Karma Test 5

1. Osmanlı Devleti'nin fetret dönemine girmesine neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ankara Savaşı ✓
• B) Kösedağ Savaşı
• C) Niğbolu Savaşı
• D) Varna Savaşı

1402 yılında yapılan Ankara Savaşı'nda Osmanlı Devleti Timur'a yenilince, devletin merkezi otoritesi zayıflamış ve Fetret Devri yaşanmıştır.

2. Cumhuriyet'in ilanından önce, milli egemenliği tam olarak sağlamak amacıyla kaldırılan siyasi kurum (makam) aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Halifelik
• B) Şurayı Devlet
• C) Saltanat ✓
• D) Divan-ı Hümayun

Siyaset biliminde ve tarih terminolojisinde Saltanat (monarşi), devleti yönetme yetkisinin tek kişide ve hanedanda toplandığı siyasi bir kurum (makam) olarak kabul edilir. Saltanat, Cumhuriyet'in ilanından (29 Ekim 1923) yaklaşık bir yıl önce, 1 Kasım 1922'de kaldırılarak Osmanlı Devleti'nin siyasi varlığına resmen son verilmiştir.

3. Lozan Antlaşması'nda Türkiye'nin kazandığı önemli haklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Azınlıkların ayrıcalıklarının korunması
• B) Kapitülasyonların kaldırılması ✓
• C) Hatay'ın Türkiye'ye katılması
• D) Musul'un Türkiye'ye bırakılması

Lozan Antlaşması ile kapitülasyonlar tamamen kaldırılmış ve Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığı sağlanmıştır.

4. Sakarya Meydan Muharebesi hangi yılda yapılmıştır?

• A) 1920-1921
• B) 1922
• C) 1923
• D) 1921 ✓

Sakarya Meydan Muharebesi, 23 Ağustos - 13 Eylül 1921 tarihleri arasında yapılmıştır ve Türk ordusu büyük bir zafer kazanmıştır.

5. II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin tarafsızlık politikasını terk edip Müttefik Devletler'e (Mihver grubuna karşı) destek vermek amacıyla savaş ilan ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

• A) 1945 ✓
• B) 1943
• C) 1946
• D) 1941

Türkiye, II. Dünya Savaşı boyunca fiili olarak savaş dışında kalmış ve tarafsızlık politikasını sürdürmüştür. Ancak savaşın sonunda kurulacak olan Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın kurucu üyeleri arasında yer alabilmek amacıyla, 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya (Mihver grubu) savaş ilan ederek Müttefik Devletler safına resmi olarak katılmıştır.

6. Türk Medeni Kanunu hangi ülkenin medeni kanunundan uyarlanmıştır?

• A) Almanya
• B) İsviçre ✓
• C) İtalya
• D) Fransa

Türk Medeni Kanunu, İsviçre Medeni Kanunu temel alınarak hazırlanmıştır ve 1926 yılında kabul edilmiştir.

7. Menemen Olayı'nın temel sebebi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

• A) Eğitim reformlarına karşı direniş
• B) Ekonomik kriz
• C) Dış müdahale
• D) Laikliğe karşı bir ayaklanma ✓

Menemen Olayı, 23 Aralık 1930'da laik düzene karşı çıkanların ayaklanması sonucu meydana gelmiştir.

8. Osmanlı Devleti'nde ilk kez bir padişah aşağıdaki antlaşmalardan hangisiyle yenilgiyi kabul etmiştir?

• A) Karlofça Antlaşması
• B) Küçük Kaynarca Antlaşması
• C) Pasarofça Antlaşması
• D) Zitvatorok Antlaşması ✓

Zitvatorok Antlaşması (1606), Osmanlı Devleti'nin diplomatik eşitliği kabul ettiği ve yenilgiyi resmen tanıdığı ilk antlaşmadır.

