Genel Tekrar Testi - 83
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yapım eki' almış bir sözcük *yoktur*?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yapım eki' almış bir sözcük *yoktur*?
- A) Yolcular
- B) Gözlük
- C) Evimiz ✓
- D) Bilgi
A (Yol-cu), B (Göz-lük), D (Bil-gi) yapım eki almıştır ve türemiştir. C (Ev-imiz) sadece iyelik (çekim) eki almıştır, basittir.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sıralı cümle' vardır?
- A) Eve geldi ve yattı.
- B) Çok çalışırsan kazanırsın.
- C) Kapıyı açtı, içeri girdi. ✓
- D) Gelen gideni aratır.
Birden fazla yüklemi olan ve virgül ya da noktalı virgülle ayrılan cümlelere sıralı cümle denir. 'Kapıyı açtı' (1. cümle), 'içeri girdi' (2. cümle). A şıkkı 've' ile bağlandığı için bağlı cümledir.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'iyelik eki' almış bir sözcük yoktur?
- A) Gözleri çok güzeldi.
- B) Evim okula yakın.
- C) Kalemi bana ver. ✓
- D) Arabası bozulmuş.
C seçeneğindeki 'Kalemi' sözcüğündeki '-i', 'kalem' belli olduğu için belirtme hal ekidir (Neyi ver? Kalemi). Sahiplik bildirmez (Senin kalemi bana ver olmaz). Diğerlerinde (onun gözleri, benim evim, onun arabası) iyelik eki vardır.
4. (I) Yazarın son romanı büyük ilgi gördü. (II) Ancak eleştirmenler dili biraz ağır buldu. (III) Roman, bir kasaba doktorunun hayatını anlatıyor. (IV) Olaylar 1980'li yıllarda geçiyor. (V) Kitap, yazarın çocukluk anılarından izler taşıyor. Numaralanmış cümlelerden hangisi 'düşüncenin akışını' bozmaktadır?
- A) II ✓
- B) III
- C) IV
- D) V
Parça genel olarak romanın içeriğinden (konusu, geçtiği zaman, kaynakları) bahsederken, II. cümle romanın üslubuna (diline) ve aldığı eleştiriye değinerek konu bütünlüğünü bozmuştur.
5. 'Her şeyin mühim noktası, başlangıçtır.' cümlesiyle anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sonuca odaklanmak başarıyı getirir.
- B) Bir işe nasıl başlarsan öyle gider. ✓
- C) Önemli olan bitirmek değil, başlamaktır.
- D) Başlamak, bitirmenin yarısıdır.
Verilen cümle, başlangıcın belirleyici olduğunu vurgular. 'Bir işe nasıl başlarsan öyle gider' cümlesi de başlangıcın gidişatı belirlediğini ifade eder.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kanıksama' (alışma) anlamı vardır?
- A) Bu trafik gürültüsünü artık duymuyorum bile. ✓
- B) Keşke o gün oraya gitmeseydim.
- C) Bu kadarını ben de beklemiyordum.
- D) Yine mi aynı hatayı yaptın?
Kanıksama, çok tekrarlanan bir duruma alışmak ve tepki vermemektir. Gürültüyü duymamak, ona alışıldığını gösterir.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'üslup' (biçem) ile ilgili bir yargı vardır?
- A) Yazar, eserinde köy hayatının zorluklarını ele alıyor.
- B) Romanda, Kurtuluş Savaşı yılları anlatılmış.
- C) Sanatçı, şiirlerinde süslü ve ağdalı bir dil kullanmaktan kaçınır. ✓
- D) Hikaye, bir çocuğun gözünden dünyayı yansıtıyor.
Konu 'ne anlatıldığı', üslup 'nasıl anlatıldığı' ile ilgilidir. 'Süslü ve ağdalı bir dil' ifadesi yazarın anlatım tarzını (üslubunu) belirtir.
8. 'Sanatçı, eserinde topluma ayna tutmalıdır.' sözüyle anlatılmak istenen nedir?
- A) Sanatçı, toplumu yönlendirmelidir.
- B) Sanatçı, toplumun sorunlarını çözmelidir.
- C) Sanatçı, toplumu olduğu gibi, değiştirmeden yansıtmalıdır. ✓
- D) Sanatçı, hayal dünyasını topluma aktarmalıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Ayna tutmak, var olanı olduğu gibi yansıtmak demektir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
9. Paragrafta 'boş bırakılan yere' düşüncenin akışına göre hangisi getirilmelidir? 'Kitap okumak, zihni besleyen en önemli gıdadır. ....... . Bu sayede olaylara farklı pencerelerden bakabiliriz.'
- A) Ancak zamanla unutulur.
