Karma Test 11

1. Uygurların Bögü Kağan zamanında Manihaizm dinini kabul etmeleri Türk tarihinde aşağıdaki alanların hangisinde bir değişikliğe neden olmamıştır?

• A) Veraset sisteminde ✓
• B) Mimari yapıda
• C) Savaşçılık özelliklerinde
• D) Beslenme alışkanlıklarında

Manihaizm dini et yemeyi ve savaşmayı yasakladığı için savaşçılık ve beslenme değişmiştir. Tapınak yapımı mimariyi değiştirmiştir. Ancak 'Ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışı (Veraset) değişmemiştir.

2. Türk-İslam tarihinde Abbasi halifesinden 'Sultan' unvanını resmi olarak alan ve bu unvanı kullanan ilk Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Alparslan
• B) Satuk Buğra Han
• C) Gazneli Mahmut ✓
• D) Tuğrul Bey

Türk-İslam tarihinde 'Sultan' unvanını resmi olarak kullanan ilk hükümdar Gazneli Mahmut'tur. Gazneli Mahmut, Hindistan'a düzenlediği başarılı seferler ve İslamiyet'i yayma gayretleri dolayısıyla Abbasi halifesi tarafından bu unvana layık görülmüştür. Soru kökündeki kavramsal karmaşayı gidermek adına ifade 'Türk-İslam tarihinde Abbasi halifesinden resmi olarak alan' şeklinde netleştirilmiştir.

3. Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olan ve 'Tanrı'nın kutsanmış şehri' anlamına gelen Tolunoğulları'nın kurucusu kimdir?

• A) Aybek
• B) Muhammed bin Togaç
• C) Selahaddin Eyyubi
• D) Tolunoğlu Ahmet ✓

Mısır'da kurulan ilk Türk devleti Tolunoğulları'dır ve kurucusu Tolunoğlu Ahmet'tir.

4. Anadolu Selçuklu Devleti'nde donanma komutanlarına verilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Atabey
• B) Pervaneci
• C) Melikü's-Sevâhil ✓
• D) Subaşı

Anadolu Selçuklu Devleti'nde donanma komutanlarına 'Melikü's-Sevâhil' (Sahillerin Meliki) veya 'Reisü'l-Bahr' denirdi.

5. Osmanlı Devleti'nde fethedilen toprakların nişancı tarafından kaydedildiği defterlere ne ad verilir?

• A) Şeriye Sicilleri
• B) Mühimme Defterleri
• C) Tahrir Defterleri ✓
• D) Tereke Defterleri

Fethedilen arazilerin, vergi kaynaklarının ve nüfusun kaydedildiği defterler Tahrir Defterleri'dir.

6. Fatih Sultan Mehmet döneminde basılan ilk altın paraya ne ad verilir?

• A) Sikke-i Hasene ✓
• B) Akçe
• C) Kaime
• D) Mecidiye

Fatih Sultan Mehmet döneminde basılan ilk altın paraya 'Sikke-i Hasene' veya 'Sultani' denir.

7. Osmanlı Devleti'nde 'Beşik Ulemalığı' anlayışının ortaya çıkması aşağıdaki alanlardan hangisinin bozulmasına neden olmuştur?

• A) Ordu
• B) Eğitim ✓
• C) Maliye
• D) Toprak Sistemi

'Alimin oğlu alimdir' anlayışı (Beşik Ulemalığı), liyakati yok ederek eğitim sisteminin (Medreselerin) bozulmasına neden olmuştur.

8. Osmanlı Devleti'nde Avrupa tarzı ilk askeri ıslahatları yapan ve 'Comte de Bonneval'ı (Humbaracı Ahmet Paşa) getirerek Humbaracı Ocağı'nı ıslah eden padişah kimdir?

• A) III. Ahmet
• B) I. Mahmut ✓
• C) III. Selim
• D) I. Abdülhamit

Batı tarzı ilk askeri ıslahatlar I. Mahmut döneminde yapılmıştır.

9. 1856 Paris Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin bir 'Avrupa Devleti' sayılması, Osmanlı'nın hangi politikasının bir sonucudur?

• A) Gaza Politikası
• B) Denge Politikası ✓
• C) İstimalet Politikası
• D) Turancılık

Osmanlı Devleti, kendi topraklarını tek başına koruyamadığı için büyük devletler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak Denge Politikası izlemiştir.

10. Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Benim şahsi meselem' dediği ve ölümünden sonra Türkiye'ye katılan toprak parçası hangisidir?

• A) Hatay ✓
• B) Musul
• C) Boğazlar
• D) Batum

Atatürk'ün şahsi meselesi olarak adlandırdığı yer Hatay'dır. 1939'da anavatana katılmıştır.

11. Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin 'Taarruz' (Saldırı) cephelerinden biridir?

• A) Suriye-Filistin Cephesi
• B) Irak Cephesi
• C) Kanal Cephesi ✓
• D) Çanakkale Cephesi

Osmanlı'nın iki taarruz cephesi vardır: Kafkas ve Kanal. Diğerleri savunma cepheleridir.

12. Mustafa Kemal'in 'Artık İstanbul Anadolu'ya hakim değil, tabi olmak zorundadır.' sözünü nerede söylemiştir?

• A) Sivas Kongresi
• B) Erzurum Kongresi
• C) Amasya Genelgesi ✓
• D) Amasya Görüşmeleri

Bu söz, Amasya Genelgesi'nden sonra (Genelge ilanı sonrası İstanbul ile bağların kopması üzerine) söylenmiştir.