9. Türkiye'nin Hatay üzerindeki hak iddiası hangi uluslararası örgüt tarafından kabul edilmiştir?

• A) NATO
• B) Birleşmiş Milletler
• C) Avrupa Konseyi
• D) Milletler Cemiyeti ✓

Hatay'ın Türkiye'ye katılması süreci, Milletler Cemiyeti tarafından kabul edilmiştir.

10. İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı Devleti'nin kazandığı unvan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Dünya Gücü
• B) Cihan İmparatorluğu ✓
• C) Üç Kıtanın Hakimi
• D) İslam Halifesi

İstanbul'un 1453'te fethiyle Osmanlı Devleti, 'Cihan İmparatorluğu' unvanını kazandı.

11. Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde yapılan ilk savaş aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Maltepe Savaşı
• B) Niğbolu Savaşı
• C) Sırpsındığı Savaşı
• D) Koyunhisar Savaşı ✓

Koyunhisar Savaşı, 1302 yılında yapılmış ve Osmanlı'nın Bizans ile yaptığı ilk büyük savaştır.

12. Cumhuriyet'in ilanından sonra çıkarılan Soyadı Kanunu'na göre Atatürk, 'Atatürk' soyadını hangi yıl almıştır?

• A) 1935
• B) 1934 ✓
• C) 1923
• D) 1938

Mustafa Kemal'e 'Atatürk' soyadı, 1934 yılında Soyadı Kanunu ile verilmiştir.

13. Lozan Antlaşması'nda Boğazların durumu hangi kurumun denetimine bırakılmıştır?

• A) Uluslararası Bir Komisyon ✓
• B) Birleşmiş Milletler
• C) Milletler Cemiyeti
• D) Türkiye

Lozan Antlaşması'nda Boğazlar, Uluslararası Bir Komisyon'un denetimine bırakılmıştır.

14. Türkler Anadolu'ya ilk kez hangi savaş sonrasında yerleşmeye başlamıştır?

• A) Pasinler Savaşı
• B) Kösedağ Savaşı
• C) Malazgirt Savaşı ✓
• D) Yassıçemen Savaşı

Malazgirt Savaşı (1071), Türklerin Anadolu'ya yerleşmeye başladığı savaştır.

15. Türkiye'nin NATO'ya üye olmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Avrupa ülkeleriyle ittifak kurmak
• B) Demokrasiye geçişi hızlandırmak
• C) Ekonomik kalkınma sağlamak
• D) Sovyetler Birliği'ne karşı güvenlik sağlamak ✓

Türkiye, NATO'ya 1952 yılında üye olarak Sovyetler Birliği'ne karşı güvenlik sağlamayı hedeflemiştir.

16. Osmanlı Devleti'nin ilk yenilgi aldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Karlofça Antlaşması ✓
• B) Zitvatorok Antlaşması
• C) Küçük Kaynarca Antlaşması
• D) Pasarofça Antlaşması

Karlofça Antlaşması (1699), Osmanlı Devleti'nin toprak kaybına uğradığı ilk büyük antlaşmadır.

17. Türk tarihinde yerleşik hayata geçen ilk devlet hangisidir?

• A) Avarlar
• B) Uygurlar ✓
• C) Göktürkler
• D) Asya Hun Devleti

Uygurlar, Maniheizm dinini benimsemeleriyle birlikte göçebe yaşam tarzını bırakıp yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olmuşlardır. Bu durum tarım, mimari ve sanatın gelişmesini sağlamıştır.

18. Türk-İslam edebiyatının ilk eseri kabul edilen 'Kutadgu Bilig' kime aittir?

• A) Edip Ahmet Yükneki
• B) Yusuf Has Hacip ✓
• C) Kaşgarlı Mahmut
• D) Hoca Ahmet Yesevi

Yusuf Has Hacip tarafından 11. yüzyılda yazılan Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi), Türk-İslam edebiyatının bilinen ilk yazılı eseridir.

