Genel Tekrar Testi - 40
TBMM Genel Kurulunun toplanabilmesi ve çalışmalarına başlayabilmesi için gerekli olan asgari toplantı yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. TBMM Genel Kurulunun toplanabilmesi ve çalışmalarına başlayabilmesi için gerekli olan asgari toplantı yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üye tam sayısının üçte ikisi
- B) Üye tam sayısının salt çoğunluğu
- C) Üye tam sayısının en az üçte biri ✓
- D) Üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası
- E) Üye tam sayısının beşte üçü
TBMM Genel Kurulunun toplantı yeter sayısı, anayasa uyarınca üye tam sayısının en az üçte biridir (yani 600 milletvekilinde 200 milletvekilidir).
2. Aşağıda belirtilen kanun türlerinden hangisi, 1982 Anayasası metninde ismen geçmeyen ve özel bir anayasal usule veya korumaya tabi tutulmayan genel nitelikli bir kanundur?
- A) Türk Medeni Kanunu ✓
- B) Seçim kanunları
- C) Kesin Hesap Kanunu
- D) İnkılap kanunları (koruma altındaki kanunlar)
- E) Bütçe Kanunu
Medeni Kanun 1982 Anayasası'nda ismen düzenlenen özel kanunlardan değildir.
3. Milletvekillik sıfatının düşürülmesi nedenleri göz önüne alındığında, yargı organının (mahkemenin) verdiği bir karar veya hüküm neticesinde gerçekleşmeyen, meclis kararı veya kendiliğinden düşme kapsamında olan haller hangileridir?
- A) Sadece kısıtlanma ve kesin hüküm giyme durumları
- B) Kısıtlanma, devamsızlık yapılması ve vatandaşlığın kaybedilmesi
- C) Milletvekilinin mahkemece kesin hüküm giymesi veya kısıtlanması
- D) Kesin hüküm giyme, kısıtlanma ve devamsızlık durumları
- E) Mecliste devamsızlık yapılması, bağdaşmayan görevin sürdürülmesi ve vatandaşlığın kaybedilmesi ✓
Vekilin kısıtlanması veya kesin mahkumiyeti mahkeme kararıyla üyelik sona erdirir. Devamsızlık ve bağdaşmayan görev meclis kararıyla; vatandaşlığın kaybı ise kendiliğinden sona erme durumlarıdır.
4. Meclis Genel Kurulu ve komisyonlar, kendi iç çalışmalarını, oturum kurallarını ve oylama usullerini hangi hukuki kaynağa göre yürütür?
- A) Başbakanlık yönetmeliği
- B) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
- C) TBMM İçtüzüğü hükümleri ✓
- D) Kanun hükümleri
- E) İçişleri Bakanlığı genelgesi
Meclis kendi yaptığı İçtüzük kurallarına göre çalışmalarını yürütür, bu durum yöntemsel bağımsızlık ilkesinin bir sonucudur.
5. TBMM Başkanlık Divanı'nın hukuki yapısı, görev süreleri ve oylama katılım hakları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Mecliste grubu bulunan siyasi partiler başkanlık makamı için aday önerebilirler. ✓
- B) Divanı oluşturan tüm üyelerin milletvekili olma zorunluluğu vardır.
- C) İkinci devre için seçilen divan üyeleri yasama döneminin sonuna kadar görev yapar.
- D) TBMM Başkanı seçilen milletvekilinin meclis üyeliği sıfatı sona ermez.
- E) Meclis Başkanı meclis bünyesinde yapılan oylamaların hiçbirine katılamaz.
Siyasi parti grupları TBMM Başkanlığı için aday gösteremez; adaylık başvuruları milletvekilleri tarafından bireysel olarak yapılır.
6. TBMM'nin bir yasama dönemi (iki milletvekili seçimi arasındaki süre) içinde görüşüp karara bağlayamadığı ve kanunlaşamayan yasa tekliflerine hukukta ne ad verilir?
