Genel Tekrar Testi - 108

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşula bağlılık söz konusudur?

• A) Geçmişe ait olumsuzlukları zihnimden atmak istiyorum.
• B) Sevinç gülmek, üzüntü ise ağlamaktır bizim için.
• C) Bu coğrafyada balıkçılık, halkın temel geçim kaynağıdır.
• D) Ekonomik durumumuzu düzeltirsek eşyaları değiştireceğiz. ✓

Eşyaların‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ değiştirilmesi eylemi, 'ekonomik durumun düzeltilmesi' koşuluna bağlanmıştır (-se/-sa eki).

2. I. Sevdiği için hatalarımızı görmüyor çoğu zaman. II. Her şeyi senden beklemesi doğru bir davranış değil. III. Şirket, çalışanlara bayram öncesi maaşlarını ödedi. IV. Mantar toplamak için meşeliklerin arkasına gittik. V. Güven eksikliğinden kaynaklanan sorunlar yaşadık. Numaralanmış cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

• A) I.
• B) II.
• C) III.
• D) IV. ✓

IV.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede meşeliklerin arkasına gitme eylemi, 'mantar toplamak amacıyla' yapılmıştır. I. cümlede neden-sonuç vardır.

3. I. Fotoğrafları baskıya yetiştirmek için bütün gece uyumadım. (Neden) II. Doktorum biraz tuhaftır, yani anlaşılması güç bir adamdır. (Açıklama) III. Masa, kanepe, buzdolabı aldığı eşyalardan bazılarıydı. (Örnekleme) IV. Bu şiirleri ezberlerse amcası ona hediye alacakmış. (Koşul) V. Tarihi binayı onarmak için yazılı izin almalıyız. (Amaç) Numaralanmış cümlelerin hangisi ayraç içindeki ifadeyi karşılamamaktadır?

• A) I. ✓
• B) II.
• C) III.
• D) IV.

I.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede yer alan 'fotoğrafları baskıya yetiştirmek için' ifadesi bir neden değil, amaç belirtmektedir. Amaç-sonuç cümlelerinde hedeflenen ve henüz gerçekleşmemiş bir durum (yetiştirme isteği) varken, neden-sonuç cümlelerinde eylem gerçekleşmiş bir duruma dayanır (Örneğin: Fotoğrafları yetiştiremediğim için uyumadım). Bu yüzden I. cümlenin ayraç içindeki açıklaması yanlıştır ve sorunun doğru cevabı ilk cümledir.

4. Baharda her gün farklıdır buralar ---- Bu cümle aşağıdakilerin hangisiyle tamamlanırsa “açıklama” anlamı içerir?

• A) ama diğer mevsimler için aynı şeyi söylemek doğru olmaz.
• B) yani bir gün eğlenceliyken diğer gün sıkıcı geçebilir. ✓
• C) halbuki kışın sessiz sakindir.
• D) bu yüzden insanların uğrak yeri olmuştur belki de.

'Yani'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bağlacı açıklama yapar. 'Farklıdır' diyerek bu farklılığın niteliği (bir gün öyle, bir gün böyle) açıklanmıştır.

5. I. Bizim şartlarımız belli, kararı siz verin. II. Görevden affını istediğini genel müdüre iletti. III. Telaşlıca sağa sola gezinip duruyordu. IV. Dükkânı devrettikten sonra mahalleden taşındı. V. Umutsuz bir şekilde geleceğe yürünmez. Numaralanmış cümlelerin hangisinde ünsüz türemesini örnekleyen bir sözcük kullanılmıştır?

• A) I.
• B) II. ✓
• C) III.
• D) IV.

II.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede 'af' kelimesine ünlüyle başlayan ek geldiğinde 'af-ı -> affı' şeklinde f ünsüzü türemiştir.

6. I. Horozu çok olan köyün sabahı geç olur. II. Adamın iyisi iş başında belli olur. III. Yalancının evi yanmış, kimse inanmamış. IV. Al malın iyisini, çekme kaygısını. V. Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür. Yukarıdaki atasözlerinin hangisinde “ulama” yoktur?

• A) II.
• B) III.
• C) IV.
• D) V. ✓

Ulama,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ünsüzle biten kelimeden sonra ünlüyle başlayan kelime gelmesidir. V. cümlede kelime geçişlerinde ünsüz-ünlü dizilimi yoktur. Diğerlerinde: köyün_sabahı (yok), adamın_iyisi (var), yalancının_evi (var), malın_iyisini (var).

