Genel Tekrar Testi - 183
Türk-İslam tarihinde 'Pir-i Türkistan' olarak bilinen ve ilk Türk mutasavvıfı kabul edilen, 'Divan-ı Hikmet' adlı eserin yazarı kimdir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türk-İslam tarihinde 'Pir-i Türkistan' olarak bilinen ve ilk Türk mutasavvıfı kabul edilen, 'Divan-ı Hikmet' adlı eserin yazarı kimdir?
- A) Hoca Ahmet Yesevi ✓
- B) Yusuf Has Hacip
- C) Mevlana Celaleddin Rumi
- D) Edip Ahmet Yükneki
İlk Türk mutasavvıfı olan ve Pir-i Türkistan olarak anılan kişi Hoca Ahmet Yesevi'dir. Eseri Divan-ı Hikmet'tir.
2. Misakımilli'den ikinci taviz hangi antlaşma ile verilmiştir?
- A) Kars Antlaşması
- B) Ankara Antlaşması ✓
- C) Lozan Antlaşması
- D) Moskova Antlaşması
Misak-ı Milli'den ikinci taviz, Ankara Antlaşması ile verilmiştir. Ankara Antlaşması, 20 Ekim 1921'de imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM ile Fransa arasında yapılmıştır. Ankara Antlaşması, İskenderun Sancağı'nın özel statüsünü kabul etmiştir. Bu antlaşma, Türk tarihinin önemli antlaşmalarındandır.
3. Mustafa Kemal Atatürk'ün kaleme aldığı 'Nutuk' adlı eser, hangi yılları kapsamaktadır?
- A) 1919 - 1927 ✓
- B) 1919 - 1923
- C) 1915 - 1923
- D) 1920 - 1938
Nutuk, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (1919) ile başlar ve Gençliğe Hitabe (1927) ile sona erer. Nutuk, Mustafa Kemal Atatürk'ün en önemli eseridir. Nutuk, 15-20 Ekim 1927'de CHP'nin 2. Kurultayı'nda okunmuştur. Nutuk, Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecini anlatır. Gençliğe Hitabe, Nutuk'un sonunda yer alan önemli bir bölümdür.
4. Atatürk Dönemi'nde kurulan ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın başkanı kimdir?
- A) Rauf Orbay
- B) Kazım Karabekir ✓
- C) Refet Bele
- D) Ali Fuat Cebesoy
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın genel başkanı Kazım Karabekir'dir.
5. Cumhuriyet Dönemi'nde, 1933 yılında Darülfünun'un kapatılarak yerine kurulan yükseköğretim kurumu hangisidir?
- A) Ankara Üniversitesi
- B) İstanbul Üniversitesi ✓
- C) Mimar Sinan Üniversitesi
- D) İstanbul Teknik Üniversitesi
1933 Üniversite Reformu ile Darülfünun kapatılmış ve İstanbul Üniversitesi kurulmuştur.
6. Tanzimat Fermanı'nı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu) Gülhane Parkı'nda okuyan ve dönemin Dışişleri Bakanı olan devlet adamı kimdir?
- A) Ahmet Cevdet Paşa
- B) Mustafa Reşit Paşa ✓
- C) Mithat Paşa
- D) Alemdar Mustafa Paşa
1839 Tanzimat Fermanı'nı hazırlayan ve okuyan devlet adamı Mustafa Reşit Paşa'dır.
7. Osmanlı Devleti'nde 'Muallim-i Salis' (Üçüncü Öğretmen) olarak bilinen ünlü düşünür kimdir?
- A) Katip Çelebi
- B) İbn-i Sina
- C) Farabi
- D) Yanyalı Esad Efendi ✓
Aristo (1.) ve Farabi'den (2.) sonra 'Üçüncü Öğretmen' olarak anılan kişi Lale Devri düşünürü Yanyalı Esad Efendi'dir.
8. Osmanlı Devleti'nde yapılan işlerin şer'i hukuka uygun olup olmadığı konusunda şeyhülislamın verdiği yazılı belgeye ne denilir?
- A) Ferman
- B) Berat
- C) Fetva ✓
- D) Hüküm
Fetva, Osmanlı Devleti'nde şeyhülislamın verdiği, yapılan işlerin şer'i hukuka uygun olup olmadığını belirten yazılı belgedir. Fetva, dini hukuka göre verilir. Önemli kararlar için fetva alınması gerekirdi. Fetva sistemi, Osmanlı yönetim sisteminin önemli bir parçasıdır. Fetva, padişahın yetkilerini sınırlayan bir mekanizma olmuştur.
