Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi 2

1. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve meclisin dağıtılması, Milli Mücadele'nin seyri açısından hangi olumlu gelişmeye ortam hazırlamıştır?

• A) TBMM'nin açılışını hızlandırması ✓
• B) Temsil Heyeti'nin kurulmasını sağlaması
• C) Sevr'in imzalanmasını geciktirmesi
• D) Milli Mücadele'nin Muharebeler Dönemi'ni başlatması

İstanbul'un‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ resmen işgali, Mebusan Meclisi'nin kapatılması ve milletvekillerinin tutuklanması; Mustafa Kemal'e Ankara'da egemenliği kayıtsız şartsız millete dayanan yeni bir meclis (TBMM) açma fırsatı sunmuş ve ulusal egemenliğe giden süreci hızlandırmıştır. (Not: Bu işgal aynı zamanda Mustafa Kemal'in meclisin İstanbul'da toplanmaması yönündeki uyarısındaki haklılığını ve ileri görüşlülüğünü kanıtlamış olsa da, olumlu tarihî gelişme meclisin Ankara'da açılmasıdır.)

2. Askerlikten istifa etmiş sivil bir Mustafa Kemal'e "Ben ve kolordum emrinizdeyiz Paşam!" diyerek asker selamı veren ve Erzurum Kongresi'nin toplanmasında büyük rol oynayan değerli komutan aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Rauf Orbay (İstanbul)
• B) Refet Bele (Samsun)
• C) Ali Fuat Cebesoy (Ankara)
• D) Kazım Karabekir (Erzurum) ✓

‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa, Doğu'daki Ermeni tehlikesine karşı kongrenin toplanmasına öncülük etmiş ve İstanbul hükümetinin tutuklama emirlerine karşı çıkarak Mustafa Kemal'in Milli Mücadele liderliğini sağlamlaştırmıştır.

3. Sivas Kongresi'nin ardından Temsil Heyeti'nin, İstanbul'daki Damat Ferit Paşa Hükümeti ile Anadolu'nun tüm haberleşmesini keserek ulaşmak istediği temel siyasi hedef nedir?

• A) İtilaf Devletleri ile anlaşmak
• B) Damat Ferit Hükümeti'ni istifaya zorlamak ve milli iradeyi tek otorite haline getirmek ✓
• C) Kendi haberleşme ağını kurmak
• D) Telgraf hatlarının bozuk olması

Sivas‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kongresi'ni engellemeye ve basmaya çalışan Damat Ferit Hükümeti'ne karşı bir tepki olarak Anadolu'nun tüm haberleşmesi kesilmiş, bu baskı sonucunda çaresiz kalan hükümet istifa etmek zorunda kalmıştır. Bu olay Temsil Heyeti'nin ilk siyasi zaferi olarak tarihe geçmiştir.

4. Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin Ali Galip gibi isimleri kullanarak Sivas Kongresi'ni dağıtma girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması, İstanbul hükümeti cephesinde nasıl bir siyasi sonuca neden olmuştur?

• A) Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifa etmesine ✓
• B) Mustafa Kemal'in tutuklanmasına
• C) Manda ve himayenin kabul edilmesine
• D) Kongrenin İstanbul'da toplanmasına

Damat‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ferit Paşa'nın Sivas Kongresi'ni engelleme çabaları suya düşmüş ve Temsil Heyeti'nin İstanbul'la tüm iletişimi keserek kurduğu baskı sonucunda Damat Ferit Hükümeti istifa etmek zorunda bırakılmıştır.

5. Aşağıdakilerden hangisi Sivas Kongresi'ni Erzurum Kongresi'nden ayıran ve ona ulusal bir kimlik kazandırarak farklı kılan kararlardan biridir?

• A) Milli sınırlar ilk kez çizilmiştir
• B) Tüm milli cemiyetler birleştirilmiş ve Temsil Heyeti ulusal hale getirilmiştir ✓
• C) Manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir
• D) Mustafa Kemal ilk kez başkan seçilmiştir

Erzurum'da‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sadece 'Doğu' illerini temsilen kurulan Temsil Heyeti'nin yetki alanı Sivas'ta tüm yurdu kapsayacak şekilde genişletilmiş ve tüm yöresel savunma cemiyetleri 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' çatısı altında bir araya getirilmiştir.

6. Erzurum Kongresi beyannamesinde kesin bir dille ifade edilen "Manda ve himaye kabul olunamaz" maddesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Bolşevik Rusya ile anlaşmayı
• B) Tam bağımsızlığı ✓
• C) Padişaha bağlılığı
• D) Amerikan desteğini almayı

Kongredeki‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bazı delegelerin güçlü bir devletin mandası altına girmeyi mantıklı bulmasına rağmen bu öneriler kesin olarak reddedilmiş; hiçbir dış güdümün kabul edilmeyeceği ve 'Tam bağımsızlık' (İstiklal-i Tam) ilkesinden asla taviz verilmeyeceği vurgulanmıştır.

