Genel Tekrar Testi - 30
Evlilik, babalık veya ölüm gibi özel durumlar haricinde, memurların bir takvim yılı içerisinde mazeretleri sebebiyle kullanabilecekleri genel izin süresi en fazla kaç gündür?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Evlilik, babalık veya ölüm gibi özel durumlar haricinde, memurların bir takvim yılı içerisinde mazeretleri sebebiyle kullanabilecekleri genel izin süresi en fazla kaç gündür?
- A) 30 gün
- B) 15 gün
- C) 5 gün
- D) 20 gün
- E) 10 gün ✓
Zorunlu ve kanunda ayrıca belirtilen hâller dışında memura bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde mazereti nedeniyle on gün izin verilebilir. Zorunluluk hâlinde aynı usulle on gün daha verilebilir ancak ikinci süre yıllık izinden düşülür. Babalık, evlenme ve ölüm dışındaki temel yıllık mazeret izni 10 gündür.
2. Devlet memurluğuna girişte aranan yasal şartlar ve engeller göz önüne alındığında, aşağıdaki mahkumiyetlerden hangisi memurluğa engel teşkil etmez?
- A) İnancı kötüye kullanma suçundan alınan ve daha sonra affa uğrayan mahkumiyet
- B) Taksirle (kasıtsız) işlenen bir suç nedeniyle alınan 2 yıl hapis cezası ✓
- C) Kasten işlenen bir suçtan ötürü alınan 13 ay hapis cezası
- D) Zimmet suçundan dolayı alınan 1 ay süreli hapis cezası
- E) Resmi belgede sahtecilik suçundan alınan 1 ay hapis cezası
Kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası almak memuriyete engeldir. Zimmet, sahtecilik ve güveni kötüye kullanma gibi katalog suçlarda ceza süresine ve kural olarak affa bakılmaksızın engel doğar. Taksirli suçlardan doğan mahkûmiyetler ise bu genel yasak kapsamında değildir. Kasıtlı suç ve katalog suç yasakları taksirle işlenen suçlara uygulanmaz.
3. Ülkemizdeki idari teşkilat yapılanmasında, doğrudan kanunla kurulması veya kaldırılması gereken birimler hangileridir?
- A) İller, belediyeler ve büyükşehir belediyeleri
- B) İller, ilçeler ve büyükşehir belediyeleri ✓
- C) İller ve ilçeler
- D) İlçeler, belediyeler ve büyükşehir belediyeleri
- E) İller, ilçeler ve belediyeler
İller ve ilçeler kanunla kurulur, kaldırılır veya sınır ve merkezleri kanunla değiştirilir. Büyükşehir belediyesi de kanunla kurulur. Genel belediyeler ise il ve ilçe merkezleri dışındaki yerlerde kanundaki şartlarla Cumhurbaşkanı kararıyla kurulabilir. Kanunla kurulanlar I, II ve IV'tür.
4. Ülkemizde kurulu olan hizmet yerinden yönetim kuruluşları (kamu kurumları) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Belirli bir teknik bilgi, uzmanlık ve hizmet alanında faaliyet yürütürler.
- B) Devlet tüzel kişiliğinden ayrı bağımsız kamu tüzel kişilikleri bulunur.
- C) Kendilerine ait bağımsız bütçe ve mal varlıklarına sahiptirler.
- D) Teşkilat olarak il özel idaresi, belediye ve köy idarelerinden oluşurlar. ✓
- E) Bu kurumlar üzerinde merkezi idarenin hiyerarşik değil, vesayet denetimi bulunur.
Hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları belirli bir teknik veya uzmanlık gerektiren kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, ayrı kamu tüzel kişiliğine, bütçeye ve mal varlığına sahip kuruluşlardır. Üniversiteler, YÖK ve TRT örnek gösterilebilir. İl özel idaresi, belediye ve köy ise yer yönünden yerinden yönetim kuruluşlarıdır. İl özel idaresi, belediye ve köy hizmet kuruluşu değil, mahallî idaredir.
5. İdarenin merkezden yönetim (merkeziyetçilik) modeli ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Yapısal olarak yerel yönetimler ve hizmet kuruluşları şeklinde ikiye ayrılır. ✓
- B) Tüm idari karar alma yetkileri devlet merkezinde yoğunlaşmıştır.
