Genel Tekrar Testi - 73
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-l' çatı eki, fiile diğerlerinden farklı bir çatı özelliği katmıştır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-l' çatı eki, fiile diğerlerinden farklı bir çatı özelliği katmıştır?
- A) Bütün hazırlıklar akşama kadar yapıldı.
- B) Yaramaz çocuk, öğretmene şikâyet edildi.
- C) Toplantıya son anda o da katıldı. ✓
- D) Sınıfın camı kimliği belirsiz kişilerce kırıldı.
A, B ve D seçeneklerindeki fiiller edilgen çatılıdır (işi yapan belli değildir). C seçeneğindeki 'katıldı' fiili ise dönüşlüdür (katılma işini yapan da, o işten etkilenen de 'o' kişisinin kendisidir).
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işi başkasına yaptırma anlamı vardır?
- A) Bütün odunları tek başına kırdı.
- B) Bütün odunları babasına kırdırdı. ✓
- C) Bütün odunlar kırıldı.
- D) Odunları kırarken çok yoruldu.
İşi başkasına yaptırma anlamı, ettirgen çatılı fiillerde bulunur. 'kırdırdı' fiili, kırma işinin özne tarafından değil, başka birine (babasına) yaptırıldığını gösterir.
3. Aşağıdaki fiillerden hangisi çatı eki almadığı halde işteşlik anlamı taşır?
- A) Savaşmak ✓
- B) Tanışmak
- C) Kaçışmak
- D) Görüşmek
Bazı fiiller kök halinde '-ş' sesi bulundurur ve çatı eki almadıkları halde işteşlik anlamı (karşılıklı veya birlikte yapma) taşırlar. 'Savaşmak', 'barışmak', 'güreşmek' gibi fiiller bu duruma örnektir.
4. Yazarın, herhangi bir konu hakkındaki kişisel görüşlerini, kanıtlama amacı gütmeden, okurla sohbet ediyormuş gibi samimi bir dille anlattığı metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Makale
- B) Deneme ✓
- C) Biyografi
- D) Haber Metni
Deneme, yazarın öznel düşüncelerini, kesin yargılara varmadan, samimi bir üslupla kaleme aldığı metin türüdür. Anahtar kelimeler: kişisel görüş, kanıtlama amacı gütmeme, samimiyet.
5. Yazarın, geçmişte yaşadığı veya tanık olduğu önemli bir olayı, üzerinden zaman geçtikten sonra kaleme aldığı metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Günlük
- B) Anı ✓
- C) Gezi Yazısı
- D) Otobiyografi
Anı, yazarın geçmişte yaşadığı ve hafızasında iz bırakmış olayları anlattığı yazı türüdür. Olayın üzerinden zaman geçmiş olması, anıyı günlükten ayıran en önemli özelliktir.
6. Tanınmış bir kişinin hayatının, doğumundan itibaren önemli olaylar ve eserleriyle birlikte, başka bir yazar tarafından araştırılarak anlatıldığı metin türü hangisidir?
- A) Otobiyografi
- B) Anı
- C) Biyografi ✓
- D) Portre
Biyografi, bir başkasının hayat hikayesinin anlatıldığı yazı türüdür. Anlatım genellikle üçüncü kişi ağzından (o) yapılır ve belgelere dayanır.
7. Yazarın, kendi hayat hikâyesini, doğumundan başlayarak yaşadığı önemli olayları ve deneyimlerini birinci kişi ağzından (ben) anlattığı metin türü hangisidir?
- A) Biyografi
- B) Anı
- C) Günlük
- D) Otobiyografi ✓
Otobiyografi, kişinin kendi yaşamını anlattığı metin türüdür. Biyografiden en önemli farkı, anlatımın birinci kişi ağzından yapılmasıdır.
8. Yazarın, güncel bir olay veya toplumsal bir sorun hakkındaki düşüncelerini, gazete veya dergilerdeki köşesinde, senli benli bir üslupla ve kanıtlama zorunluluğu olmadan yazdığı kısa metinlere ne ad verilir?
- A) Makale
- B) Deneme
- C) Fıkra ✓
- D) Eleştiri
Fıkra (köşe yazısı), güncel konuları ele alan, kısa, yoğun ve etkili gazete yazı türüdür. Yazar, kişisel görüşlerini öznel bir bakış açısıyla sunar.
9. Genellikle hayvanlar veya bitkiler arasında geçen, sonunda bir ahlak dersi (kıssadan hisse) vermeyi amaçlayan, çoğunlukla manzum (şiir şeklinde) olan kısa öykülere ne denir?