7. Temsil Heyeti'nin Ankara'ya yerleşmesinin ardından, Milli Mücadele'nin hedeflerini halka doğru aktarmak amacıyla kurulan ve daha sonra TBMM'nin yarı resmi yayın organı halini alan gazete hangisidir?

• A) Ceride-i Resmiye
• B) Hakimiyet-i Milliye ✓
• C) Takvim-i Vekayi
• D) İrade-i Milliye

‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Hakimiyet-i Milliye (Milli Egemenlik) gazetesi, Sivas'ta çıkarılan İrade-i Milliye'nin bir devamı niteliğinde Ocak 1920'de Ankara'da yayın hayatına başlamış ve halkı bilinçlendirmede önemli rol oynamıştır.

8. Milli direnişin örgütlenmesi sürecinde bölgesel olarak toplanan; I. Balıkesir Kongresi, II. Alaşehir Kongresi, III. Erzurum Kongresi gibi kongrelerden hangilerinin doğrudan Batı Cephesi'nin kurulmasına ve Yunan işgaline karşı mücadele edilmesine katkı sağladığı söylenebilir?

• A) I ve III
• B) Yalnız I
• C) I ve II ✓
• D) Yalnız II

Batı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Anadolu'da toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri (Hacim Muhittin Çarıklı önderliğinde), doğrudan Yunan işgaline karşı Kuva-yı Milliye direnişinin teşkilatlanmasında ve Batı Cephesi'nin şekillenmesinde etkili olmuştur.

9. Hakkında yakalama kararı olması ve güvenlik gerekçesiyle İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi çalışmalarına fiilen katılamayan Mustafa Kemal Paşa, bu meclise hangi ilin milletvekili (mebusu) olarak seçilmiştir?

• A) Samsun
• B) Sivas
• C) Erzurum ✓
• D) Ankara

Amasya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Görüşmeleri sonrasında yurdun dört bir yanında yapılan seçimlerde Mustafa Kemal Paşa, Erzurum'dan mebus (milletvekili) seçilerek meclise girme hakkı kazanmış, ancak tutuklanma tehlikesi sebebiyle İstanbul'a gitmemiştir.

10. İtilaf Devletleri'nin, Anadolu'daki Amasya Görüşmeleri sürecine ve ülke genelinde yapılacak olan milletvekili seçimlerine ses çıkarmayıp müdahale etmemesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İşgali sona erdirecek olmalarıyla
• B) Kendileri aleyhinde bir karar alamayacaklarını düşünmeleriyle ✓
• C) Anadolu'yu mandacılık ile yöneteceklerine inanmalarıyla
• D) Mondros Ateşkes Antlaşması'nı kendilerine yeterli görmeleriyle

İtilaf‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Devletleri, donanmalarıyla namlularını çevirdikleri ve fiilen işgal altında tuttukları İstanbul'da toplanacak bir meclisin, padişah baskısı varken kendi çıkarlarına ters düşen cesur kararlar alamayacağını düşündüğü için seçimlere müdahale gereği duymamıştır.

11. 16 Mart 1920'de İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal etmesinin asıl gerekçesi (bahanesi) aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelmesi
• B) Sivas Kongresi'nin toplanması
• C) Mebusan Meclisi'nde Misak-ı Milli'nin kabul edilmesi ✓
• D) Amasya Genelgesi'nin yayınlanması

İtilaf‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Devletleri, kendi denetimleri altındaki Mebusan Meclisi'nde çıkarlarına ters düşen Misak-ı Milli kararlarının alınmasını hazmedememiş ve bu kararları geri aldırmak baskı kurmak amacıyla 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmiştir.

12. Mustafa Kemal'in kapanış konuşmasında "Tarih bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir" diyerek Mudanya ve Lozan'ın bağımsızlık ruhunun ilk temellerinin atıldığını belirttiği kongre hangisidir?

• A) İktisat
• B) Erzurum ✓
• C) Maarif
• D) Sivas

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal Paşa, "Tarih bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir" sözünü 7 Ağustos 1919'da Erzurum Kongresi'nin kapanış konuşmasında söylemiştir. Erzurum Kongresi'nde alınan 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz' kararı bağımsızlık ruhunun temelini oluşturmuştur.

