Genel Tekrar Testi - 58
1945 yılında savaşın sonu, Müttefik Devletler lehine belli olmaya başlamıştı. Müttefik Devletler (İngiltere-ABD-SSCB) düzenledikleri Yalta Konferansı'nda (4-11 Şubat 1945) “Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmeyen devletlerin kurulacak olan uluslararası teşkilata üye kabul edilmeyeceğini” duyurdular. Savaş sonrası dünya düzeninde söz sahibi olmak ve bu uluslararası teşkilatın kuruluşunda yer almak isteyen Türkiye, savaşın başından beri yürüttüğü tarafsızlık politikasını terk ederek Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti (23 Şubat 1945). Ancak bu, kâğıt üzerinde kalan bir savaş ilanıydı. Çünkü Türkiye sıcak bir çatışmaya girmedi. Verilen bilgiye göre aşağıdaki yorumlardan hangisi söylenemez?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 1945 yılında savaşın sonu, Müttefik Devletler lehine belli olmaya başlamıştı. Müttefik Devletler (İngiltere-ABD-SSCB) düzenledikleri Yalta Konferansı'nda (4-11 Şubat 1945) “Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmeyen devletlerin kurulacak olan uluslararası teşkilata üye kabul edilmeyeceğini” duyurdular. Savaş sonrası dünya düzeninde söz sahibi olmak ve bu uluslararası teşkilatın kuruluşunda yer almak isteyen Türkiye, savaşın başından beri yürüttüğü tarafsızlık politikasını terk ederek Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti (23 Şubat 1945). Ancak bu, kâğıt üzerinde kalan bir savaş ilanıydı. Çünkü Türkiye sıcak bir çatışmaya girmedi. Verilen bilgiye göre aşağıdaki yorumlardan hangisi söylenemez?
- A) Fiili olarak savaşa katılmadığı
- B) Savaşın sonuçlarından olumsuz olarak etkilendiği ✓
- C) Müttefikler tarafından savaşa dahil edilmek istendiği
- D) Türkiye'nin uluslararası alanda aktif bir devlet olmak isteği
2. Yunan ordusu 22 Haziran 1920'den itibaren Bursa, Balıkesir, Uşak, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli'ni işgal etmiş; İngilizler de Mudanya ve Bandırma'ya asker çıkarmıştır. Bu faaliyetlerle ulaşılmak istenen amaç hangisidir?
- A) Damat Ferit Paşa Hükümetini istifaya zorlamak
- B) Mebusan Meclisi'nin toplanmasını engellemek
- C) Misak-ı Milli kararlarının alınmasını önlemek
- D) Mondros Ateşkesi'nin sağladığı avantajlardan yararlanmak
- E) Osmanlı Hükümeti'ne Sevr Antlaşmasını kabul ettirmek ✓
İtilaf Devletleri San Remo Konferansı'nda Sevr'in taslağını hazırlamış ve Osmanlı Hükümeti'ne onaylatmak istemiştir. Tevfik Paşa Hükümeti antlaşmayı onaylamayınca istifa etmiş, yerine kurulan Damat Ferit Paşa Hükümeti Sevr'i onaylamıştır. Söz konusu işgaller Sevr'i Osmanlı'ya kabul ettirmek için yapılmıştır.
3. Osmanlı Kuruluş Dönemi'ndeki ilklerden hangisi I. Murat zamanında gerçekleşmiştir?
- A) İlk medresenin kurulması
- B) İlk beylerbeyliğin kurulması ✓
- C) İlk vakıf sisteminin kurulması
- D) İlk düzenli ordunun kurulması
- E) İlk tersanenin kurulması
İlk medrese, ilk düzenli ordu, ilk tersane ve ilk vakıf sistemi Orhan Bey dönemindeki ilklere aittir. İlk beylerbeyliğinin kurulması (Rumeli Beylerbeyliği, merkezi Manastır) I. Murat döneminde gerçekleşmiştir.