- A) İptal edilmiş yasa teklifi
- B) Kadük (hükümsüz) yasa teklifi ✓
- C) Veto edilmiş yasa teklifi
- D) Feshedilmiş yasa teklifi
- E) Reddedilmiş yasa teklifi
Bir yasama dönemi süresince kanunlaştırılamamış teklifler, yeni dönem başladığında hükümsüz hale gelir, yani kadük olur.
7. TBMM tatildeyken veya çalışmalara ara vermiş durumdayken, milletvekillerinin Meclis Başkanı'na doğrudan yazılı başvuru yaparak Meclisi toplantıya çağırmasını talep edebilmeleri için gereken asgari üye oranı nedir?
- A) Üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası
- B) Üye tam sayısının salt çoğunluğu
- C) Üye tam sayısının üçte biri
- D) Üye tam sayısının onda biri
- E) Üye tam sayısının beşte biri (120 milletvekili) ✓
TBMM üye tam sayısının beşte birinin yazılı istemi üzerine Meclis Başkanı Meclisi toplantıya çağırır.
8. Anayasa hukukunda, genel ve sürekli nitelikle kurallar içeren 'maddi kanunlar' ile sadece belirli bir duruma veya işleme yönelik çıkarılan 'özel (şekli) kanunlar' ayrımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi özel (şekli) kanun niteliğinde olmayıp genel ve maddi bir kanundur?
- A) Bütçe Kanunu
- B) Kesin Hesap Kanunu
- C) Milletlerarası Antlaşmaları Uygun Bulma Kanunu
- D) Türk Ceza Kanunu ✓
- E) Af Kanunu
Türk Ceza Kanunu maddi anlamda kanundur. Diğer seçeneklerdeki kanunlar özel usullere tabi şekli kanunlardır.
9. Mecliste görev yapan bir milletvekilinin bireysel olarak (başka hiçbir vekilin imzası veya katılımı olmaksızın) tek başına gerçekleştirebileceği işlemler hangileridir?
- A) TBMM Başkanlığı seçimleri için aday gösterme yetkisi
- B) Bakanlara yazılı soru önergesi yöneltme yetkisi
- C) Meclis araştırması açılmasını talep etme yetkisi
- D) Meclise sunulan kanun tekliflerini sunma yetkisi
- E) Kanun teklif etme, yazılı soru önergesi verme ve TBMM Başkanlığına aday olma yetkisi ✓
Bir milletvekili kanun teklif edebilir, yazılı soru önergesi verebilir ve TBMM Başkanlığına aday olabilir.
10. TBMM Genel Kurulunun yasal olarak toplanıp yasama faaliyetlerini yürütebilmesi için meclis yapısı içinde bulunması mutlak olarak zorunlu olan organ hangisidir?
- A) TBMM ihtisas komisyonu başkanları
- B) TBMM Başkanlık Divanı ✓
- C) Ana muhalefet partisi lideri
- D) Cumhurbaşkanlığı temsilcisi
- E) Siyasi parti grup başkanları
TBMM, Meclis Başkanı, başkan vekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşan Başkanlık Divanı olmadan çalışmalarını sürdüremez.
11. Kabul edilen bir kanunun metninde yürürlüğe giriş tarihiyle ilgili herhangi bir özel hüküm veya tarih belirtilmemişse, bu kanun ne zaman yürürlüğe girmiş sayılır?
- A) Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten tam bir yıl sonra
- B) TBMM Genel Kurulunda kabul edildiği gün
- C) Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten 45 gün sonra
- D) Resmi Gazete'de yayımlandığı gün ✓
- E) Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten 15 gün sonra
Kanunlar, metinlerinde yürürlükle ilgili ayrı bir tarih veya süre belirtilmemişse, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün doğrudan yürürlüğe girerler.
12. Görüşme prosedürleri ve anayasal güvenceler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin TBMM Genel Kurulunda 'ivedilikle' (hızlı geçişle) görüşülüp kabul edilmesi yasaktır?
- A) Para basılmasına dair yetki veren kanun teklifleri
- B) Genel veya özel af ilan edilmesini içeren kanun teklifleri
- C) Bütçe kanun teklifleri
- D) Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanun teklifleri
- E) Anayasa değişikliğini öngören kanun teklifleri ✓
Anayasa değişikliği teklifleri iki kez görüşülür ve görüşmeler arasında en az 48 saat bulunur. Bu nedenle ivedilikle görüşülemez.
