Genel Tekrar Testi - 14
Türkiye arazisinin büyük bir bölümünün III. ve IV. Jeolojik Zamanlarda (Senozoik) oluşmuş olmasının aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan etkili olduğu savunulamaz?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye arazisinin büyük bir bölümünün III. ve IV. Jeolojik Zamanlarda (Senozoik) oluşmuş olmasının aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan etkili olduğu savunulamaz?
- A) Sıcak su kaynaklarının yaygın olması
- B) Ortalama yükseltinin fazla olması
- C) Linyit ve tuz yataklarının bulunması
- D) Akarsu boylarının kısa olması ✓
2. Mezozoik Dönem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Sürüngenlerin egemen olduğu dönemdir ✓
- B) Taş kömürü yataklarının büyük bölümü oluşmuştur
- C) Linyit yatakları oluşmuştur
- D) İstanbul ve Çanakkale Boğazları oluşmuştur
3. Linyit, petrol, bor ve tuz yataklarının oluşması Atlas ve Hint okyanuslarının belirginleşmesi Şiddetli volkanik faaliyetlerin yaşanması Yukarıda verilen özellikler hangi jeolojik zamana aittir?
- A) III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) ✓
- B) I. Jeolojik Zaman (Paleozoik)
- C) II. Jeolojik Zaman (Mezozoik)
- D) IV. Jeolojik Zaman (Kuvaterner)
4. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- A) Paleozoik → Taş kömürü
- B) Mezozoik → Dinozorlar
- C) Tersiyer → Linyit
- D) Mezozoik → İstanbul Boğazı ✓
5. Aşağıdaki madenlerden hangisinin oluşumu diğerlerinden farklı bir jeolojik zamana aittir?
- A) Taş kömürü ✓
- B) Petrol
- C) Bor
- D) Linyit
6. Türkiye’deki petrol yatakları hangi jeolojik döneme aittir?
- A) Paleozoik
- B) Tersiyer ✓
- C) Mezozoik
- D) Kuvaterner
7. Aşağıdakilerden hangisi Tersiyer Dönemi'nde meydana gelen olaylardan biridir?
- A) Taş kömürü yataklarının oluşması
- B) Linyit,petrol,bor yataklarının oluşması ✓
- C) İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının oluşması
- D) Dinozorların ortaya çıkması
8. Türkiye'nin yer şekilleri düşünüldüğünde, aşağıdaki akarsulardan hangisinin akış hızı ve hidroelektrik potansiyeli diğerlerine göre daha yüksektir?
- A) Çoruh ✓
- B) Ergene
- C) Susurluk
- D) Gediz
9. -Aşağıdakilerden hangisi,Türkiye’nin dünya üzerindeki önemini artıran özelliklerinden biri değildir?
- A) A) İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması ✓
- B) B) yer şekillerinin engebeli olması
- C) C) Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlaması
- D) D) Petrol ülkelerine yakın olması
- E) E) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
10. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin; I. Yer şekilleri (sadeliği), II. Bitki örtüsü (bozkır), III. Nüfus yoğunluğu gibi özelliklerden hangisi bakımından daha fazla benzerlik gösterdikleri söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve II ✓
- D) I ve III
Her iki bölgenin de yer şekilleri genellikle sade (düzlük/plato) ve doğal bitki örtüsü bozkırdır (step).
11. Güneydoğu Anadolu Bölgesi nüfus özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Tarımsal nüfus yoğunluğu düşüktür.
- B) Nüfus bölgede yağışın fazla olduğu yerlerde toplanmıştır.
- C) Nüfusun yaş ortalaması yüksektir. ✓
- D) Doğum oranları Türkiye ortalamasının üzerindedir.
Güneydoğu Anadolu, doğum oranlarının yüksek olduğu bir bölgedir, bu nedenle nüfusun yaş ortalaması düşüktür (genç nüfus fazladır). D seçeneğindeki ifade doğrudur, bölgede doğum oranları ülke ortalamasının üstündedir.
12. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yükseltinin fazla olması aşağıdakilerden hangisini etkilememiştir?
