Genel Tekrar Testi - 7
TBMM Genel Kurulunda yapılan aşağıdaki oylama veya seçimlerin hangisinde anayasal olarak 'gizli oy' kullanılması zorunlu değildir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. TBMM Genel Kurulunda yapılan aşağıdaki oylama veya seçimlerin hangisinde anayasal olarak 'gizli oy' kullanılması zorunlu değildir?
- A) TBMM Başkanı seçimi oylaması
- B) Kamu Başdenetçisi seçimi oylaması
- C) Bakan veya yardımcılarının Yüce Divana sevk kararı oylaması
- D) Anayasa değişiklik maddelerinin oylanması
- E) Savaş ilanı verilmesi kararı ✓
Savaş ilanı kararı açık oylama ile gerçekleştirilir. Diğer tüm seçeneklerde gizlilik ilkesi anayasal bir zorunluluktur.
2. 1982 Anayasası'nda yapılan son değişiklikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi TBMM Başkanı'nın sahip olduğu anayasal görev veya yetkilerden biri değildir?
- A) Cumhurbaşkanının yokluğunda veya makamın boşalması halinde Cumhurbaşkanına vekâlet etmek ✓
- B) TBMM toplantı günlerini ve gündemini belirlemek
- C) TBMM tüzel kişiliğini yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek
- D) Meclis binasının güvenlik, kolluk ve idari yönetim hizmetlerini yönetmek
- E) Cumhurbaşkanının talebiyle veya doğrudan Meclisi olağanüstü toplantıya çağırmak
Mevcut sistem uyarınca, Cumhurbaşkanına vekalet etme görevi Cumhurbaşkanı yardımcısına aittir. TBMM Başkanının Cumhurbaşkanına vekalet etme yetkisi kaldırılmıştır.
3. 1982 Anayasası hükümleri uyarınca, seçimlerin normal vaktinden önce yenilenmesine (erken seçim yapılmasına) karar verme yetkisi hangi anayasal makamlara tanınmıştır?
- A) TBMM ve Yüksek Seçim Kurulu
- B) TBMM Başkanı ve Cumhurbaşkanı
- C) TBMM Genel Kurulu ve Cumhurbaşkanı ✓
- D) Anayasa Mahkemesi ve TBMM
- E) Yüksek Seçim Kurulu ve Cumhurbaşkanı
Seçimlerin yenilenmesine TBMM veya Cumhurbaşkanı karar verebilir.
4. Bütçe Kanun Teklifi'nin meclise sunulması, görüşülmesi ve yasalaşması süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Bütçe teklifini mali yılbaşından en az 75 gün önce Meclis üye tam sayısının üçte birinin imzasıyla milletvekilleri sunar. ✓
- B) Meclis Bütçe Komisyonu bütçe tasarısını 55 gün içinde görüşüp karara bağlar.
- C) Bütçe Komisyonu üye sayısı anayasaya göre 30 milletvekilinden oluşur.
- D) Bütçe Kanunu'nun anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir.
- E) Bütçe ile ilgili konular olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle düzenlenemez.
Bütçe kanun teklifini mali yılbaşından en az 75 gün önce Cumhurbaşkanı TBMM'ye sunar.
5. TBMM Genel Kurulu toplandıktan sonra, Meclis Başkanı seçimi sürecinin en fazla kaç gün içinde tamamlanması anayasal olarak zorunludur?
- A) 7 gün
- B) 5 gün ✓
- C) 10 gün
- D) 30 gün
- E) 15 gün
TBMM Başkanı seçimi Meclisin toplanmasından itibaren beş gün içinde tamamlanır.
6. Aşağıdaki anayasal veya yasal kurullardan hangisinin üyelerinin tamamı değil, sadece bir bölümü TBMM Genel Kurulu tarafından seçilmektedir?