- A) Masal
- B) Efsane
- C) Fabl ✓
- D) Destan
Fabl, kahramanları hayvanlar olan ve sonunda bir ders vermeyi amaçlayan alegorik (sembolik) bir metin türüdür. La Fontaine'in fablları en bilinen örnekleridir.
10. Yazarın gezdiği, gördüğü yerlerin ilginç ve önemli özelliklerini, kendi gözlem ve izlenimleriyle birleştirerek anlattığı metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Anı
- B) Röportaj
- C) Günlük
- D) Gezi Yazısı ✓
Gezi yazısı, yazarın seyahat ettiği yerler hakkındaki gözlemlerini, izlenimlerini ve bilgilerini okurla paylaştığı metin türüdür. Evliya Çelebi'nin 'Seyahatname'si en ünlü örneğidir.
11. Yazarın, karşısında biri varmış gibi, günlük hayata dair bir konuyu samimi bir dille, soru-cevaplı bir üslupla anlattığı yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Deneme
- B) Sohbet ✓
- C) Fıkra
- D) Makale
Sohbet (söyleşi), yazarın okurla konuşuyormuş gibi bir hava içinde, devrik cümlelere ve sorulara sıkça yer vererek yazdığı samimi metin türüdür.
12. Yaşanmış ya da yaşanması mümkün olan bir olayı, yer, zaman ve şahıs kadrosuyla birlikte, kısa bir şekilde anlatan edebî türe ne ad verilir?
- A) Roman
- B) Hikâye ✓
- C) Masal
- D) Anı
Hikâye, romana göre daha kısa olan, genellikle tek bir olay üzerine kurulan, kişi sayısının ve ayrıntıların daha az olduğu bir olay yazısıdır.
13. Toplumu ilgilendiren güncel bir olayın '5N1K' (Ne, Nerede, Ne zaman, Nasıl, Neden, Kim) kuralına uygun olarak, tarafsız bir şekilde kamuoyuna duyurulduğu metin türü hangisidir?
- A) Röportaj
- B) Makale
- C) Haber Metni ✓
- D) Fıkra
Haber metinleri, güncel, önemli ve ilginç bir olayı nesnel bir dille, temel sorulara cevap vererek okura veya izleyiciye aktarır.
14. Bir yazarın, tanınmış bir kişiyle veya bir uzmanla; belirli bir konu hakkında soru-cevap şeklinde yaptığı görüşmeyi, kendi gözlem ve yorumlarını da katarak yazıya aktardığı metin türü hangisidir?
- A) Mülakat
- B) Sohbet
- C) Röportaj ✓
- D) Biyografi
Röportaj, bir konuyu veya olayı yerinde inceleyerek, ilgili kişilerle konuşarak, fotoğraf gibi belgelerle destekleyerek hazırlanan kapsamlı gazete ve dergi yazısıdır.
15. Bir kişinin, yaşadığı olayları, duygu ve düşüncelerini, tarih belirterek günü gününe yazdığı özel yazılara ne ad verilir?
- A) Anı
- B) Mektup
- C) Günlük ✓
- D) Otobiyografi
Günlük, anıdan farklı olarak olayların üzerinden zaman geçmeden, yaşandığı gün içinde, tarih atılarak kaleme alınır. Daha özel ve içten bir anlatımı vardır.
16. Olağanüstü olayların, olağanüstü kahramanlar (devler, periler, cinler) aracılığıyla anlatıldığı, yer ve zamanın belirsiz olduğu, genellikle bir tekerlemeyle başlayıp ders verici bir sonla biten anlatı türü hangisidir?
- A) Fabl
- B) Efsane
- C) Hikâye
- D) Masal ✓
Masallar, hayal ürünü olayları ve kahramanları konu alan, evrensel mesajlar ('iyilik her zaman kazanır' gibi) veren, genellikle '-miş'li geçmiş zamanla anlatılan metinlerdir.
17. Yazar, bu eserinde kendi çocukluk yıllarını, okul hayatını ve yazarlığa nasıl başladığını anlatıyor. Bu cümle, tanıtılan eserin hangi türde olduğunu düşündürür?
- A) Biyografi
- B) Anı
- C) Otobiyografi ✓
- D) Roman
Yazarın 'kendi' hayatını anlatması, eserin bir otobiyografi olduğunu gösterir. Eğer başka bir yazar onun hayatını anlatsaydı biyografi olurdu.
