Genel Tekrar Testi - 11

1. 2017 anayasa değişiklikleri sonrasındaki güncel yapı dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesi toplam kaç üyeden oluşmaktadır?

• A) 17 üye
• B) 13 üye
• C) 18 üye
• D) 22 üye
• E) 15 üye ✓

2017‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Anayasa değişikliğiyle Anayasa Mahkemesinin üye sayısı on yediden on beşe indirilmiştir. Üyelerin on ikisini Cumhurbaşkanı, üçünü TBMM seçer. Güncel üye sayısı on beştir; on yedi sayısı değişiklikten önceki yapıya aittir.

2. Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) üye seçimi, görev süreleri ve başkanlık makamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Üyeler on iki yıllığına seçilir ve görev sürelerini tamamlayan kişilerin yeniden atanması yasaktır.
• B) Mahkeme, üye tam sayısının salt çoğunluğunu arayarak kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer.
• C) Genel kurul içinden belirlenecek olan başkan ile başkan vekillerinin bu sıfatla görev süresi dört yıldır.
• D) Mahkeme bünyesinde görev alacak olan tüm üyeler doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilip atanır. ✓
• E) Bir kişi anayasal engel nedeniyle en fazla bir kez AYM üyesi olarak seçilebilir.

Anayasa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mahkemesi on beş üyeden oluşur; üyelerin on ikisini Cumhurbaşkanı, üçünü TBMM seçer. Üyeler on iki yıl görev yapar ve ikinci kez seçilemez; Başkan ile başkan vekilleri ise dört yıl için seçilir ve yeniden seçilebilir. Cumhurbaşkanı Mahkemenin üyelerinin çoğunu seçse de tamamını seçmez. ilgili seçenek TBMM'nin seçtiği üç üyeyi yok saydığı için yanlıştır.

3. Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır. Ancak anayasa bu kurala bir istisna getirmiştir. Aşağıdaki kurul kararlarından hangisine karşı yargı yoluna başvurulabilir?

• A) Hâkim ve savcılara verilen uyarma ve kınama gibi disiplin cezalarına
• B) Mahkemelerin kaldırılması veya sınırlarının değiştirilmesi tekliflerinin karara bağlanmasına
• C) Hâkim veya savcının meslekten çıkarılması yönünde verilen kurul kararına ✓
• D) Geçici yetkilendirme, yükseltme ve kadro dağıtımı kararlarına
• E) Hâkim ve savcıların mesleğe kabul edilmesi, atanması ve nakledilmesi işlemlerine

Hâkimler‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararlarına karşı yargı yolu açıktır. Kurulun bunun dışındaki kararlarına karşı kural olarak yargı mercilerine başvurulamaz. Meslekten çıkarma, kişinin mesleki statüsünü tamamen sona erdiren en ağır işlem olduğu için Anayasa bu kararı yargı denetimine açmıştır.

4. Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargılayabileceği üst düzey makamlar dikkate alındığında, bu yetkinin kapsamı dışında kalan grup hangisidir?

• A) Milletvekilleri ve Anayasa Mahkemesi Başkanı
• B) Milletvekilleri ✓
• C) Milletvekilleri ve Genelkurmay Başkanı
• D) Milletvekilleri, AYM Başkanı ve Genelkurmay Başkanı
• E) Milletvekilleri ve Adalet Bakanı yardımcısı

Anayasa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mahkemesi Başkanı ve Genelkurmay Başkanı göreve ilişkin suçlarından dolayı Yüce Divanda yargılanabilecek kişiler arasındadır. Adalet Bakanı yardımcısı da HSK'nin doğal üyesi sıfatıyla bu kapsamdadır; milletvekilleri ise sırf milletvekili sıfatları nedeniyle Yüce Divanda yargılanmaz. Yüce Divan yetkisi genel bir ceza yargılama yolu değil, Anayasa'da tek tek sayılan üst düzey görevlilerin görev suçlarına özgü bir usuldür. Bu nedenle yalnız I kapsam dışındadır.

5. Anayasa Mahkemesi'nin toplam on beş asil üyesinden kaç tanesi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilmektedir?

• A) 12 üye
• B) 7 üye
• C) 3 üye ✓
• D) 4 üye
• E) 11 üye

Anayasa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mahkemesinin on beş üyesinden üçünü TBMM, on ikisini Cumhurbaşkanı seçer. TBMM iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının gösterdiği adaylar arasından belirler. Üye dağılımı TBMM için üç, Cumhurbaşkanı için on ikidir.