13. TBMM Genel Kurulu kararıyla milletvekilliği düşürülen milletvekili veya onun adına bir diğer milletvekili, bu kararın iptali talebiyle kaç gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir?
- A) 10 gün
- B) 15 gün
- C) 5 gün
- D) 60 gün
- E) 7 gün ✓
Milletvekilliğinin düşürülmesi kararının iptali için Anayasa Mahkemesine başvuru süresi 7 gündür. Anayasa Mahkemesi de bu başvuruyu 15 gün içinde kesin karara bağlar.
14. Milletvekilinin meclisteki sıfatının sona ermesi ve milletvekilliğinin düşmesi sonuçlarını doğuran durum aşağıdakilerden hangisi?
- A) Milletvekilinin mahkemece kısıtlanması kararının Genel Kurula bildirilmesi ✓
- B) TBMM Genel Kurulu kararıyla yasama dokunulmazlığının kaldırılması
- C) Milletvekilinin üyesi olduğu siyasi partiden istifa etmesi
- D) Bir ay içinde mecliste üç birleşim günü devamsızlık yapması
- E) Eylemleriyle partisinin kapatılmasına yol açması
Kısıtlanmaya ilişkin kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle milletvekilliği düşürülür.
15. TBMM Genel Kurulu'nda gerçekleştirilen açık oturumların tüm konuşmaları ve oylama dökümleri kelimesi kelimesine nerede yayımlanır?
- A) Yasama almanak dergisinde
- B) Meclis Tutanak Dergisi'nde ✓
- C) Meclis yıllık özetlerinde
- D) Meclis günlük zabıtlarında
- E) Meclis genel bülteninde
TBMM Genel Kurulundaki açık görüşmeler Tutanak Dergisi'nde tam olarak yayımlanır.
16. TBMM İçtüzüğü'nün hukuki niteliği, denetimi ve kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Yasama organının yöntemsel bağımsızlık ilkesinin doğrudan bir göstergesidir.
- B) Cumhurbaşkanı, kabul edilen Meclis İçtüzüğü'nü yeniden görüşülmesi için TBMM'ye geri gönderme yetkisine sahiptir. ✓
- C) Hukuki olarak bir kanun değil, parlamento kararı niteliğindedir.
- D) Meclisin çalışma düzenini, oturum kurallarını ve oylama usullerini belirler.
- E) Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas yönünden yargısal denetime tabidir.
Meclis İçtüzüğü kanun olmadığı, bir parlamento kararı olduğu için Cumhurbaşkanının bunu geri gönderme (veto) yetkisi bulunmamaktadır.
17. Mevcut sisteme göre, normal şartlar altında Cumhurbaşkanlığı seçimi ile TBMM milletvekili genel seçimleri kaç yılda bir aynı günde gerçekleştirilir?
- A) 6 yıl
- B) 2 yıl
- C) 5 yıl ✓
- D) 3 yıl
- E) 4 yıl
Herhangi bir erken seçim kararı alınmadığı müddetçe, Cumhurbaşkanı ve milletvekili genel seçimleri beş yılda bir eş zamanlı olarak yapılır.
18. Genel Kurul katılımı ne kadar az olursa olsun, TBMM'nin bir kanun veya parlamento kararını kabul edebilmesi için gereken en az kabul oyu (karar yetersiz sayısı sınırı) kaçtır?
- A) 139
- B) 120
- C) 151 ✓
- D) 301
- E) 200
Karar yeter sayısı kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak hiçbir durumda üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151'den az olamaz.
19. Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan'a sevk edilen bir bakanın hukuki ve görevsel durumu ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Bakanın Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için en az 400 milletvekilinin oyu aranır.
- B) Bakanın görevi, genel kurulun Yüce Divan'a sevk kararı aldığı an doğrudan sona erer. ✓
- C) Yüce Divan yargılaması normal şartlarda 3 ayda tamamlanır, gerekirse 3 ay ek süre verilir.