13. Milli Mücadele döneminde silahlı direnişten ziyade "basın-yayın" yoluyla mücadeleyi savunan ve bölgesel kongrelere sıcak bakmayan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Kilikyalılar Cemiyeti
• B) Milli Kongre Cemiyeti ✓
• C) Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti
• D) Redd-i İlhak Cemiyeti

İstanbul‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ merkezli Milli Kongre Cemiyeti, silahlı direniş yerine Türk milletinin haklı davasını basın, yayın ve raporlar aracılığıyla tüm dünyaya duyurmayı ilke edinmiştir. Ayrıca "Kuvâ-yi Milliye" kavramını kullanan ilk cemiyet olmalarına rağmen bölgesel değil, ulusal birliği savunmuşlardır.

14. İzmir'in Yunanlılar tarafından işgalinin haksız gerekçelere dayandığını ortaya koyan ve Türk Milli Mücadelesi'nin haklılığını uluslararası kamuoyuna duyuran ilk resmi belge hangisidir?

• A) General Harbord Raporu
• B) Amiral Bristol Raporu ✓
• C) King-Crane Raporu
• D) Samsun Raporu

Paris‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Barış Konferansı tarafından görevlendirilen bir ABD'li heyetin hazırladığı Amiral Bristol Raporu (1919), bölgedeki katliamların sorumlusunun Yunanlılar olduğunu tescilleyerek Türk direnişinin haklılığını kanıtlayan ilk uluslararası belgedir.

15. İstanbul Hükümeti'nin (Ali Rıza Paşa dönemi), Temsil Heyeti'ni ve Milli Mücadele'yi hukuken ve resmen tanıdığını gösteren ilk siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Balıkesir Kongresi
• B) Erzurum Kongresi
• C) Sivas Kongresi
• D) Amasya Görüşmeleri ✓

Sivas‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kongresi sonrası Damat Ferit'in istifasıyla kurulan Ali Rıza Paşa Hükümeti'nin temsilcisi Salih Paşa ile Temsil Heyeti lideri Mustafa Kemal arasında yapılan Amasya Görüşmeleri (Protokolü), İstanbul Hükümeti'nin Anadolu hareketini resmen tanıdığı ilk olaydır.

16. Temsil Heyeti'nin, İstanbul Hükümeti'ne karşı elde ettiği ilk siyasi başarı (zafer) aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Amasya Genelgesi'nin yayınlanması
• B) Havza Genelgesi'nin yayınlanması
• C) Sivas Kongresi'nin toplanmasını engellemeye çalışan ancak engelleyemeyen Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifa etmek zorunda kalması ✓
• D) Mebusan Meclisi'nin açılması

Sivas‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kongresi sonrasında Temsil Heyeti'nin Anadolu ile İstanbul arasındaki haberleşmeyi kesmesi ve yarattığı baskı neticesinde Damat Ferit Paşa Hükümeti istifa etmiştir. Bu gelişme, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti'ne karşı kazandığı ilk siyasi başarıdır (Amasya Görüşmeleri ise bu başarının ardından gelen ilk hukuki tanınmadır).

17. 15. Kolordu Komutanı olarak Erzurum Kongresi'nin toplanmasına öncülük eden ve Milli Mücadele yıllarında Doğu Cephesi komutanlığını üstlenen ünlü Osmanlı paşası kimdir?

• A) Ali Fethi Bey (Okyar)
• B) Rauf Paşa (Orbay)
• C) Kâzım Paşa (Karabekir) ✓
• D) Ali Fuat Paşa (Cebesoy)

Kâzım‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Karabekir Paşa; 15. Kolordu Komutanı olarak bölgesindeki askerleri terhis etmemiş, Erzurum Kongresi'ne tam destek vermiş ve Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı büyük başarılar kazanmıştır.

18. Milli Mücadele'ye muhalif olan ve kurtuluşu Padişah'a veya Halife'ye mutlak bağlılıkta gören zararlı cemiyetler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

• A) Kilikyalılar Cemiyeti
• B) Redd-i İlhak Cemiyeti
• C) Teali İslam Cemiyeti ✓
• D) Milli Kongre Cemiyeti

Birinci,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ikinci ve dördüncü seçeneklerde yer alan Kilikyalılar, Redd-i İlhak ve Milli Kongre cemiyetleri işgallere karşı direnen ve vatanın kurtuluşu için mücadele eden yararlı cemiyetlerdir. Üçüncü seçenekteki Teali İslam Cemiyeti ise kurtuluşu yalnızca Halife ve Padişah'ın emirlerine sıkı sıkıya uymakta gören, Milli Mücadele'ye karşı çıkan zararlı bir cemiyettir.

19. Temsil Heyeti'nin, Milli Mücadele'nin amaçlarını ve sesini halka duyurmak için çıkardığı ilk resmi gazetenin adı nedir?