18. Aşağıdaki metin türlerinden hangisi 'düşünce yazıları' (fikir yazıları) grubuna girmez?
- A) Deneme
- B) Makale
- C) Hikâye ✓
- D) Eleştiri
Deneme, makale ve eleştiri bir fikri savunmak veya bir düşünceyi işlemek amacıyla yazılır. Hikâye ise yaşanmış veya yaşanabilir bir olayı anlattığı için 'olay yazıları' grubuna girer.
19. Aşağıdaki metin türlerinden hangisinde anlatım, üçüncü kişi ağzından yapılır?
- A) Günlük
- B) Anı
- C) Biyografi ✓
- D) Otobiyografi
Günlük, anı ve otobiyografide yazar kendi yaşadıklarını anlattığı için birinci kişi ('ben') ağzından anlatım kullanılır. Biyografide ise yazar, bir başkasının hayatını anlattığı için üçüncü kişi ('o') ağzından anlatım yapar.
20. Bir milletin hayatında derin izler bırakmış tarihî veya toplumsal olayların (savaş, göç, kıtlık vb.) olağanüstü unsurlarla süslenerek anlatıldığı, genellikle şiir (manzum) şeklindeki uzun anlatılara ne denir?
- A) Destan ✓
- B) Efsane
- C) Masal
- D) Roman
Destanlar, milletlerin kahramanlık maceralarını ve önemli olaylarını coşkulu bir dille anlatan, genellikle anonim olan millî eserlerdir.
21. Sahnede oynanmak amacıyla yazılan, olayların konuşma (diyalog) ve hareketlerle sergilendiği edebî türe ne ad verilir?
- A) Senaryo
- B) Roman
- C) Tiyatro ✓
- D) Fabl
Tiyatro metinleri, karakterlerin konuşmaları ve parantez içinde verilen sahne direktiflerinden (jest, mimik, dekor vb.) oluşur ve temel amacı sahnede canlandırılmaktır.
22. Aşağıdakilerden hangisi bir 'makale'den alınmış olabilir?
- A) Ah, o eski bayramların tadı bir başkaydı sanki!
- B) Küresel ısınmanın okyanus ekosistemleri üzerindeki etkisi, son araştırmalara göre, mercan resiflerinin %30'unun yok olmasına neden olmuştur. ✓
- C) Bence hayattaki en önemli şey, ne olursa olsun umudunu kaybetmemektir.
- D) Dün yolda yürürken eski bir dostuma rastlamaz mıyım? Ayaküstü biraz lafladık.
B seçeneğindeki cümle, bilimsel bir araştırma sonucunu, nesnel verilerle ('%30') ve kanıta dayalı bir şekilde sunmaktadır. Bu üslup, makale türünün özelliğidir.
23. Aşağıdakilerden hangisi bir 'deneme'den alınmış olabilir?
- A) Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğmuştur.
- B) Bana göre mutluluk, küçük şeylerde gizlidir; bir fincan kahvenin kokusu, bir çocuğun gülüşü gibi... ✓
- C) Polis, olay yerinde yaptığı incelemede üç adet boş kovan buldu.
- D) Bu filmin sinematografisi başarılı ancak senaryosu oldukça zayıf kalmış.
B seçeneğindeki cümle, yazarın 'mutluluk' gibi soyut bir kavram hakkındaki tamamen kişisel, öznel ve kanıtlama amacı gütmeyen düşüncelerini içermektedir. Bu üslup, deneme türünün özelliğidir.
24. Bir yazarın, başka bir yazarın hayatını anlattığı eser 'biyografi' ise, kendi hayatını anlattığı eser nedir?
- A) Monografi
- B) Portre
- C) Otobiyografi ✓
- D) Nekroloji
Bu soru, biyografi ve otobiyografi arasındaki temel farkı (anlatan kişinin kim olduğu) sorgulamaktadır. Kişinin kendi hayatını anlatması otobiyografidir.
25. Tarih atılarak günü gününe yazılan metin 'günlük' ise, üzerinden zaman geçtikten sonra geçmişteki bir olayı anlatan metin nedir?
- A) Anı ✓
- B) Mektup
- C) Gezi Yazısı
- D) Hikâye
Bu soru, günlük ve anı arasındaki temel farkı (yazılma zamanı) sorgulamaktadır. Olayın üzerinden zaman geçtikten sonra yazılması, anı türünün belirleyici özelliğidir.