6. 2017 Anayasa değişiklikleriyle yargı alanında gerçekleştirilen reformlar incelendiğinde, bu değişiklikler kapsamında yer almayan düzenleme hangisidir?

• A) Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na hem Cumhurbaşkanı hem de TBMM tarafından üye seçmesi
• B) Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun toplantı yeter sayısının on olarak belirlenmesi
• C) Anayasa Mahkemesi üye sayısının on beşe düşürülmesi
• D) İdari yargı kolundaki Bölge İdare Mahkemelerinin tamamen kaldırılması ✓
• E) Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun üye sayısının on üçe indirilmesi

2017‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ değişikliğiyle HSK'nin adı ve üye yapısı değiştirilmiş, Anayasa Mahkemesinin üye sayısı on beşe ve Genel Kurul toplantı yeter sayısı ona indirilmiştir. Bölge idare mahkemeleri ise kaldırılmamış, idari yargının istinaf mercileri olarak varlığını sürdürmüştür. Kaldırılan yapılar askerî yargı organlarıdır; Bölge İdare Mahkemeleri bu değişikliğin ardından da görev yapmaya devam eder.

7. Somut norm denetimi (itiraz yolu) ile kanun veya kararnamelerin anayasaya uygunluğunun denetlenmesi hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) AYM'nin esastan ret kararının ardından aynı maddeye karşı on yıl boyunca itiraz edilemez.
• B) Anayasa Mahkemesi kendisine gelen bu başvuruyu en geç altı ay içinde karara bağlar. ✓
• C) Yerel mahkeme, AYM'nin vereceği kararı beklemekle yükümlüdür.
• D) Mahkeme, davada uygulanacak hükmü anayasaya aykırı görürse davayı geri bırakır.
• E) Bu denetim yolu yalnızca kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri için geçerlidir.

Somut‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ norm denetiminde Anayasa Mahkemesi işin kendisine gelişinden itibaren beş ay içinde kararını verir ve açıklar. Bu sürede karar verilmezse davaya bakan mahkeme yürürlükteki hükümlere göre davayı sonuçlandırabilir. ilgili seçenekteki altı aylık süre yanlıştır; doğru süre beş aydır. Esastan ret hâlinde aynı hüküm için on yıllık yeniden başvuru yasağı uygulanır.

8. 1961 Anayasası'na 1971 yılında yapılan değişikliklerle eklenen, ancak 2017 anayasa reformuyla askerî yargının sonlandırılması sonucu kapatılan yüksek mahkeme hangisidir?

• A) Askerî Yüksek İdare Mahkemesi ✓
• B) Uyuşmazlık Mahkemesi
• C) Askerî Yargıtay
• D) Devlet Güvenlik Mahkemesi
• E) Yüksek Seçim Kurulu

Askerî‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Yüksek İdare Mahkemesi 1961 Anayasası'na 1971 değişikliğiyle eklenmiş, asker kişileri ilgilendiren idari uyuşmazlıklarda görev yapmıştır. 2017 Anayasa değişikliğiyle askerî yargının kaldırılması üzerine bu mahkeme de hukuk sisteminden çıkarılmıştır. Askerî Yargıtay daha eski bir kurumdur; 1971 değişikliğiyle anayasal sisteme giren mahkeme Askerî Yüksek İdare Mahkemesidir.

9. Anayasa Mahkemesi'nin görev ve yetki alanları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi mahkemenin yerine getirebileceği işlerden biri değildir?

• A) Meclisin yaptığı anayasa değişikliklerini hem şekil hem de esas yönünden incelemek ✓
• B) Vatandaşların yapacağı hak ihlali kapsamındaki bireysel başvuruları karara bağlamak
• C) Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini şekil ve esas yönünden denetlemek
• D) Siyasi partilerin gelir ve giderlerine ilişkin mali denetimleri gerçekleştirmek
• E) Milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması kararına yönelik itiraz başvurularını incelemek

Anayasa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mahkemesi anayasa değişikliklerini yalnızca şekil bakımından denetleyebilir. Bireysel başvuruları karara bağlamak, siyasi partilerin mali denetimini yapmak, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini denetlemek ve dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı başvuruları incelemek Mahkemenin görevleri arasındadır. ilgili seçenek, anayasa değişikliklerinde esas denetimi de mümkün gösterdiği için yanlıştır. Anayasa bu denetimi açıkça şekil yönüyle sınırlandırmıştır.