- C) Kamu kaynakları ve bütçe merkezi otoritede toplanır.
- D) Hizmetlerin daha az harcamayla ve standart biçimde yürütülmesini kolaylaştırır.
- E) Hizmetlerin devlet merkezinden (başkentten) ve tek elden idare edilmesidir.
Merkezden yönetimde karar alma yetkisi, hizmetler ve kaynaklar merkezî idare bünyesinde toplanır; hizmetler başkent ve ona bağlı taşra teşkilatı aracılığıyla yürütülür. Yerel yerinden yönetim ve hizmet yönünden yerinden yönetim ise merkezden yönetimin değil, yerinden yönetimin iki türüdür. Yerel ve hizmet yönünden ayrımı yerinden yönetimin kendi içindeki sınıflandırmadır.
6. İlçe idaresinin mülki amiri olan kaymakamların statüsü ve yetkileri hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Görevlerini yürütürken anayasal yetki genişliği ilkesinden yararlanır. ✓
- B) İlçe teşkilatının en büyük hiyerarşik amiridir.
- C) Güvenceli bir meslek memuru statüsündedir.
- D) İlçede hem Cumhurbaşkanının temsilcisi hem de yürütme aracıdır.
- E) Cumhurbaşkanının doğrudan onayıyla ataması yapılır.
Kaymakam güvenceli bir meslek memurudur, Cumhurbaşkanının onayıyla atanır ve ilçedeki merkezî idare teşkilatının başıdır. Anayasal yetki genişliği ilkesi ise il yönetimine ve valiye tanınmıştır; kaymakam yetki genişliğinden yararlanmaz. Yetki genişliğini kullanan taşra görevlisi validir.
7. Nüfusu 750.000 eşiğini aşan bir il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürülmesi hangi işlemle gerçekleştirilir?
- A) Danıştay kararıyla
- B) İçişleri Bakanlığı teklifiyle
- C) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle
- D) Çıkarılacak bir kanunla ✓
- E) Cumhurbaşkanı kararıyla
Nüfus ölçütünü sağlayan il belediyeleri, fiziki yerleşim durumu ve ekonomik gelişmişlik düzeyi de dikkate alınarak kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir. İdari bir karar veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi bu dönüşüm için yeterli değildir. Büyükşehir belediyesine dönüşümün hukuki aracı kanundur.
8. İdari teşkilattaki dağınıklığı önleyip idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılan temel hukuki denetim araçları hangileridir?
- A) Hiyerarşi, idari vesayet ve yetki genişliği
- B) İdari vesayet, yetki genişliği ve idarenin mali sorumluluğu
- C) Hiyerarşi ve idari vesayet denetimi ✓
- D) Hiyerarşi, idari vesayet, yetki genişliği ve mali sorumluluk
- E) Hiyerarşik denetim yetkisi
İdarenin bütünlüğü, merkezî idare ile yerinden yönetim kuruluşlarının farklı tüzel kişiliklere sahip olsalar bile uyumlu bir idari sistem oluşturmasını ifade eder. Bu bütünlük aynı tüzel kişilik içinde hiyerarşi, farklı kamu tüzel kişileri arasında ise idari vesayet yoluyla sağlanır. İdari bütünlüğün iki klasik hukuki aracı hiyerarşi ve idari vesayettir.
9. Merkezi idarenin yerinden yönetim birimleri üzerindeki idari vesayet yetkisinin sınırları dikkate alındığında, vesayet makamının sahip olmadığı yetki hangisidir?
- A) İşlemin iptali için idari yargıda dava açma
- B) İlgili yerel organın yerine doğrudan yeni işlem tesis etme ✓
- C) İşlemi aynen onama
- D) İşlemin uygulanmasını erteleme
- E) İşlemi onamama
İdari vesayet makamı kanunun açıkça verdiği yetki ölçüsünde yerinden yönetim kuruluşunun işlemini onaylayabilir, onaylamayabilir, uygulanmasını erteleyebilir veya işleme karşı idari yargıda dava açabilir. Kural olarak vesayet makamı yerinden yönetim kuruluşunun yerine geçerek işlem yapamaz. İdari vesayet sınırlı ve istisnai bir denetimdir; vesayet makamına genel bir ikame yetkisi vermez.
