Genel Tekrar Testi - 120
Aşağıdaki ovalardan hangisi Akdeniz Bölgesi'nde yer almaktadır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki ovalardan hangisi Akdeniz Bölgesi'nde yer almaktadır?
- A) Harran Ovası
- B) Çukurova ✓
- C) Konya Ovası
- D) Bafra Ovası
- E) Ergene Ovası
Çukurova (Adana Ovası), Akdeniz Bölgesi'nde Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin biriktirmesiyle oluşmuş verimli bir delta ovasıdır. Pamuk, narenciye ve tahıl üretimiyle önem taşır.
2. Türkiye'nin en uzun akarsuyu olan Kızılırmak hangi bölgeden doğmaktadır?
- A) Ege Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- E) İç Anadolu Bölgesi
Kızılırmak, Sivas ili sınırları içinde Kızıldağ'dan doğmaktadır. Sivas, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alır. Kızılırmak, 1355 km uzunluğuyla Türkiye'nin en uzun akarsuyu olup Karadeniz'e dökülür.
3. Ege Bölgesi'nin en önemli tarım ürünü olan zeytin hangi bölümlerde yoğun olarak yetiştirilmektedir?
- A) Kıyı ve kıyıya yakın vadilerde ✓
- B) Yalnızca iç kesimlerde
- C) Yalnızca dağlık alanlarda
- D) Bölgenin her kesiminde eşit biçimde
- E) Yalnızca yüksek platoalarda
Zeytin, Akdeniz iklimine uygun koşullar gerektirdiğinden Ege Bölgesi'nde kıyı şeridinde ve kıyıya açılan vadilerde yoğun olarak yetiştirilir. İç kesimlere gidildikçe iklim sertleştiğinden zeytin yetiştiriciliği azalır.
4. Türkiye'nin sanayi açısından en gelişmiş bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Akdeniz Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Ege Bölgesi
- D) Marmara Bölgesi ✓
- E) İç Anadolu Bölgesi
Marmara Bölgesi, İstanbul ve Kocaeli gibi büyük sanayi merkezlerine ev sahipliği yapması, ulaşım kolaylıkları ve nitelikli iş gücü nedeniyle Türkiye'nin sanayisi en gelişmiş bölgesidir. Türkiye'nin toplam sanayi üretiminin büyük bölümü bu bölgeden sağlanır.
5. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Harran Ovası, hangi büyük projeyle sulanmaya başlanmıştır?
- A) Keban Projesi
- B) Konya Ovası Sulama Projesi
- C) Gediz Havzası Projesi
- D) GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) ✓
- E) DOKAP Projesi
Harran Ovası, GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) kapsamında inşa edilen kanallar sayesinde sulanmaktadır. GAP, Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde kurulan barajlar aracılığıyla bölgede sulama ve enerji üretimini hedefleyen büyük bir kalkınma projesidir.
6. Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük gölü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tuz Gölü
- B) Van Gölü ✓
- C) Beyşehir Gölü
- D) Eğirdir Gölü
- E) İznik Gölü
Van Gölü, yaklaşık 3713 km² yüzölçümüyle hem Doğu Anadolu Bölgesi'nin hem de Türkiye'nin en büyük gölüdür. Sodalı suya sahip olan bu göl, tektonik bir çöküntü gölüdür.
7. Karadeniz Bölgesi'nde tarım alanlarının kıyı şeridine sıkışmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarımsal teknolojinin geri olması
- B) Yağışların yetersizliği
- C) Nüfusun az olması
- D) Akarsuların yatay uzanması
- E) Dağların kıyıya paralel uzanması ✓
Karadeniz Bölgesi'nde Kuzey Anadolu Dağları kıyıya paralel uzandığından iç kesimlere geçiş oldukça sınırlıdır. Bu nedenle tarım arazileri dar kıyı şeridinde ve nehir vadilerinde yoğunlaşmaktadır.
8. Türkiye'nin coğrafi bölgeleri belirlenirken aşağıdaki kriterlerden hangisi esas alınmamıştır?
- A) Yüzey şekilleri
- B) İklim özellikleri
- C) Ekonomik faaliyetler
- D) Nüfus yoğunluğu ✓
- E) Bitki örtüsü
1941 yılında Ankara'da düzenlenen I. Coğrafya Kongresi'nde Türkiye 7 coğrafi bölgeye ayrılmıştır. Bu ayrımda iklim, yüzey şekilleri, bitki örtüsü, ekonomik faaliyetler ve beşeri özellikler birlikte değerlendirilmiştir. Nüfus yoğunluğu tek başına bölge belirleme kriteri olarak kullanılmamıştır.
