Genel Tekrar Testi - 74
Türk ordularının Doğu ve Güney cephelerindeki işgalci devletlere karşı başarıları sonrasında, Batı Cephesi'nde yapılan I. İnönü Savaşı'nı da kazanmış olmaları, İtilaf Devletlerini telaşlandırmış, ortaya çıkan bu yeni durumu görüşüp değerlendirmek ve Sevr Antlaşması'nı yeniden gözden geçirerek Türklere kabul ettirmek için Londra'da bir konferans düzenleme kararı almışlardı. İtilaf Devletleri bu konferansa İstanbul Hükümeti'yle birlikte TBMM'yi de çağırmışlardır. İtilaf Devletlerinin bu tutumu aşağıdakilerden hangisiyle daha iyi açıklanabilir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türk ordularının Doğu ve Güney cephelerindeki işgalci devletlere karşı başarıları sonrasında, Batı Cephesi'nde yapılan I. İnönü Savaşı'nı da kazanmış olmaları, İtilaf Devletlerini telaşlandırmış, ortaya çıkan bu yeni durumu görüşüp değerlendirmek ve Sevr Antlaşması'nı yeniden gözden geçirerek Türklere kabul ettirmek için Londra'da bir konferans düzenleme kararı almışlardı. İtilaf Devletleri bu konferansa İstanbul Hükümeti'yle birlikte TBMM'yi de çağırmışlardır. İtilaf Devletlerinin bu tutumu aşağıdakilerden hangisiyle daha iyi açıklanabilir?
- A) Osmanlı Hükümeti ile TBMM arasındaki sorunları çözmek
- B) Yeni kurulacak olan Türk devletinin oluşum şartlarını görüşmek
- C) TBMM'yi dünya kamuoyuna tanıttırmak
- D) İki tarafı birbirine düşürerek Sevr Antlaşması'nı Türklere kabul ettirmek ✓
2. Ordunun geriye çekilmesiyle Kütahya, Afyon ve Eskişehir Yunanların eline geçti. İnönü Savaşlarının olumlu havası bir anda dağıldı. Hatta bazı milletvekilleri TBMM'nin Kayseri'ye taşınmasını önerdi. Milletvekillerinin büyük bir kısmı ise bu durumun milletin ve ordunun manevi kuwvetinin kirilmasına yol açacağını belirterek karşı çıktı. Gerekirse ellerine silah alıp savaşarak canlarını vatan uğrunda feda edebileceklerini söylediler. Bu bilgiye göre Eskişehir Kütahya Savaşı'nın etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Yenilgi bazı vatanperverler üzerinde olumsuz etki uyandırmıştır
- B) Anadolu insanının motivasyonun kırılması engellenmeye çalışılmıştır.
- C) Meclisin Ankara'dan Kayseri'ye taşınması kararlaştırılmıştır. ✓
- D) Düzenli ordunun yenilgisi önceki başarıları gölgelemiştir.
3. TBMM Londra Konferansı'na katılarak; I. İtilaf Devletleri, TBMM'nin varlığını resmen tanıdi. Il. Misakımil! i, İtilaf Devletlerine ve dünya kamuoyuna resmi olarak duyuruldu. Ill. Kurtuluş Savaşı fiilen sona erdirildi. kazanımlarından hangilerini sağlamıştır?
- A) Yalnız Il.
- B) I ve ll. ✓
- C) Il ve Ill.
- D) I, Il ve Ill.
4. Milli Mücadele'nin devam ettiği yıllarda Afganistan, işgalci güçlere karşı direniş göstermesi nedeniyle Türk milletinin mücadelesine büyük bir yakınlık duymuştur. 1. İnönü Savaşı'ndan sonra da TBMM ile Türk-Afgan Dostluk Anlaşması yapılmıştır. Verilen bilgiye göre; I. TBMM Hükümeti tanınmıştır. II. TBMM, uluslararası ilişkileri geliştirmeyi amaçlamıştır. Ill. Afganistan, Kurtuluş Savaşı'na destek vermek amacıyla Anadolu'ya asker göndermiştir. yargılarından hangileri söylenebilir?
- A) Yalnız Il.
- B) I ve Il. ✓
- C) Il ve Ill.
- D) I, Il ve Ill.
5. Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası İtilaf Devletleri tarafından gerçekleştirilen işgallere karşı İstanbul Hükümetinin teslimiyetçi bir politika izlemesi üzerine Mustafa Kemal liderliğinde TBMM Hükümeti'nin kurulması ile ülkede yönetim alanında ikilik oluşmuştu. Milli Mücadele'nin kazanılması sonrasında imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul'un TBMM Hükümeti'ne bırakılması ile Osmanlı Devleti hukuken sona ermişti. İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı'na TBMM Hükümeti ile birlikte İstanbul Hükümeti'ni de davet etmesi üzerine TBMM hem “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesini gerçekleştirmek hem de Lozan Barış Konferansı'na tek başına katılabilmek amacıyla saltanatın kaldırılmasına karar verdi. 1 Kasım 1922'de verilen bir kanun teklifiyle saltanat ve halifelik makamı birbirinden ayrılarak saltanat kaldırıldı. Buna metne göre, I. istanbul Hükümeti'nin işgallere karşı tutumu sebebiyle TBMM Hükümeti kurulmuştur. II. Milli Mücadele'nin kazanılması ile yönetim alanında birliği sağlama yolunda önemli bir adım atılmıştır. III. TBMM, uluslararası alanda Türkiye'yi temsil etme hakkının kendisinde olduğunu göstermiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III ✓
6. Atatürk Dönemi'nde 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1930 yılında Serbest Cumhuriyet Fırkası kurularak çok partili rejime geçiş denemesi gerçekleştirildi. Ancak iki partide kısa surede içinde rejim karşıtlarının sızması nedeniyle kapatıldı. Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Saltanat yanlılarının TBMM'de çoğunluğu oluşturdukları
- B) Avrupalı devletlerin demokrasinin yerleşmesini engellediği
- C) Demokrasinin yerleşmesi için uygun ortamın henüz oluşmadığı ✓
- D) Yenilik hareketkerinden vazgeçildiği
7. Türkiye'nin dostluğunu isteyen Fransa, Hatay halkının Türkiye'ye katılma isteğini kabul etmek zorunda kalmıştır. Böylece Hatay meclisi oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı almıştır (30 Haziran 1939). Bu karar 7 Temmuz 1939'da TBMM tarafından onaylanmıştır. Bu bilgilere göre Hatay'ın Türkiye'ye katılmasının hangi alanda kazanılmış bir başarı olduğu söylenebilir?
- A) Askeri
- B) Siyasi ✓
- C) Kültürel
- D) Ekonomik
8. II. Dünya Savaşı'ndan sonra; - Birleşmiş Milletler (BM) Teşkilatı kuruldu. - BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi yayımlandı. - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi imzalandı. Bu faaliyetlerin aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenemez?
- A) Bütün ülkelerin demokrasiyle yönetilmesine ✓
- B) İnsan hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınmasına
- C) Toplumlardaki eşitsizliğin giderilmesine
- D) Kişilere hak arama yollarının açılmasına
9. İstiklal Mahkemelerinin görev yaptığı olaylar arasında hangisi bulunmaz?
- A) Tekalif-i Milliye Emirlerinin uygulanmasında
- B) Mustafa Kemal'e suikast tertip etmek isteyenlerin yargılanmasında
- C) Şeyh Sait İsyanı'nın çıkmasında etkili olanların yargılanmasında
- D) TBMM'ye karşı çıkan isyanların bastırılmasında
- E) Menemen Olayı'nda etkili olanların cezalandırılmasında ✓
İstiklal Mahkemeleri A, B, C ve E seçeneklerindeki durumlarda kullanılmıştır. Menemen Olayı'nda (1930) etkili olanlar ise İstiklal Mahkemelerinde değil, Divan-ı Harp Mahkemelerinde yargılanmıştır.
10. II. Dünya Savaşı sonrasında başlayan Soğuk Savaş, devletlerin iç ve dış politikalarını önemli ölçüde etkilemiştir. Hangi ülke bu dönemde Batı Bloku yerine Sovyetler Birliği öncülüğündeki Doğu Bloku'nda yer almıştır?
- A) İtalya
- B) Romanya ✓
- C) Fransa
- D) Türkiye
- E) Yunanistan
Yunanistan, Türkiye, İtalya ve Fransa NATO üyesi olarak Batı Bloku'nda yer almıştır. Romanya ise Sovyetler Birliği'nin liderliğindeki Doğu Bloku'nda (Varşova Paktı) yer almıştır.
11. TBMM Hükûmetinin imzaladığı antlaşma veya katıldığı konferans ile Türkiye'yi temsil eden devlet adamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Gümrü Antlaşması - Kazım Karabekir
- B) Ankara Antlaşması - Yusuf Kemal
- C) Haliç Konferansı - Şükrü Kaya ✓
- D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi - Tevfik Rüştü Aras
- E) Mudanya Mütarekesi - İsmet Paşa
A, B, C ve E seçeneklerindeki eşleştirmeler doğrudur. Lozan'da çözülemeyen Musul sorununu ele almak için 1924'te toplanan Haliç Konferansı'nda Türk hükümetini meclis başkanı Ali Fethi Okyar temsil etmiştir; Şükrü Kaya değil.
