Karma Test 54

1. 1948 yılında Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen ve Türkiye'nin de imzaladığı, insan haklarını güvence altına alan temel belge hangisidir?

• A) Cenevre Sözleşmesi
• B) İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ✓
• C) Helsinki Nihai Senedi
• D) Paris Şartı

10 Aralık 1948'de kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi temel belgedir.

2. Osmanlı tarihinde 1840'ta Abdülmecit zamanında bastırılan ilk kâğıt paraya ne denilmiştir?

• A) Kuruş
• B) Kaime ✓
• C) Lira
• D) Akçe

Kaime, Osmanlı tarihinde 1840'ta Abdülmecit zamanında bastırılan ilk kâğıt paradır. Kaime, Osmanlı ekonomisinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bu para, madeni paranın yanında kullanılmaya başlanmıştır. Kaime, Osmanlı mali sisteminin modernleşmesini gösterir. Ancak kaime, zamanla değer kaybetmiş ve sorunlara neden olmuştur.

3. Osmanlı'da toprak kayıtlarını kim tutardı?

• A) Şehir Emini
• B) Defterdar
• C) Kazasker
• D) Nişancı ✓

Nişancı, Osmanlı Devleti'nde toprak kayıtlarını tutan görevlidir. Nişancı, tımar, zeamet ve has arazilerin kayıtlarını tutardı. Bu görev, Osmanlı toprak sisteminin temelini oluşturmuştur. Nişancı, aynı zamanda padişahın tuğrasını çeker. Bu sistem, Osmanlı yönetim sisteminin önemli bir parçasıdır.

4. Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene geçişin ilk aşaması kabul edilen belge hangisidir?

• A) Sened-i İttifak ✓
• B) Tanzimat Fermanı
• C) Kanun-i Esasi
• D) Islahat Fermanı

Sened-i İttifak (1808), II. Mahmut ile Ayanlar arasında imzalanmıştır. Padişahın yetkilerini kısıtlayan ilk belge olması açısından demokratikleşmenin ilk adımı sayılır.

5. SSCB'ye karşı kurulan 'Demir Perde' ülkeleri arasında yaşanan ve 'Prag Baharı' olarak bilinen özgürleşme hareketi hangi ülkede yaşanmıştır?

• A) Romanya
• B) Çekoslovakya ✓
• C) Macaristan
• D) Polonya

1968 yılında Çekoslovakya'da Alexander Dubçek liderliğinde başlayan liberalleşme hareketine Prag Baharı denir.

6. Medreselerin kapatılmasını hangi yenilik hızlandırmıştır?

• A) Halifeliğin kaldırılması
• B) Harf İnkılabı
• C) Cumhuriyet'in ilanı
• D) Tevhid-i Tedrisat ✓

Tevhid-i Tedrisat, medreselerin kapatılmasını hızlandırmıştır. Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 3 Mart 1924'te kabul edilmiştir. Bu kanun, tüm okulların Milli Eğitim Bakanlığına bağlanmasını sağlamıştır. Medreseler, bu kanunla kapatılmıştır. Tevhid-i Tedrisat, eğitimde modernleşmeyi sağlamıştır.

7. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün yazdığı veya çevirdiği eserlerden biri değildir?

• A) Geometri Kılavuzu
• B) Nutuk
• C) Üç Tarz-ı Siyaset ✓
• D) Zabit ve Kumandan ile Hasbihal

Üç Tarz-ı Siyaset, Yusuf Akçura'nın makalesidir. Diğerleri Atatürk'e aittir.

8. 1934 yılında kabul edilen 'Soyadı Kanunu' ile Mustafa Kemal'e 'Atatürk' soyadı kim tarafından verilmiştir?

• A) Halkevleri
• B) İsmet İnönü
• C) TBMM ✓
• D) Türk Dil Kurumu

Mustafa Kemal'e Atatürk soyadı, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kanunla verilmiştir.

9. Osmanlı topraklarında açılan ilk banka aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bank-ı Dersaadet ✓
• B) Bank-ı Osmani (Osmanlı Bankası)
• C) Ziraat Bankası
• D) Memleket Sandıkları

Osmanlı'da açılan ilk banka Galata bankerleri tarafından kurulan Bank-ı Dersaadet'tir.

10. İlk Türk devletlerinde hükümdar eşlerine ne ad verilirdi?

