Genel Tekrar Testi - 39
TBMM'nin kendi iç işleyişini, çalışma esaslarını ve komisyon düzenini belirleyen 'Meclis İçtüzüğü' hukuki nitelik olarak aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. TBMM'nin kendi iç işleyişini, çalışma esaslarını ve komisyon düzenini belirleyen 'Meclis İçtüzüğü' hukuki nitelik olarak aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Milletlerarası antlaşma
- B) İdari genelge
- C) Kanun hükmünde kararname
- D) Parlamento kararı ✓
- E) Anayasal yasa
TBMM İçtüzüğü, Meclisin kendi çalışma düzenini belirlediği bir parlamento kararıdır.
2. Görev, yetki ve seçim kuralları değerlendirildiğinde, TBMM Başkanı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Meclis Başkanı Genel Kurulda yapılan oylamaların hiçbirinde oy kullanamaz.
- B) Meclis Başkanı seçilen milletvekilinin üyesi olduğu siyasi partisiyle ilişiği kesilir. ✓
- C) Başkan seçimi meclis genel kurulunda gizli oylama ile yapılır.
- D) Bir yasama dönemı içinde meclis başkanlığı için iki kez seçim gerçekleştirilir.
- E) Mecliste grubu bulunan siyasi partiler başkanlık için aday gösteremezler.
TBMM Başkanı seçilen kişinin siyasi partisiyle ilişiği sona ermez; ancak parti faaliyetlerine katılması sınırlanır.
3. 1982 Anayasası'na göre, Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine (erken seçim kararı alınmasına) karar verme yetkisi kime veya hangi mercilere aittir?
- A) TBMM Başkanı ve TBMM Genel Kuruluna
- B) Cumhurbaşkanı ve Adalet Bakanlığına
- C) TBMM Başkanlık Divanı ve Yüksek Seçim Kuruluna
- D) Cumhurbaşkanı ve TBMM Genel Kuruluna ✓
- E) Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı yardımcısına
TBMM seçimlerinin yenilenmesine Cumhurbaşkanı veya TBMM Genel Kurulu karar verebilir. TBMM'nin bu kararı alabilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu gerekir.
4. Hukuk sistemimizde, aşağıdaki kanun veya düzenleme türlerinden hangisi doğrudan halk oylamasına (referanduma) götürülebilir?
- A) Vergi düzenlemelerinde değişiklik yapan kanunlar
- B) Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanunları
- C) Genel veya özel af ilan edilmesini içeren kanunlar
- D) Bütçe ve kesin hesapların kabul edilmesine dair kanunlar
- E) Anayasa değişikliklerinin kabul edilmesine ilişkin kanunlar ✓
1982 Anayasası, kanunlar bakımından halkoyuna başvurma yolunu Anayasa değişikliğine ilişkin kanunlar için öngörmüştür.
5. Bir kişinin seçilme yeterliliğine (yaş, mahkumiyet vb.) sahip olmadığı halde milletvekili seçildiği sonradan tespit edilirse, milletvekilliği sıfatının sona erdirilmesi amacıyla hangi hukuki prosedür işletilir?
- A) Milletvekilinin cezası yasama dönemi sonuna kadar ertelenir ve görevine devam etmesi sağlanır.
- B) Seçimi gerçekleştiren Yüksek Seçim Kurulu tarafından adayın mazbatası iptal edilerek geçersiz sayılır. ✓
- C) Seçim iptal edilir ve aday bir sonraki genel seçime doğrudan katılma hakkı kazanır.
- D) Milletvekilliğinin düşürülmesi kararı TBMM Genel Kurulu tarafından alınır.
- E) Milletvekilliği doğrudan Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilir.
Milletvekili seçilme yeterliliğine başlangıçta sahip olmadığı halde seçilenlerin mazbatası, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından iptal edilir.
6. Meclise sunulan bir kanun teklifinin Genel Kurul oylamasında, aşağıda belirtilen kişilerden hangisinin doğrudan oy kullanma hakkı bulunmaktadır?