10. Mali yargı ve denetim organı olan Sayıştay'ın anayasal yapısı ve işleyişi hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Kurulun yönetimini yürüten başkan ve diğer tüm üyeler meclis tarafından seçilir.
• B) Teşkilat yapısı ve görevleri Anayasa'nın yargı bölümü başlığı altında düzenlenmiştir.
• C) Vergi davalarında Danıştay ile Sayıştay kararları çelişirse Danıştay'ın kararı üstün tutulur.
• D) Kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını yasama organı adına denetlemekle görevlidir.
• E) Sayıştay'ın verdiği kesin hükümlere karşı ilgililer en geç yedi gün içinde karar düzeltme isteyebilir. ✓

Sayıştayın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kesin hükümlerine karşı ilgililer, yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde bir kez karar düzeltilmesi isteminde bulunabilir. Başkan ve üyelerinin TBMM tarafından seçilmesi ile kamu hesaplarını TBMM adına denetlemesi Sayıştayın temel özelliklerindendir. ilgili seçenekteki yedi günlük süre yanlıştır; doğru süre on beş gündür. Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ile Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı esas alınır.

11. Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilen bir yargıç, en geç kaç yaşını doldurduğunda yaş haddinden ötürü emekliye ayrılmak zorundadır?

• A) 45 yaşını
• B) 50 yaşını
• C) 55 yaşını
• D) 65 yaşını ✓
• E) 60 yaşını

Anayasa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilir ve altmış beş yaşını doldurunca emekliye ayrılır. Bir kişi ikinci kez Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez. On iki yıllık görev süresi dolmadan altmış beş yaşına ulaşan üye yaş haddinden emekliye ayrılır.

12. Hukuki ve anayasal düzen uyarınca, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) başkanlık görevini hangi makam sahibi yürütmektedir?

• A) TBMM Genel Kurulu tarafından seçilen adli yargı hâkimi
• B) Adalet Bakanı ✓
• C) Adalet Bakanı yardımcısı
• D) Kurul üyelerinin kendi aralarından seçeceği asil üye
• E) Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilen yargıç

Hâkimler‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve Savcılar Kurulunun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanı yardımcısı ise Kurulun doğal üyesidir; Kurul Başkanı dairelerin çalışmalarına katılamaz. Başkanlık ile doğal üyelik karıştırılmamalıdır. Başkan Adalet Bakanı, doğal üye Adalet Bakanı yardımcısıdır.

13. Yasalaşan kanunların veya mecliste kabul edilen anayasa değişikliklerinin şekil (usul) yönünden iptali talebiyle, Resmi Gazete yayımından itibaren en geç kaç gün içinde dava açılmalıdır?

• A) 15 gün
• B) 60 gün
• C) 10 gün ✓
• D) 90 gün
• E) 45 gün

Kanunların‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetlenmesi için iptal davası, Resmî Gazete'de yayımlanmalarından itibaren on gün içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. On günlük şekil denetimi süresi, kanunların esas bakımından iptali için öngörülen altmış günlük süreyle karıştırılmamalıdır.

14. Anayasa'ya göre yüksek mahkemeler arasında sayılmadığı halde, hesap yargılaması sonucunda verdiği kararlar kesin nitelik taşıyan kurum hangisidir?

• A) İdare Mahkemesi
• B) Uyuşmazlık Mahkemesi
• C) Sayıştay ✓
• D) Danıştay
• E) Bölge Adliye Mahkemesi

Sayıştay‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Anayasa'da yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır. Buna rağmen sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlama görevi kapsamında verdiği kararlar kesindir; kanunda belirtilen usulle karar düzeltme istenebilir. Bir kurumun kararlarının kesin olması, onun mutlaka yüksek mahkeme olduğu anlamına gelmez. Sayıştayın temel niteliği TBMM adına mali denetim yapan anayasal bir kurum olmasıdır.

15. Anayasa yargımızda bir hak arama yolu olan bireysel başvuruya (anayasa şikâyeti) başvurabilecek kişiler hangi seçenekte doğru tanımlanmıştır?

• A) Yasama organının en üst amiri sıfatıyla TBMM Başkanı
• B) Anayasa'daki ve AİHS kapsamındaki temel bir hakkının kamu gücüyle ihlal edildiğini iddia eden herkes ✓
• C) Kamu adına ceza davası açmaya yetkili Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı
• D) Devlet organlarının işleyişini denetleyen Cumhurbaşkanı
• E) Karar yeter sayısına ulaşarak görüş sunan AYM üyeleri

Bireysel‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ başvuru, Anayasa'da güvence altına alınmış ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki temel haklarından birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini ileri süren kişilerce yapılabilir. Başvuru için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir. Bireysel başvuru belirli devlet görevlilerine tanınmış bir yetki değildir; hakkı güncel ve kişisel olarak ihlal edilen gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri koşulları varsa başvurabilir.

