Genel Tekrar Testi - 57
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, çok akışkan lavların yayılmasıyla oluşmuş kalkan biçimli volkanik dağ hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, çok akışkan lavların yayılmasıyla oluşmuş kalkan biçimli volkanik dağ hangisidir?
- A) Karacadağ ✓
- B) Karadağ
- C) Melendiz Dağı
- D) Erciyes Dağı
2. Kıvrımlı dağların oluşum sürecinde yan basınçların etkisiyle yüksekte kalan kubbeleşmiş kısımlara ne ad verilir?
- A) Graben
- B) Horst
- C) Antiklinal ✓
- D) Senklinal
Kıvrım dağlarında yüksekte kalan kısımlara antiklinal, alçakta kalan çanaklaşmış kısımlara ise senklinal denir.
3. Aşağıdaki dağlardan hangisi Ege Bölgesi'nde yer alan kırıklı dağlardan biri değildir?
- A) Madra Dağı
- B) Yunt Dağı
- C) Aydın Dağları
- D) Canik Dağları ✓
4. Ege Bölgesi'nde kuzeyden güneye doğru sıralanan kırık dağlar düşünüldüğünde, en kuzeyde yer alan horst hangisidir?
- A) Kaz Dağı ✓
- B) Madra Dağı
- C) Yunt Dağı
- D) Bozdağlar
Ege'deki kırık dağların kuzeyden güneye sıralaması: Kaz, Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın Dağları ve Menteşe Dağları şeklindedir.
5. Zirvesinde Türkiye'nin en büyük, dünyanın ise ikinci büyük kaldera gölünü barındıran volkanik dağ hangisidir?
- A) Erciyes Dağı
- B) Nemrut Dağı ✓
- C) Hasan Dağı
- D) Tendürek Dağı
Bitlis sınırlarında yer alan Nemrut Dağı'nın zirvesinde büyük bir kaldera ve bu kalderanın içinde Nemrut Krater Gölü yer alır.
6. Kırıklı dağ oluşumunda (orojenez) yer kabuğunun kırılmasıyla çöken ve ovaları oluşturan kısımlara ne ad verilir?
- A) Graben ✓
- B) Senklinal
- C) Antiklinal
- D) Kanyon
7. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki kıvrım dağlarına (orojenez sonucu oluşan kıvrımlı yapılara) bir örnektir?
- A) Madra Dağı
- B) Erciyes Dağı
- C) Bolkar Dağları ✓
- D) Yunt Dağı
Bolkar Dağları, Toros dağ sisteminde yer alan kıvrım oluşumlu bir dağdır. Madra ve Yunt kırık, Erciyes ise volkanik dağdır.
8. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan ve Türkiye'nin en yüksek zirvesine sahip olan volkanik dağ hangisidir?
- A) Süphan Dağı
- B) Nemrut Dağı
- C) Ağrı Dağı ✓
- D) Tendürek Dağı
9. Aşağıdaki dağlardan hangisi, levha hareketleri sonucu tortul tabakaların yan basınçlarla sıkışarak kıvrılmasıyla oluşan dağlara (kıvrım dağlar) örnek gösterilebilir?
- A) Canik Dağları ✓
- B) Amanos Dağları
- C) Melendiz Dağı
- D) Karadağ
Orta Karadeniz'de yer alan Canik Dağları kıvrım dağ özelliğindedir. Amanos Dağları kırık (horst), Melendiz ve Karadağ ise volkanik dağlardır.
10. Akdeniz Bölgesi'nde yer almasına rağmen, oluşum yönüyle kıvrımlı değil, kırıklı (horst) yapıya sahip olan dağ hangisidir?
- A) Bey Dağları
- B) Geyik Dağları
- C) Bolkar Dağları
- D) Nur (Amanos) Dağları ✓
11. Heyelan sonucu kayan kütlelerin bir vadinin önünü kapatmasıyla oluşan heyelan set göllerine aşağıdakilerden hangisi örnek gösterilebilir?
- A) Bafa
- B) Sera ✓
- C) Terkos
- D) Kovada
Trabzon'da yer alan Sera Gölü tipik bir heyelan set gölüdür. Bafa alüvyal set, Terkos kıyı set, Kovada ise karstik göldür.
12. Hem tektonik çöküntülerin hem de karstik erimelerin etkisiyle oluşan (karma yapılı) göllerimizden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eğirdir ✓
- B) Manyas
- C) Tuz
- D) İznik
13. Aşağıdaki göllerden hangisi tektonik kökenli göllerimizden biri değildir?
- A) Aktaş
- B) Sera ✓
- C) Sapanca
- D) Hazar
Sera Gölü, Trabzon'da bulunan bir heyelan set gölüdür. Aktaş, Sapanca ve Hazar gölleri ise tektonik oluşumludur.
14. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Suları yüksek oranda sodalıdır.
- B) Karma oluşumlu (tektonik-lav seti) bir göldür.
- C) Türkiye'nin en derin tatlı su gölüdür. ✓
- D) Üzerinde feribotla demiryolu taşımacılığı yapılır.
Van Gölü'nün suları sodalı ve tuzlu olduğu için tatlı su gölü değildir.
15. Türkiye'de buzul aşındırması sonucu oluşan sirk (buzul) göllerine aşağıdaki dağların hangisinde rastlanmaz?
- A) Kaçkar Dağları
- B) Cilo Dağları
- C) Uludağ
- D) Yıldız Dağları ✓
16. Akarsuların taşıdığı alüvyonların bir vadinin veya körfezin önünü kapatmasıyla oluşan alüvyal set göllerine aşağıdakilerden hangisi örnek gösterilebilir?
- A) Bafa (Çamiçi) ✓
- B) Durusu
- C) Tortum
- D) Haçlı
17. Aşağıdaki göllerden hangisi tektonik oluşumlu bir göl değildir?
- A) Manyas
- B) Seyfe
- C) Tuz
- D) Tortum ✓
Tortum Gölü heyelan set gölüdür. Manyas, Seyfe ve Tuz gölleri ise tektonik kökenlidir.
18. Bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesinin her 100 metrede sıcaklığının 1 derece artmasıyla oluşan ve ulaştığı yerde bağıl nemi hızla düşürerek kurutucu etki yapan rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Meltem
- B) Fön ✓
- C) Etezyen
- D) Lodos
19. Gündüzleri ısınan vadi yamaçlarından dağ zirvelerine doğru esen, geceleri ise soğuyan dağ zirvelerinden vadilere doğru yönelen yerel rüzgar türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kara ve deniz meltemi
- B) Dağ ve vadi meltemi ✓
- C) Fön rüzgarı
- D) Etezyen rüzgarı
20. Türkiye'nin morfolojik yapısı göz önüne alındığında, fön (foehn) rüzgarlarının en belirgin ve yaygın olarak görüldüğü alanlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) İç Anadolu'nun düzlüklerinde
- B) Ege kıyılarındaki graben ovalarında
- C) Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar'ın yamaçlarında ✓
- D) Ergene Havzası'nda
Fön rüzgarları, nemli hava kütlelerinin bir dağı aşarak diğer yamaçta alçalmasıyla oluşur. Türkiye'de en çok Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar'da görülür.
21. Türkiye'de yıllık ortalama yağış miktarının en az olduğu alan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ergene Havzası
- B) Tuz Gölü ve çevresi ✓
- C) Iğdır Ovası
- D) Çoruh Vadisi
22. Nemli hava kütlelerinin kıyıya paralel uzanan dağ yamaçları boyunca yükselerek soğumasıyla yamaç (orografik) yağışları oluşur. Buna göre, aşağıdaki dağların hangisinde yamaç yağışlarının daha yaygın görülmesi beklenir?
- A) Kaçkar Dağları ✓
- B) Aydın Dağları
- C) Madra Dağları
- D) Yunt Dağları
23. Türkiye'de kuzey sektörlü rüzgarların sıcaklığı düşürürken, güney sektörlü rüzgarların sıcaklığı artırması aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?
- A) Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer aldığının ✓
- B) Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olduğunun
- C) Türkiye'nin batı rüzgarları kuşağında olduğunun
- D) Türkiye'de dağların doğu-batı yönlü uzandığının
24. Kış mevsiminde durgun ve açık havalarda, vadi tabanlarında soğuk havanın birikmesiyle yüksek kesimlerin vadi tabanından daha sıcak olması durumuna ne ad verilir?
- A) Sıcaklık terselmesi ✓
- B) Fön etkisi
- C) Kondansasyon
- D) Adveksiyon
Soğuk havanın çökerek vadi tabanlarında birikmesi ve yükseklerin daha sıcak olması durumuna sıcaklık terselmesi denir.
25. Doğu Karadeniz dağlarının kuzey yamaçlarından aşarak güney yamaçlarına inen rüzgarların sıcaklığı her 100 metrede 1 derece artırması hangi rüzgar türüyle açıklanır?
- A) Meltem
- B) Fön ✓
- C) Poyraz
- D) Lodos