- A) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)
- B) Yüksek Seçim Kurulu (YSK) üyeleri
- C) Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ✓
- D) Yargıtay daire başkanları ve üyeleri
- E) Sayıştay Başkanlığı ve üyeleri
Hâkimler ve Savcılar Kurulunun üyelerinin bir kısmı TBMM tarafından seçilir. Sayıştay ve RTÜK üyelerinin tamamını TBMM seçerken Yargıtay ve YSK üyelerini seçmez.
7. 1982 Anayasası'na göre, seçilen milletvekilleri hukuki açıdan kimi veya hangi kesimi temsil etmekle yükümlüdür?
- A) Türkiye Cumhuriyeti devlet organlarını
- B) Üyesi oldukları siyasi parti tüzel kişiliğini
- C) Kendi siyasi partilerinin yerel seçmenlerini
- D) Bütün Türk milletini ✓
- E) Kendilerini meclise gönderen seçim bölgesini
Anayasaya göre milletvekilleri, sadece seçildikleri bölgeyi veya partiyi değil, bütün milleti temsil ederler.
8. 1982 Anayasası'nda yapılan son değişikliklere göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM Başkanı'nın görev veya yetkileri arasında yer almaz?
- A) Meclisin güvenliğini, idari ve kolluk işlerini sevk ve idare etmek
- B) İçtüzük ve anayasa ile kendisine verilen idari görevleri yerine getirmek
- C) Cumhurbaşkanının makamda bulunmadığı sürede ona vekâlet etmek ✓
- D) Genel Kurul toplantılarına ve görüşmelere başkanlık etmek
- E) Yurt içinde ve yurt dışında Meclisi resmi olarak temsil etmek
Cumhurbaşkanına vekalet etme yetkisi Cumhurbaşkanı yardımcısına aittir. TBMM Başkanının bu görevi kaldırılmıştır.
9. Meclisin karar alabilmesi için gereken kabul oyu sayısı, Genel Kurul katılımı ne kadar düşük olursa olsun anayasal olarak hangi asgari sayıdan daha az olamaz?
- A) Meclis üye tam sayısının üçte ikisinden (400 kabul)
- B) Meclis üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151 kabul) ✓
- C) Genel Kurul toplantısına katılanların salt çoğunluğundan
- D) Meclis üye tam sayısının üçte birinden (200 kabul)
- E) Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğundan (301 kabul)
Karar yeter sayısı kural olarak katılanların salt çoğunluğudur; ancak hiçbir durumda üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151'den az olamaz.
10. TBMM'nin aldığı parlamento kararlarından hangisinin Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetime tabi tutulması anayasal olarak mümkündür?
- A) Milletvekilliğinin düşürülmesine (üyeliğin sona ermesine) dair kararlar ✓
- B) Bakanların Yüce Divan sıfatıyla yargılanmaya sevk edilmesi kararı
- C) Meclis çalışmalarına ara verilmesi veya tatile girilmesi kararları
- D) Milletvekili seçimlerinin yenilenmesine dair alınan kararlar
- E) Uluslararası hukuka göre savaş ilan edilmesi kararı
Milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin TBMM kararına karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
11. 1982 Anayasası uyarınca, Türk milleti adına yasama yetkisini kullanan temel devlet organı hangisidir?
- A) Türkiye Büyük Millet Meclisi ✓
- B) Cumhurbaşkanı yardımcıları
- C) Bakanlıklar ve ilgili kamu kurumları
- D) Cumhurbaşkanlığı makamı
- E) Bağımsız ve tarafsız mahkemeler
Anayasa uyarınca yasama yetkisi Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
12. 1982 Anayasası'na göre, bütçe kanunu haricindeki yasa tekliflerini meclis başkanlığına sunmaya yetkili olanlar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanı yardımcıları
- B) Meclis komisyonları
- C) Bakanlık bürokratları
- D) Milletvekilleri ✓
- E) Cumhurbaşkanı
Bütçe kanun teklifini Cumhurbaşkanı sunarken, bunun dışındaki tüm kanun tekliflerini sadece milletvekilleri sunma hakkına sahiptir.