• A) Şad
• B) Yabgu
• C) Bey
• D) Hatun ✓

Hatun, Türk devletlerinde hükümdar eşlerinin unvanıdır. Devlet yönetiminde söz sahibi olmuşlardır. Hatunlar, kurultaylara katılabilir ve devlet işlerinde etkili olabilirlerdi. Bu durum, Türk toplumunda kadının önemli konumunu gösterir. Hatun, Türk devlet yapısında önemli bir yere sahiptir.

11. Osmanlı Devleti'nde mizah gazeteciliğinin ilk örneği kabul edilen ve Teodor Kasap tarafından çıkarılan dergi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Diyojen ✓
• B) Karagöz
• C) Marko Paşa
• D) Kalem

Osmanlı'da yayımlanan ilk mizah dergisi, Teodor Kasap tarafından çıkarılan 'Diyojen'dir.

12. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü meclis olan 'Kurultay'a (Toy) katılma hakkına sahip olan üyelere ne ad verilir?

• A) Tudun
• B) Şad
• C) Bitikçi
• D) Toygun ✓

Kurultay üyelerine 'Toygun' denir. Tudun vergi memuru, Bitikçi katip, Şad ise hanedan üyesi valilerdir.

13. Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyılda çıkarılan 'Vilayet Nizamnamesi' (1864) ile eyalet sisteminden vilayet sistemine geçilmiştir. Bu nizamnameyi hazırlayan devlet adamı kimdir?

• A) Ali Paşa
• B) Mustafa Reşit Paşa
• C) Mithat Paşa ✓
• D) Ahmet Cevdet Paşa

Tuna Valiliği sırasında yaptığı başarılı çalışmalarla tanınan ve Vilayet Nizamnamesi'ni hazırlayan Mithat Paşa'dır.

14. Soğuk Savaş döneminde, 1960 yılında SSCB hava sahasında düşürülen ABD casus uçağı krizi (U-2 Krizi), Türkiye'deki hangi üs ile bağlantılıdır?

• A) İncirlik Üssü ✓
• B) Konya Ana Jet Üssü
• C) Kürecik Üssü
• D) Diyarbakır Üssü

U-2 casus uçağı Adana İncirlik Üssü'nden havalanmış ve SSCB tarafından düşürülmüştür. Bu olay Türkiye'yi de krizin parçası yapmıştır.

15. 24 Ocak 1980 Kararları'nın temel amacı nedir?

• A) Askeri darbeyi önlemek
• B) Serbest piyasa ekonomisine geçmek ✓
• C) Eğitim reformu yapmak
• D) Anayasayı değiştirmek

24 Ocak Kararları, Türkiye ekonomisini dışa açmak, ihracatı teşvik etmek ve devlet müdahalesini azaltarak serbest piyasa ekonomisine geçmek için alınmıştır.

16. Sırbistan, Karadağ ve Romanya hangi antlaşma ile bağımsız olmuşlardır?

• A) Edirne Antlaşması (1829)
• B) Ayestefanos Antlaşması (1878)
• C) Berlin Antlaşması (1878) ✓
• D) Paris Antlaşması (1856)

Sırbistan, Karadağ ve Romanya, 1878 Berlin Antlaşması ile bağımsız olmuşlardır. Berlin Antlaşması, 93 Harbi'nin sonuçlarını belirlemiştir. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki toprak kayıplarını öngörür. Berlin Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasını hızlandırmıştır. Berlin Antlaşması, Osmanlı diplomasi tarihinin önemli bir belgesidir.

17. Dünya tarihinde ilk kez Ermeni Meselesi hangi antlaşmada yer almıştır?

• A) Paris Antlaşması
• B) Edirne Antlaşması
• C) Berlin Antlaşması ✓
• D) Ayestefanos Antlaşması

Dünya tarihinde ilk kez Ermeni Meselesi, Berlin Antlaşması'nda yer almıştır. Ermeni Meselesi, Osmanlı Devleti'nin içişlerine müdahale edilmesine neden olmuştur. Berlin Antlaşması, Ermeni Meselesi'ni uluslararası bir sorun haline getirmiştir. Ermeni Meselesi, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasına neden olan faktörlerden biridir. Ermeni Meselesi, Osmanlı tarihinin önemli olaylarındandır.

18. Osmanlı Devleti'nde güzel yazı yazma sanatına 'Hat', bu sanatla uğraşanlara ise 'Hattat' denir. Türk hat sanatının en büyük ustalarından kabul edilen ve 'Hattatların Kıblesi' olarak anılan sanatçı kimdir?