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü türemesi örneklenmiştir?

• A) Başarılarıyla bu gencecik insanlar bizi onurlandırdı. ✓
• B) En değer verdiğim insanları kaybettim bu yıl.
• C) Bu binanın olduğu yerde eskiden misket oynardık.
• D) Hızla ilerliyorduk özlediğimiz geçmiş günlere.

'Genç-cik‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ -> Gencecik' kelimesinde 'e' ünlüsü türemiştir. Bu sözcük hem yumuşama (ç>c) hem ünlü türemesi örneğidir.

8. I. anlıyorum II. vapurda III. görevliler IV. saatçinin V. cevapladı Yukarıdaki numaralanmış sözcüklerin hangisi hem büyük hem de küçük ünlü uyumuna uyar?

• A) I.
• B) II.
• C) III. ✓
• D) IV.

III.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 'görevliler' (ö-e-i-e) hepsi ince (Büyük Uyumuna uyar), düzden sonra düz gelmiş (Küçük Uyumuna uyar). Diğerleri uymaz: I (a-ı-o, o bozuyor), II (a-u, a-u küçük uyumunu bozar), IV (a-i, büyük uyumu bozar).

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma harfi kullanılmamıştır?

• A) Kütüphaneden ödünç aldığı kitapları teslim etti. ✓
• B) Pencere kenarına oturmuş, dışarıyı izliyordu.
• C) Kimse toplamayınca meyveler dallarda çürümüş.
• D) Annesinin yaptığı keki, arkadaşları çok beğenirdi.

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ şıkkında 'kitap-lar-ı' kelimesindeki -ı belirtme hal ekidir, araya harf girmemiştir. B (kenarı-n-a, dışarı-y-ı), C (toplama-y-ınca), D (Anne-s-i-n-in) kaynaştırma vardır.

10. Türkçede “b” sesinden önce gelen “n” sesi “m” sesine dönüşür. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala örnek vardır?

• A) Ambulanslara yol vermeleri konusunda şoförler uyarıldı.
• B) Kar, bembeyaz bir tabloya dönüştürdü şehrimizi.
• C) Safranbolu, tarihî ve doğal güzellikleriyle bizi etkiledi.
• D) Bazen pembe hayallerle avunmak istediğini söylerdi. ✓

'Pembe'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sözcüğü aslında 'Penbe'dir ancak b etkisiyle m'ye dönüşmüştür. Özel isimler (İstanbul, Safranbolu) bu kurala uymaz.

11. Süreksiz sert ünsüzle (p,ç,t,k) biten bir sözcüğe, ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu sert ünsüz yumuşar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uymayan bir örnek vardır?

• A) Toplumlar için sanatın çok önemli olduğunu düşünüyorum. ✓
• B) Bir yudum su içtikten sonra konuşmaya devam etti.
• C) Orada gördüklerini sıcağı sıcağına defterine yazıyordu.
• D) Yakınlarda yemek yiyeceğimiz güzel bir yer aradık.

'Sanat'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sözcüğü ünlü ile başlayan ek (-ın) almasına rağmen 't' yumuşamamıştır (Sanadın olmaz). Bu bir istisnadır (yabancı kökenli kelime).

12. I. Böyle hüzünlü bir gecede çıktı yola. II. Rüzgâr yine böyle esiyordu. III. Yüreğim böyle duygularla çalkalanıyordu. IV. Böyle ağır bir ayrılık acısı sinmişti her yere. V. Böyle ukalaca bir bakış çiğnemişti yüreğimi. Numaralı cümlelerin hangisinde “böyle” sözcüğü sözcük türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

• A) I.
• B) II.
• C) III. ✓
• D) IV.

III.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede 'böyle' sözcüğü 'duygular' ismini nitelediği için sıfattır. Diğerlerinde sıfatı veya fiili nitelediği için zarf görevindedir.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin '_karşılıklı_' yapıldığı anlamı vardır?

• A) Çocuklar parkta koşuşuyordu.
• B) İki arkadaş uzun süre mektuplaştı. ✓
• C) Kuşlar dallarda ötüşüyordu.
• D) Yolcular durakta bekleşiyordu.