13. Milli Mücadele döneminde 'Manda ve Himaye' fikrinin kesin olarak reddedildiği yer neresidir?

• A) Erzurum Kongresi
• B) Sivas Kongresi ✓
• C) Misak-ı Milli
• D) Amasya Genelgesi

Manda ve himaye ilk kez Erzurum'da reddedilmiş, Sivas Kongresi'nde ise 'kesin olarak' bir daha gündeme gelmemek üzere reddedilmiştir.

14. TBMM'nin açılmasından sonra ayaklanmalara karşı aldığı ilk önlem aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İstiklal Mahkemeleri'ni kurmak
• B) Düzenli Ordu'yu kurmak
• C) Tekalif-i Milliye Emirleri'ni yayınlamak
• D) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkarmak ✓

TBMM'nin isyanlara karşı aldığı hukuki ve ilk önlem Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu (29 Nisan 1920) çıkarmaktır.

15. Kurtuluş Savaşı'nda düzenli ordunun Batı Cephesi'nde Yunanlılara karşı kaybettiği tek savaş hangisidir?

• A) I. İnönü
• B) Kütahya-Eskişehir ✓
• C) Sakarya
• D) II. İnönü

Batı Cephesi'ndeki tek yenilgi Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'dir.

16. Lozan Barış Antlaşması'na göre Türkiye'deki Rumlar ile Yunanistan'daki Türklerin yer değiştirmesi (Mübadele) kararı alınmıştır. Bu kararın dışında tutulan (yerleşik sayılan) bölgeler hangisidir?

• A) Trabzon - Girit
• B) İstanbul - Batı Trakya ✓
• C) Edirne - Atina
• D) İzmir - Selanik

Mübadelede İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada Rumları ile Batı Trakya Türkleri 'Etadli' (yerleşik) sayılarak kapsam dışı bırakılmıştır.

17. 3 Mart 1924 tarihinde Halifeliğin kaldırıldığı gün yapılan diğer inkılaplar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Erkan-ı Harbiye Vekaleti'nin kaldırılması
• B) Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabulü
• C) Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması
• D) Tekke ve Zaviyelerin kapatılması ✓

Tekke ve Zaviyelerin kapatılması 1925 yılında gerçekleşmiştir. Diğerleri 3 Mart 1924 devrimleridir.

18. Atatürk'ün 'En hakiki mürşit ilimdir' sözü, aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

• A) Cumhuriyetçilik
• B) Halkçılık
• C) Laiklik ✓
• D) Devletçilik

Akıl ve bilimi esas alması nedeniyle bu söz doğrudan Laiklik ilkesiyle ilgilidir.

19. Türkiye'de kadınlara; I. Belediye Seçimleri II. Muhtarlık Seçimleri III. Milletvekili Seçimleri haklarının veriliş sırası nasıldır?

• A) II - I - III
• B) I - II - III ✓
• C) I - III - II
• D) III - II - I

Kadınlara siyasi haklar 1930 (Belediye), 1933 (Muhtar), 1934 (Vekil) yıllarında verilmiştir (Kodlama: 034 BMW).

20. Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) imzalandığı sırada Türkiye'nin Dışişleri Bakanı kimdir?

• A) İsmet İnönü
• B) Şükrü Saraçoğlu
• C) Tevfik Rüştü Aras ✓
• D) Fatin Rüştü Zorlu

Montrö imzalanırken Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'tır.

21. Soğuk Savaş döneminde ABD'nin SSCB'yi çevreleme politikası (Çevreleme Doktrini) kapsamında Türkiye'nin katıldığı paktlar hangileridir?

• A) Locarno - NATO
• B) Balkan Paktı - Sadabat Paktı
• C) NATO - Bağdat Paktı ✓
• D) Varşova Paktı - Briand Kellog

Türkiye, Sovyet tehdidine karşı Batı bloğunda yer alarak NATO (1952) ve Bağdat Paktı'na (1955) katılmıştır.

22. Türk tarihinde 'Ordu-Millet' anlayışının temelini atan ve 'Onlu Sistemi' bulan Türk hükümdarı kimdir?

• A) Teoman
• B) Mete Han ✓
• C) Attila
• D) Bumin Kağan

Düzenli orduyu kuran ve Onlu Sistem'i getiren Mete Han'dır (M.Ö. 209 - KKK kuruluş tarihi).

23. Abbasiler döneminde Türklerin askeri yeteneklerinden yararlanmak için kurulan ve sadece Türklerin yaşadığı şehirlerin adı nedir?

• A) Şam
• B) Bağdat
• C) Samarra ✓
• D) Avasım

Sadece Türk askerleri için kurulan ordu-şehir Samarra'dır. (Avasım, sınır boylarındaki şehirlere verilen genel addır).

24. Osmanlı Devleti'nde 'Dirlik' (Tımar) topraklarının gelirine göre bölümleri arasında aşağıdakilerden hangisi en yüksek gelire sahip olanıdır?

• A) Has ✓
• B) Yurtluk
• C) Tımar
• D) Zeamet

Dirlik toprakları; Has (en yüksek), Zeamet (orta), Tımar (en düşük) olarak ayrılır.

25. Osmanlı Devleti'nin 'Duraklama Dönemi'nin bittiği ve 'Gerileme Dönemi'nin başladığı kabul edilen antlaşma hangisidir?

• A) Pasarofça Antlaşması
• B) Zitvatorok Antlaşması
• C) Karlofça Antlaşması ✓
• D) Kasr-ı Şirin Antlaşması

1699 Karlofça Antlaşması ile büyük çapta toprak kaybedilmiş ve Gerileme Dönemi başlamıştır.