16. 1982 Anayasası'nın sistematik yapısı incelendiğinde, yargısal veya denetleyici bir işleve sahip olmasına rağmen, Anayasa'nın 'Yargı' ana bölümü altında düzenlenmeyen kurum hangisidir?

• A) İdari yargının yüksek merci olan Danıştay
• B) Yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözen Uyuşmazlık Mahkemesi
• C) Mali denetim yapan Sayıştay
• D) Adli yargının yüksek merci olan Yargıtay
• E) Seçimlerin genel yönetimini yürüten Yüksek Seçim Kurulu ✓

Yargıtay,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Danıştay, Sayıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenmiştir. Yüksek Seçim Kurulu ise seçimlerin genel yönetim ve denetimiyle bağlantılı olarak yasama bölümünde yer alır. Yüksek Seçim Kurulunun yargısal nitelikte bir kurul olması, Anayasa sistematiğinde mutlaka yargı bölümünde düzenlendiği anlamına gelmez.

17. 1982 Anayasası'nda kamu yönetimi ve idareye egemen olan anayasal ilkeler arasında yer almayan kavram hangisidir?

• A) Yerinden yönetim ilkesi
• B) İdari vesayet yetkisi
• C) Merkezden yönetim ilkesi
• D) Düzenli idare ilkesi ✓
• E) Hukuk devleti ilkesi

Anayasa'da‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ hukuk devleti, idarenin bütünlüğü, merkezden ve yerinden yönetim, yetki genişliği, kanuni idare ve idari vesayet gibi ilkeler yer alır. 'Düzenli idare ilkesi' adıyla anayasal bir idare ilkesi düzenlenmemiştir. Düzenlilik kamu hizmetlerinin ilkelerinden biridir; Anayasa'da bu adla genel bir idare ilkesi yoktur.

18. Anayasal olarak yönetmelik çıkarma yetkisine sahip kurumlar değerlendirildiğinde, hangileri bu yetkiyi kullanabilir?

• A) Gazi Üniversitesi, Sağlık Bakanlığı ve YÖK
• B) Sağlık Bakanlığı
• C) Gazi Üniversitesi ve Sağlık Bakanlığı
• D) Gazi Üniversitesi, Sağlık Bakanlığı, YÖK ve TOBB'un tamamı ✓
• E) Gazi Üniversitesi, Sağlık Bakanlığı ve TOBB

Anayasa'ya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ göre Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarabilir. Gazi Üniversitesi, YÖK ve TOBB kamu tüzel kişisidir; Sağlık Bakanlığı da bakanlık olarak bu yetkiye sahiptir. Fakültenin ayrı kamu tüzel kişiliği bulunmaz. I, II, III ve IV yetkilidir; fakülte üniversiteden ayrı tüzel kişiliğe sahip değildir.

19. Anayasal çerçevede, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (meslek odaları ve birlikleri) kapsamında yer alan kurumlar hangileridir?

• A) Kamu Denetçiliği Kurumu ve SGK
• B) TOBB, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Türkiye Barolar Birliği
• C) Belirtilen tüm kurumların tamamı
• D) TOBB ve Türkiye Barolar Birliği ✓
• E) Kamu Denetçiliği Kurumu ve Türkiye Barolar Birliği

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Odalar ve Borsalar Birliği ile Türkiye Barolar Birliği, meslek mensuplarının ortak ihtiyaçlarını karşılamak ve meslek düzenini korumak amacıyla kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sosyal Güvenlik Kurumu meslek kuruluşu değildir. Yalnız I ve III belirli meslek gruplarının kanuni birlikleridir.

20. Anayasal çerçevede, özel uzmanlık gerektiren belirli projelerde geçici olarak sözleşmeyle istihdam edilen ve işçi statüsünde olmayan kamu görevlileri hangileridir?

• A) Geçici personel
• B) Devlet memuru
• C) İşçi statüsündekiler
• D) Sözleşmeli personel ✓
• E) Uzman personel

Sözleşmeli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ personel, zorunlu ve istisnai hâllerde özel meslek bilgisi ve uzmanlık gerektiren proje ve programlarda geçici olarak sözleşmeyle çalıştırılan, işçi statüsünde olmayan kamu görevlisidir. Uzmanlık gerektiren geçici iş ve sözleşmeli çalışma, sözleşmeli personeli tanımlar.