- B) Ufkumuzu genişletir. ✓
- C) Pahalı bir hobi olabilir.
- D) Sadece boş zamanlarda yapılmalıdır.
Boşluktan sonraki 'Farklı pencerelerden bakmak' ifadesini destekleyen cümle 'ufkumuzu genişletir' ifadesidir.
10. Kesin Yargı Sorusu: 'Türkiye'nin en çok yağış alan ili Rize'dir ve çay tarımı sadece bu bölgede yapılır.' cümlesinden kesin olarak çıkarılabilecek yargı hangisidir?
- A) Rize dışında çay yetişen başka il yoktur. ✓
- B) Türkiye'de tarım sadece Rize'de yapılır.
- C) En soğuk il Rize'dir.
- D) Rize'de sadece çay yetişir.
'Çay tarımı sadece bu bölgede yapılır' ifadesinden, Rize (ve o bölge) dışında çay yetişmediği kesin olarak çıkar.
11. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi 'tedbirli olma' ile ilgilidir?
- A) Damlaya damlaya göl olur.
- B) Kış kışlığını, puşt puştluğunu yapar.
- C) Eşeğini sağlam kazığa bağla, sonra Allah'a emanet et. ✓
- D) Sakla samanı, gelir zamanı.
C seçeneği, işini sağlama almayı ve tedbirli olmayı öğütler. A ve D tasarruf, B ise karakterin değişmeyeceği ile ilgilidir.
12. Mantık Sorusu: Bir yarışta Ali, Veli'yi geçmiş ama Can'ı geçememiştir. Buna göre sıralama nasıldır?
- A) Can - Ali - Veli ✓
- B) Veli - Ali - Can
- C) Ali - Can - Veli
- D) Can - Veli - Ali
Ali, Veli'yi geçtiyse Ali öndedir (Ali > Veli). Ali, Can'ı geçemediyse Can, Ali'nin önündedir (Can > Ali). Sıralama: Can > Ali > Veli.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'aşamalı durum' bildiren bir sözcük kullanılmıştır?
- A) Hava birdenbire soğudu.
- B) Hasta günden güne iyileşiyor. ✓
- C) Aniden karşıma çıktı.
- D) Hemen buraya gel.
'Günden güne', zaman içinde yavaş yavaş gerçekleşen (aşamalı) bir durumu anlatır.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Betimleme' (Tasvir) anlatım biçimi ağır basmaktadır?
- A) Sabah erkenden kalktı, çantasını hazırlayıp yola çıktı.
- B) Eski, ahşap evin önünde kurumuş bir çınar ağacı duruyordu; camları kırıktı. ✓
- C) Bence mutluluk, insanın kendi içindedir.
- D) Teknoloji geliştikçe insan ilişkileri zayıflıyor.
B seçeneğinde varlıklar (ev, ağaç, camlar) gözde canlanacak şekilde nitelikleriyle anlatılmıştır. A öyküleme, C ve D tartışma/düşünce yazısıdır.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'önyargı' anlamı vardır?
- A) Göreceksin, bu işi de batıracak. ✓
- B) Belki bizi de çağırırlar.
- C) Sınavı kazanmak için çok çalışıyor.
- D) Yarın hava yağmurlu olabilir.
Henüz gerçekleşmemiş bir olay hakkında olumsuz bir hüküm vermek (batıracak) önyargıdır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'Tanımlama' yapılmıştır?
- A) Roman, yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları anlatan uzun yazıdır. ✓
- B) Roman okumak insanı geliştirir.
- C) Romanlarında genellikle köy hayatını işler.
- D) Bu roman çok sürükleyici.
Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, 'Roman nedir?' sorusuna cevap veren cümle (A şıkkı) tanım cümlesidir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
17. 'Eli açık' deyiminin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cebi delik
- B) Varyemez
- C) Pinti ✓
- D) Savurgan
Eli açık 'cömert' demektir. Zıttı 'cimri' yani 'pinti'dir. (Varyemez de yakındır ama Pinti daha net karşıttır).
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'neden-sonuç' ilişkisi **yoktur**?
- A) Seni sevdiğimden katlanıyorum.
- B) Uykusuzluktan gözleri kızarmış.
- C) Hava soğuk olduğu için montunu giydi.
- D) Kilo vermek için diyet yapıyor. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, D seçeneği 'Amaç-Sonuç' cümlesidir. Kilo verme amacı henüz gerçekleşmemiştir. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ihtimal' (olasılık) anlamı vardır?
- A) Yarın mutlaka gel.
- B) Belki o da bizi özlemiştir. ✓
- C) Ders çalışmalısın.
- D) Oraya asla gitmem.