- A) Kendi seçim bölgesini temsil eden bağımsız milletvekilleri ✓
- B) Seçildiği halde henüz kürsüde ant içmemiş milletvekilleri
- C) Mevcut birleşimin ilgili oturumunu yöneten TBMM başkan vekilleri
- D) Oylamayı takip etmekte olan cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlar
- E) Genel kurul oturumunda hazır bulunan Meclis Başkanı
Seçilmiş ve ant içmiş bağımsız milletvekilleri Genel Kurul çalışmalarına ve oylamalara katılabilir. Diğer seçeneklerde belirtilen kişiler bu oylamada oy kullanamaz.
7. Milletlerarası antlaşmaların hukuki niteliği, onaylanması ve iç hukuktaki yeri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş olan antlaşmalar hukuken kanun gücündedir.
- B) İçeriğine göre bazı milletlerarası antlaşmalar için Meclisin uygun bulma kanunu çıkarması aranmaz.
- C) Antlaşmaların onaylanması, kural olarak TBMM'nin kanunla uygun bulmasına bağlıdır.
- D) Temel haklara ilişkin antlaşmalar ile kanunlar çatışırsa antlaşma hükümleri esas alınır.
- E) Ekonomik veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi iki yılı aşmayan antlaşmalar yayımlanmakla doğrudan yürürlüğe girebilir. ✓
Uygun bulma kanunu aranmayan bu tür anlaşmalar için süre iki yıl değil, bir yıldır.
8. Genel Kurulun yasal olarak açılabilmesi ve görüşmelere başlayabilmesi için aranan asgari toplantı yeter sayısı kaçtır?
- A) Üye tam sayısının en az üçte biri (200 milletvekili) ✓
- B) Toplantıya katılanların salt çoğunluğu
- C) Üye tam sayısının en az dörtte biri (150 milletvekili)
- D) Üye tam sayısının en az beşte biri (120 milletvekili)
- E) Üye tam sayısının en az üçte ikisi (400 milletvekili)
TBMM Genel Kurulunun toplanabilmesi için üye tam sayısının en az üçte birinin (200 milletvekili) salonda bulunması şarttır.
9. Bir siyasi partinin meclis çalışmalarını grup halinde yürütebilmesi amacıyla mecliste sahip olması gereken asgari milletvekili sayısı kaçtır?
- A) 20 ✓
- B) 5
- C) 10
- D) 3
- E) 7
Siyasi parti grubu en az yirmi milletvekilinden oluşur.
10. 1982 Anayasası'na göre, Meclis tatil veya ara verme dönemindeyken TBMM'yi olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi kime aittir?
- A) Başkanlık Divanı katip üyelerine
- B) TBMM üyelerinin onda birine
- C) Cumhurbaşkanı yardımcılarına
- D) TBMM Danışma Kuruluna
- E) Cumhurbaşkanına ✓
TBMM tatildeyken veya çalışmalara ara vermişken Meclisi re'sen olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi Cumhurbaşkanına ve TBMM Başkanına aittir.
11. Toplam 460 milletvekilinin katılımı ile toplanan TBMM Genel Kurulunda, anayasal bir karar alınabilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı kaçtır?
- A) 200
- B) 230
- C) 231 ✓
- D) 251
- E) 151
Toplantıya katılan 460 milletvekilinin salt çoğunluğu 231'dir. Bu sayı asgari sınır olan 151'in de üzerindedir.
12. 1982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Kasıtlı herhangi bir suçtan ceza almış olan herkes adaylık başvurusunda bulunabilir.
- B) Terör suçundan hükümlü olanlar affa uğrasalar dahi milletvekili olamazlar. ✓
- C) Milletvekili seçilebilmek için en az 25 yaşını doldurmuş olmak şarttır.
- D) Çifte vatandaşlığa sahip kişiler milletvekili adayı olamazlar.
- E) Mahkemece geçici siyasi yasak konulan herkes hiçbir şekilde aday olamaz.
Terör suçları, anayasal olarak seçilmeye mutlak engel oluşturan suçlardandır ve bu suçlardan mahkûm olanlar affa uğrasalar dahi milletvekili seçilemezler.
13. Anayasa Mahkemesince bir siyasi partinin kapatılmasına beyan veya eylemleriyle neden olduğu tespit edilerek 5 yıl siyaset yasağı konulan bir kişinin bu süre boyunca yapması kesinlikle yasak olan faaliyetler hangileridir?