4. Osmanlı Devleti'nden kalan işletmeleri yönetmek ve maden kuruluşlarının ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 1925'te hangi kurum kurulmuştur?
- A) Merkez Bankası
- B) Sanayi ve Maadin Bankası ✓
- C) Etibank
- D) Sümerbank
- E) Emlak ve Eytam Bankası
1925'te Osmanlı'dan kalan kurumları işletmek ve maden işletmelerinin ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla Sanayi ve Maadin Bankası kurulmuştur. 1935'te ise bu amaç doğrultusunda Etibank kurulmuştur.
5. Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Galip Yöntem gibi aydınların toplumu bilinçlendirme amacıyla 1912'de kurduğu Türk Ocakları, Atatürk Dönemi'nde kapatılmıştır. Türk Ocaklarının yerine hangi kuruluş açılmıştır?
- A) İstanbul Üniversitesi
- B) Ankara Hukuk Mektebi
- C) Köy Enstitüleri
- D) Millet Mektepleri
- E) Halkevleri ✓
Atatürk döneminde Türk Ocaklarının yerine 1932 yılında Halkevleri kurulmuştur. Halkevleri; halk arasında düşünce ve kültür birliğini, inkılapların yerleşmesini sağlamayı amaçlamıştır. Yayın organı "Ülkü" dergisi olan Halkevleri 1950'de kapatılmıştır.
6. • İlk şair Osmanlı padişahı olarak bilinir. • "Ebul Hayrat" adıyla anılır. • İstanbul'u kuşatmıştır. Bu özellikler hangi Osmanlı padişahına aittir?
- A) I. Bayezid
- B) I. Murat
- C) II. Mehmet
- D) II. Murat ✓
- E) Orhan Bey
II. Murat (1421-1451) bilinen ilk şair Osmanlı padişahıdır. "Koca Murat Gazi" ve "Hayır Babası" olarak da anılır. İstanbul'u kuşatmış; ancak alamayacağını anlayınca kuşatmayı kaldırmıştır. 1444'te Edirne-Segedin Antlaşması imzalanmıştır.
7. Osmanlı Kuruluş Dönemi'ndeki Fetret Devri'ne son veren hükümdar kimdir?
- A) Yıldırım Bayezid
- B) Orhan Bey
- C) Çelebi Mehmet ✓
- D) II. Murat
- E) II. Osman
Yıldırım Bayezid'in dört oğlu arasında süren taht mücadelesini Çelebi Mehmet 1413'te kazandı. 24 yaşında tahta geçen Mehmet Çelebi, on bir yıl süren kardeşler mücadelesini (Fetret Devri) bitirerek Osmanlı Devleti'ni yeniden ayağa kaldırdı.
8. I. Patrona Halil İsyanı II. Edirne Olayı III. Kabakçı Mustafa İsyanı Bu gelişmelerden hangileri Osmanlı Devleti'nde tahtın el değiştirmesine yol açmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
1730 Patrona Halil İsyanı ile III. Ahmet tahttan indirilerek yerine I. Mahmut geçirilmiştir. 1703 Edirne Olayı ile II. Mustafa tahttan indirilerek yerine III. Ahmet geçirilmiştir. 1807 Kabakçı Mustafa İsyanı ile III. Selim tahttan indirilerek yerine IV. Mustafa geçirilmiştir. Her üçü de taht değişikliğine neden olmuştur.
9. I. İnönü Muharebesi sonrasında Batı Cephesi'nin güneyi Refet Paşa'ya, kuzeyi ise İsmet Paşa'ya bırakılmıştır. Yunan kuvvetleri II. İnönü Muharebesi'ne kadar saldırılarını sürdürmüştür. Bu saldırılar hangi bölgede yoğunlaşmıştır?
- A) Uşak - Afyon hattında ✓
- B) Gemlik - Bursa hattında
- C) Afyon - Kütahya hattında
- D) İzmir - Manisa hattında
- E) Bursa - Uşak hattında
I. İnönü Muharebesi'nden sonra Yunan kuvvetleri Batı Cephesi'nin güneyinde, Refet Paşa'nın sorumlu olduğu Uşak-Afyon hattında yoğun baskı sürdürmüştür.
