIX. yüzyılda gerçekleştirilen askeri ıslahatlar arasında yer almaktadır. Nizamiye mahkemelerinin kurulması ise Tanzimat döneminde gerçekleştirilen hukuki bir düzenlemedir.
13. Ulufe alım satımını yasaklayan ve Sürat Topçuları Ocağını geliştiren XVIII. yüzyıl ıslahatçısı hangisidir?
- A) III. Mustafa
- B) I. Abdülhamit ✓
- C) I. Mahmut
- D) III. Selim
- E) III. Ahmet
I. Abdülhamit döneminde; Halil Hamit Paşa ıslahatları kapsamında ulufe alım-satımı yasaklanmış, Sürat Topçuları Ocağı geliştirilmiş ve İstihkam Okulu açılmıştır.
14. Ermeni sorunu (Ermenilerin yaşadığı vilayetlerde ıslahat yapılması maddesi) ilk kez hangi uluslararası antlaşmada yer alarak uluslararası bir boyut kazanmıştır?
- A) Paris Antlaşması
- B) Berlin Antlaşması ✓
- C) Ayastefanos Antlaşması
- D) Londra Antlaşması
Ermeni sorunu ilk kez 1878 Berlin Antlaşması'nın 61. maddesiyle uluslararası bir antlaşmada yer alarak diplomatik bir boyut kazanmıştır.
15. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Sultan Abdülmecid dönemi (1839-1861) ıslahatları arasında yer almaz?
- A) İlk Osmanlı bankası olan Bank-ı Dersaadet'in açılması
- B) İlk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval'in çıkarılması
- C) Vilayet Nizamnamesi'nin çıkarılarak taşra teşkilatının yeniden düzenlenmesi ✓
- D) Encümen-i Daniş'in (Bilim Heyeti) kurulması
Vilayet Nizamnamesi, 1864 yılında Sultan Abdülaziz döneminde çıkarılmıştır.
16. Osmanlı tarihinde 'Avcı' lakabıyla bilinen ve 6 yaşında tahta çıkarak en genç tahta geçen padişah unvanına sahip olan Duraklama Dönemi hükümdarı kimdir?
- A) IV. Murat
- B) II. Osman
- C) I. Mustafa
- D) IV. Mehmet ✓
17. Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi'nde ekonominin bozulmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
- A) Savaşların uzun sürmesi ve masrafların artması
- B) Coğrafi Keşifler ile ticaret yollarının yön değiştirmesi
- C) Merkantilizm politikasının Osmanlı'da başarıyla uygulanması ✓
- D) Saray masraflarının ve cülus bahşişlerinin artması
18. Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi'nde merkezi yönetimin bozulmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır?
- A) Şehzadelerin sancak yerine kafes usulüyle yetişmesi
- B) Küçük yaşta çocukların tahta geçmesi
- C) Saray kadınlarının devlet yönetimine karışması
- D) Coğrafi Keşifler nedeniyle gümrük gelirlerinin azalması ✓
19. Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'ne girmesinde etkili olan aşağıdaki gelişmelerden hangisi 'dış nedenler' arasında yer alır?
- A) Yeniçeri Ocağı'nın bozulması
- B) İmparatorluğun doğal sınırlara ulaşması ✓
- C) Beşik ulemalığı sisteminin ortaya çıkması
- D) İltizam sisteminin yaygınlaşması
Doğal sınırlara ulaşılması, güçlü devletlerle komşu olunması dış nedenlerdendir.
20. XVII. yüzyıl (Duraklama Dönemi) Osmanlı ıslahatlarının genel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
- A) Sorunların kökenine inilmeden yüzeysel çözümler üretilmesi
- B) Batı'daki askeri ve teknik gelişmelerin örnek alınması ✓
- C) Islahatların kişilere bağlı kalıp devlet politikası haline gelememesi
- D) Baskı ve şiddet yoluyla asayişin sağlanmaya çalışılması
21. Osmanlı Devleti'nde saray dışından evlilik yaparak sarayı halka açmayı amaçlayan ve ilk ciddi ıslahat girişiminde bulunan padişah aşağıdakilerden hangisidir?
- A) I. Ahmet
- B) II. Osman (Genç Osman) ✓
- C) IV. Murat
- D) IV. Mehmet
22. Osmanlı Devleti'nde duraklamanın nedenlerini araştırarak IV. Murat'a ünlü bir rapor (risale) sunan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarhuncu Ahmet Paşa
- B) Koçi Bey ✓
- C) Kuyucu Murat Paşa
- D) Kemankeş Kara Mustafa Paşa
23. Aşağıdakilerden hangisi II. Osman (Genç Osman) Dönemi'nde gerçekleştirilen ıslahat veya faaliyetlerden biri değildir?
- A) Yeniçeri Ocağı'nı kaldırma fikrinin ortaya atılması
- B) Şeyhülislamın fetva dışındaki yetkilerinin kısıtlanması
- C) Ekber ve erşet sisteminin getirilerek taht kavgalarının önlenmesi ✓
- D) Başkenti İstanbul'dan Anadolu'ya taşıma düşüncesi
24. Aşağıdakilerden hangisi III. Mustafa dönemi askeri ve ekonomik ıslahatları arasında gösterilemez?
- A) Sürat Topçuları Ocağı'nın kurulması
- B) Esham (iç borçlanma) sisteminin temellerinin atılması
- C) Tersane Hendesehanesi kuruldu
- D) İrad-ı Cedit hazinesinin oluşturulması ✓
25. Osmanlı Devleti'nde ilk kez Batı tarzı askeri ıslahatların yapıldığı I. Mahmut döneminde, orduyu modernize etmek amacıyla getirilen ve 'Humbaracı Ahmet Paşa' adını alan Fransız asıllı uzman aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Baron de Tott
- B) Comte de Bonneval ✓
- C) Saint-Priest
- D) General Lafayette