İşteşlik‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ eki '-ş-' fiile 'birlikte' veya 'karşılıklı' yapma anlamı katar. 'Mektuplaşmak' eylemi tek başına yapılamaz, karşılıklı yapılır. 'Koşuşmak', 'ötüşmek', 'bekleşmek' eylemleri ise birlikte yapılır.

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'mi' soru eki cümleye '_pekiştirme_' anlamı katmıştır?

• A) Güzel mi güzel bir elbise almıştı kendine. ✓
• B) Bu soruyu sen mi çözdün?
• C) Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.
• D) Derse geç mi kaldın yine?

'Güzel‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ mi güzel bir elbise...' ifadesinde 'mi' soru eki, sıfatlar arasına girerek 'güzel' sıfatını pekiştirme (çok güzel) göreviyle kullanılmıştır.

15. Aşağıdaki kelimelerden hangisinin kökü fiil köküdür?

• A) Başlangıç
• B) Gözlemci
• C) Susuzluk
• D) Seçenek ✓

'Seçenek'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kelimesinin kökü 'seç-' fiil köküdür (seç-enek). Diğer kelimelerin kökleri ise isimdir: 'Başlangıç' < baş (isim kökü) 'Gözlemci' < göz (isim kökü) 'Susuzluk' < su (isim kökü). Doğru cevap D seçeneğidir.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir _yanlışlık_ vardır?

• A) Sınavda 2'inci olmak için çok çalıştı. ✓
• B) Her gün on beş sayfa kitap okuyor.
• C) Evimiz üçüncü katta bulunuyor.
• D) Saat 16.00'da kütüphanede buluşalım.

Sıra‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sayıları ek alırken kelimenin okunuşuna dikkat edilir. '2' rakamı 'iki' şeklinde ünlüyle bittiği için '-inci' eki değil, '-nci' eki almalıdır. Yanlış: 2'inci (İki-inci) Doğru: 2'nci (İkinci)

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç nokta (...) _yanlış kullanılmıştır_?

• A) Önümüzde uzanan yemyeşil bir ova...
• B) Sana söyleyecek o kadar çok şeyim var ki...
• C) Kaba sayıldığı için 'K...' harfini kullanıyorum. ✓
• D) Pazardan şunları aldım: elma, armut, muz...

Üç‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ nokta (...), kaba sayılan veya söylenmek istenmeyen sözcüklerin yerine kullanılır. Ancak 'K...' örneğinde olduğu gibi sadece ilk harften sonra değil, kelimenin tamamının yerine kullanılır (Örn: 'B...'nın evine gittik.). Tek harften sonra üç nokta kullanımı yanlıştır.

18. 'Açık' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Bütün gece pencere açık kalmış.' cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?

• A) Konuyu daha açık anlatır mısın?
• B) Mağazanın önü akşama kadar açık. ✓
• C) Açık renkler bu yaz çok moda.
• D) Hava bugün açık, yağmur beklemiyoruz.

Verilen‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede 'açık' sözcüğü _'kapalı olmayan, örtülü olmayan'_ anlamında kullanılmıştır. 'Mağazanın önü akşama kadar açık.' cümlesinde de 'açık' sözcüğü _'kapalı olmayan, işleyen'_ anlamındadır. Diğer seçeneklerde 'anlaşılır', 'koyu olmayan', 'bulutsuz' anlamları vardır.

19. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi _hem yapım hem çekim eki_ almıştır?

• A) Gözcüler ✓
• B) Kitaplar
• C) Sessizlik
• D) Odunluk

_Gözcüler_‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kelimesi _Göz_ (isim kök), _-cü_ (yapım eki), _-ler_ (çekim eki) almıştır. Diğerleri sadece bir tür eki almıştır.

20. Aşağıdaki cümlelerden hangisi _anlamca olumsuzdur_?

• A) Seni hiç anlamıyor değilim.
• B) Bu konuda ne aradı ne sordu. ✓
• C) Bu kadar parayla o araba alınmaz.
• D) Odada kimse yok değildi.

_Bu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ konuda ne aradı ne sordu._ cümlesi biçimce olumlu görünse de _'aramadı ve sormadı'_ anlamını taşıdığı için anlamca olumsuzdur.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _pekiştirilmiş sözcük_ farklı bir görevde kullanılmıştır?