Doğru cevap B seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, 'Belki' sözcüğü cümleye olasılık anlamı katmıştır. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'hayiflanma' (yapılmayan bir işten duyulan üzüntü) anlamı vardır?
- A) Keşke o evi zamanında alsaydık. ✓
- B) Bu sınavdan düşük not almaktan korkuyorum.
- C) Yazıklar olsun, emeklerimi boşa çıkardın!
- D) Belki yarın hava güzel olur.
Hayıflanma, kaçırılan fırsatlar veya yapılmayan eylemler için duyulan üzüntüdür. 'Keşke alsaydık' ifadesi bunu karşılar. (C şıkkı sitem/kızgınlıktır).
21. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra 'Bu durum, okuyucunun esere olan ilgisini azaltıyor.' cümlesi getirilebilir? (I) Yazar, son romanında çok uzun betimlemelere yer vermiş. (II) Olay örgüsü sık sık bu betimlemelerle kesiliyor. (III) Kahramanların ruh halleri derinlemesine incelenmiş. (IV) Dilin sadeliği ise eserin en güçlü yanı.
- A) I
- B) II ✓
- C) III
- D) IV
II. cümlede olay örgüsünün kesilmesinden (olumsuz bir durum) bahsediliyor. Araya giren bu cümle, II. cümlenin sonucudur.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ettirgen' çatılı fiil vardır?
- A) Saçlarını kestirdi. ✓
- B) Bebek uyudu.
- C) Yemeği pişirdi.
- D) Çocuk ağladı.
Kesmek (Geçişli) -> Kestirmek (Geçişli). Geçişlilik derecesi artırılmış ve işi başkasına yaptırma anlamı vardır.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sebep-sonuç' ilişkisi **yoktur**?
- A) Maaşını alamadığı için üzgündü.
- B) Sınava çalışmak üzere odaya kapandı. ✓
- C) Kar yağdığından yollar kapandı.
- D) Çok yorulduğu için erken yattı.
B seçeneği 'Amaç-Sonuç' cümlesidir. Sınava çalışmak amaçtır, henüz sonuçlanmamıştır.
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zaman anlamı' taşıyan bir sözcük **yoktur**?
- A) Güzelce yıkandı. ✓
- B) Yarın görüşürüz.
- C) Akşam oldu.
- D) Gündüz uyumuş.
'Güzelce' durum zarfıdır. Diğerlerinde (Yarın, Akşam, Gündüz) zaman anlamı vardır.
25. Bir araştırma sonucuna göre kız öğrenciler üniversite giriş sınavına kadar matematik derslerinde erkeklerden daha yüksek not alıyor olmalarına rağmen üniversite giriş sınavında erkek öğrenciler, matematik sorularında ortalamada kızlardan daha yüksek puan alıyor. Üniversite giriş sınavları ve puanlar biraz daha yakından incelendiğinde aslında bu sonuca bütün erkek öğrencilerin kız öğrencilerden daha yüksek puan almalarının değil, çok yüksek puan alanlar arasında erkek öğrencilerin çoğunlukta olmasının neden olduğu ortaya çıkıyor. Erkek öğrenciler sadece en yüksek puan alanlar arasında değil en düşük puan alanlar arasında da çoğunluğu oluşturuyor. Değerlendirmeye sadece orta düzeyde başarı gösteren öğrenciler alındığında erkek ve kız öğrencilerin aynı düzeyde başarılı olduğu görülüyor. Erkek öğrencilerin bu kadar geniş bir yelpazede yer almasının nedeni şimdilik bilinmiyor. Ancak bilinen bir şey var, o da matematikte üstün yetenek gösteren kız öğrencilerin sayısı her geçen gün artıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu araştırmanın amacını en iyi ifade eder?
- A) Son yıllarda sınavlarda üstün başarı gösteren kız öğrenci sayısının neden arttığını tespit etmek
- B) Erkek öğrencilerin, düşük puan alan öğrenciler arasındaki çoğunluğu oluşturmasının nedenlerini bulmak
- C) Üniversite giriş sınavlarında matematik alanında kız ve erkek öğrenci başarılarındaki değişkenleri tespit etmek ✓
- D) Kız öğrencilerin matematik derslerinde yüksek not alma davranışının temellerini araştırmak
- E) Erkek öğrencilerin üniversite sınavlarında matematik alanındaki başarılarının nedenlerini ortaya koymak
Araştırmada kız ve erkek öğrencilerin matematik başarısındaki farklılıklar, uç puanlar ve orta düzey başarı üzerinden incelenmiştir. Bu nedenle amaç, başarıdaki değişkenleri belirlemektir. Doğru cevap C seçeneğidir.