Genel Tekrar Testi - 37
Anayasa değişikliği teklifinin meclis başkanlığına sunulabilmesi için üye tam sayısının en az kaçta kaçının yazılı imzası aranır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Anayasa değişikliği teklifinin meclis başkanlığına sunulabilmesi için üye tam sayısının en az kaçta kaçının yazılı imzası aranır?
- A) Toplantıya katılanların salt çoğunluğu
- B) Dörtte biri (150 milletvekili)
- C) Üçte biri (200 milletvekili) ✓
- D) Beşte üçü (360 milletvekili)
- E) Üçte ikisi (400 milletvekili)
Anayasa değişikliği, TBMM üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir.
2. Seçimlerin yapılmasına savaş sebebiyle imkan bulunmadığı durumlarda, TBMM tek bir karar ile seçimlerin geriye bırakılmasını en fazla ne kadar süre için kararlaştırabilir?
- A) 1 yıl ✓
- B) 3 yıl
- C) 2 yıl
- D) 4 yıl
- E) 5 yıl
Savaş nedeniyle seçimler Meclis tarafından her defasında en fazla bir yıl süreyle ertelenebilir; savaş hali devam ettiği sürece erteleme kararı aynı usulle yenilenebilir.
3. Bir milletvekilinin, suç işlediği iddiasıyla meclis kararı olmaksızın gözaltına alınamaması, tutuklanamaması, sorgulanamaması ve ceza mahkemesinde yargılanamaması güvencesi hangisidir?
- A) Yasama sorumsuzluğu
- B) Yasama uyumsuzluğu
- C) Yasama dokunulmazlığı ✓
- D) Yasamanın asliliği
- E) Yasamanın ilkelliği
Milletvekillerinin ceza soruşturması ve kovuşturmalarına karşı korunmasını sağlayan geçici ve kaldırılabilir güvenceye yasama dokunulmazlığı denir.
4. TBMM'nin uygun bulma kanununa gerek duyulmadan yayımlanarak yürürlüğe giren antlaşmalar, yayımlanmalarından itibaren en geç ne kadar süre içinde Meclisin bilgisine sunulmalıdır?
- A) 15 gün
- B) 4 ay
- C) 1 ay
- D) 6 ay
- E) 2 ay ✓
Uygun bulma kanunu gerekmeksizin yayımlanarak yürürlüğe giren antlaşmalar, yayımlarından başlayarak iki ay içinde TBMM'nin bilgisine sunulur.
5. Bir yasama dönemi (kural olarak 5 yıl) boyunca TBMM Başkanlık Divanı üyelerini belirlemek için toplam kaç kez seçim gerçekleştirilir?
- A) 1 kez
- B) 2 kez ✓
- C) Genel Kurulun belirlediği sayıda
- D) 4 kez
- E) 3 kez
Başkanlık Divanı için bir yasama döneminde iki kez seçim yapılır. İlk seçilenlerin görev süresi iki yıl, ikinci seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadardır.
6. TBMM'nin kanun çıkarmak dışındaki konuları karara bağladığı ve Cumhurbaşkanı onayına tabi olmayan işlemlerine ne ad verilir?
- A) Parlamento kararı ✓
- B) İdari yönetmelik
- C) Kanun teklifi
- D) Kanun tasarımı
- E) Kanun tasarısı
TBMM Genel Kurulunun kanun niteliğinde olmayan iç düzen, seçim veya oylama işlemlerine parlamento kararı denir.
7. Anayasal denetim ve yasama güvenceleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisinin TBMM Genel Kurulunda iki kez görüşülmesi zorunlu kılınmıştır?
- A) Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanun teklifleri
- B) Yeni bir kamu kuruluşu kurulmasına dair kanun teklifleri
- C) Genel veya özel af ilan edilmesini öngören kanun teklifleri
- D) Anayasa değişikliği yapılmasına ilişkin kanun teklifleri ✓
- E) Bütçe kanun teklifleri
Anayasa değişikliği teklifleri TBMM Genel Kurulunda iki kez görüşülür.