21. Farklı kamu tüzel kişileri ve organlardan oluşan idari teşkilatın birbiriyle uyum içinde çalışmasını ifade eden anayasal ilke hangisidir?

• A) Hiyerarşik denetim
• B) Yetki genişliği yetkisi
• C) Kanuni idare ilkesi
• D) İdarenin bütünlüğü ilkesi ✓
• E) İdari vesayet denetimi

İdarenin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bütünlüğü, merkezî idare ile yerinden yönetim kuruluşlarının farklı tüzel kişiliklere sahip olsalar bile uyumlu bir idari sistem oluşturmasını ifade eder. Bu bütünlük aynı tüzel kişilik içinde hiyerarşi, farklı kamu tüzel kişileri arasında ise idari vesayet yoluyla sağlanır. Sorundaki ifade kavramın doğrudan tanımıdır; araçları hiyerarşi ve idari vesayettir.

22. Milli güvenlik siyasetinin belirlenmesinde görevli olan Milli Güvenlik Kurulu (MGK), ülkemizde ilk kez hangi anayasa ile kurulmuştur?

• A) 1982 Anayasası
• B) 1876 Kanun-ı Esasi
• C) 1924 Anayasası
• D) 1961 Anayasası ✓
• E) 1921 Anayasası

Millî‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Güvenlik Kurulu ilk kez 1961 Anayasası'nın 111. maddesinde anayasal bir kurum olarak düzenlenmiş, ardından 1962 tarihli kanunla kurulmuştur. 1982 Anayasası da kurulu koruyarak yapısını yeniden düzenlemiştir. MGK'nin anayasal sisteme ilk girişi 1961 Anayasasıyladır.

23. Anayasal çerçevede, Türk kamu yönetiminin idari örgütlenmesine yön veren temel teknik ilkeler arasında yer almayan kavram hangisidir?

• A) İdarenin bütünlüğü ilkesi
• B) Yerinden yönetim ilkesi
• C) Merkezden yönetim ilkesi
• D) Valiye tanınan yetki genişliği
• E) Halkın idari kararlara doğrudan katılımı ✓

Türk‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kamu yönetiminin anayasal örgütlenmesinde merkezden yönetim, yerinden yönetim, yetki genişliği, idarenin bütünlüğü ve kanuni idare gibi ilkeler geçerlidir. Halkın yönetime katılımı demokratik yönetim anlayışının bir unsuru olsa da idari örgütlenmeye hâkim teknik ilkeler arasında sayılmaz. İlk dört kavramdan merkezden yönetim, yerinden yönetim ve yetki genişliği doğrudan idari teşkilat ilkeleridir; halkın katılımı bu sınıflandırmada yer almaz.

24. Anayasal çerçevede, kamu yararının zorunlu kıldığı durumlarda kamu hizmeti yürüten özel teşebbüslerin kamuya geçirilmesi işlemi hangisidir?

• A) Devletleştirme ✓
• B) Devlet ortaklığı kurma
• C) Kamu iktisadi teşebbüsü haline getirme
• D) Kamulaştırma
• E) Özelleştirme

Anayasa'nın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 47. maddesine göre kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı hâllerde gerçek karşılığı üzerinden devletleştirilebilir. Kamulaştırma özel mülkiyetteki taşınmazlara, devletleştirme ise özel teşebbüsün tamamına yöneliktir. Kamu hizmeti niteliğindeki özel işletmenin kamuya geçirilmesi devletleştirmedir.

25. Anayasamızda doğrudan ve ismen düzenlenmiş olan hizmet yerinden yönetim kuruluşları arasında yer almayan kurum hangisidir?

• A) Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
• B) Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
• C) Kamu kurumu niteliğindeki meslek odaları
• D) Devlet üniversiteleri
• E) Orman Genel Müdürlüğü ✓

Üniversiteler,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ YÖK, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları Anayasa'da özel olarak düzenlenmiştir. Orman Genel Müdürlüğü ise hizmet yönünden yerinden yönetim kapsamında değerlendirilse bile Anayasa'da bu kurum adıyla düzenlenmiş değildir. Soru kuruluşun varlığını değil, Anayasa'da doğrudan düzenlenmiş olmasını sorar; Orman Genel Müdürlüğü bu listede yoktur.