12. Ali Fuat Paşa, Yusuf Kemal Bey ve Dr. Rıza Nur, TBMM adına 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşmaya zemin hazırlayan askerî başarı hangisidir?
- A) Sakarya Meydan Muharebesi
- B) Büyük Taarruz
- C) II. İnönü Savaşı
- D) I. İnönü Savaşı ✓
- E) Gediz Muharebesi
TBMM Hükümetine bağlı düzenli ordunun I. İnönü Savaşı'nda Yunanlıları mağlup etmesinden sonra Sovyet Rusya ile 16 Mart 1921'de Moskova Antlaşması imzalanmıştır. Bu zafer Sovyetlerin TBMM'yi muhatap olarak tanımasını kolaylaştırmıştır.
13. Soğuk Savaş Dönemi'nde gerçekleşmeyen gelişme hangisidir?
- A) Berlin Buhranı
- B) Varşova Paktı'nın kurulması
- C) İlk atom bombasının yapılması ✓
- D) 6-7 Eylül Olayları
- E) Kore Savaşı
6-7 Eylül Olayları, Berlin Buhranı, Kore Savaşı ve Varşova Paktı'nın kurulması 1945-1961 yılları arasında Soğuk Savaş döneminde yaşanmıştır. İlk atom bombası ise II. Dünya Savaşı yıllarında yapılmış ve 1945'te ABD tarafından Hiroşima ve Nagazaki'ye atılmıştır.
14. I. Türkiye Devleti adının kullanıldığı ilk belgedir. II. TBMM'nin ilk siyasi zaferidir. III. Sevr'i geçersiz kabul eden ilk siyasi belgedir. Gümrü Antlaşması'yla ilgili bu ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Gümrü Antlaşması (1920) Türkiye Devleti adının geçtiği ilk belge, TBMM'nin ilk siyasi zaferi ve Sevr'i fiilen geçersiz kılan ilk belgedir.
15. Birinci TBMM'nin olağanüstü yetkili bir meclis olduğuna; I. yasama, yürütme ve yargı yetkilerini kullanması, II. yetkilerini Başkomutanlık Yasası'yla Mustafa Kemal'e devretmesi, III. meclis hükûmeti sistemini benimsemesi durumlarından hangileri kanıt oluşturur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) I, II ve III ✓
Soruda verilen öncüllerin tamamı I. TBMM'nin güçler birliği ilkesine göre hareket ettiğini, yani olağanüstü yetkilere sahip olduğunu kanıtlar.
16. Türkiye Cumhuriyeti'nin komşu devletlerle barışı koruma ve siyasi dayanışmayı geliştirme anlayışının ürünü olan oluşum hangisidir?
- A) 1930 Venizelos'un ziyareti
- B) 1936 Boğazlar Sözleşmesi
- C) 1934 Balkan Antantı ✓
- D) 1952 NATO'ya üye olmak
- E) 1932 Milletler Cemiyeti üyeliği
Balkan Antantı (9 Şubat 1934), Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında Atina'da imzalanmıştır. Balkanlar'ı ele geçirmek isteyen İtalya ve Almanya tehlikesine karşı dört Balkan devletinin sınırlarını karşılıklı olarak güvenceye almasını sağlayan bu antlaşma, komşularla barış ve dayanışma politikasının ürünüdür.
17. Lozan Konferansı'na ara verildiği dönemde TBMM, siyasi destek sağlamak amacıyla hangi devletle Şarki Anadolu Demir Yolları Antlaşması'nı imzalamıştır?
- A) Japonya
- B) SSCB
- C) Fransa
- D) İngiltere
- E) ABD ✓
Lozan görüşmelerinin kesildiği dönemde TBMM, ABD ile Şarki Anadolu Demir Yolları antlaşmasını imzalayarak siyasi destek arayışına girmiştir.
18. TBMM'nin açılmasından sonra saltanat makamı etkisiz kalmış, saltanat kaldırılırken hilafet bir süre daha korunmuştur. Hilafetin ayrı tutulmasında belirleyici olan etken hangisidir?
- A) Halifeliğin dini ve siyasi açıdan ayrı tutularak kurumun kaldırılmasının önlenmek istenmesi ✓
- B) İngiltere ve Fransa'nın hilafetin kaldırılmasına karşı çıkması
- C) Halifeliğin kaldırılması durumunda Müslüman dünyasında Türkiye'nin nüfuzunun azalacağından çekinilmesi
- D) Din adamlarının saltanatın kaldırılmasına karşı çıkması
- E) Osmanlı hanedanı içinde halife olabilecek birinin bulunması
Saltanat kaldırılırken hilafetin ayrı tutulmasının temel nedeni, kamuoyunun ve din çevrelerinin tepkisini azaltmak amacıyla dini ve siyasi kurumun birbirinden koparılmasıydı. Böylece önce siyasi otorite (saltanat) kaldırıldı, ardından 1924'te hilafet de lağvedildi.