8. TBMM'de Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlar hakkında yürütülen 'Meclis Soruşturması' süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Soruşturma açılmasına Meclis üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla karar verilir.
- B) Soruşturma komisyonunun raporunu hazırlaması için en fazla üç aylık bir süre tanınır.
- C) Yüce Divana sevk kararı alınabilmesi için üye tam sayısının üçte ikisinin oyu aranır.
- D) Yüce Divan davası Anayasa Mahkemesince ek süre verilmeksizin üç ayda kesin sonuçlandırılır. ✓
- E) Soruşturma açılması talebi için en az 301 milletvekilinin yazılı önergesi gerekir.
Yüce Divan yargılaması anayasaya göre normal şartlarda 3 ay içinde tamamlanır; ancak işin bitirilememesi durumunda bir defaya mahsus olmak üzere 3 aylık ek süre verilebilir.
9. Milletvekillilerinde boşalma olması nedeniyle gerçekleştirilen ara seçimlerin esasları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) TBMM üyeliklerinde herhangi bir sebeple boşalma olması halinde düzenlenir.
- B) Boşalan seçim çevresinde hiç milletvekili kalmazsa 90 gün içinde ara seçime gitme kararını doğrudan TBMM Başkanı verir. ✓
- C) Ara seçimler kural olarak bir yasama dönemi içinde en fazla bir defa yapılabilir.
- D) Milletvekili genel seçimlerine bir yıl veya daha az süre kalmışsa ara seçim yapılamaz.
- E) Boşalan milletvekili sayısı meclis üye tam sayısının yüzde beşini aşarsa 3 ay içinde ara seçime gidilir.
Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesi kalmazsa boşalmayı izleyen doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır; buna TBMM Başkanı karar vermez.
10. Anayasa'nın 169. maddesindeki kesin yasak gereğince, TBMM Genel Kurulu aşağıdaki suç türlerinden hangisi için genel veya özel af kanunu çıkaramaz?
- A) Devlete karşı işlenen siyasi suçlar
- B) Zimmet ve rüşvet gibi yolsuzluk suçları
- C) Orman yakma ve orman sınırlarını daraltma suçları ✓
- D) Vatana ihanet kapsamındaki suçlar
- E) Askeri ceza kanununa tabi suçlar
Orman suçları için genel veya özel af çıkarılamaz.
11. TBMM Genel Kurulunun yaptığı çalışmaların hukuken 'olağanüstü toplantı' sayılabilmesi için gereken asgari şart nedir?
- A) Sadece tatil dönemindeyken af kanunu tasarısı oylaması yapılması
- B) Ekim ayında Sayıştay Başkanını seçmesi
- C) Yabancı bir ülkeye asker gönderilmesi kararı alması
- D) Genel Kurulun ekim ayında toplanıp af kanunu oylaması yapması
- E) Çalışmalarına ara vermişken veya tatil dönemindeyken Meclisin toplantıya çağrılması ✓
Meclisin olağanüstü toplanmış sayılması için karar konusunun niteliği değil; toplantının yapıldığı zaman önemlidir. TBMM tatil veya ara verme sırasındayken toplantıya çağrılırsa bu toplantı olağanüstü niteliktedir.
12. Milletvekillerinin meclis çalışmalarına katılım yükümlülüğü dikkate alındığında, bir ay içinde izinsiz veya özürsüz olarak toplam kaç birleşim günü devamsızlık yapan milletvekilinin üyeliği meclis kararıyla düşürülebilir?
- A) 5 birleşim günü ✓
- B) 1 birleşim günü
- C) 3 birleşim günü
- D) 10 birleşim günü
- E) 7 birleşim günü
Bir ay içinde toplam beş birleşim günü özürsüz veya izinsiz devamsızlık yapan milletvekilinin üyeliği, Başkanlık Divanının tespiti üzerine Genel Kurul kararıyla düşürülebilir.
13. TBMM tarafından gerçekleştirilen aşağıdaki işlemlerden hangisi bir 'parlamento kararı' şeklinde değil, doğrudan 'kanun' çıkarılarak yapılmak zorundadır?