• A) Sımsıcak bir gülümsemeyle bizi karşıladı.
• B) Masadaki yiyecekler taptazeydi. ✓
• C) Tertemiz çamaşırları dolaba yerleştirdi.
• D) Kıpkırmızı elmalar sepette duruyordu.

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'sımsıcak' sözcüğü 'gülümseme' ismini, C seçeneğindeki 'tertemiz' sözcüğü 'çamaşırları', D seçeneğindeki 'kıpkırmızı' sözcüğü 'elmalar' ismini nitelediği için 'sıfat' görevindedir. (Not: 'Gülümseme' kelimesi kök olarak fiil olsa da, burada '-me' isim-fiil ekini alarak isimleşmiş ve bir sıfat tamlaması kurmuştur). B seçeneğindeki 'taptazeydi' sözcüğü ise ek eylem (idi) alarak cümlenin doğrudan 'yüklemi' olmuştur.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil _geçişsizdir_?

• A) Kitabı çantasına dikkatlice koydu.
• B) Çocuklar bahçede neşeyle koşuyordu. ✓
• C) Bu güzel haberi hemen arkadaşlarına duyurdu.
• D) Duvara yeni bir resim astı.

Geçişsiz‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ fiil, nesne alamayan fiildir (başına 'onu' kelimesi getirilemez). B seçeneğindeki 'koşuyordu' fiilinin başına 'onu' kelimesi getirilemez (onu koşuyordu - anlamsızdır) bu yüzden geçişsizdir. Diğer seçeneklerdeki fiiller ise nesne alabilir: 'onu koydu', 'onu duyurdu', 'onu astı' ifadeleri anlamlı olduğu için bu fiiller geçişlidir.

23. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi _yoktur_? 'Kapadokya, eşsiz doğal güzellikleriyle ziyaretçilerini büyülüyor. Milyonlarca yıl önce volkanik küllerin aşınmasıyla oluşan peri bacaları, bölgenin en dikkat çekici yapısıdır. Özellikle gün doğumunda sıcak hava balonlarıyla yapılan gezintiler, bu masalsı manzarayı kuşbakışı izleme fırsatı sunar. Bölgedeki kaya oyma kiliseler ve yeraltı şehirleri de tarihî bir yolculuğa çıkarır.'

• A) Betimleme
• B) Açıklama
• C) Örneklendirme
• D) Tartışma ✓

Parçada‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kapadokya'nın doğal ve tarihî güzellikleri tasvir edilerek ('peri bacaları', 'masalsı manzara' - betimleme), oluşumu hakkında bilgi verilerek ('volkanik küllerin aşınmasıyla' - açıklama) anlatılmıştır. 'Peri bacaları', 'kiliseler' gibi unsurlar 'doğal güzellikler' ve 'tarihi yapılar' için 'örneklendirme' sayılabilir. Ancak herhangi bir düşünceyi çürütme veya savunma amacı güdülmediği için 'tartışma' yoktur.

24. 'Can kulağıyla dinlemek' deyiminin _karşıt anlamlısı_ sayılabilecek deyim aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kulak misafiri olmak
• B) Kulağına küpe olmak
• C) Kulak ardı etmek ✓
• D) Kulağını çınlatmak

'Can‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kulağıyla dinlemek' çok dikkatli dinlemek, çok önemsemek anlamına gelirken, 'kulak ardı etmek' söylenenleri dikkate almamak, önemsememek, dinlememek anlamına gelir. Bu iki deyim anlamca birbirinin karşıtıdır.

25. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi _vardır_? 'Hayatta başarılı olmanın tek bir yolu yoktur. Kimi insan çok çalışarak, kimi insan yeteneklerini kullanarak, kimi insan ise doğru zamanda doğru yerde olarak başarıya ulaşır. Önemli olan, kişinin kendi potansiyelini keşfetmesi ve ona uygun bir yol çizmesidir.'

• A) Öyküleme
• B) Betimleme
• C) Karşılaştırma ✓
• D) Benzetme

Parçada‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ başarıya ulaşmanın farklı yolları ('Kimi insan...', 'Kimi insan...') sıralanarak bu yollar ve insan tipleri arasında bir nevi farklılık vurgusu yapılmıştır. Bu durum 'Karşılaştırma' yapıldığını gösterir.