- A) İklim
- B) Bitki örtüsü
- C) Yer altı kaynakları ✓
- D) Yerleşme
Madenler (yer altı kaynakları) jeolojik yapı ve volkanizma ile ilgilidir. Yeryüzünün yüksek veya alçak olması yer altındaki madenleri etkilemez.
13. Marmara Bölgesi'nde nüfus yoğunluğunun fazla olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
- A) Ortalama yükseltisinin az olması
- B) İstanbul gibi bir sanayi merkezinin bulunması
- C) Yer altı kaynaklarının fazla olması ✓
- D) Yoğun göç alması
Marmara Bölgesi maden (yer altı kaynağı) çeşitliliği ve rezervi bakımından zengin değildir. Nüfusun toplanma sebebi sanayi, ticaret ve ulaşımdır.
14. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisi yanlıştır?
- A) Ortalama yükseltisi 1000 metrenin üzerindedir. ✓
- B) Tarımsal potansiyeli fazladır.
- C) Kerpiç evler yaygındır.
- D) Nüfus miktarı azdır.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin ortalama yükseltisi genellikle 750 metre civarındadır ve bu değer 500-1000 metre arasındadır. Bu nedenle ortalama yükseltinin 1000 metrenin üzerinde olduğu bilgisi yanlıştır (doğru cevaptır).
15. Adana Bölümünün Antalya bölümüne göre daha fazla nüfuslanmış olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Endüstrinin daha fazla gelişmiş olması ✓
- B) Doğum oranının daha fazla olması
- C) Sulama olanaklarının daha fazla olması
- D) Ulaşımın daha kolay olması
Adana Bölümü'nde geniş tarım alanlarının yanı sıra buna bağlı sanayi ve ticaretin gelişmiş olması nüfusun daha fazla olmasını sağlamıştır. Ulaşım da bir etken olsa da temel çekici güç sanayi/tarımdır.
16. Bir bölgenin nüfuslanmasında iklim ve yer şekillerinin elverişliliği, ulaşım olanaklarının yeterliliği, tarım alanlarının verimliliği, endüstrinin gelişmişliği gibi etmenler rol oynamaktadır. Buna göre, aşağıdaki bölümlerin hangisinin nüfuslanmasında bu etmenlerin tümü etkili olmuştur?
- A) Doğu Karadeniz
- B) Yukarı Murat - Van
- C) Ergene Bölümü
- D) Çatalca ve Kocaeli ✓
Çatalca-Kocaeli bölümü (İstanbul-Kocaeli), iklim, yer şekilleri (sade), ulaşım, sanayi ve tarım gibi tüm faktörlerin olumlu olduğu ve nüfusun en yoğun olduğu bölümdür.
17. Adana, İzmir, Bursa ve İstanbul gibi kentlerde nüfusun hızla artış göstermesinde aşağıdakilerden hangisinin daha az etkili olduğu söylenebilir?
- A) Sanayinin gelişmiş olması
- B) Tarım arazilerinin geniş ve verimli olması ✓
- C) Daima dışarıdan göç alması
- D) Yaşam standartlarının yüksek olması
Bu büyükşehirlerin hızlı nüfus artışı (göç alması) temel olarak Sanayi, Ticaret ve Hizmet sektöründeki iş imkanlarına dayanır. Tarım arazileri var olsa bile, metropolleşme sürecinde nüfus artışının ana motoru tarım değildir.
18. Türkiye'de tarımsal nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölüm Doğu Karadeniz'dir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun nedenleri arasında yer almaz?
- A) Nüfus yoğunluğunun az olması ✓
- B) Endüstrinin gelişmemesi
- C) Tarım alanlarının az olması
- D) Arazinin dağlık olması
Tarımsal nüfus yoğunluğu = Tarımla uğraşan nüfus / Tarım alanı. Doğu Karadeniz'de tarım alanları çok dardır, bu yüzden yoğunluk YÜKSEK çıkar. Nüfus yoğunluğunun az olması bu durumun nedeni değildir.
19. Doğu Karadeniz Bölümü'nün kıyı kesimlerinin nüfus yoğunluğunun iç kesimlerden fazla olması, iç kesimlerin aşağıdaki özelliklerden hangisi bakımından farklı olmasıyla açıklanamaz?