- A) Anayasa Mahkemesine üye seçimi
- B) Meclis İçtüzüğünün değiştirilmesi
- C) Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi
- D) Genel veya özel af ilan edilmesi ✓
- E) Kamu Başdenetçisinin seçilmesi
Genel veya özel af ilanı kanunla (yasa ile) gerçekleştirilir; parlamento kararı ile yapılamaz. Diğer seçenekler ise parlamento kararı niteliğindedir.
14. Meclisteki sandalye dağılımı sırasıyla 270, 140, 98, 30, 19 ve 43 bağımsız milletvekili şeklinde olan siyasi yapı dikkate alındığında, TBMM'de en fazla kaç siyasi parti grubu kurulması mümkündür?
- A) 2
- B) 5
- C) 6
- D) 3
- E) 4 ✓
En az 20 milletvekili bulunan A, B, C ve D partileri birer grup kurabilir. E Partisinin sayısı yetersizdir; bağımsızlar ise siyasi parti grubu oluşturamaz. Toplam dört grup kurulabilir.
15. TBMM tatildeyken veya çalışmalarına ara vermişken, Meclisin doğrudan toplantıya çağrılabilmesi için en az kaç milletvekilinin yazılı imza vermesi gerekir?
- A) Üye tam sayısının beşte birinin ✓
- B) Üye tam sayısının altıda birinin
- C) Üye tam sayısının onda birinin
- D) Üye tam sayısının salt çoğunluğunun
- E) Üye tam sayısının üçte birinin
TBMM üye tam sayısının beşte birinin (yani 120 milletvekilinin) yazılı istemi üzerine Meclis Başkanı TBMM'yi doğrudan toplantıya çağırmak zorundadır.
16. TBMM tatildeyken veya çalışmalarına ara vermişken, ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması durumunda Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) kullanılmasına karar verme yetkisi kime aittir?
- A) Milli Savunma Bakanına
- B) TBMM Başkanına
- C) Cumhurbaşkanına ✓
- D) Genelkurmay Başkanına
- E) Anayasa Mahkemesi Başkanına
TBMM tatil veya ara vermedeyken ülkenin ani silahlı saldırıya uğraması hâlinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına Cumhurbaşkanı karar verebilir.
17. Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) yapısı, görevleri ve kararlarının denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) YSK üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan atanır. ✓
- B) Toplam 7 asıl ve 4 yedek üyeden müteşekkildir.
- C) Kurul kararlarına karşı başka hiçbir yargı organına veya idari mercie başvurulamaz.
- D) Seçimlerin adil bir şekilde yönetimini ve denetimini yürütür.
- E) Milletvekili seçilenlerin seçim tutanaklarını (mazbatalarını) kabul eder.
YSK üyeleri Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca seçilir; Cumhurbaşkanı tarafından seçilmez.
18. Meclisin yönetim ve temsil organı olan TBMM Başkanlık Divanı'nı oluşturan asli (seçilmiş) üyeler arasında hangisi yer almaz?
- A) Meclis idare amirleri
- B) TBMM Başkanı
- C) TBMM Genel Sekreteri ✓
- D) Meclis başkan vekilleri
- E) Katip milletvekilleri
TBMM Başkanlık Divanı meclis üyelerinden (milletvekillerinden) oluşur; memur statüsünde olan Genel Sekreter bu divanın bir üyesi değildir.
19. TBMM bünyesindeki siyasi parti gruplarının yapması anayasal olarak yasaklanan işler hangi seçenekte birlikte doğru verilmiştir?
- A) Meclis araştırması açılmasını istemek ve kanun teklif etmek
- B) Meclis komisyonlarına yasa taslakları sunmak
- C) Bütçe komisyonuna üye seçmek ve genel görüşme yapmak
- D) Dokunulmazlığın kaldırılmasını görüşmek ve meclis başkan adayı göstermek ✓
- E) Cumhurbaşkanlığı seçimleri için partiden aday göstermek
Siyasi parti grupları yasama dokunulmazlığı hakkında görüşme yapıp karar alamaz ve TBMM Başkanlığı için aday gösteremez. Cumhurbaşkanlığına ise aday gösterebilir.