• A) Hakimiyet-i Milliye
• B) İrade-i Milliye ✓
• C) Ceride-i Resmiye
• D) Minber

Sivas‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kongresi devam ederken, Anadolu hareketinin propagandasını yapmak ve halkı doğru bilgilendirmek amacıyla Temsil Heyeti'nin ilk resmi yayın organı olarak 'İrade-i Milliye' (Milli İrade) gazetesi çıkarılmıştır.

20. Milli Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez aşağıdaki belgelerden hangisinde belirtilmiştir?

• A) Amasya Genelgesi ✓
• B) Erzurum Kongresi
• C) Sivas Kongresi
• D) Havza Genelgesi

Milli‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Mücadele'nin gerekçesi ('Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir'), amacı ('Milletin bağımsızlığını kurtarmak') ve yöntemi ('Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır') ilk kez Amasya Genelgesi'nde (Haziran 1919) ilan edilmiştir.

21. Milli Mücadele'nin haklı davasını gerek Anadolu halkına gerekse dünya kamuoyuna doğru ve hızlı bir şekilde aktarabilmek için 6 Nisan 1920'de Halide Edip Adıvar ve Yunus Nadi'nin girişimleriyle hangi kurum faaliyete geçirilmiştir?

• A) Hilâl-i Ahmer
• B) Anadolu Ajansı ✓
• C) Himaye-i Etfal
• D) Türk Kuşu

İstanbul'un‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ işgali sonrası iletişimin zorlaşması üzerine, Milli Mücadele'nin sesini tüm dünyaya duyurmak ve dezenformasyonu önlemek amacıyla 6 Nisan 1920'de Ankara'da Anadolu Ajansı (AA) kurulmuştur.

22. İstanbul Hükümeti tarafından Sivas Kongresi'nin toplanmasını engellemek ve Mustafa Kemal'i tutuklamakla görevlendirilen ancak başarılı olamayan dönemin Elazığ Valisi kimdir?

• A) Salih Paşa
• B) Ali Galip ✓
• C) Kazım Karabekir
• D) Damat Ferit Paşa

Damat‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Ferit Paşa Hükümeti, Sivas Kongresi'ni basıp dağıtması için Elazığ Valisi Ali Galip'i görevlendirmiştir. Ancak Ali Galip Olayı olarak bilinen bu tertip, Mustafa Kemal'in istihbaratı ve aldığı önlemler sayesinde başlamadan çökertilmiştir.

23. İzmir'in işgalinin ardından Batı Anadolu'da Yunan ilerleyişine karşı Kuvâ-yi Milliye birliklerini teşkilatlandırmak ve yerel direnişi organize etmek amacıyla toplanan kongreler hangileridir?

• A) Lüleburgaz ve Edirne Kongreleri
• B) Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri ✓
• C) Pozantı Kongresi
• D) Erzurum ve Sivas Kongreleri

Erzurum‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ve Sivas Kongreleri ulusal bağımsızlığı siyasi boyutta ele alırken; Hacim Muhittin Bey önderliğinde toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri, Batı Anadolu'da doğrudan Yunan işgaline karşı silahlı direnişi ve lojistik desteği (Kuvâ-yi Milliye) örgütlemeye odaklanmıştır.

24. Amasya Genelgesi'nde ilk defa telaffuz edilen "Her türlü etki ve denetimden uzak, milli bir kurulun oluşturulması" kararı, fiili olarak ilk kez hangi gelişmeyle hayata geçirilmiştir?

• A) Amasya Görüşmeleri'nde
• B) Erzurum Kongresi'nde ✓
• C) TBMM'nin açılmasıyla
• D) Sivas Kongresi'nde

Amasya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Genelgesi'nde vurgulanan 'milli kurul' fikri, İstanbul Hükümeti'ne alternatif bir yürütme organı oluşturma düşüncesiydi. Bu düşünce, ilk kez Erzurum Kongresi'nde 9 kişiden oluşan bölgesel yetkili 'Temsil Heyeti'nin kurulmasıyla somut bir hal almıştır.

25. Mustafa Kemal Paşa'nın, "Sine-i millete dönmek" tabiriyle ifade ettiği askerlik mesleğinden ve IX. Ordu Müfettişliği görevinden istifa etme kararı, Milli Mücadele'nin hangi aşamasından hemen sonra gerçekleşmiştir?

• A) Erzurum Kongresi
• B) Havza Genelgesi
• C) Samsun Raporu
• D) Amasya Genelgesi ✓

Mustafa‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kemal, milli mücadelenin ateşini yakan Amasya Genelgesi'ni yayımladıktan sonra İstanbul Hükümeti tarafından geri çağrılmış, ancak bu emre uymayarak Erzurum Kongresi'ne katılmadan hemen önce (8-9 Temmuz 1919 gecesi) çok sevdiği askerlik mesleğinden istifa etmiştir.