- D) Soruşturma açılmasına genel kurulda en az 360 milletvekilinin oyuyla karar verilir.
- E) Soruşturma açılması süreci en az 301 milletvekilinin yazılı teklifiyle başlar.
Yüce Divana sevk edilmek tek başına bakanlık görevini sona erdirmez. Görev, Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet hâlinde sona erer.
20. TBMM'nin yasama yılı içindeki tatil, ara verme ve toplanma düzeniyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) TBMM herhangi bir çağrıya gerek duymadan her yıl 1 Ekim günü kendiliğinden toplanır.
- B) Meclis bir yasama yılı içinde toplamda en fazla 3 ay tatil yapabilir.
- C) Meclis çalışmalarına her defasında en fazla 15 günü geçmemek üzere ara verilebilir.
- D) TBMM, bir yasama yılı içerisinde meclis çalışmalarına en fazla bir defa ara verme kararı alabilir. ✓
- E) Cumhurbaşkanı veya TBMM Başkanı meclisi olağanüstü toplantıya çağırabilir.
Anayasada meclisin bir yasama yılında kaç kez ara verebileceğine dair herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır; sadece her ara vermenin süresinin en fazla 15 gün olabileceği kuralı vardır.
21. TBMM'nin her yıl 1 Ekim tarihinde başlayıp bir sonraki yılın 30 Eylül tarihine kadar sürdürdüğü yıllık çalışma dönemine ne ad verilir?
- A) Yasama yılı ✓
- B) Birleşim
- C) Yasama dönemi
- D) Siyasi parti grup toplantısı
- E) Oturum
1 Ekim'de başlayıp bir sonraki yılın 30 Eylül tarihine kadar geçen çalışma süresi 'yasama yılı' olarak tanımlanır.
22. Belirli bir toplumsal veya kamusal konuda bilgi edinmek, inceleme yapmak amacıyla TBMM bünyesinde özel bir komisyon kurulması suretiyle işletilen denetim mekanizması hangisidir?
- A) Gensoru süreci
- B) Yazılı soru önergesi
- C) Genel görüşme süreci
- D) Meclis soruşturması
- E) Meclis araştırması ✓
Belirli bir konuda bilgi edinmek amacıyla komisyon kurulup inceleme yapılması Meclis araştırmasıdır.
23. Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bir bakanın, görevleriyle ilgili bir suçtan dolayı Yüce Divana sevk edilebilmesi için TBMM Genel Kurulunda yapılması gereken oylamada aranan asgari karar yeter sayısı hangisidir?
- A) Üye tam sayısının üçte bir çoğunluğu (200 milletvekili)
- B) Oylamaya katılan milletvekillerinin salt çoğunluğu
- C) Üye tam sayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili)
- D) Üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili)
- E) Üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili) ✓
Yüce Divana sevk kararı TBMM üye tam sayısının üçte ikisinin gizli oyuyla alınabilir.
24. Seçimlerin ardından meclisin açıldığı ilk gün, yeni Meclis Başkanı seçilene kadar meclis oturumunu yöneten 'Geçici Başkanlık' vazifesi kime verilir?
- A) Seçilen milletvekilleri arasındaki en yaşlı vekile ✓
- B) Meclis Genel Kurulu tarafından seçilen geçici vekile
- C) En çok yasama dönemi geçirmiş olan milletvekiline
- D) Vazifesi başında olan TBMM Genel Sekreterine
- E) Mecliste en çok milletvekili bulunduran parti liderine
TBMM Başkanı seçilinceye kadar en yaşlı milletvekili geçici başkanlık görevini yürütür.
25. TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilerek yasalaşan kanunları resmi olarak Resmi Gazete'de yayımlatarak ilan eden makam hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanı ✓
- B) İçişleri Bakanı
- C) Cumhurbaşkanı yardımcısı
- D) TBMM Başkanı
- E) Adalet Bakanı
TBMM tarafından kabul edilen kanunları Cumhurbaşkanı on beş gün içinde Resmî Gazete'de yayımlar veya geri gönderir.