Genel Tekrar Testi - 134
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, aşağıda verilen cemiyetlerden hangisinin olumsuz faaliyetlerini durdurmak için kurulmuştur?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, aşağıda verilen cemiyetlerden hangisinin olumsuz faaliyetlerini durdurmak için kurulmuştur?
- A) Redd-ilhak
- B) Mavri Mira
- C) Pontus Rum
- D) Kilikyalılar
- E) Hınçak ve Taşnak ✓
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Ermeni Hınçak ve Taşnak örgütlerinin Doğu Anadolu'daki faaliyetlerine karşı kurulmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Hınçak ve Taşnak" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
2. Aşağıdakilerden hangisi Loncalar için _söylenemez_?
- A) Esnaflar arasındaki davalara bakarlar ✓
- B) Kalite kontrolü yaparlar
- C) Müslüman ve gayrimüslim üyeleri vardır
- D) İşyeri açma izin belgesi (Gedik) verirler
- E) Mesleki eğitim verirler
Osmanlı'da Loncalar, esnaflar arasındaki hukuki davalara bakma yetkisine sahip değildi. Hukuki uyuşmazlıklar ve davalar doğrudan bağımsız adli organ olan Kadı mahkemelerinde çözülürdü. Diğer taraftan Loncaların bünyesinde Müslüman ve gayrimüslim esnaflar yer alabilir (A), çırak-kalfa-usta ilişkisiyle mesleki eğitim verilir (B), üretilen malların kalite kontrolü yapılır (C) ve işyeri açma ruhsatı anlamına gelen 'Gedik' belgesi verilirdi (E).
3. I.Dünya Savaşı sonunda imzalanan antlaşmaların şartları Paris Konferansında belirlenmiştir. Aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin şartlarının bu konferansta belirlendiği _söylenemez_?
- A) Nöyyi Antlaşması
- B) Sevr Antlaşması ✓
- C) Versay Antlaşması
- D) Saint Germen Antlaşması
- E) Triyanon Antlaşması
Sevr Antlaşması'nın şartları Paris Barış Konferansı'nda kesinleşmemiş, Osmanlı Devleti ile yapılacak barış daha sonraki süreçlere bırakılmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Sevr Antlaşması" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
4. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'da miri arazi bölümleri arasında _yer almaz_?
- A) Ocaklık arazi
- B) Dirlik arazi
- C) Mukataa arazi
- D) Haraci arazi ✓
- E) Yurtluk arazi
Haraci arazi miri arazi bölümleri arasında yer almaz; gayrimüslimlerden alınan vergi ve arazi statüsüyle ilgilidir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Haraci arazi" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
5. Osmanlı’da taht kavgalarını azaltmak ve merkezi otoriteyi güçlendirmek için kullanılan uygulamalar aşağıdakilerden hangileridir? I. Ülkenin padişah ve çocuklarının malı sayılması II. Kardeş katli uygulaması III. Ekber ve Erşad sistemi
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) II ve III
- E) I, II ve III ✓
Ülkenin padişah ve çocuklarına ait sayılması, kardeş katli ve ekber-erşad sistemi taht kavgalarını azaltıp merkezi otoriteyi güçlendirmeye yöneliktir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
6. Kurtuluş Savaşı’nda Batı Cephesi’nde yapılan bazı muharebelerin amaçları şunlardır: I. Düşmanın bütün mevzilerini ortadan kaldırmak II. Düşmanın taarruz gücünü zayıflatmak III. Düşmanın taarruz gücünü kırmak Bu amaçlara karşılık gelen muharebelerin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sakarya - İnönü – Başkomutanlık
- B) Sakarya - İnönü - Gediz
- C) Gediz - Sakarya - İnönü
- D) Sakarya- Dumlupınar - İnönü
- E) Başkomutanlık - İnönü - Sakarya ✓
I. öncül: Düşmanın tüm varlığını ve mevzilerini ortadan kaldırmaya yönelik büyük taarruz 'Başkomutanlık Meydan Muharebesi'dir. II. öncül: Düşmanın taarruz gücünü ilk aşamalarda zayıflatmaya yönelik savunma savaşları 'İnönü Savaşları'dır. III. öncül: Düşmanın taarruz gücünün tamamen kırıldığı son savunma savaşı ise 'Sakarya Meydan Muharebesi'dir. Sıralama Başkomutanlık (I), İnönü (II) ve Sakarya (III) şeklindedir.
