Dağılma Dönemi Padişahları 2
Abdülmecid döneminde 'Cizye' (gayrimüslimlerden alınan baş vergisi) için nasıl bir düzenleme yapılmıştır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Abdülmecid döneminde 'Cizye' (gayrimüslimlerden alınan baş vergisi) için nasıl bir düzenleme yapılmıştır?
- A) Cizye oranı bütün tebaa için artırılmıştır
- B) Cizye yalnızca tüccarlardan alınmaya başlanmıştır
- C) Cizye kaldırılıp bedel-i askerî getirilmiştir ✓
- D) Cizye aynen korunup kapsamı genişletilmiştir
Cizye vergisi kaldırılmış, askerlik yapmayan gayrimüslimlerden 'Bedel-i Askeri' alınmaya başlanmıştır.
2. Paris Antlaşması'na göre 'Karadeniz'in statüsü' ne olmuştur?
- A) Tarafsızlaştırılıp silahsızlandırılmıştır ✓
- B) Yalnızca Rus donanmasının kullanımına bırakılmıştır
- C) Uluslararası deniz ticaretine tamamen kapatılmıştır
- D) Yalnızca Osmanlı savaş gemilerine açık tutulmuştur
Karadeniz'in tarafsızlaşması, Osmanlı'nın donanma bulundurmasını da sınırlamıştır.
3. Tanzimat Fermanı'nın okunmasını sağlayan ve fermanın mimarı sayılan sadrazam kimdir?
- A) Keçecizade Fuat Paşa
- B) Ali Paşa
- C) Mithat Paşa
- D) Mustafa Reşid Paşa ✓
Tanzimat Fermanı, Gülhane Parkı'nda Mustafa Reşid Paşa tarafından okunmuştur.
4. Abdülaziz döneminde Osmanlı donanması nasıl bir konuma getirilmiştir?
- A) Kıyı savunmasına ayrılmış küçük bir filoya dönüşmüştür
- B) Dünyanın en güçlü üçüncü donanmalarından biri olmuştur ✓
- C) Yabancı devletlerden kiralanan bir filoya dönüşmüştür
- D) Buharlı gemilerden arındırılmış bir filo hâline gelmiştir
Abdülaziz denizciliğe çok önem vermiş ve devasa bir donanma inşa ettirmiştir.
5. Abdülaziz döneminde yargı bağımsızlığını sağlamak ve modern mahkemeleri kurmak amacıyla hangi kurum kurulmuştur?
- A) Meclis-i Mebusan kurumu
- B) Divan-ı Hümayun kurumu
- C) Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye
- D) Divan-ı Ahkam-ı Adliye ✓
Divan-ı Ahkam-ı Adliye, günümüzdeki Yargıtay'ın temeli olarak yargı düzenlemeleri için kurulmuştur.
6. Abdülaziz döneminde Danıştay görevini görmesi için kurulan kurum hangisidir?
- A) Divan-ı Ahkam-ı Adliye
- B) Meclis-i Ayan
- C) Divan-ı Hümayun
- D) Şura-yı Devlet ✓
Şura-yı Devlet, devletin yasama ve denetim organı olarak kurulmuştur.
7. Abdülaziz döneminde Osmanlı'nın ilk modern üniversitesi olarak kurulan kurum hangisidir?
- A) Mülkiye
- B) Mekteb-i Harbiye
- C) Dârülfünun ✓
- D) Tıbbiye
1863'te faaliyete başlayan Dârülfünun, Osmanlı'nın modern anlamdaki ilk üniversite girişimidir.
8. Abdülaziz döneminde 'Mecelle' komisyonunun kurulması ne anlama gelir?
- A) Şer'i hukukun tamamen kaldırılması
- B) İslam hukukunun kanunlaştırılması ✓
- C) Ticaret hukukunun tekleştirilmesi
- D) Eğitim hukukunun yeniden düzenlenmesi
Mecelle, Ahmed Cevdet Paşa başkanlığında İslam hukukunun modern kanun metni haline getirilmesidir.
9. V. Murad, amcası Abdülaziz'in bir saray darbesiyle tahttan indirilmesinin ardından hangi meşrutiyetçi siyasi grubun desteğiyle padişah yapılmıştır?