- A) Bir siyasi partinin genel başkanı veya üyesi olmak ✓
- B) Yerel seçimlerde bağımsız belediye başkanı adayı olmak
- C) TBMM Genel Kurulunda meclis başkanı seçilmek
- D) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına üye olmak
- E) Bağımsız milletvekili adayı olmak veya milletvekili seçilmek
Siyasi yasak alan kişi 5 yıl boyunca bir partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi veya denetçisi olamaz. Ancak bağımsız olarak milletvekili seçilmesi veya aday olması yasaklanmamıştır.
14. Cumhurbaşkanı, meclisten kabul edilip onayına sunulan bir kanunu Resmi Gazete'de yayımlamak veya meclise geri göndermek için en fazla kaç gün süreye sahiptir?
- A) 45 gün
- B) 30 gün
- C) 60 gün
- D) 15 gün ✓
- E) 7 gün
Cumhurbaşkanının kanunu yayımlama veya gerekçesiyle TBMM'ye geri gönderme süresi on beş gündür.
15. TBMM'nin kendi kararıyla milletvekilliği ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesini sağlayabilmesi için Genel Kurulunda araması gereken asgari nitelikli çoğunluk oranı hangisidir?
- A) Üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili)
- B) Üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) ✓
- C) Üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası (151 milletvekili)
- D) Üye tam sayısının üçte bir çoğunluğu (200 milletvekili)
- E) Üye tam sayısının salt çoğunluğu
Meclisin kendi kararıyla seçimleri yenileyebilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun (360 milletvekili) kabul oyu gerekir.
16. Mecliste uygulanan yazılı soru önergesi denetim yolu ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) Önergeler doğrudan cumhurbaşkanına hitaben ve onun yanıtlaması için yazılır.
- B) Bakanlar meclise gelerek bu önergeleri sözlü ve kürsüden cevaplarlar.
- C) Önerge bireysel olarak bir milletvekili tarafından verilmek zorundadır. ✓
- D) Önergeler sadece meclisteki siyasi parti grupları tarafından verilebilir.
- E) Sunulan önergelerin en geç 10 gün içinde cevaplanma zorunluluğu vardır.
Yazılı soru bir milletvekili tarafından verilir ve en geç 15 gün içinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlar tarafından cevaplandırılır. Cumhurbaşkanına yazılı soru yöneltilemez. Yalnız II doğrudur.
17. Meclisin genel ya da özel af kanunu çıkarabilmesi için Genel Kurulunda araması gereken asgari nitelikli oy çoğunluğu oranı hangisidir?
- A) Meclis üye tam sayısının beşte dört çoğunluğu (480 milletvekili)
- B) Meclis üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) ✓
- C) Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili)
- D) Meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili)
- E) Genel Kurul toplantısına katılanların salt çoğunluğu
TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla genel veya özel af ilanına karar verebilir.
18. TBMM Başkanı'nın seçimi, adaylığı ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Siyasi parti grupları meclis başkanlığı için ortak veya ayrı aday gösteremezler.
- B) Başkan adayları sadece TBMM üyeleri arasından gösterilebilir.
- C) Meclis Başkanı seçimi Genel Kurulda gizli oylama ile yapılır.
- D) TBMM Başkanı seçilen milletvekilinin milletvekilliği sıfatı sona erer. ✓
- E) Seçim süreci, aday gösterme süresinin sona ermesinden itibaren 5 gün içinde tamamlanır.
TBMM Başkanı seçilen kişinin milletvekilliği düşmez, milletvekili olmaya devam eder; ancak tarafsızlığını korumak adına meclis oylamalarına katılamaz.
19. Mevzuat yazım usulüne göre, bir kanun maddesinin kendi içinde satır başlarıyla ayrılan, anlam bütünlüğü taşıyan alt bölümlerinin her birine ne ad verilir?
- A) Bent
- B) Paragraf
- C) Fıkra ✓
- D) Tüzük
- E) Madde
Bir kanun maddesinin kendi içinde anlam bütünlüğü taşıyan ve satır başlarıyla ayrılan alt bölümlerine fıkra denir.