10. Osmanlı Kuruluş Dönemi savaşlarından hangisi Haçlı Savaşı niteliği taşır?
- A) Sazlıdere
- B) Varna ✓
- C) Bafeus
- D) Palekanon
- E) Ankara
Haçlı Savaşı niteliğindeki savaşlar; I. ve II. Kosova, Sırpsındığı, Niğbolu ve Varna Savaşlarıdır. Maltepe (Palekanon), Bafeus (Koyunhisar) ve Sazlıdere Osmanlı-Bizans savaşları, Ankara Savaşı ise Timur ile yapılmıştır. Haçlı Savaşı niteliğindeki savaş Varna'dır.
11. Mekteb-i Mülkiye hakkındaki doğru bilgi hangi seçenekte verilmiştir?
- A) Osmanlı Bilimler Akademisi anlamına gelen kuruluş
- B) Nağmeler Evi anlamına gelen konservatuar
- C) Yetim çocukların bakımını yapmak için I. Dünya Savaşı sırasında açılan eğitim kurumu
- D) Nahiye müdürü ve kaymakam yetiştirmek için açılan okul ✓
- E) Fransızca eğitim verilen üst düzey lise
Mekteb-i Mülkiye nahiye müdürü ve kaymakam yetiştirmek için açılmıştır. Fransızca eğitim veren üst düzey lise Mekteb-i Sultani, Osmanlı Bilimler Akademisi Encümen-i Daniş, Nağmeler Evi anlamındaki konservatuar Darülelhan, yetim çocuklar için açılan kurum ise Darüleytam'dır.
12. Mustafa Kemal, 8 Ağustos 1928'de halka yaptığı konuşmada yeni Türk harflerinin kabul edileceğini duyurmuştur. Yeni harflere ilişkin bu ilk açıklamayı nerede yapmıştır?
- A) İstanbul Erkek Lisesi'nde
- B) TBMM Kürsüsü'nde
- C) Gazi Orman Çiftliği'nde
- D) Bursa Nutku'nda
- E) Gülhane Parkı'nda ✓
Mustafa Kemal bu hitabını İstanbul'daki Gülhane (Sarayburnu) Parkı'nda gerçekleştirerek yeni harflerin geleceği ile ilgili ilk sinyalleri vermiştir.
13. Fuat Köprülü'nün tezine göre Osmanlı Beyliği'nin kuruluş ve gelişmesinde etkili olmayan unsur hangisidir?
- A) Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethetmesi ✓
- B) Gaziyan-ı Rum ve Ahiyan-ı Rum gibi grupların destek sağlaması
- C) Kuruluş Dönemi hükümdarlarının yetenekli olması
- D) Selçukluların zayıflaması üzerine Anadolu'da siyasi bir boşluk yaşanması
- E) Türkmenlerin gaza ruhu ile Bizans üzerine seferler yapması
Fuat Köprülü'nün tezi Osmanlı'nın kuruluş ve erken gelişme dönemine odaklanır. Fatih Sultan Mehmet Yükselme Dönemi padişahıdır ve İstanbul'un fethi kuruluş sürecinin değil, imparatorluk aşamasının ürünüdür; Köprülü'nün tezleri arasında yer almaz.
14. Üst düzey askerlerin Sultan Abdülmecid'i tahttan indirip yerine Sultan Abdülaziz'i geçirmek amacıyla planladığı girişim hangisidir?
- A) Kuleli Vakası ✓
- B) 31 Mart Olayı
- C) 6-7 Eylül Olayları
- D) Çırağan Baskını
- E) Edirne Olayı
Kuleli Vakası (1859), Osmanlı tarihinde ilk askeri suikast girişimi olup Sultan Abdülmecid'i tahttan indirip Abdülaziz'i tahta çıkarmayı amaçlayan subaylar tarafından planlanmıştır.
15. Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve büyüme sürecinde hangi durumların etkili olduğu ileri sürülemez?
- A) Türklerin sahip olduğu milli özellikler
- B) İlk dönem yöneticilerin yetenekli olması
- C) Beyliğin kurulduğu coğrafyanın jeopolitik konumu
- D) Anadolu'da siyasi birliğin olması ✓
- E) Anadolu'da bulunan savaşçı zümrelerin desteği
Beyliğin jeopolitik konumu, Gaziyân-ı Rûm gibi savaşçı grupların desteği, Türklerin milli özellikleri ve ilk hükümdarların yetenekleri Osmanlı'nın büyümesinde etkili olmuştur. Osmanlı kurulduğu sıralarda Anadolu'da siyasi birlik yoktu; bu siyasi boşluk aksine Osmanlı'nın büyümesine zemin hazırlamıştır.
16. Kul sistemi kapsamında devşirilen çocukların önce Türk-Müslüman ailelerin yanında kalıp ardından Edirne, Bursa veya İstanbul saraylarında eğitilmesine hangi ad verilirdi?
- A) Türk Oğlanları Dönemi ✓
- B) Pençik Usulü
- C) Acemilik Dönem
- D) Enderun Eğitimi
- E) Kapıkulu Ocakları
Devşirme yöntemiyle toplanan çocukların Türk ailelerin yanına verilerek Türkçe öğrenip Müslüman ahlakını kazandığı döneme "Türk Oğlanları Dönemi" denilmekteydi.
17. Millî Mücadele Dönemi'nde Hint Müslümanları Anadolu halkına yardımlarını hangi kuruluş aracılığıyla ulaştırmıştır?
- A) UNESCO
- B) Hilal-i Ahdar
- C) Milletler Cemiyeti
- D) Hilal-i Ahmer ✓
- E) Birleşmiş Milletler
İngiliz sömürgesi altındaki Hint Müslümanları, Anadolu halkına yaptıkları yardımları Hilal-i Ahmer (Kızılay) aracılığıyla ulaştırmıştır.
18. Serbesti Gazetesi başyazarı Hasan Fehmi'nin Galata Köprüsü'nde öldürülmesiyle bağlantılı olan olay hangisidir?
- A) Kabakçı Mustafa İsyanı
- B) 31 Mart Olayı ✓
- C) Bab-ı Ali Baskını
- D) Edirne Olayı
- E) Çırağan Olayı
1909 yılında yaşanan 31 Mart İsyanı sürecinde Serbesti Gazetesi baş yazarı Hasan Fehmi Galata Köprüsü üzerinde öldürülmüştür. Hasan Fehmi Türk tarihinde ilk basın şehidi olarak kabul edilmektedir.
19. Türkiye ile Yunanistan arasındaki Nüfus Mübadelesi sorunu 1926-1930 arasında çözülmüştür. Hangi kentte yaşayan Rumlar mübadele kapsamına alınmamıştır?
- A) İzmir
- B) Adana
- C) İstanbul ✓
- D) Bursa
- E) Ankara
Lozan Antlaşması'na göre İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada Rumları ile Batı Trakya Türkleri mübadelenin dışında tutulmuştur. İstanbul Rumları "etabli" (yerleşik) sayılmıştır. Diğer şehirlerdeki Rumlar ise mübadeleye dahil edilmiştir.
20. Osmanlı ile Haçlılar arasında ilk antlaşma olan Edirne-Segedin Antlaşması'ndan sonra seçeneklerdeki padişahlardan hangisi tahta çıkmıştır?
- A) I. Selim
- B) II. Mehmet ✓
- C) I. Mehmet
- D) II. Murat
- E) I. Bayezid
Edirne-Segedin Antlaşması'nın ardından Karamanoğulları Seferi'ne çıkan II. Murat tahttan çekilerek yetkilerini oğlu II. Mehmet'e bıraktı (Ağustos 1444). Böylece Edirne-Segedin Antlaşması'ndan sonra tahta çıkan padişah II. Mehmet'tir.