20. Milletvekili genel seçimlerinde, bölgelerdeki oylara göre partilerin çıkaracağı milletvekili sayılarını belirlemek amacıyla kullanılan nispi temsil yöntemi hangisidir?
- A) D'Hondt yöntemi ✓
- B) En büyük artık yöntemi
- C) Mutlak çoğunluk yöntemi
- D) En kuvvetli ortalama yöntemi
- E) İki turlu çoğunluk yöntemi
Milletvekili genel seçimlerinde nispi temsil esasına dayalı D'Hondt yöntemi uygulanır.
21. Aşağıdaki kanun tekliflerinden hangisinin, kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı tarafından veto edilerek yeniden görüşülmesi amacıyla TBMM'ye geri gönderilmesi anayasal olarak yasaktır?
- A) Orman suçlarına yönelik kanunlar
- B) Kamu güvenliğine ilişkin kanunlar
- C) Anayasa değişikliğini içeren kanunlar
- D) Genel veya özel af kanunları
- E) Bütçe kanunları ✓
Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderemez.
22. Yasama dönemi içinde boşalan milletvekillikleri için yapılan 'Ara Seçim' uygulamasına ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Boşalan üyelik sayısı meclis üye tam sayısının yüzde beşini (30 milletvekili) bulursa, 3 ay içinde ara seçime gidilmesi zorunludur.
- B) TBMM üyeliklerinde ölüm, istifa veya düşürülme nedeniyle boşalma olması halinde yapılır.
- C) Herhangi bir ilin mecliste hiç temsilcisi (milletvekili) kalmazsa ara seçim yapılıp yapılmayacağına TBMM karar verir. ✓
- D) Genel seçimlerin üzerinden 30 az geçmedikçe kural olarak ara seçime gidilemez.
- E) Genel seçimlere bir yıl veya daha az süre kalmışsa kural olarak ara seçim yapılamaz.
Bir ilin veya seçim çevresinin hiç milletvekili kalmaması hâlinde ara seçim zorunludur; TBMM'nin takdir yetkisi yoktur.
23. TBMM Genel Kurulu tarafından alınan 'parlamento kararları' hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Kanun niteliğinde olmayan, Meclisin iç işleyişine veya kararlarına yönelik Genel Kurul işlemleridir.
- B) İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve üyeliğin düşmesi gibi istisnai kararlarda yargı yolu açıktır.
- C) Yasama organının aldığı bu kararlar kural olarak Anayasa Mahkemesi'nin yargı denetimine kapalıdır.
- D) Meclis tarafından alınan bu kararlar Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir.
- E) Yayımlanmaları için Cumhurbaşkanı'nın imzası ve Resmi Gazete'de yayımlatması zorunludur. ✓
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı tarafından değil TBMM Başkanı tarafından yayımlanır.
24. Aşağıda belirtilen durumlardan hangisi, milletvekilinin milletvekilliği sıfatının sona ermesine yol açan anayasal nedenlerden biri değildir?
- A) Vekilin TBMM Başkanı olarak seçilmesi ✓
- B) Milletvekilinin görevinden istifa etmesi
- C) Milletvekilinin bir ay içinde beş birleşim günü mazeretsiz devamsızlık yapması
- D) Vekilin Cumhurbaşkanı olarak seçilmesi
- E) Vekilin mahkeme kararıyla kısıtlanması (vesayet altına alınması)
TBMM Başkanı seçilen kişinin milletvekilliği düşmez, devam eder. Diğer durumlarda ise milletvekilliği sona erer.
25. TBMM'ye sunulmuş olan kanun tekliflerinin, sunuldukları yasama dönemi içinde kanunlaşamaması nedeniyle yeni dönemde hükümsüz hale gelmesine hukukta ne ad verilir?
- A) Kanun tasarısı
- B) Yasama feshi
- C) Kanun layihası
- D) Kadük (hükümsüz) olma ✓
- E) Yargısal iptal kararı
Yasama dönemi sona erdiğinde sonuçlandırılamayan kanun teklifleri kadük olur.