- A) Genç Osmanlılar ✓
- B) İttihat ve Terakki Cemiyeti
- C) Hürriyet ve İtilaf Fırkası
- D) Ahrar Fırkası
Mithat Paşa liderliğindeki Genç Osmanlılar (Jön Türkler), meşrutiyet yönetimine geçmek amacıyla Şehzade Murad'ı tahta çıkarmışlardır.
10. V. Murad'ın tahtta kaldığı 93 günlük süreçte Osmanlı Devleti'nde gerçekleştirilen reformlar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Önemli bir reform yapılamamıştır. ✓
- B) Askeri alanda büyük reformlar yapılmıştır.
- C) İlk Osmanlı anayasası ilan edilmiştir.
- D) Kapitülasyonlar iptal edilmiştir.
V. Murad'ın çok kısa süren hükümdarlık süresi ve hastalık dönemi, herhangi bir idari, askeri veya sosyal reformun yapılmasına imkan vermemiştir.
11. V. Murad'ın tahta çıktığı 1876 yılında, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da karşı karşıya kaldığı ve büyük bir Avrupa krizine dönüşen isyanlar hangi bölgelerde yoğunlaşmıştır?
- A) Sırbistan ve Karadağ
- B) Makedonya ve Arnavutluk
- C) Eflak ve Boğdan
- D) Bosna-Hersek ve Bulgaristan ✓
1875-1876 yıllarında Bosna-Hersek ve Bulgaristan'da çıkan büyük ayaklanmalar, V. Murad tahta çıktığında devletin önündeki en sıcak siyasi krizlerdi.
12. V. Murad'ın tahttan indirilmesi kararı alınırken, devlet işlerinin aksamaması adına hangi dini ve hukuki makamdan fetva alınmıştır?
- A) Sadrazamlık
- B) Kazaskerlik
- C) Mebusan Meclisi Başkanlığı
- D) Şeyhülislamlık ✓
Şeyhülislam Kara Halil Efendi'den padişahın 'cünun' (delilik) hali sebebiyle görevini yapamayacağına dair fetva alınarak işlem gerçekleştirilmiştir.
13. II. Abdülhamid döneminde, Rumi takvime göre adlandırılan ve Osmanlı'nın çok ağır toprak kayıpları yaşadığı 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın tarihteki adı nedir?
- A) Kırım Savaşı
- B) Trablusgarp Savaşı
- C) 93 Harbi ✓
- D) Dömeke Meydan Muharebesi
1877-1878 savaşı, Hicri/Rumi 1293 yılına denk geldiği için Osmanlı tarihinde '93 Harbi' olarak adlandırılmıştır.
14. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin baskısı ve Makedonya'daki isyanlar neticesinde II. Abdülhamid'in 1908 yılında ilan etmek zorunda kaldığı tarihi gelişme hangisidir?
- A) I. Meşrutiyet
- B) II. Meşrutiyet ✓
- C) Tanzimat Fermanı
- D) Sened-i İttifak
1908 yılında anayasa (Kanun-i Esasi) yeniden yürürlüğe konularak II. Meşrutiyet dönemi başlatılmıştır.
15. 93 Harbi'nin sonunda Rusya ile imzalanan ancak Avrupalı devletlerin baskısıyla yürürlüğe girmeyip 'ölü doğmuş bir antlaşma' kabul edilen belge hangisidir?
- A) Londra Antlaşması
- B) Paris Antlaşması
- C) Ayastefanos Antlaşması ✓
- D) Bükreş Antlaşması
Yeşilköy'de imzalanan Ayastefanos Antlaşması, Rusya'yı çok güçlendirdiği için İngiltere ve diğer devletlerin müdahalesiyle iptal edilmiş, yerine Berlin Antlaşması yapılmıştır.
16. Muharrem Kararnamesi doğrultusunda, alacaklı yabancı devletlerin Osmanlı gelirlerine el koymak amacıyla kurduğu devlet içinde devlet gibi çalışan mali kurum hangisidir?
- A) Bank-ı Osmani
- B) İrad-ı Cedit
- C) Düyun-u Umumiye ✓
- D) Darphane-i Amire
Düyun-u Umumiye, vergi gelirlerinin önemli bir kısmını doğrudan tahsil ederek yabancı alacaklılara aktaran kurumdur.
17. Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını ödeyemez hale gelmesi üzerine 1881 yılında yayımlanan kararname aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ramazan Kararnamesi
- B) Gülhane Hatt-ı Hümayunu
- C) Kanunname-i Ali Osman
- D) Muharrem Kararnamesi ✓
1881 tarihli Muharrem Kararnamesi ile Osmanlı maliyesinin iflas ettiği tescillenmiş ve borç ödeme planı çıkarılmıştır.