- A) İklim şartları
- B) Doğum oranları ✓
- C) Ulaşım olanakları
- D) Ekonomik faaliyet çeşitliliği
Kıyı ile iç kesim arasındaki nüfus farkı iklim, ulaşım ve ekonomiye bağlıdır. Doğum oranlarının iç kesimlerde farklı olması bu yoğunluk farkının temel sebebi değildir.
20. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte aşağıda verilenlerden hangisinde artış beklenemez?
- A) Ulaşım koşullarında
- B) Tarımsal üretimde
- C) Bölge dışına yaşanan göçlerde ✓
- D) Sanayi üretiminde
GAP'ın amacı bölgeyi kalkındırarak istihdamı artırmaktır. Proje başarıya ulaştıkça bölge dışına yapılan göçlerin artması değil, azalması beklenir.
21. Türkiye'de 1965 yılından sonra uygulanan ve 1980'lere kadar devam eden (nüfus artış hızını düşürmeyi amaçlayan) politika döneminde aşağıdakilerden hangisi yaşanmamıştır?
- A) Normal evlilik yaşının erkeklerde 17'ye, kızlarda 15'e düşürülmesi ✓
- B) I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın hayata geçirilmesi
- C) Doğum kontrol araçlarına erişimin kolaylaştırılması
- D) Nüfusu artırıcı teşvikler ve yasal yükümlülüklerin kaldırılması
Evlilik yaşının düşürülmesi, nüfusu ARTIRMAYA yönelik bir politikadır ve 1938 yılında uygulanmıştır. Dolayısıyla 1965 sonrası dönemde yaşanmamıştır. Adaylar genellikle B seçeneğindeki I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nı (1963-1967), Atatürk dönemindeki I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1933) ile karıştırmaktadır. Nüfus artış hızını düşürücü politikalar ilk kez I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda yer almıştır.
22. Karadeniz Bölgesi'nde nüfusun dağılımı incelendiği zaman genellikle kıyılarda nüfusun daha fazla olduğu, kıyı gerisinde ise az olduğu gözlenir. Bu durumun yaşanmasında kıyıların aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olmasının etkili olduğu söylenemez?
- A) Ulaşımın daha kolay olması
- B) Ormancılığın yaygın olması ✓
- C) İklim koşullarının daha uygun olması
- D) Balıkçılığın yaygın olması
Kıyı kesiminde ormancılığın yaygın olması nüfusun toplanma sebebi (çekici faktör) değildir. Hatta ormanlık alanlar yerleşmeyi sınırlandırabilir. Ulaşım, iklim ve balıkçılık ise kıyıdaki yoğunlaşmanın temel sebepleridir.
23. Türkiye'de 1985 yılından sonra nüfus artış hızının giderek azaldığı görülmektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında; I. Çalışan kadın oranlarının yükselmesi, II. Sağlık ve beslenme şartlarının iyileşmesi, III. Bölgeler arası göçlerin yaşanması, IV. Evlenme yaşının yükselmesi gibi faktörlerden hangilerinin etkili olduğu söylenemez?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III ✓
- D) II ve IV
Sağlık şartlarının iyileşmesi (II) ve iç göçler (III), nüfus artış hızını azaltan faktörler değildir. Kadının iş hayatına girmesi (I) ve evlenme yaşının yükselmesi (IV) doğumları azalttığı için artış hızını düşürür.
24. Yerleşmeler üzerinde doğal koşulların etkisi fazla olan bir bölge için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Enerji tüketimi fazladır
- B) Tarımsal nüfus yoğunluğu ülke ortalamasından fazladır ✓
- C) Nüfus artış hızı yüksektir
- D) Ortalama yaşam süresi uzundur
Doğal koşulların baskın olduğu, sanayinin gelişmediği bölgelerde halkın çoğu tarımla uğraşır ve tarım alanları kısıtlıysa tarımsal nüfus yoğunluğu yüksektir.
25. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisinin doğru olduğu söylenemez?
- A) Aritmetik nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üstündedir.
- B) Orman oranının en az olduğu bölgedir.
- C) Petrol üretimimizin tamamına yakınını karşılar.
- D) Kırsal nüfus oranı kentsel nüfus oranından fazladır. ✓
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kentsel nüfus oranı kırsal nüfus oranından fazladır.