10. İl özel idaresinin en üst karar organı olan İl Genel Meclisi'nin başkanı hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Vali tarafından meclis üyeleri arasından doğrudan atanır.
- B) İl özel idaresinin başı olan vali aynı zamanda meclisin de başkanıdır.
- C) İl genel meclisinin kendi üyeleri arasından gizli oyla seçtiği üye başkanlık eder. ✓
- D) İl genel meclisi üyeleri arasındaki en yaşlı üye başkan olur.
- E) İl özel idaresinin genel sekreteri bu görevi yürütür.
İl Genel Meclisi, il özel idaresinin seçilmiş karar organıdır. Meclis, kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan seçer. Vali il özel idaresinin başı ve yürütme organıdır ancak İl Genel Meclisinin başkanı değildir. Meclis başkanı dışarıdan atanmaz; meclisin kendi üyeleri arasından seçimle belirlenir.
11. Kamu görevlerine girişte, meslek içi terfilerde ve görevin sonlandırılmasında kayırmacılık yerine bilgi, yetenek ve ehliyetin esas alınmasını ifade eden memuriyet ilkesi hangisidir?
- A) Eşitlik ilkesi
- B) Sınıflandırma sistemi
- C) Serbestlik ilkesi
- D) Liyakat ilkesi ✓
- E) Kariyer sistemi
Liyakat ilkesi, kamu görevine girişin, hizmet içinde ilerleme ve yükselmenin ve görevin sona erdirilmesinin bilgi, yetenek ve başarı ölçütlerine dayanmasını ifade eder. Amaç, göreve en uygun kişinin nesnel ölçütlerle belirlenmesidir. Bilgi ve yeteneğe dayalı giriş ve yükselme liyakat ilkesidir.
12. Köy tüzel kişiliğinin başı ve devletin köydeki temsilcisi olan köy muhtarı kim tarafından seçilir?
- A) Belediye meclisi
- B) Köy ihtiyar heyeti
- C) İlçe idare kurulu
- D) İlçe Kaymakamı
- E) Köy derneği (köy seçmenleri) ✓
Köy muhtarı köydeki kadın ve erkek seçmenlerin tamamından oluşan köy derneği tarafından seçilir. Muhtar hem köy tüzel kişiliğinin başı hem de köyde devletin bazı görevlerini yerine getiren görevlidir. Köy muhtarını seçen organ köy seçmenlerinin bütünü olan köy derneğidir.
13. Kendi isteğiyle ve yasal usulüne uygun biçimde memurluktan istifa eden bir kişinin, yeniden devlet memurluğuna atanabilmesi için geçmesi gereken asgari bekleme süresi ne kadardır?
- A) 2 yıl
- B) 3 yıl
- C) 6 ay ✓
- D) 3 ay
- E) 1 yıl
Usulüne uygun olarak çekilen devlet memuru altı ay geçmeden yeniden memurluğa alınamaz. Devir ve teslim yükümlülüğüne ya da olağanüstü hâllerde görevi bırakma kurallarına aykırılık hâlinde daha uzun bekleme süreleri veya yeniden alınmama sonucu doğabilir. Kurallara uygun istifada bekleme süresi 6 aydır.
14. Merkezi idarenin taşradaki en üst temsilcisi olan valinin, merkeze danışmadan merkez adına karar alıp uygulayabilmesini sağlayan anayasal ilke hangisidir?
- A) Yetki devri
- B) İmza devri
- C) Vesayet denetimi yetkisi
- D) Yetki genişliği ilkesi ✓
- E) Hiyerarşik denetim yetkisi
Yetki genişliği, merkezî idarenin taşra teşkilatında valiye merkeze danışmadan merkez adına karar alma ve uygulama imkânı tanır. Amaç merkezden yönetimin bürokrasi ve gecikme sakıncalarını azaltmaktır. Yetki merkez adına ve taşrada kullanılıyorsa kavram yetki genişliğidir.