13. Meclisin, anayasal sınırlara uymak koşuluyla, dilediği toplumsal veya kamusal alanı herhangi bir konu sınırı olmaksızın en ince detayına kadar düzenleyebilmesi yasamanın hangi özelliğidir?
- A) Yasamanın devredilmezliği ilkesi
- B) Yasamanın genelliği ilkesi ✓
- C) Yasamanın asliliği ilkesi
- D) Yasamanın ilkelliği (ilk eldenliği) ilkesi
- E) Yasama yetkisinin devri ilkesi
Yasama organının konu sınırlandırması olmaksızın en ince ayrıntıya kadar düzenleme yapabilme gücü yasamanın genelliği ilkesidir.
14. 1982 Anayasası'na göre, aşağıdaki makam veya kurullardan hangisinin belirlenmesinde TBMM'nin doğrudan seçim veya oylama yetkisi bulunmamaktadır?
- A) Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun bazı üyelerinin seçilmesinde
- B) Anayasa Mahkemesi'nin bazı üyelerinin seçilmesinde
- C) Kamu Başdenetçisi (Ombudsman) seçilmesinde
- D) TBMM Başkanı ve divanının seçilmesinde
- E) Cumhurbaşkanı yardımcılarının atanması ve seçilmesinde ✓
Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Diğer seçeneklerdeki görevlerin tamamında TBMM'nin seçim yetkisi vardır.
15. 1982 Anayasası'nın değiştirilebilmesi amacıyla kanun teklifi sunma yetkisi anayasal olarak aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?
- A) Cumhurbaşkanlığı makamına
- B) Siyasi partilerin genel merkezlerine
- C) En az 200 milletvekilinin yazılı teklifine ✓
- D) Adalet Bakanlığı makamına
- E) Mecliste grubu bulunan herhangi bir siyasi parti
Anayasa değişikliği, TBMM üye tam sayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir. Bu sayı 600 milletvekili üzerinden 200'dür.
16. 2017 anayasa değişiklikleri sonrasında, TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları arasından çıkarılan veya anayasada bu isimle hiçbir zaman yer almamış olan ikili hangisidir?
- A) Meclis soruşturması ve gensoru
- B) Meclis soruşturması ve meclis araştırması
- C) Doğrudan doğruya soru ve gensoru ✓
- D) Meclis araştırması ve yazılı soru
- E) Meclis araştırması ve gensoru
Gensoru denetim yolu 2017 yılındaki anayasa değişiklikleriyle kaldırılmıştır. Ayrıca doğrudan doğruya soru adıyla anayasal bir denetim mekanizması bulunmamaktadır.
17. 1982 Anayasası hükümleri uyarınca, bütçe kanun teklifini hazırlayarak TBMM'ye sunmak kimin anayasal görevidir?
- A) Cumhurbaşkanının ✓
- B) İçişleri Bakanının
- C) Sayıştay Başkanının
- D) Hazine ve Maliye Bakanının
- E) Cumhurbaşkanı yardımcısının
Bütçe kanun teklifini mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM'ye sunma görevi Cumhurbaşkanı'na aittir.
18. TBMM'nin kanun çıkarma, değiştirme veya kaldırma ile parlamento kararları alma gücü hangi anayasal yetki kapsamındadır?
- A) Parlamento yetkisi
- B) Yasama yetkisi ✓
- C) Anayasa yetkisi
- D) Yürütme yetkisi
- E) Yargı yetkisi
TBMM'nin kanun yapması ve parlamento kararları alması doğrudan yasama yetkisinin kullanılmasıdır.