19. Londra Konferansı'nda Türk milletinin gerçek temsilcisinin TBMM olduğunu belirterek İtilaf Devletlerinin ikilik çıkarma planını bozan Osmanlı sadrazamı kimdir?
- A) Kamil Paşa
- B) Yusuf Kemal Tengirşek
- C) Bekir Sami Bey
- D) Tevfik Paşa ✓
- E) Rauf Orbay
Londra Konferansı'nda (1921) Osmanlı sadrazamı Tevfik Paşa bu açıklamayı yaparak İtilaf Devletlerinin çift taraflı oynama planını boşa çıkarmıştır.
20. TBMM'ye karşı doğrudan İstanbul Hükûmeti tarafından çıkarılan isyan hangisidir?
- A) Anzavur Ayaklanması ✓
- B) Ali Batı isyanı
- C) Konya ayaklanması
- D) Milli Aşireti ayaklanması
- E) Yozgat ayaklanması
Kuva-yı İnzibatiye ve Ahmet Anzavur isyanları doğrudan İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılmıştır. Diğerleri ise İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletlerinin ortak kışkırtıcılığı ile çıkmıştır.
21. Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın sonuçları arasında hangisi bulunmaz?
- A) Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir. ✓
- B) Kurtuluş Savaşı'nın askerî safhası bitmiştir.
- C) Boğazlar, Doğu Trakya ve İstanbul diplomasi ile kurtarılmıştır.
- D) İngiltere'de mevcut hükûmet istifa etmiştir.
- E) İngiltere TBMM'yi resmen tanımıştır.
Osmanlı Devleti'nin resmen sona ermesi Mudanya'nın değil, 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılması ve Lozan Antlaşması sürecinin sonucudur.
22. I. İnönü Savaşı sonrasındaki Londra Konferansı'nda TBMM'nin onayını almadan antlaşma imzaladığı için görevden uzaklaştırılan kişi kimdir?
- A) Fevzi Çakmak
- B) Bekir Sami Bey ✓
- C) Yusuf Kemal Tengirşek
- D) Rauf Orbay
- E) Cami Baykurt
Bekir Sami Bey, Londra Konferansı'nda (1921) TBMM'nin onayını almadan çeşitli devletlerle ikili anlaşmalar imzalaması nedeniyle Dışişleri Bakanlığı görevinden alınmıştır.
23. Türkiye'nin NATO'ya katılma ve siyasi yalnızlıktan çıkma amacıyla asker gönderdiği Kore Savaşı'nda Türk birliğine komuta eden kişi kimdir?
- A) Tahsin Yazıcı ✓
- B) Cemal Gürsel
- C) Fevzi Çakmak
- D) İsmet İnönü
- E) Kenan Evren
Türk Tugayı'nın Kore Savaşı'ndaki (1950-1953) komutanı Tuğgeneral Tahsin Yazıcı'dır.
24. TBMM Hükümeti'nin ilk yurt dışı elçiliği olan Azerbaycan'a elçi olarak gönderdiği kişi hangisidir?
- A) Mahmut Şevket Esendal ✓
- B) Ali Fethi Okyar
- C) Ali Fuat Cebesoy
- D) Dr. Rıza Nur
- E) Ahmet Anzavur
Mahmut Şevket Esendal, TBMM Hükümeti tarafından Azerbaycan'a gönderilen ilk resmi temsilcidir.
25. Hangisinin I. İnönü Savaşı'nın sonucunda yaşandığı söylenemez?
- A) İsmet İnönü'nün terfi etmesi
- B) TBMM'nin Müslüman bir devlete varlığını kabul ettirmesi
- C) TBMM'nin uluslararası bir konferansa davet edilmesi
- D) Batı Cephesinin ikiye ayrılması ✓
- E) TBMM'nin hukuk devleti olma yolunda önemli bir adım atması
I. İnönü Savaşı sonucunda 1921 Anayasası kabul edilmiş (E), Londra Konferansı düzenlenmiş (C), Afganistan ile Dostluk Antlaşması imzalanmış (B) ve İsmet İnönü generalliğe yükselmiştir (A). Batı Cephesi'nin ikiye ayrılması ise Gediz Muharebesi'nin sonucudur.