15. 657 sayılı Kanun'da sayılan ve güvenceli bir kariyer mesleği olmayıp özel atama usullerine tabi olan istisnai memurluk kadrolarından biri olmayan görev hangisidir?
- A) Bakan yardımcılığı
- B) Büyükelçilik
- C) Valilik
- D) Bakanlık müşavirliği
- E) İlçe Kaymakamlığı ✓
Valilik, büyükelçilik, bakan yardımcılığı ve kanunda sayılan müşavirlikler istisnai memuriyetlere örnektir. Kaymakamlık ise özel sınav ve yetiştirme sürecine dayanan güvenceli bir meslek memurluğudur. Kaymakam istisnai memur değil, kariyer ve meslek memurudur.
16. Taşra idaresinin yetkili amirlerinden hangisi görev yaptığı ilde hem devlet tüzel kişiliğini hem de doğrudan Cumhurbaşkanını temsil eder?
- A) İl Valisi ✓
- B) İlçe Kaymakamı
- C) Büyükşehir belediye başkanı
- D) İlçe belediye başkanı
- E) Mahalle muhtarı
Vali ilde devletin ve Cumhurbaşkanının temsilcisi, merkezî idarenin en üst görevlisi ve il genel idaresinin başıdır. Kaymakam ilçe idaresinin başı olmakla birlikte valinin gözetim ve denetimi altında görev yapar. İl düzeyinde devlet ve Cumhurbaşkanını temsil eden makam validir.
17. Devlet memurlarına uygulanan aşağıdaki disiplin cezalarından hangisi doğrudan kurumların Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir?
- A) Devlet memurluğundan çıkarma cezası ✓
- B) Uyarma cezası
- C) Kınama cezası
- D) Kademe ilerlemesinin durdurulması
- E) Aylıktan kesme cezası
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını disiplin amirleri verir. Kademe ilerlemesinin durdurulmasına disiplin kurulunun görüşü alındıktan sonra atamaya yetkili amir karar verir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını ise Yüksek Disiplin Kurulu verir. En ağır disiplin cezası olan memurluktan çıkarma Yüksek Disiplin Kurulunun yetkisindedir.
18. Devlet memurlarının kademe ilerlemesi yapabilmesi için, bulundukları kademede yasal olarak en az kaç yıl çalışmış olmaları şarttır?
- A) 4 yıl
- B) 3 yıl
- C) 1 yıl ✓
- D) 5 yıl
- E) 2 yıl
Kademe, derece içinde görevin önemi ve sorumluluğu artmadan memurun aylığındaki ilerlemedir. Kademe ilerlemesi için memurun bulundukları kademede en az bir yıl çalışması ve derecesinde ilerleyebileceği bir kademenin bulunması gerekir. Kademe ilerlemesindeki asgari çalışma süresi 1 yıldır.
19. Kamu teşkilatında üst derecedeki makamların ast makamlar ve memurlar üzerinde sahip olduğu genel denetim ve emir verme yetkisi hangisidir?
- A) Kamu hizmeti
- B) Kamu yararı
- C) İdari vesayet
- D) Kamu gücü
- E) Hiyerarşi ✓
Hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içinde üstün ast üzerinde emir verme, işlemleri denetleme, değiştirme veya kaldırma gibi yetkilere sahip olduğu hukuki ilişkidir. Bu yetki genel ve olağan niteliktedir. Aynı teşkilat içindeki üst-ast denetimi hiyerarşidir; farklı tüzel kişiler arasındaki denetim idari vesayettir.
20. Olağanüstü dönemlerde veya savaş hallerinde, idarenin özel mülkiyette bulunan taşınır malların mülkiyetini bedeli karşılığında kamuya geçirmesi işlemi hangisidir?
- A) Devletleştirme
- B) Kamulaştırmasız el atma
- C) İstimval ✓
- D) Kamulaştırma
- E) Geçici işgal
İstimval, olağanüstü dönemlerde ihtiyaç duyulan özel mülkiyetteki taşınır malların mülkiyetinin veya kullanım hakkının karşılığı ödenerek zorla kamuya geçirilmesidir. Kamulaştırma taşınmazlara, devletleştirme ise özel teşebbüslere yöneliktir. Olağanüstü dönem, taşınır mal ve bedel unsurları birlikte istimvali gösterir.