21. Ezanın ilk kez Türkçe okunması üzerine çıkan ve Mustafa Kemal Atatürk'ün "Bu bir din meselesi değil, dil meselesidir." dediği olay hangisidir?
- A) Menemen Olayı
- B) Bursa Olayı ✓
- C) Şeyh Sait İsyanı
- D) Ağrı İsyanları
- E) Dersim Olayları
Bursa Olayı (1933), ezanın Türkçe okunmasına karşı çıkan göstericilerin yol açtığı olayları kapsar. Atatürk bu olaya "Bu bir din meselesi değil, dil meselesidir." diyerek tepki göstermiştir.
22. - Osmanlı ile Bizans arasında yapılan ilk savaştır. - Osmanlı Devleti'ne bağlanan ilk beyliktir. - Hacı İlbeyi komutasındaki Osmanlı ordusunun Haçlılarla ilk savaşıdır. - Orhan Gazi Dönemi'nde alınan ilk topraktır. Bu gelişmeler seçeneklerdeki olaylar ile eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?
- A) Koyunhisar
- B) Karesioğulları
- C) Bursa
- D) Sırpsındığı
- E) I. Kosova ✓
Koyunhisar (Bafeus) Osmanlı ile Bizans arasındaki ilk savaştır. Karesioğulları Osmanlı'ya bağlanan ilk beyliktir. Sırpsındığı ilk Osmanlı-Haçlı Savaşı'dır (Hacı İlbey komutasında). Bursa Orhan Gazi döneminde alınan ilk topraktır. I. Kosova bu dört gelişmeyle eşleşmediğinden dışarıda kalır.
23. I. Şehzadeler yönetim tecrübesi kazanmıştır. II. İktidarın kaynağı değişmiştir. III. Ülkede ekonomik refah artmıştır. Orhan Bey'in oğlu I. Murat'ı göndermesiyle başlayan Sancak Sistemi'nin faydaları arasında bulerden hangileri sayılamaz?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III ✓
- E) I, II ve III
Sancak Sistemi'nin iktidarın kaynağını değiştirdiğine ya da ekonomik refahı artırdığına dair bir bağlantı kurulamaz. Sistemin asıl faydası şehzadelerin idari deneyim kazanmasını sağlamasıdır.
24. Osmanlı Devleti teşkilatlanmasının önemli bir bölümü olan Rumeli Beylerbeyliği I. Murat, Anadolu Beylerbeyliği ise I. Bayezid Dönemi'nde kurulmuştur. Hangisinde Anadolu ve Rumeli Beylerbeyliği merkezleri sırasıyla doğru biçimde belirtilmiştir?
- A) Konya - Manastır
- B) Manastır - Kütahya
- C) Edirne - Kütahya
- D) Kütahya - Manastır ✓
- E) Edirne - Konya
Anadolu Beylerbeyliği'nin merkezi Kütahya, Rumeli Beylerbeyliği'nin merkezi ise Manastır'dır.
25. • Anadolu Türk siyasi birliği için ilk adımı atan padişahtır. • Anadolu Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlayan ilk padişahtır. • Anadolu Türk siyasi birliğini kesin olarak sağlayan padişahtır. Yukarıda Anadolu Türk siyasi birliği ile ilgili bazı faaliyetleri verilen padişahlar hangisinde sırası ile doğru biçimde belirtilmiştir?
- A) Orhan Bey - Yıldırım Bayezid - I. Selim ✓
- B) Osman Bey - Orhan Bey - I. Murat
- C) Orhan Bey - Yıldırım Bayezid - I. Süleyman
- D) I. Murat - Yıldırım Bayezid - Yavuz Sultan Selim
- E) I. Murat - I. Mehmet - II. Mehmet
Anadolu birliği için ilk adımı Orhan Bey atmış, büyük ölçüde Yıldırım Bayezid sağlamış; Ankara Savaşı sonrası dağılan birliği ise kesin olarak I. Selim (Yavuz) yeniden tesis etmiştir.