18. Osmanlı tarihinin ilk anayasası olan ve II. Abdülhamid döneminde yürürlüğe giren belgenin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kanun-i Esasi ✓
- B) Sened-i İttifak
- C) Tanzimat Fermanı
- D) Islahat Fermanı
1876 yılında ilan edilen Kanun-i Esasi, Türk ve Osmanlı tarihinin ilk anayasasıdır.
19. II. Abdülhamid döneminde İslam dünyasıyla bağları güçlendirmek amacıyla Şam ile Medine arasında inşa edilen, finansmanı tamamen Müslüman dünyasından bağışlarla karşılanan demiryolu projesi hangisidir?
- A) Rumeli Demiryolu
- B) İzmir-Aydın Hattı
- C) Anadolu Demiryolu
- D) Hicaz Demiryolu ✓
Hicaz Demiryolu, II. Abdülhamid'in İslamcılık (Panislamizm) politikasının en somut ve başarılı projelerinden biridir.
20. Sultan II. Abdülhamid'in 93 Harbi'nin getirdiği olağanüstü durumu ve meclisteki azınlık mebusların ayrılıkçı faaliyetlerini gerekçe göstererek aldığı radikal karar hangisidir?
- A) Meclis-i Mebusan'ı kapatmak ✓
- B) Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmak
- C) Sancak sistemine geri dönmek
- D) Avrupa elçilerini sınır dışı etmek
II. Abdülhamid, anayasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak meclisi kapatmış ve ülkeyi saraydan yönetmeye başlamıştır.
21. Osmanlı Devleti ile İtalya arasında 1911-1912 yıllarında gerçekleşen ve Kuzey Afrika'daki son Osmanlı toprağının kaybıyla sonuçlanan savaş hangisidir?
- A) Trablusgarp Savaşı ✓
- B) 93 Harbi
- C) I. Balkan Savaşı
- D) Kırım Savaşı
Trablusgarp Savaşı, İtalya'nın sömürge edinmek amacıyla Osmanlı toprağı olan Trablusgarp'a saldırmasıyla başlamıştır.
22. Trablusgarp Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti ile İtalya arasında imzalanan ve Kuzey Afrika'daki Osmanlı varlığını resmen bitiren antlaşma hangisidir?
- A) Londra Antlaşması
- B) Uşi Antlaşması ✓
- C) Atina Antlaşması
- D) Lozan Antlaşması
1912 yılında imzalanan Uşi Antlaşması ile Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılmıştır.
23. I. Balkan Savaşı'ndaki yenilgi ve toprak kayıplarını gerekçe gösteren Enver Paşa liderliğindeki İttihatçıların hükümeti basarak darbe yaptığı tarihi olay hangisidir?
- A) 31 Mart Vakası
- B) Bâb-ı Âli Baskını ✓
- C) Kuleli Vakası
- D) Çınar Vakası
1913 yılında gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını ile Kamil Paşa hükümeti devrilmiş ve İttihat ve Terakki fiilen tek başına iktidar olmuştur.
24. Trablusgarp Savaşı'nda ordu gönderemeyen Osmanlı Devleti'nin bölgeye gizlice gönderdiği ve yerel halkı İtalyanlara karşı teşkilatlandıran gönüllü subaylar arasında kimler yer almaktadır?
- A) Kazım Karabekir ve Rauf Bey
- B) Mustafa Kemal ve Enver Bey ✓
- C) Ali Fuat Paşa ve İsmet Bey
- D) Fevzi Çakmak ve Kazım Özalp
Mustafa Kemal (Şerif Bey takma adıyla) ve Enver Bey, Trablusgarp halkını örgütleyerek Derne ve Tobruk'ta büyük başarılar kazanmışlardır.
25. Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz olmasının en temel anayasal gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dış devletlerin antlaşmayı tanımaması
- B) Antlaşmanın meclis onayından geçmemesi ✓
- C) Halkın isyan etmesi
- D) Müftülerin fetva vermemesi
Kanun-i Esasi'ye göre uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girmesi için parlamentonun onayı gerekmekteydi. O dönem meclis kapalı olduğundan Sevr hukuken geçersiz kalmıştır.