7. "Osmanlı ve Modern Türkiye" isimli çalışmanın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Halil İnalcık ✓
- B) Kemal Karpat
- C) Şevket Pamuk
- D) İlber Ortaylı
- E) Nevin Yazıcı
Türk tarihçiliğinin duayen ismi olan Prof. Dr. Halil İnalcık, Osmanlı tarihi üzerine yaptığı çığır açıcı çalışmalarla bilinir ve 'Osmanlı ve Modern Türkiye' adlı makale/eserlerin derlemesi onun imzasını taşımaktadır.
8. Mustafa Kemal, askerin eğitim ve disiplin yönünden yeterli olmadığı durumlarda komutanın başarısının da sınırlı kalacağını belirtmiştir. Mustafa Kemal bu değerlendirmeyi aşağıdaki muharebelerden hangisi için yapmıştır?
- A) I.İnönü
- B) Kütahya-Eskişehir ✓
- C) Büyük Taarruz
- D) II. İnönü
- E) Sakarya
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun yenilgi alıp Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmek zorunda kalması, düzenli ordunun henüz tam askeri eğitim, teçhizat ve disiplin olgunluğuna erişemediğini göstermiştir. Mustafa Kemal Paşa bu sözüyle bu yenilginin ve askeri durumun analizini yapmıştır.
9. I. Sakarya Meydan Muharebesi II. Kütahya - Eskişehir Muharebesi III. I. İnönü Savaşı Yukarıda verilenlerden hangileri sonucunda sınır görüşmeleri yapılarak bu doğrultuda anlaşmalar imzalanmıştır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve III ✓
- E) I, II ve III
I. İnönü Savaşı sonrasında sınır belirleyen Moskova Antlaşması imzalanmıştır (III). Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında ise doğu sınırımızı kesinleştiren Kars Antlaşması ve güney sınırımızı çizen Ankara Antlaşması imzalanmıştır (I). Kütahya-Eskişehir Muharebesi (II) ise kaybedildiği için sınır veya barış anlaşmalarına zemin hazırlamamıştır.
10. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Gerileme Döneminde yaşanan gelişmelerden biri _değildir_?
- A) I. Mahmut Döneminde Rusya'ya karşı Fransa'nın yardımını alabilmek için kapitülasyonlar sürekli hâle getirilmiştir,
- B) III. Ahmet Döneminde ilk kez Batı tarzı yenilikler yapılmıştır
- C) I. Mahmut Döneminde ilk Batı tarzı sivil okullar açılmıştır ✓
- D) III. Selim Döneminde ilk daimi elçilikler açılmıştır
- E) III. Mustafa Döneminde iç borçlanmaya gidebilmek için ilk kez Esham senetleri hazırlanmıştır
I. Mahmut döneminde Batı tarzında sivil okullar değil, ilk Batı tarzı askerî okul olan Hendesehane (1734) açılmıştır. Osmanlı'da ilk Batı tarzı sivil okullar ise II. Mahmut döneminde (Rüştiyeler ve Mekteb-i Tıbbiye gibi) açılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla bu seçenek hatalı bir bilgi içerdiği için doğru cevaptır.
11. Divanıhümayun’u kaldırarak yerine Meclis-i Vükelayı oluşturan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Abdülaziz
- B) III. Selim
- C) II. Abdülhamit
- D) II. Mahmut ✓
- E) Abdülmecit
Divan-ı Hümayun'u kaldırarak yerine batı tarzında bakanlıklar (Nazırlıklar / Heyet-i Vükela / Meclis-i Vükela) sistemini kuran Osmanlı padişahı II. Mahmut'tur (E). II. Mahmut bu düzenlemeyle devlet yönetimini daha işlevsel ve çağdaş hale getirmeyi amaçlamıştır.
12. Osmanlı Devleti ile ABD arasındaki ilk diplomatik ilişkiler, aşağıdaki padişahların hangisi döneminde başlamıştır?
- A) Abdülaziz
- B) III. Selim ✓
- C) II. Mahmut
- D) Abdülmecit
- E) I.Abdülhamit
Osmanlı Devleti ile ABD arasındaki ilk diplomatik ve ticari temaslar III. Selim döneminde başlamıştır. Bu dönemde (1795-1797) ABD; Akdeniz'de güvenli ticaret yapabilmek için Osmanlı'ya bağlı Garp Ocakları (Cezayir, Trablus, Tunus) ile anlaşmalar yapmış ve Osmanlı'ya vergi ödemeyi kabul etmiştir. Ayrıca 1800 yılında ilk Amerikan gemisi (George Washington) İstanbul'a III. Selim döneminde gelmiştir. [Not: ABD ile Osmanlı Devleti arasındaki ilk resmî ve kapsamlı 'Seyrüsefer ve Ticaret Antlaşması' ise 1830 yılında II. Mahmut döneminde imzalanmıştır. Ancak ilişkilerin diplomatik olarak ilk başlangıcı III. Selim dönemidir.]
13. Batu Han tarafından Karadeniz’in kuzeyinde ve Deşt-i Kıpçak bölgesinde kurulan, İslamiyet’i kabul eden ilk Türk-Moğol devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İlhanlı Devleti
- B) Babür Devleti
- C) Çağatay Hanlığı
- D) Altın Orda Devleti ✓
- E) Kubilay Hanlığı
Batu Han tarafından Deşt-i Kıpçak ve Karadeniz'in kuzeyinde kurulan, İslamiyet'i kabul eden ilk Türk-Moğol devleti Altın Orda'dır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Altın Orda Devleti" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
14. - Pontus Rum - Kürt Teali - Hınçak-Taşnak Yukarıda verilen zararlı cemiyetlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Osmanlı Hükümeti tarafından desteklenmişlerdir
- B) Demokratik eylemlere öncelik vermişlerdir
- C) Milli devletler kurmak istemişlerdir ✓
- D) Tamamı Rumlar tarafından kurulmuştur
- E) Ülkenin bölünmesine karşıdırlar
Pontus Rum, Kürt Teali ve Hınçak-Taşnak cemiyetleri farklı bölgelerde ayrılıkçı hedeflerle milli devletler kurmak istemiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Milli devletler kurmak istemişlerdir" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
15. Osmanlı'da XIX. yüzyılda ilan edilen Tanzimat Fermanı'nın aşağıdaki maddelerinden hangisi, doğrudan özel mülkiyet hakkını korumaya yöneliktir?
- A) Tüm halkın can, mal ve namus güvenliği sağlanacaktır.
- B) Askerlik işleri belli bir yönteme bağlanacaktır.
- C) Rüşvet ve iltimas önlenmeye çalışılacaktır.
- D) Vergiler herkesin gelirine göre alınacaktır.
- E) Müsadere usulü bütünüyle kaldırılacaktır. ✓
Müsadere usulünün kaldırılması, devletin kişilerin mallarına el koymasını engelleyerek özel mülkiyet hakkını doğrudan korumuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Müsadere usulü bütünüyle kaldırılacaktır." seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
16. Aşağıdakilerden hangisi 1996 yılından Şanghay Beşlisi olarak kurulan iş birliği antlaşmasında yer alan ülkelerden biri _değildir_?
- A) Kazakistan
- B) Kırgızistan
- C) Japonya ✓
- D) Çin
- E) Rusya
Şanghay Beşlisi; Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan arasında kurulmuştur. Japonya bu oluşumun kurucu üyeleri arasında yer almaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Japonya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
17. Aşağıdaki Türk beyliklerinden hangisi Osmanlılar ile aynı dönemde kurulmamıştır?
- A) Saruhanoğulları
- B) Candaroğulları
- C) Hamitoğulları
- D) Germiyanoğulları
- E) Mengücekoğulları ✓
Mengücekoğulları ilk Türk beyliklerindendir; Osmanlılarla aynı dönemde kurulan ikinci dönem beyliklerinden değildir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mengücekoğulları" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
18. I. Batı sınırı II. Kapitülasyonlar III. Musul sorunu IV. Azınlık meselesi Lozan Konferansı'nda tartışılan yukarıdaki konulardan hangileri çözüme kavuşturulmamış ve ikili görüşmelere bırakılmıştır?
- A) Yalnız III ✓
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) III ve IV
- E) II, III ve IV
Lozan Konferansı'nda Türkiye ile İngiltere arasında büyük anlaşmazlığa neden olan Musul Sorunu (Irak Sınırı) çözüme kavuşturulamamış ve konferans sonrasında Türkiye ile İngiltere arasında yapılacak ikili görüşmelere bırakılmıştır. Batı sınırı (I), Kapitülasyonlar (II - tamamen kaldırıldı) ve Azınlık meselesi (IV - hepsi Türk vatandaşı sayılarak çözüldü) Lozan'da karara bağlanmıştır. Dolayısıyla ikili görüşmelere bırakılan yalnız III'tür.
19. Divan-ı Kebir hangi ünlü düşünürün eseridir?
- A) Sadrettin Konevi
- B) Mevlana ✓
- C) İbn-i Bibi
- D) Yunus Emre
- E) Hacı Bektaşi Veli
Divan-ı Kebir, Mevlana'nın en önemli eserlerinden biridir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mevlana" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
20. Osmanlı'da Medrese bölümleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
- A) Darül hadis
- B) Darül kurra
- C) Darül eytam ✓
- D) Darül hendese
- E) Darü'ttıp
Darüleytam yetimhane anlamına gelir; medrese bölümleri arasında yer almaz. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Darül eytam" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
21. Osmanlı İmparatorluğunda eğitim hizmeti veren kurumlardan; I. Lonca II. Medrese III. Enderun IV. Ahi teşkilatı Hangileri yönetici yetiştirme amacına hizmet etmektedir?
- A) Yalnız II
- B) Yalnız III
- C) II ve III ✓
- D) I ve IV
- E) I, II ve III
Medrese ilmiye görevlileri, Enderun ise yönetici ve devlet adamı yetiştirmeye hizmet etmiştir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
22. Lozan Konferansı'nda görüşülen konular arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmamaktadır?
- A) Nüfus Mübadelesi
- B) Boğazlar
- C) Osmanlı Borçları
- D) Şeyh Sait Olayı ✓
Şeyh Sait İsyanı 1925 yılında çıkmıştır, Lozan Konferansı (1922-1923) sırasında görüşülen bir konu değildir.
23. Türkiye'nin Atatürk Dönemi'nde üye olduğu uluslararası ittifaklardan hangisine diğerlerinden daha sonra üye olmuştur?
- A) Briand Kellog Paktı
- B) Sadabat Paktı ✓
- C) Milletler Cemiyeti
- D) Balkan Antantı
Sadabat Paktı 1937 yılında imzalanmıştır. Diğerleri daha önceki tarihlerdedir (Milletler Cemiyeti 1932, Balkan Antantı 1934).
24. Atatürk Dönemi başbakanlarından; I. İsmet İnönü II. Ali Fethi Okyar III. Celal Bayar Hangileri Mustafa Kemal Atatürk Dönemi'nde 2 kez başbakanlık görevini yapmıştır?
- A) I, II ve III
- B) I ve III
- C) I ve II
- D) Yalnız I ✓
Atatürk döneminde başbakanlık yapanlar arasında İsmet İnönü birden fazla kez başbakanlık yapmıştır. Ali Fethi Okyar ve Celal Bayar, Atatürk döneminde başbakanlık yapmışlardır. Ancak sadece İsmet İnönü, Atatürk döneminde 2 kez başbakanlık yapmıştır. İsmet İnönü, 1923-1924 ve 1925-1937 yılları arasında başbakanlık yapmıştır. Atatürk döneminde en uzun süre başbakanlık yapan kişi İsmet İnönü'dür.
25. Mustafa Kemal Atatürk'ün mal varlığını bıraktığı kişi veya kurumlar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Türk Tarih Kurumu
- B) Adnan Menderes ✓
- C) Makbule Hanım
- D) Cumhuriyet Halk Fırkası
Atatürk vasiyetinde Adnan Menderes'e mal varlığı bırakmamıştır.