9. Mustafa Kemal Kafkas Cephesi'nde hangi görevi yapmıştır?
- A) 9. Ordu Komutanlığı
- B) 19. Tümen Komutanlığı
- C) 7. Ordu Komutanlığı
- D) 16. Kolordu Komutanlığı ✓
Mustafa Kemal, Kafkas Cephesi'nde 16. Kolordu Komutanlığı görevini yapmıştır. Mustafa Kemal'in bu görevi, askeri kariyerinin önemli bir parçasıdır. 16. Kolordu Komutanlığı, Mustafa Kemal'in liderlik yeteneklerini göstermiştir. Mustafa Kemal'in bu görevi, I. Dünya Savaşı'nın önemli olaylarındandır. Mustafa Kemal'in bu görevi, Osmanlı askeri tarihinin önemli olaylarındandır.
10. Padişah ordunun başında sefere çıkmadığı zaman "Serdar-ı Ekrem" sıfatıyla orduyu kim komuta ederdi?
- A) Kazasker
- B) Şeyhülislam
- C) Yeniçeri Ağası
- D) Sadrazam ✓
Padişah sefere çıkmadığı zaman, orduyu 'Serdar-ı Ekrem' (En Büyük Komutan) sıfatıyla sadrazam komuta ederdi. Sadrazam, bu durumda hem devlet işlerini hem de askeri işleri yönetirdi. Bu sistem, Osmanlı askeri yapısının önemli bir parçasıdır. Serdar-ı Ekrem, savaş zamanında tam yetkiye sahiptir. Bu uygulama, Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar devam etmiştir.
11. İznik hangi hükümdar döneminde Osmanlı Devleti'nin başkenti haline getirilmiştir?
- A) Yıldırım Bayezid Dönemi
- B) I. Murat Dönemi
- C) Orhan Gazi Dönemi ✓
- D) Osman Gazi Dönemi
İznik, Orhan Gazi döneminde Osmanlı Devleti'nin başkenti haline getirilmiştir. İznik, önemli bir kültür ve ticaret merkeziydi. Ancak daha sonra başkent, Bursa'ya taşınmıştır. İznik, Osmanlı eğitim sisteminin başladığı yerdir.
12. Mustafa Kemal Paşa'ya 'Gazi' unvanı ve 'Mareşal' rütbesi hangi savaştan sonra verilmiştir?
- A) Trablusgarp Savaşı
- B) Sakarya Meydan Muharebesi ✓
- C) Çanakkale Savaşı
- D) Büyük Taarruz
Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya 19 Eylül 1921'de Gazilik unvanı ve Mareşallik rütbesi vermiştir.
13. Osmanlı tarihinde devletin ilk kez rejim değişikliği yaşadığı olay hangisidir?
- A) I. Meşrutiyet'in İlanı ✓
- B) Vaka-i Hayriye
- C) Cumhuriyetin İlanı
- D) Tanzimat Fermanı
1876 yılında I. Meşrutiyet'in ilanı ile Osmanlı Devleti mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiş, halk yönetime katılmıştır.
14. Türkiye Cumhuriyeti'nde 1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında başbakan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Süleyman Demirel
- B) Bülent Ecevit ✓
- C) Ferit Melen
- D) Nihat Erim
1974 Kıbrıs Barış Harekâtı, Bülent Ecevit'in başbakanlığındaki CHP-MSP koalisyon hükümeti döneminde gerçekleştirilmiştir.
15. Sırplar hangi savaş sonrası Osmanlı hakimiyetini kabul etmiştir?
- A) Varna Savaşı
- B) Niğbolu Savaşı
- C) I. Kosova Savaşı
- D) Çirmen Savaşı ✓
Çirmen Savaşı (1371), Osmanlı Devleti ile Sırp prenslikleri arasında yapılmıştır. Osmanlı ordusu, Sırp ordusunu yenmiş ve Sırplar Osmanlı hakimiyetini kabul etmiştir. Bu savaş, Osmanlıların Balkanlar'daki gücünü artırmıştır.
16. Mama Hatun Kümbeti ve Tepsi Minareli Cami hangi beyliğe ait mimari eserlerdendir?
- A) Mengücekliler
- B) Saltuklular ✓
- C) Danişmentliler
- D) Artuklular
Mama Hatun Kümbeti ve Tepsi Minareli Cami, Saltuklular döneminde yapılmış önemli mimari eserlerdir. Bu eserler, Anadolu Türk mimarisinin erken dönem örneklerindendir. Saltuklular, Anadolu'da önemli mimari eserler bırakmışlardır.
17. Yeniçeri ve Acemioğlanlar Ocağı kim tarafından kurulmuştur?
- A) I. Murat ✓
- B) Yıldırım Bayezid
- C) Orhan Gazi
- D) Çelebi Mehmet
Yeniçeri Ocağı ve Acemioğlanlar Ocağı, I. Murat döneminde kurulmuştur. Yeniçeri Ocağı, devşirme sistemiyle toplanan Hristiyan çocukların eğitilmesiyle oluşturulan, doğrudan padişaha bağlı maaşlı askerlerdir. Acemioğlanlar Ocağı ise Yeniçeri Ocağı'na asker yetiştiren okuldur. Bu sistem, Osmanlı ordusunun temelini oluşturmuştur.