21. Aşağıda verilen idari birim ve makam eşleştirmelerinden hangisinin arasında hiyerarşik denetim ilişkisi mevcuttur?
- A) İçişleri Bakanlığı ile İl Valiliği ✓
- B) Büyükşehir belediyesi ile sınırları içindeki ilçe belediyesi
- C) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Ankara Ticaret Odası
- D) Cumhurbaşkanlığı ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
- E) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü
Hiyerarşi aynı kamu tüzel kişiliği içindeki üst ve ast birimler arasında bulunur. İçişleri Bakanlığı ile valilik devlet tüzel kişiliği içinde yer aldığından aralarında hiyerarşi vardır. Diğer eşleştirmelerde ayrı kamu tüzel kişilikleri bulunduğundan hiyerarşi kurulamaz. Bakanlık ile valilik aynı devlet tüzel kişiliğinin merkez ve taşra birimleridir.
22. Aşağıde belirtilen kamu görevlilerinden hangisi merkezi idare teşkilatına mensup bir memur veya yetkili değildir?
- A) İlçe Kaymakamı
- B) Köy muhtarı ✓
- C) Bakan
- D) İlçe milli eğitim müdürü
- E) İl Valisi
Vali, bakan, kaymakam ve ilçe millî eğitim müdürü devlet tüzel kişiliği içindeki merkezî idarenin merkez veya taşra görevlileridir. Köy muhtarı ise ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip köy mahallî idaresinin seçilmiş organıdır. Köy muhtarı merkezî idarenin memuru değil, yerinden yönetim kuruluşu olan köyün organıdır.
23. 657 sayılı Kanun'a tabi memurların tabi olduğu yasaklar ve sınırlamalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi memurlar için yasaklanmış bir davranış değildir?
- A) Genel ve yerel seçimlerde anayasal bir hak olarak oy kullanma ✓
- B) Kendi görev ve denetim alanındaki teşebbüslerden menfaat veya çıkar sağlama
- C) Aktif siyasi faaliyette bulunma veya bir siyasi partiye üye olma
- D) Kendi adına serbest sanat icra etme veya ticari faaliyette bulunma
- E) Toplu olarak grev yapma veya grev kararlarına iştirak etme
Memurların siyasi partiye üye olması, grev yapması, ticaret ve kazanç getirici belirli faaliyetlerde bulunması ile denetledikleri teşebbüslerden menfaat sağlaması yasaktır. Vatandaşlık hakkı olan seçimlerde oy kullanmak ise memurlara yasak değildir. Siyasi tarafsızlık yasağı oy verme hakkını ortadan kaldırmaz.
24. Belediye başkanının görevden düşürülmesi veya başkanlık sıfatının nihai olarak sona erdirilmesi yetkisi hangi mercidir?
- A) Kaymakam
- B) İçişleri Bakanı
- C) Vali
- D) Belediye meclisi
- E) Danıştay ✓
Belediye başkanının seçilme yeterliliğini kaybetmesi, mazeretsiz şekilde uzun süre görevini terk etmesi veya kanunda belirtilen diğer düşme nedenlerinin gerçekleşmesi hâlinde İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatı sona erer. Geçici görevden uzaklaştırma İçişleri Bakanının, başkanlıktan düşürme ise Danıştayın yetkisidir.
25. 657 sayılı Kanun kapsamında memurlara uygulanan aylıktan kesme disiplin cezasında, memurun brüt aylığından yapılacak kesintinin yasal oran aralığı hangisidir?
- A) Aylığın tamamı
- B) Aylığın 1/2'si
- C) Aylığın 1/30'u ile 1/8'i arası ✓
- D) Aylığın 1/20'si ile 1/5'i arası
- E) Aylığın 1/10'u ile 1/8'i arası
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre aylıktan kesme cezası, memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Kesinti, disiplin fiilinin niteliğine göre bu sınırlar içinde belirlenir. Aylıktan kesmenin alt sınırı 1/30, üst sınırı 1/8'dir.