Genel Tekrar Testi - 71
'Bahar gelince ağaçlar çiçek açar.' cümlesinin yapıca özdeşi aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. 'Bahar gelince ağaçlar çiçek açar.' cümlesinin yapıca özdeşi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hava karardı, herkes evine gitti.
- B) Çok yorgunum çünkü bütün gün çalıştım.
- C) Seni arayan bendim.
- D) Gülerek içeri girdi. ✓
Verilen cümle, içinde 'gelince' (zarf-fiil) fiilimsisi bulunduğu için birleşik bir cümledir. D seçeneğindeki 'gülerek' sözcüğü de zarf-fiildir ve bu cümle de yapıca birleşik bir cümledir.
2. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'iç içe birleşik cümle' örneğidir?
- A) Öğretmen, 'Yarın sınav var.' dedi. ✓
- B) Sınavın zor olacağını biliyordum.
- C) Sınavı kazanırsan sana hediye alacağım.
- D) Sınav bitti ve herkes rahatladı.
İç içe birleşik cümle, bir cümlenin başka bir cümlenin öğesi olarak kullanılmasıyla oluşur. Bu cümlede 'Yarın sınav var.' cümlesi, 'dedi' yükleminin belirtisiz nesnesi olarak kullanılmıştır.
3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi eksiltili bir cümledir?
- A) Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan... ✓
- B) Her şey yolunda mı?
- C) Ne kadar da düşüncelisin!
- D) Kapının önünde yaşlı bir adam duruyordu.
Eksiltili cümle, yüklemi söylenmemiş, okuyucunun zihninde tamamlanması beklenen cümledir. Bu cümlenin yüklemi ('etkilenir', 'kapar' gibi) söylenmemiş ve cümlenin sonuna üç nokta (...) konmuştur.
4. Aşağıdaki soru cümlelerinden hangisi cevap gerektirmez (sözde soru cümlesi)?
- A) Bu güzel havada evde oturulur mu? ✓
- B) Derslerin ne zaman bitecek?
- C) Bana neden haber vermedin?
- D) Bu adresi kime sormalıyım?
Bu cümle, aslında bir cevap beklemek için değil, 'oturulmaz' anlamını daha güçlü bir şekilde ifade etmek için sorulmuştur. Cevap beklenmeyen bu tür soru cümlelerine sözde soru cümlesi denir.
5. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'fiilimsi içeren birleşik cümle' değildir?
- A) Gülmek, en iyi ilaçtır.
- B) Yaptığı hatayı anladı.
- C) Eve doğru koşarak gitti.
- D) Çok çalıştı ve başardı. ✓
D seçeneği, iki cümlenin 've' bağlacıyla bağlanmasıyla oluşmuş bağlı bir cümledir. A'da 'gülmek' (isim-fiil), B'de 'yaptığı' (sıfat-fiil), C'de 'koşarak' (zarf-fiil) vardır.
6. 'Bu mağazada yok yok.' cümlesinin özellikleri hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Biçimce olumsuz, anlamca olumlu ✓
- B) Biçimce olumlu, anlamca olumsuz
- C) Biçimce olumsuz, anlamca olumsuz
- D) Biçimce olumlu, anlamca olumlu
Cümlede iki kez 'yok' olumsuzluk sözcüğü kullanıldığı için biçimce olumsuzdur. Ancak 'yok yok' ifadesi 'her şey var' anlamına geldiği için cümle anlamca olumludur.
7. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'şartlı birleşik cümle'dir?
- A) Hava kararırsa eve döneriz. ✓
- B) Keşke o da bizimle gelse.
- C) Seni aradım ama bulamadım.
- D) İçeri girdi ki ne görsün!
Yan cümlesi '-se/-sa' şart kipiyle çekimlenmiş ve temel cümleye şart anlamıyla bağlanmış cümlelere şartlı birleşik cümle denir. 'Eve dönmemizin' şartı 'havanın kararması'dır.
8. Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısına göre diğerlerinden farklıdır?
- A) Atı alan Üsküdar'ı geçti.
- B) Güneşli havada yürüyüş yaptık.
- C) Sabah oldu, kuşlar uyandı. ✓
- D) Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
A, B ve D seçenekleri, içlerinde fiilimsi (alan, yürüyüş, ağlamayan) barındıran birleşik cümlelerdir. C seçeneği ise iki cümlenin virgülle bağlandığı sıralı bir cümledir.
9. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir emir cümlesidir?
- A) Lütfen kapıyı kapatır mısın?
- B) Hemen odanı topla! ✓
- C) Bu işi bitirmelisin.
- D) Keşke biraz daha uyusam.
Emir cümlesi, bir işin yapılmasını kesin bir dille isteyen cümledir. Yüklemi emir kipiyle çekimlenir. 'Topla!' fiili emir kipi ikinci tekil şahıs çekimidir.
10. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'ki'li birleşik cümledir?
- A) Anladım ki hiç kimse sen değil. ✓
- B) Sokaktaki gürültü beni rahatsız etti.
- C) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- D) Mademki gelmeyecektin, neden söz verdin?
Bu cümlede 'Anladım' ve 'hiç kimse sen değil' yargıları 'ki' bağlacıyla birbirine bağlanmıştır. Bu yapı 'ki'li birleşik cümledir.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik eylem, oluşumu bakımından diğerlerinden farklıdır?
- A) Hapsoldu.
- B) Kayboldu.
- C) Hissetti.
- D) Hasta oldu. ✓
A, B ve C seçeneklerinde ses düşmesi veya türemesi olduğu için bitişik yazılan yardımcı eylemlerdir. D seçeneğinde ses olayı olmadığı için ayrı yazılmıştır. (Hepsi yardımcı eylemle kurulmuştur ancak yazım kuralı/ses olayı bakımından D farklıdır).
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kişileştirme' (teşhis) sanatı vardır?
- A) Güneş dağların ardına saklandı. ✓
- B) Aslan gibi kükredi.
- C) İnci gibi dişleri vardı.
- D) Gözleri ateş saçıyordu.
Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, Güneşin 'saklanması' insana ait bir özelliğin doğaya aktarılmasıdır. Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ile ilgili yanlışlık vardır?
- A) TBMM'nin açılışı kutlandı.
- B) TDK'nın sitesi yenilendi. ✓
- C) TRT'den açıklama yapıldı.
- D) KYK'de kalıyorum.
Kısaltmalarda son harfin okunuşu esastır. 'K' harfi 'Ke' diye okunur. Doğrusu: TDK'nin.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ile' farklı bir görevde kullanılmıştır?
- A) Kalemle yazı yazdı.
- B) Arkadaşıyla sinemaya gitti.
- C) Defterle kitap aldı. ✓
- D) Arabayla geldi.
C seçeneğinde 've' getirilebilir (Defter ve kitap aldı), bu yüzden bağlaçtır. Diğerlerinde 've' gelmez, edattır.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamına göre olumsuz bir cümledir?
- A) Seni sevmiyor değilim.
- B) Ne aradı ne sordu. ✓
- C) Bu yemek çok tuzlu.
- D) Gelen gideni aratır.
Doğru cevap B seçeneğidir. Metnin anlam bütünlüğü ve iletisi göz önüne alındığında, Biçimce olumlu, anlamca olumsuzdur. 'Ne aradı ne sordu' = 'Aramadı ve sormadı'. Bu doğrultuda paragrafta veya cümlede vurgulanan temel düşünceyi doğrudan yansıtan seçenek doğru cevaptır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik zamanlı fiil vardır?
- A) Gözleri doluyordu. ✓
- B) Yarın geleceğim.
- C) Bunu duymalı.
- D) Soruyu çözdüm.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Doluyordu' (Doluyor idi) -> Şimdiki zamanın hikayesi. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma kökünden türemiş bir eylem vardır?
- A) Kuşlar ötüşüyor.
- B) Su şırıldıyor. ✓
- C) Bebek ağlıyor.
- D) Güneş parlıyor.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Şırıl' su sesidir (yansıma). Şırıl-da-mak fiili türemiştir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna üç nokta (...) konulmalıdır?
- A) Karşımızda masmavi bir deniz ✓
- B) Yarın size geleceğim
- C) Bu konuyu anladın mı
- D) Eyvah, geç kaldım
Doğru cevap A seçeneğidir. Türkçe noktalama kuralları uyarınca, Yüklemi olmayan (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta konur. Bu kural, cümlenin anlam bütünlüğünü korumak ve doğru tonlamayı sağlamak için gereklidir.
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik yapılı sözcük yoktur?
- A) Hanımeli kokuyor.
- B) Bilgisayar bozuldu.
- C) Cumartesi geleceğim.
- D) Kitaplık devrildi. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Kitaplık' türemiş sözcüktür (Kitap-lık). Diğerleri birleşiktir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde istek kipi kullanılmıştır?
- A) Yarın sinemaya gidelim. ✓
- B) Ders çalışmalısın.
- C) Oraya gitme.
- D) Belki gelir.
Doğru cevap A seçeneğidir. Sorunun doğru cevabına ve çözüm mantığına bakıldığında, '-e/-a' eki istek kipidir. 'Gidelim' (Biz gidelim). Bu kural ve açıklamalar, ALES/KPSS Türkçe sınavındaki benzer soru tiplerini çözebilmek için temel bir rehber niteliğindedir.
21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işteş çatılı fiil vardır?
- A) Çocuklar parkta oynuyor.
- B) Onunla dün görüştük. ✓
- C) Adam yavaşça doğruldu.
- D) Kitaplar okundu.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Görüşmek' (Görmekten görüşmek) karşılıklı yapılan bir eylemdir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımı doğrudur?
- A) Okullar eylülde açılacak. ✓
- B) 19 mayıs 1919'da Samsun'a çıktı.
- C) 29 ekim Cumhuriyet bayramı.
- D) Sınav 15 haziran'da yapılacak.
Belirli bir yıl veya gün belirtilmeyen ay adları küçük yazılır. B ve C'de ay adları büyük olmalıydı. D seçeneğinde ise gün (15) olduğu için 'Haziran' büyük yazılmalıydı. Tek doğru A seçeneğidir.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mantık hatası vardır?
- A) Gelecek hafta yine görüşelim.
- B) Yarınki toplantı iptal edildi.
- C) Bırakın patates doğramayı, yemek bile yapamaz. ✓
- D) Bugün hava çok güzel.
Sıralama yanlışı vardır. 'Yemek bile yapamaz, bırakın patates doğramayı' (Kolaydan zora veya zordan kolaya sıralama hatası).
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre basit cümledir?
- A) Yarın Ankara'ya gideceğim. ✓
- B) Eve gelince beni ara.
- C) Kapıyı açtı ve girdi.
- D) Çok çalışırsan kazanırsın.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Tek yargı (yüklem) bildiren ve içinde fiilimsi bulunmayan cümleler basittir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlacı doğru yazılmıştır?
- A) Desemki vakitlerden bir nisan akşamıdır.
- B) Geçmiş zaman olurki hayali cihan değer.
- C) Anladım ki hiç kimse sen değil. ✓
- D) Sanki beni hiç tanımıyor.
Fiillerden sonra gelen 'ki' ayrı yazılır. A ve B yanlıştır. D şıkkındaki 'Sanki' kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.