20. Toplam 420 milletvekilinin katılım sağladığı bir TBMM Genel Kurul birleşiminde, olağan bir kanun teklifinin kabul edilebilmesi için gereken asgari kabul oyu sayısı kaçtır?
- A) 200
- B) 151 ✓
- C) 201
- D) 211
- E) 301
Karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğu olmakla birlikte üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151'den az olamaz.
21. Milletvekillilerinde boşalma olması sebebiyle yapılan ara seçim uygulaması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) TBMM üyeliklerinde ölüm veya istifa gibi sebeplerle boşalma olması halinde yapılır.
- B) Genel seçimlerin üzerinden en az 30 ay geçmedikçe olağan olarak ara seçime gidilemez.
- C) Milletvekili genel seçimlerine bir yıl veya daha az süre kalmışsa ara seçim yapılamaz.
- D) Her yasama döneminde meclis kararıyla mutlaka en az bir kez yapılması zorunludur. ✓
- E) Boşalan üye sayısı meclis üye tam sayısının yüzde beşine ulaşırsa üç ay içinde yapılması şarttır.
Ara seçim her yasama döneminde mutlaka yapılması zorunlu olan bir seçim değildir; sadece üyeliklerde boşalma olması ve anayasadaki süre koşullarının sağlanması halinde yapılır.
22. Milletvekili adaylarının seçilebilme yeterliliğine ve adaylık süreçlerindeki uyuşmazlıklara ilişkin son kararı verme yetkisi hangi kuruma aittir?
- A) Anayasa Mahkemesine (AYM)
- B) Seçmen halk kurullarına
- C) TBMM Başkanlığına
- D) İlçe ve il seçim kurullarına
- E) Yüksek Seçim Kuruluna (YSK) ✓
Milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin uyuşmazlıkları kesin olarak karara bağlama yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna aittir.
23. Meclis Başkanı ve onu temsilen oturumları yöneten başkan vekillerinin görev ve sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Başkan vekilleri, meclis genel kurulunu bizzat yönettikleri oturumlarda oy kullanamazlar.
- B) TBMM Başkanı ve başkan vekilleri mutlaka meclis üyeleri (milletvekilleri) arasından seçilmelidir.
- C) Bir yasama döneminin başında ilk kez seçilen başkan ve divan üyelerinin görev süresi 3 yıldır. ✓
- D) Seçilen başkan ve vekillerin üyesi bulundukları siyasi partileriyle üyelik bağları sona ermez.
- E) TBMM Başkanı, katıldığı veya katılmadığı meclis oylamalarının hiçbirinde oy kullanamaz.
İlk seçilen TBMM Başkanı ve Başkanlık Divanı üyelerinin görev süresi üç değil iki yıldır. İkinci dönem seçilenler yasama döneminin sonuna kadar görev yapar.
24. Milletvekili genel seçimlerinde, bir siyasi partinin TBMM'de temsil edilebilmesi ve milletvekili çıkarabilmesi için ülke genelinde alması gereken asgari oy barajı yüzde kaçtır?
- A) %9
- B) %10
- C) %5
- D) %7 ✓
- E) %3
Milletvekili seçimindeki ülke barajı yüzde 7'dir.
25. TBMM Genel Kurulunda alınan aşağıdaki kararların hangisinde anayasal olarak 'nitelikli çoğunluk' (üye tam sayısının beşte üçü veya üçte ikisi gibi özel sayılar) aranmaz, toplantıya katılanların basit salt çoğunluğu yeterli kabul edilir?
- A) Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı ✓
- B) Meclis soruşturması sonucunda ilgili bakanın Yüce Divana sevk edilmesi kararı
- C) Anayasa Mahkemesi'ne meclis tarafından üye seçilmesi kararı
- D) Genel veya özel af ilan edilmesini öngören kanunun kabulü
- E) TBMM Başkanı'nın seçimi süreci kararı
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı için anayasada özel bir nitelikli çoğunluk aranmaz; toplantı yeter sayısından az olmamak üzere katılanların salt çoğunluğu yeterlidir. Diğer tüm şıklarda nitelikli sayı aranır.