• A) Şeyh Hamdullah ✓
• B) Hafız Osman
• C) Levni
• D) Mustafa Rakım Efendi

II. Bayezid döneminde yaşayan ve Türk hat sanatının kurucusu/en büyüğü sayılan, 'Hattatların Kıblesi' unvanlı sanatçı Şeyh Hamdullah'tır.

19. Osmanlı Devleti'nde halkın şikayetlerini dinlemek ve adaleti sağlamak amacıyla Cuma namazı çıkışında düzenlenen törene ne ad verilir?

• A) Ayak Divanı
• B) Galebe Divanı
• C) İkindi Divanı
• D) Cuma Selamlığı ✓

Padişahın Cuma namazına giderken halkla temas ettiği ve şikayetleri dinlediği törene Cuma Selamlığı denir.

20. Keşf-ü Zünun, Cihannüma ve Fezleke gibi eserlerin yazarı kimdir?

• A) Katip Çelebi ✓
• B) Naima
• C) Piri Reis
• D) Takiyeddin Mehmet

Katip Çelebi, Keşf-ü Zünun, Cihannüma ve Fezleke gibi eserlerin yazarıdır. Katip Çelebi, Osmanlı bilim ve kültür tarihinin önemli şahsiyetlerindendir. Keşf-ü Zünun, bibliyografya alanında önemli bir eserdir. Cihannüma, coğrafya alanında önemli bir eserdir. Katip Çelebi, Osmanlı bilim tarihinin önemli bir şahsiyetidir.

21. Kadınlara siyasi hakların verilmesi hangi İlkelerle ilgilidir?

• A) Devletçilik - Halkçılık
• B) Laiklik - İnkılapçılık
• C) Cumhuriyetçilik - Halkçılık ✓
• D) Milliyetçilik - Halkçılık

Kadınlara siyasi hakların verilmesi, Cumhuriyetçilik ve Halkçılık ilkeleri ile ilgilidir. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı, 5 Aralık 1934'te verilmiştir. Cumhuriyetçilik, halkın yönetime katılmasını öngörmüştür. Halkçılık, kadın erkek eşitliğini savunmuştur. Bu gelişme, Türk tarihinin önemli dönüm noktalarındandır.

22. Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerinin ilk kez anayasal bir belge ile değil, bir sözleşme ile kısıtlandığı olay hangisidir?

• A) Islahat Fermanı
• B) Sened-i İttifak ✓
• C) Tanzimat Fermanı
• D) Kanun-i Esasi

1808 yılında II. Mahmut ile Ayanlar arasında imzalanan Sened-i İttifak, padişah yetkilerini kısıtlayan ilk belgedir ancak anayasa değildir.

23. Kıbrıs Barış Harekatı (1974) sırasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı kimdir?

• A) Bülent Ecevit ✓
• B) Turgut Özal
• C) Necmettin Erbakan
• D) Süleyman Demirel

1974 Kıbrıs Barış Harekatı sırasında Başbakan Bülent Ecevit, Başbakan Yardımcısı ise Necmettin Erbakan'dır. Kıbrıs Barış Harekatı, 20 Temmuz 1974'te başlamıştır. Harekat, Türkiye'nin garantörlük hakkını kullanmasıdır. Bülent Ecevit, CHP Genel Başkanı ve Başbakanıdır. Necmettin Erbakan, Milli Selamet Partisi Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısıdır.

24. Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerinin ilk kez kısıtlandığı belge aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Islahat Fermanı
• B) Tanzimat Fermanı
• C) Kanun-i Esasi
• D) Sened-i İttifak ✓

1808 yılında II. Mahmut ile Ayanlar arasında imzalanan Sened-i İttifak, padişahın yetkilerini kısıtlayan ilk belgedir. Sened-i İttifak, 7 Ekim 1808'de imzalanmıştır. Sened-i İttifak, padişah ile ayanlar arasında bir anlaşmadır. Bu belge, padişahın mutlak yetkilerini sınırlandırmıştır. Sened-i İttifak, Osmanlı'da anayasal gelişmelerin başlangıcıdır.

25. I. Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'nde Halil (Kut) Paşa komutasında kazanılan büyük zafer hangisidir?

• A) Kut'ül Amare Zaferi ✓
• B) Galiçya Zaferi
• C) Sarıkamış Harekatı
• D) Kanal Harekatı

1916 yılında Irak Cephesi'nde İngiliz ordusunun kuşatılıp esir alındığı zafer Kut'ül Amare Zaferi'dir.