19. 1982 Anayasası'na göre, TBMM Genel Kurulunun toplanabilmesi ve anayasal bir karar alabilmesi için gereken asgari toplantı ve karar yeter sayısı kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanıp kabul oylarının üye tam sayısının beşte birinden az olmaması
- B) Üye tam sayısının üçte biriyle toplanıp üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasıyla karar vermesi
- C) Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanıp katılanların salt çoğunluğuyla karar vermesi
- D) Üye tam sayısının en az üçte biriyle toplanıp katılanların salt çoğunluğuyla karar vermesi ✓
- E) Üye tam sayısının üçte biriyle toplanıp üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar vermesi
TBMM, üye tam sayısının en az üçte biriyle (200 milletvekili) toplanır ve başka anayasal hüküm yoksa katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Karar sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151 kabul) az olamaz.
20. Yasama yetkisinin sadece meclis eliyle kullanılmasını ve başka bir yürütme ya da idare organına aktarılamayacağını belirten anayasal ilke hangisidir?
- A) Yasamanın genelliği ilkesi
- B) Yasamanın ilkelliği ilkesi
- C) Yasamanın asliliği ilkesi
- D) Yasamanın mutlaklığı ilkesi
- E) Yasamanın devredilmezliği ilkesi ✓
Yasama yetkisinin Meclis dışındaki başka bir merci veya kurula devredilemeyeceğini ifade eden kural yasama yetkisinin devredilmezliğidir.
21. Yürürlükte olan anayasal sistemimize göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin yürütmeyi denetleme ve bilgi edinme yöntemlerinden biri değildir?
- A) Meclis araştırması komisyonu kurulması
- B) Gensoru önergesi verilmesi ✓
- C) Meclis soruşturması açılması
- D) Yazılı soru önergesi verilmesi
- E) Genel görüşme açılması
Hükümetin meclis tarafından düşürülmesini sağlayan gensoru mekanizması, 2017 yılındaki anayasa değişiklikleriyle sistemden tamamen çıkarılmıştır.
22. Meclisin bir yasama yılı boyunca kullanabileceği toplam anayasal tatil süresi en fazla ne kadardır?
- A) 3 ay ✓
- B) 6 ay
- C) 1 ay
- D) 10 gün
- E) 2 ay
TBMM bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir.
23. Yasama organının bir çalışma yılı (yasama yılı) içerisinde kullanabileceği anayasal azami tatil süresi ne kadardır?
- A) 1 ay
- B) 70 gün
- C) 3 ay ✓
- D) 2 ay
- E) 45 gün
TBMM bir yasama yılı içinde en fazla üç ay tatil yapabilir.
24. Milletvekillerine sağlanan yasama dokunulmazlığı kuralının, anayasada açıkça düzenlenen iki temel istisnası aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) Devamsızlık durumları ile asliye ceza mahkemesindeki ceza davaları
- B) Ağır cezayı gerektiren her türlü suçüstü adli vakaları
- C) Ağır cezalık suçüstü ile seçim öncesi başlanan anayasanın 14. maddesindeki suçlar ✓
- D) Devletin egemenliğine ve güvenliğine karşı işlenen terör eylemleri
- E) Seçim öncesi soruşturulan tüm suçlar ile asliye cezalık durumlar
Ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri ile seçimden önce soruşturulmasına başlanmış devletin birliği ve bütünlüğüne (Anayasa 14) aykırı suçlar dokunulmazlık kapsamı dışındadır.
25. TBMM'nin af ilan etme yetkisiyle ilgili anayasal sınırlar dikkate alındığında, aşağıdaki suç türlerinden hangisi hiçbir şekilde af kapsamına alınamaz?
- A) Yurt dışına kaçakçılık yapılması ve gümrük kaçakçılığı suçları
- B) Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçları
- C) Ormanları yakmak, daraltmak veya yok etmek amacıyla işlenen suçlar ✓
- D) Devletin birliğine ve bütünlüğüne karşı işlenen terör suçları
- E) Anayasa'nın 14. maddesindeki hakların kötüye kullanılması suçları
Ormanları yakmak, yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz.