Genel Tekrar Testi - 105

1. Türkçe öğretiminde 'konuşma becerisi' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Konuşma, sadece sözel ifadeyi kapsar.
• B) Konuşma, beden dilini, tonlamayı ve vurgulamayı da içerir. ✓
• C) Konuşma, öğrencinin yazma becerisinden bağımsızdır.
• D) Konuşma, doğuştan gelen bir beceridir; öğretilemez.
• E) Konuşma, dinleme becerisinden daha az önemlidir.

Konuşma,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sadece sözcüklerin telaffuzu değil; beden dili, jest ve mimikler, tonlama, vurgu ve duraklamalar gibi sözel olmayan unsurları da içeren karmaşık bir iletişim becerisidir. Öğretilebilir ve geliştirilebilir.

2. Bir öğrencinin okuduğu metni kendi cümleleriyle yeniden ifade etmesi ve metnin ana fikrini belirtmesi, aşağıdaki okuma becerilerinden hangisini gösterir?

• A) Akıcı okuma
• B) Anlamlı okuma
• C) Özetleme ✓
• D) Sesli okuma
• E) Yaratıcı okuma

Okuduğu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ metni kendi cümleleriyle yeniden ifade etme ve ana fikri belirtme, **özetleme** becerisidir. Özetleme, metnin ana hatlarını, önemli noktalarını ve ana fikrini kısaca, öz ve anlaşılır bir şekilde aktarmayı gerektirir.

3. Türkçe öğretiminde 'metin türleri' öğretilirken aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi daha etkilidir?

• A) Metin türlerinin tanımlarını ezberletmek
• B) Metin türlerine ait örnekleri inceleyip türün özelliklerini keşfetmelerini sağlamak ✓
• C) Metin türlerini sınıflandırarak tablo hâlinde vermek
• D) Metin türlerini yazma etkinliklerinden ayrı tutmak
• E) Metin türlerini yalnızca okuma metinleri üzerinden öğretmek

Metin‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ türlerinin öğretiminde tümevarım yöntemi (örneklerden özelliklere ulaşma) daha etkilidir. Öğrencilerin örnek metinleri inceleyerek türün ayırt edici özelliklerini keşfetmesi, ezberden daha kalıcı öğrenme sağlar.

4. Aşağıdakilerden hangisi 'tartışmacı anlatım' tekniğinin temel özelliğidir?

• A) Okuyucuyu bilgilendirme amacı taşır.
• B) Bir tezin savunulması ve karşıt görüşlerin çürütülmesi esastır. ✓
• C) Olaylar oluş sırasına göre anlatılır.
• D) Duyu organlarına hitap eden ayrıntılar kullanılır.
• E) Kahramanların iç dünyası yansıtılır.

Tartışmacı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ anlatım, bir düşünceyi veya tezi savunmak, karşıt görüşleri çürütmek ve okuyucuyu belirli bir görüşe ikna etmek amacıyla kullanılır. Bilgilendirme açıklayıcı anlatımın, olay sırası öyküleyici anlatımın, duyusal ayrıntılar betimleyici anlatımın, iç dünya ise öyküleyici veya psikolojik anlatımın özelliğidir.

5. Öğrencilerin dinledikleri metni anlamlandırma sürecinde aşağıdaki stratejilerden hangisini kullanmaları beklenir?

• A) Metni kelime kelime ezberleme
• B) Metni görselleştirme ve zihinde canlandırma ✓
• C) Metni yüksek sesle tekrar etme
• D) Metni yazıya geçirme
• E) Metni sadece not alma

Dinleme‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sırasında metni görselleştirme ve zihinde canlandırma, anlamayı derinleştiren aktif bir stratejidir. Ezber, tekrar veya sadece not alma, dinlediğini anlamlandırma sürecinde birincil stratejiler değildir.

6. Bir öğrenci, yazdığı bir metinde 'olarak' bağlacını aşırı kullanmaktadır. Bu durum, metnin aşağıdaki özelliklerinden hangisini olumsuz etkiler?

• A) Anlaşılırlık
• B) Akıcılık ✓
• C) Özgünlük
• D) Tutarlılık
• E) Bağdaşıklık

Aynı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bağlacın aşırı tekrarı, metnin **akıcılığını** (okunabilirliğini ve pürüzsüz ilerlemesini) olumsuz etkiler. Metin tekdüze, sıkıcı ve mekanik bir hâl alır. Anlaşılırlık, özgünlük, tutarlılık ve bağdaşıklık da etkilenebilir ancak en belirgin olumsuz etki akıcılıktır.

7. Türkçe öğretiminde 'sözlü iletişim' becerileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• A) Konuşma
• B) Dinleme
• C) Okuma ✓
• D) Sözsüz iletişim
• E) Topluluk önünde konuşma

Okuma,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ **yazılı iletişim** becerileri kapsamındadır. Sözlü iletişim becerileri; konuşma, dinleme, sözsüz iletişim (jest-mimik, beden dili) ve topluluk önünde konuşmayı içerir.

8. Bir öğrenci, okuduğu bir metinde 'zıtlık' (antitez) sanatını fark etmekte zorlanmıştır. Bu öğrenciye aşağıdaki metinlerden hangisi zıtlık sanatını kavraması için en uygun örnektir?

• A) Rüzgâr estikçe yapraklar savruluyor, ağaçlar eğiliyordu.
• B) Hayat bazen gülümsetir insanı, bazen de ağlatır. ✓
• C) Güneş doğunca her yer aydınlandı.
• D) Yürüdü, yürüdü, sonunda bir köye vardı.
• E) Kitaplar, düşünce dünyamızın zengin kaynaklarıdır.

Zıtlık‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (antitez), birbirine karşıt olan kavram, durum veya duyguların bir arada kullanılmasıdır. 'Hayat bazen gülümsetir insanı, bazen de ağlatır' cümlesinde 'gülümsetmek' ve 'ağlatmak' zıt duygular olarak bir arada verilmiştir. Bu, öğrencinin zıtlık sanatını kavraması için en açık örnektir.

9. Türkçe öğretiminde 'metinler arası okuma' etkinliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Öğrencilerin tek bir metni derinlemesine incelemesini sağlar.
• B) Öğrencilerin farklı metinler arasında bağlantı kurmasını ve karşılaştırma yapmasını sağlar. ✓
• C) Öğrencilerin metindeki dil bilgisi kurallarını ezberlemesini sağlar.
• D) Öğrencilerin metni kelime kelime çevirmesini sağlar.
• E) Öğrencilerin metni yazma etkinliğine dönüştürmesini sağlar.

Metinler‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ arası okuma, öğrencilerin iki veya daha fazla metin arasında tematik, yapısal veya üslupsal bağlantılar kurmasını, karşılaştırma ve sentez yapmasını sağlayan üst düzey bir okuma stratejisidir. Tek bir metni incelemekten farklıdır.

10. Aşağıdaki metinlerden hangisi 'betimleyici anlatım' tekniğine daha uygundur?

• A) Ali, sabah erkenden uyanıp kahvaltısını yaptı ve okula gitti.
• B) Masanın üzerinde, kapağı hafifçe aralanmış, sararmış sayfaları olan eski bir kitap duruyordu. ✓
• C) Bütün bu olanlardan sonra kararını vermişti: Artık hiçbir yere gitmeyecekti.
• D) Düşünce, insanın en büyük gücüdür; onu geliştirmek için okumalıyız.
• E) Bir varmış bir yokmuş, uzak diyarlarda yaşayan bir kuş varmış.

Betimleyici‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ anlatım (tasvir), varlıkların, mekânların veya durumların ayrıntılı, gözleme dayalı ve duyulara hitap eden bir şekilde resmedilmesidir. 'Eski bir kitap' betimlemesi, gözlem gücüne dayalı ayrıntılar içerdiği için bu tekniğe uygundur.

11. Türkçe öğretiminde 'özetleme' becerisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Özetleme, metnin ana fikrini ve önemli noktalarını kapsar.
• B) Özetleme, metindeki ayrıntıların tamamını içermelidir. ✓
• C) Özetleme, metni kısaltarak ana hatlarıyla aktarmaktır.
• D) Özetleme, öğrencinin metni anladığını gösterir.
• E) Özetleme, metin türüne göre farklılık gösterebilir.

Özetleme,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ metnin ana fikrini, önemli noktalarını ve destekleyici argümanlarını kapsar, ancak **ayrıntıların tamamını** içermez. Ayrıntılar özete dahil edilmez; özet, metnin özünü ve iskeletini sunar.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlacı, 'vurgu' (pekiştirme) işlevinde kullanılmıştır?

• A) Öyle bir ses ki duyan herkes ürperdi.
• B) Sende ki kitabı bana verir misin?
• C) Bilmiyorum ki ne yapacağım. ✓
• D) Okula gidecektim ki yağmur başladı.
• E) Çalışıyor ki görmüyorsun.

'Bilmiyorum‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ki ne yapacağım' cümlesinde 'ki' bağlacı, cümleye **vurgu ve pekiştirme** anlamı katar. Diğer seçeneklerde 'ki' sırasıyla 'nitelik belirtme' (öyle bir ses ki), 'ilgi eki' (sende ki), 'zaman' (gidecektim ki), 'neden-sonuç' (çalışıyor ki) işlevlerindedir.

13. Türkçe öğretiminde 'konuşma becerisi' değerlendirilirken aşağıdaki ölçütlerden hangisi ön planda olmalıdır?

• A) Ses tonunun yüksekliği
• B) Konuşma hızı
• C) Anlaşılırlık, akıcılık ve amaca uygunluk ✓
• D) Kullanılan sözcük sayısı
• E) Konuşma süresi

Konuşma‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ becerisi değerlendirilirken temel ölçüt, konuşmanın **anlaşılır, akıcı, amaca uygun ve dinleyiciyi etkileyecek** nitelikte olmasıdır. Ses tonu, hız, sözcük sayısı ve süre ikincil ölçütlerdir ve bağlama göre değişebilir.

14. Aşağıdaki metin türlerinden hangisi, 'kurmacı (kurgusal) metin' sınıflandırması içinde yer almaz?

• A) Roman
• B) Hikâye
• C) Tiyatro
• D) Anı ✓
• E) Masal

Anı‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (hatırat), yazarın yaşadığı gerçek olayları anlattığı, **kurmacı (kurgusal) olmayan** bir metin türüdür. Roman, hikâye, tiyatro ve masal ise hayal ürünü olayları, kişileri ve durumları anlatan kurmacı metinlerdir.

15. Öğrencilerin yazma becerisini geliştirmek için 'serbest yazma' etkinliği yapılmaktadır. Bu etkinliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Yazım kurallarını öğretmek
• B) Dil bilgisi hatalarını düzeltmek
• C) Öğrencilerin yazma kaygısını azaltmak ve akıcı yazmalarını sağlamak ✓
• D) Metin türlerini ezberletmek
• E) Sözcük dağarcığını sınırlandırmak

Serbest‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yazma, öğrencilerin kurallara takılmadan, içlerinden geldiği gibi yazmalarını teşvik eden bir etkinliktir. Temel amacı, yazma kaygısını azaltmak, yazma akıcılığını artırmak ve öğrencilerin kendilerini özgürce ifade etmelerini sağlamaktır.

16. Türkçe öğretiminde 'not alma' stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Not alma, dinleme veya okuma sırasında önemli noktaları kaydetmektir. ✓
• B) Not alma, metnin tamamını kopya etmektir.
• C) Not alma, sadece öğretmenin söylediklerini yazmaktır.
• D) Not alma, okuma hızını artıran bir tekniktir.
• E) Not alma, sadece sınavlarda kullanılan bir yöntemdir.

Not‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ alma, dinleme veya okuma sırasında önemli bilgileri, ana fikirleri, terimleri ve soruları kısa, öz ve anlaşılır bir şekilde kaydetmektir. Metnin tamamını kopya etmek değil, özünü yakalamaktır. Öğrenme sürecinin her aşamasında kullanılabilir.

17. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'amaç-sonuç' ilişkisi içermektedir?

• A) Yağmur yağdığı için dışarı çıkamadık.
• B) Ders çalışmak için kütüphaneye gitti. ✓
• C) Kar yağınca okullar tatil oldu.
• D) Hava çok sıcak olduğundan erken döndü.
• E) Sınava hazırlanmakla birlikte başarısız oldu.

'Ders‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çalışmak için kütüphaneye gitti' cümlesinde 'kütüphaneye gitmek', 'ders çalışmak' amacına yönelik bir eylemdir. Amaç-sonuç cümlelerinde 'için', 'üzere' gibi edatlar ve '-mak için' zarf-fiil yapısı kullanılır. Diğer seçenekler neden-sonuç cümleleridir.

18. Türkçe öğretiminde 'okuma stratejileri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• A) Okuma öncesi stratejiler, metnin başlığından ve görsellerinden yararlanmayı içerir.
• B) Okuma sırası stratejiler, metni anlamlandırmak için soru sormayı ve çıkarım yapmayı içerir.
• C) Okuma sonrası stratejiler, metni özetleme ve değerlendirme yapmayı içerir.
• D) Okuma stratejileri, yalnızca zor metinler için kullanılmalıdır. ✓
• E) Okuma stratejileri, öğrencinin okuduğunu daha iyi anlamasını sağlar.

Okuma‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ stratejileri, yalnızca zor metinler için değil, her tür metin için kullanılabilecek ve öğrencinin okuma becerisini geliştirecek tekniklerdir. Tüm okuma süreçlerinde (öncesi, sırası ve sonrası) uygulanabilir.

19. Aşağıdaki metin türlerinden hangisi, 'kişisel hayatı konu alan metinler' arasında yer almaz?

• A) Otobiyografi
• B) Mektup
• C) Günlük
• D) Fıkra ✓
• E) Anı

Fıkra‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (köşe yazısı), kişisel hayatı değil, genellikle güncel olayları, toplumsal konuları ve düşünceleri ele alan gazete/yazı türüdür. Otobiyografi, mektup, günlük ve anı ise bireyin kendi yaşamından kesitleri içeren kişisel metinlerdir.

20. Türkçe öğretiminde 'konuşma eğitimi' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

• A) Konuşma, doğuştan gelen bir beceridir ve öğretilemez.
• B) Konuşma eğitimi, yalnızca sözel ifadeyi geliştirmeyi hedefler.
• C) Konuşma eğitimi, sözel ifadenin yanı sıra beden dilini, tonlamayı ve vurgulamayı da kapsar. ✓
• D) Konuşma eğitimi, yazma eğitiminden sonra verilmelidir.
• E) Konuşma eğitimi, sadece dramatik etkinliklerle sınırlıdır.

Konuşma‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ eğitimi, sözel ifade (söz dizimi, kelime seçimi) kadar sözel olmayan unsurları (jest, mimik, beden duruşu, tonlama, vurgu, duraklama) da kapsayan bütüncül bir beceri alanıdır. Öğretilebilir ve geliştirilebilir.

21. 'Yazmak, bir terapi yöntemidir. İnsan, kağıda döktükçe iç dünyasındaki karmaşayı çözer. Kelimeler, duyguların somut bir hale gelmesini sağlar. Bu yüzden, ne zaman sıkılsam elime kalem alırım. Sadece yazarın değil, yazan herkesin kendini daha iyi hissetmesi bundandır.' Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Profesyonel yazarlar terapiye ihtiyaç duyar.
• B) Yazmak, insanın kendini ifade etme ve duygusal olarak rahatlama yoludur. ✓
• C) Kelimeler, duygulardan daha önemlidir.
• D) İnsanlar sadece sıkıldıkları zaman kalem almalıdır.

Paragraf,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yazma eyleminin bir 'terapi' olduğunu, 'karmaşayı çözdüğünü' ve 'daha iyi hissettirdiğini' belirterek, yazmanın bir rahatlama ve kendini ifade etme aracı olduğunu vurgulamaktadır.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'perde' sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır?

• A) Tül perdeleri yıkamak için çıkardı.
• B) Gözüne inen perde yüzünden iyi göremiyordu.
• C) Oyunun son perdesi seyircileri büyüledi. ✓
• D) Olayın üzerindeki esrar perdesi hala kalkmadı.

C‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'perde' sözcüğü, tiyatro sanatına ait özel bir kavramı (oyunun bölümlerinden her biri) karşıladığı için terim anlamıyla kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde gerçek (A) veya mecaz (B, D) anlamlardadır.

23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yol' sözcüğü, 'Bu soruyu çözmenin bir yolu olmalı.' cümlesindeki (yöntem) anlamıyla kullanılmıştır?

• A) İki saattir yolda olmalarına rağmen hâlâ gelmediler.
• B) Bu işten para kazanmanın birçok yolu vardır. ✓
• C) Köyün yolu kardan kapanmıştı.
• D) Evin önünden geçen yol, sahile kadar iniyordu.

Örnek‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede 'yol' sözcüğü 'yöntem, metot' anlamında kullanılmıştır. 'Bu işten para kazanmanın birçok yolu (yöntemi) vardır.' cümlesinde de aynı mecaz anlamda kullanılmıştır.

24. '(I) Yazar, eserinde sade bir dil kullanmayı tercih etmiş. (II) Cümleler kısa ve anlaşılır bir yapıda kurulmuş. (III) Gereksiz söz sanatlarından ve ağır tamlamalardan kaçınılmış. (IV) Ancak içerik olarak okuyucuyu zorlayan, karmaşık bir felsefe seçilmiş. (V) Bu da kitabın okunurluğunu düşürmüş.' Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisiyle birlikte esere yönelik olumsuz bir eleştiri başlamıştır?

• A) II
• B) III
• C) IV ✓
• D) V

Parçanın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ilk üç cümlesi (I, II, III) yazarın üslubunu öven veya nötr bir şekilde betimleyen ifadelerdir. (IV) numaralı cümlede 'Ancak' bağlacıyla birlikte 'okuyucuyu zorlayan, karmaşık' ifadeleri kullanılarak olumsuz bir eleştiriye geçilmiştir.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de/da' bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• A) O filmi ben de çok beğendim.
• B) Bu iş yerin de huzur kalmadı. ✓
• C) Siz de bizimle gelin.
• D) Kitabın kapağında resim de yok.

'İş‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yerinde' sözcüğündeki '-de' bulunma hal ekidir ve bitişik yazılmalıdır. 'İş yerin de' şeklinde ayrı yazılması yanlıştır.