19. Osmanlı Devleti'nde devletin başına geçen en yaşlı ve akıllı üyenin padişah olması (Ekber ve Erşed) sistemi hangi padişah döneminde getirilmiştir?

• A) I. Ahmet ✓
• B) IV. Murat
• C) Fatih Sultan Mehmet
• D) Genç Osman

I. Ahmet döneminde veraset sisteminde yapılan değişiklikle 'Ekber ve Erşed' (en büyük ve en olgun) sistemi getirilmiş, böylece taht kavgaları önlenmek istenmiştir.

20. Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu Ocağının (Yeniçeri) asker ihtiyacını karşılamak amacıyla, devlet sınırları içindeki Hristiyan tebaanın çocuklarının belirli kurallarla toplanıp yetiştirilmesine dayanan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Müsadere Sistemi
• B) Tımar Sistemi
• C) Devşirme Sistemi ✓
• D) İltizam Sistemi

Yeniçeri Ocağının da içinde yer aldığı Kapıkulu ordusunun asker ihtiyacını karşılamak amacıyla, Osmanlı sınırları içindeki gayrimüslim ailelerin yetenekli çocuklarının devlet hizmeti için yetiştirilmesi esasına 'Devşirme Sistemi' denir. Bu sistemle yetişenler asker (Yeniçeri) veya devlet adamı (Enderun mektebi aracılığıyla sadrazam, vezir vb.) olmuşlardır. Savaş esirlerinin beşte birinin orduya alınmasına dayanan ilk sistem olan Pençik sisteminin yetersiz kalması üzerine bu uygulamaya geçilmiştir.

21. Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sonucunda Osmanlı Devleti'nin kontrolüne geçen önemli ticaret yolu hangisidir?

• A) Kürk Yolu
• B) Baharat Yolu ✓
• C) İpek Yolu
• D) Kral Yolu

Mısır'ın fethi (1517) ile Baharat Yolu'nun denetimi Osmanlı Devleti'ne geçmiştir. Ancak Coğrafi Keşifler nedeniyle beklenen ekonomik kazanç tam olarak sağlanamamıştır.

22. Osmanlı Devleti'nde Lale Devri (1718-1730) hangi isyanla sona ermiştir?

• A) 31 Mart Vakası
• B) Patrona Halil İsyanı ✓
• C) Şeyh Bedrettin İsyanı
• D) Kabakçı Mustafa İsyanı

Zevk ve sefa dönemi olarak bilinen ancak batılılaşma hareketlerinin de başladığı Lale Devri, Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.

23. II. Mahmut döneminde Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayına ne ad verilir?

• A) Vaka-i Hayriye ✓
• B) Vaka-i Vakvakiye
• C) Islehat
• D) Tanzimat

1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayı Osmanlı tarihinde 'Vaka-i Hayriye' (Hayırlı Olay) olarak adlandırılır. Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur.

24. Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerini kanun gücüyle sınırlandıran ve hukukun üstünlüğünü kabul eden ilk belge hangisidir?

• A) Islahat Fermanı
• B) Tanzimat Fermanı ✓
• C) Sened-i İttifak
• D) Kanun-i Esasi

1839 Tanzimat Fermanı ile padişah, kanun gücünün üstünlüğünü kabul etmiştir. (Sened-i İttifak padişah yetkilerini kısıtlayan ilk belgedir ancak hukukun üstünlüğü ilkesi Tanzimat ile başlar).

25. Mustafa Kemal Atatürk'ün sömürgeciliğe karşı savaştığı ilk cephe hangisidir?

• A) Çanakkale Savaşı
• B) Suriye Cephesi
• C) Trablusgarp Savaşı ✓
• D) Balkan Savaşları

Mustafa Kemal, 1911 yılında İtalyanlara karşı gönüllü olarak gittiği Trablusgarp Savaşı'nda Derne ve Tobruk'ta sömürgeciliğe karşı ilk mücadelesini vermiştir.