18. Aşağıdaki Türk topluluklarından hangisi Musevilik (Yahudilik) dinini benimseyen tek Türk devletidir?
- A) Hazarlar ✓
- B) Peçenekler
- C) Macarlar
- D) Bulgarlar
Hazarlar, yöneticileri ve halkının bir kısmı Museviliği benimseyen tek Türk topluluğudur.
19. Osmanlı tarihinde 'Batı'da en geniş sınırlara ulaşılan' antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ferhat Paşa Antlaşması
- B) Zitvatorok Antlaşması
- C) Bucaş Antlaşması ✓
- D) Kasr-ı Şirin Antlaşması
IV. Mehmet döneminde Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması (1672) ile Batı'da en geniş sınırlara ulaşılmıştır. Bucaş Antlaşması, Osmanlı-Lehistan Savaşı sonrası imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Podolya ve Ukrayna'nın bir kısmı Osmanlı'ya geçmiştir. IV. Mehmet, 1648-1687 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bucaş Antlaşması, Osmanlı'nın Batı'da ulaştığı en geniş sınırları belirlemiştir.
20. Türk-İslam kültüründe belediye işlerini yerine getirmekle görevli, ticari hayatı denetleyen görevli kimdir?
- A) Hacip
- B) Muhtesip ✓
- C) Emir-i Dad
- D) Bitikçi
Muhtesip, Türk-İslam devletlerinde belediye işlerini yürüten, çarşı ve pazarları denetleyen, fiyatları kontrol eden görevlidir. Muhtesip, haksız kazançları önler, kalite kontrolü yapar ve ticari hayatın düzenli işlemesini sağlar. Bu görev, şehir hayatının düzenlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
21. I. Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'nde İngiliz ordusunu kuşatarak General Townshend ve askerlerini esir alan Osmanlı komutanı kimdir?
- A) Cemal Paşa
- B) Fevzi Çakmak
- C) Halil Paşa ✓
- D) Enver Paşa
Kut'ül Amare Zaferi'nin (1916) mimarı ve İngilizleri esir alan komutan Halil Kut Paşa'dır.
22. Osmanlı Devleti'nde Lale Devri'nde kurulan matbaada basılan ilk eser, Vankulu Mehmet Efendi tarafından çevrilen hangi eserdir?
- A) Keşfü'z-Zünun
- B) Vankulu Lügati ✓
- C) Cihannüma
- D) Seyahatname
İbrahim Müteferrika'nın kurduğu matbaada basılan ilk eser Vankulu Lügati'dir (Sıhah-ı Cevheri tercümesi). Matbaa, 1727'de kurulmuştur. Vankulu Lügati, 1729'da basılmıştır. İbrahim Müteferrika, Osmanlı'da matbaanın kurucusudur. Matbaa, Osmanlı'da kültürel gelişmeyi hızlandırmıştır.
23. Osmanlı'da savaş sırasında padişahı ve çadırını koruyan sınıfa ne ad verilmiştir?
- A) Yeniçeri Ocağı
- B) Ulufeciler
- C) Garipler
- D) Sipahi ve Silahlar Bölüğü ✓
Sipahi ve Silahlar Bölüğü, Osmanlı Devleti'nde savaş sırasında padişahı ve çadırını koruyan sınıftır. Bu sınıf, padişahın güvenliğinden sorumludur. Sipahi ve Silahlar Bölüğü, Kapıkulu askerlerinin özel bir birimidir. Bu sınıf, savaşlarda padişahın yanında bulunurdu. Bu sistem, Osmanlı askeri sisteminin önemli bir parçasıdır.
24. Osmanlı Devleti'nde 'Vaka-i Vakvakiye' (Çınar Vakası) hangi padişah döneminde yaşanmıştır?
- A) IV. Mehmet ✓
- B) II. Osman
- C) IV. Murat
- D) III. Ahmet
IV. Mehmet döneminde 30'a yakın devlet adamının isyancılar tarafından çınar ağacına asılması olayıdır.
25. Osmanlı Devleti'nde padişah değişikliklerinde veya tahta çıkışlarda Kapıkulu askerlerine dağıtılan bahşişe ne ad verilir?
- A) Gedik
- B) Müsadere
- C) İaşecilik
- D) Cülus Bahşişi ✓
Padişah tahta çıktığında askerlere dağıtılan bahşişe Cülus Bahşişi denir. Cülus, padişahın tahta çıkması anlamına gelir. Cülus Bahşişi, Kapıkulu askerlerine verilirdi. Bu bahşiş, askerlerin sadakatini sağlamak için verilirdi. Cülus Bahşişi, Osmanlı maliyesine büyük yük getirmiştir.