9. Aşağıdaki bölge-iklim eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) İç Anadolu Bölgesi – Karasal iklim
- B) Karadeniz Bölgesi – Her mevsim yağışlı iklim
- C) Ege Bölgesi – Her mevsim yağışlı iklim ✓
- D) Doğu Anadolu Bölgesi – Sert karasal iklim
- E) Akdeniz Bölgesi – Yazları kurak, kışları yağışlı iklim
Ege Bölgesi, Akdeniz iklimine benzer özellikler taşır; yazlar kurak ve sıcak, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Her mevsim yağışlı iklim Karadeniz Bölgesi'nin özelliğidir. Bu nedenle 'Ege Bölgesi – Her mevsim yağışlı iklim' eşleştirmesi yanlıştır.
10. Türkiye'nin yüz ölçümü en büyük bölgesi Doğu Anadolu'dur. Bu bölgeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı bu bölgededir.
- B) Fırat ve Dicle nehirlerinin kaynakları bu bölgededir.
- C) Bölge nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altındadır.
- D) Türkiye'nin en fazla yağış alan noktası bu bölgededir. ✓
- E) Türkiye'nin en büyük gölü Van Gölü bu bölgededir.
Türkiye'nin en fazla yağış alan noktası Rize'nin Pazar ilçesi civarıdır ve bu alan Karadeniz Bölgesi'nde yer alır. Doğu Anadolu Bölgesi yağış bakımından ülke ortalamasının altında kalır; özellikle doğu kesimleri oldukça kuraktır. Diğer şıklar doğrudur: Van Gölü, Fırat-Dicle kaynakları ve Ağrı Dağı bu bölgededir.
11. Güneydoğu Anadolu Bölgesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Bölgede hayvancılık tarımın önüne geçen başlıca ekonomik faaliyettir.
- B) Karadeniz'e kıyısı bulunmayan tek bölgedir.
- C) Bölge, kışları ılık geçtiği için yıllık sıcaklık ortalaması yüksektir.
- D) Türkiye'nin en geniş ovasına ev sahipliği yapar.
- E) Türkiye'nin en büyük ve en işlek barajlarından bazıları bu bölgededir. ✓
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Atatürk Barajı, Karakaya Barajı gibi Türkiye'nin en büyük barajları yer almaktadır. Bu barajlar enerji üretimi ve sulama açısından büyük önem taşır. A) Türkiye'nin en geniş ovası Konya Ovası'dır. B) Bölgede yazlar aşırı sıcak, kışlar soğuk geçer. D) Tarım (tahıl, pamuk) bölgenin önde gelen geçim kaynağıdır. E) Karadeniz'e kıyısı olmayan birden fazla bölge vardır.
12. Marmara Bölgesi, Türkiye'nin en gelişmiş bölgesi olmasına rağmen bazı bölümleri görece geri kalmış durumdadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bölgenin yüz ölçümünün küçük olması
- B) Bölgenin coğrafi konumunun ulaşım açısından dezavantajlı olması
- C) Bölgede tarıma elverişli alanların yetersiz olması
- D) Marmara Bölgesi'nin tamamının aynı düzeyde gelişmiş olması
- E) İstanbul çevresinde yoğunlaşan sanayi ve hizmet sektörünün bölge içinde dengesiz dağılması ✓
Marmara Bölgesi'nde sanayi, ticaret ve hizmet sektörleri büyük ölçüde İstanbul ve çevresinde yoğunlaşmıştır. Bölgenin Ergene Havzası ve Güney Marmara gibi kesimleri bu gelişmişlikten yeterince pay alamamaktadır. Bu dengesiz dağılım, bölge içi gelişmişlik farklarının temel nedenidir.
13. Karadeniz Bölgesi'nde tarım alanlarının dar ve dağlık olması nedeniyle ortaya çıkan aşağıdaki durumlardan hangisi diğerlerinden farklı bir sonuca yol açmıştır?
- A) Küçük aile işletmeciliğinin yaygınlaşması
- B) Tarım alanlarının meyilli arazilerde oluşturulması
- C) Bölgeden diğer bölgelere yoğun göç verilmesi ✓
- D) Hayvancılığın tarıma oranla daha fazla gelişmesi
- E) Bölgede nüfusun sahil şeridinde yoğunlaşması
Dar tarım alanları ve engebeli arazi; A, B, D ve E şıklarındaki durumları doğrudan bölge içinde ortaya çıkarmıştır. Ancak C şıkkındaki göç olgusu, insanların bölgeyi terk ederek başka yerlere gitmesine yol açmıştır, yani bölge dışına etkili bir sonuçtur. Bu nedenle C şıkkı diğerlerinden farklı bir sonuca işaret eder.
14. Aşağıdaki bölge-bölüm eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi – Yukarı Fırat Bölümü
- B) Karadeniz Bölgesi – Batı Karadeniz Bölümü
- C) İç Anadolu Bölgesi – Konya Bölümü
- D) Ege Bölgesi – Ergene Bölümü ✓
- E) Akdeniz Bölgesi – Adana Bölümü
Ergene Bölümü, Ege Bölgesi'ne değil Marmara Bölgesi'ne aittir. Ergene Havzası Trakya'da yer alır ve Marmara Bölgesi'nin Ergene Bölümü'nü oluşturur. Ege Bölgesi'nin bölümleri Kıyı Ege ve İç Batı Anadolu'dur.
15. Türkiye'de hangi bölge çiftçi başına düşen tarım arazisi miktarı en fazla olan bölgedir ve bunun temel nedeni nedir?
- A) Karadeniz – Her mevsim yağış alması
- B) Güneydoğu Anadolu – Geniş düzlükler ve seyrek nüfus
- C) Akdeniz – Sulama imkânlarının gelişmiş olması
- D) İç Anadolu – Büyük ovaların varlığı ve göç nedeniyle azalan nüfus ✓
- E) Doğu Anadolu – Verimli toprakların fazlalığı
İç Anadolu Bölgesi, Konya, Tuz Gölü çevresi ve Ankara-Eskişehir düzlükleri gibi geniş tarım ovalarına sahiptir. Bölge aynı zamanda yoğun göç verdiğinden nüfus görece seyrekleşmiştir. Bu iki etken bir arada değerlendirildiğinde çiftçi başına düşen arazi miktarı en fazla olan bölge İç Anadolu'dur.
16. Akdeniz Bölgesi'nde seracılığın yoğun olduğu alan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Amanos Dağları etekleri
- B) Hatay-İskenderun çevresi
- C) Toros Dağları yamaçları
- D) Adana Ovası
- E) Antalya-Alanya kıyı şeridi ✓
Türkiye'de seracılık en yoğun biçimde Antalya ve Alanya kıyı şeridinde yapılmaktadır. Bu alan kışları ılıman ve güneşli olması nedeniyle örtü altı sebze ve meyve yetiştiriciliğine son derece elverişlidir. Türkiye sera ihracatının büyük bölümü bu alandan karşılanmaktadır.
17. Aşağıdaki ifadelerden hangisi İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin ortak özelliği değildir?
- A) Her iki bölgede de geniş yaylalar yer alır.
- B) Her iki bölgede de volkanik dağlar önemli yer tutar.
- C) Her iki bölgede de karasal iklim etkilidir.
- D) Her iki bölgede de tahıl tarımı önemlidir.
- E) Her iki bölge de denize kıyısı bulunmayan bölgelerdir. ✓
İç Anadolu Bölgesi denize kıyısı olmayan bir iç bölgedir; bu doğrudur. Ancak Doğu Anadolu Bölgesi de denize kıyısı bulunmayan bir iç bölgedir. Dolayısıyla bu bir ortak özelliktir ve yanlış şık olarak verilemez. Volkanik dağlar ise ağırlıklı olarak Doğu Anadolu'nun özelliğidir (Ağrı, Süphan, Tendürek); İç Anadolu'da Erciyes ve Hasan Dağı vardır ama bu bölge bu açıdan Doğu Anadolu kadar belirgin değildir. Gerçekte yanlış olan şık D değil, soruyu dikkatlice değerlendirdiğimizde 'denize kıyısı bulunmayan tek bölge' çerçevesindeki ayrım önemlidir. Asıl yanlış şık D'dir çünkü her iki bölge de denize kıyısı olmadığından bu ifade ortak bir özellik olarak doğrudur ve 'ortak özellik değildir' sorusunun cevabı olamaz — bu durum kendi içinde bir çeldiriciydi; doğru cevap E'dir: volkanik dağlar öncelikle Doğu Anadolu'nun karakteristik özelliğidir, İç Anadolu'nun değil.
18. Türkiye'de aşağıdaki ürünlerden hangisi yalnızca belirli bir coğrafi bölgeyle sınırlı kalmayıp birden fazla bölgede yaygın biçimde üretilmektedir?
- A) Çay
- B) Zeytin
- C) Pamuk
- D) Fındık
- E) Buğday ✓
Buğday, Türkiye'nin hemen tüm bölgelerinde yetiştirilen bir üründür; özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Marmara bölgelerinde yaygındır. Çay yalnızca Doğu Karadeniz'de, fındık Karadeniz kıyı şeridinde, pamuk Ege-Akdeniz-Güneydoğu'da belirli alanlarda, zeytin ise ağırlıklı olarak Ege ve Akdeniz kıyılarında üretilmektedir.
19. Aşağıdaki özelliklerden hangisi Ege Bölgesi'ni Akdeniz Bölgesi'nden ayıran en belirgin coğrafi farklılıktır?
- A) Ege Bölgesi'nde nehir vadilerinin kıyıya dik uzanarak iç kesimlere ulaşım sağlaması ✓
- B) Ege'de sanayi gelişmişken Akdeniz'de sanayinin hiç gelişmemiş olması
- C) Akdeniz Bölgesi'nde kış yağışlarının Ege'ye göre çok daha az olması
- D) Akdeniz kıyılarının Ege'ye göre daha engebeli olması
- E) Ege'de zeytincilik yapılırken Akdeniz'de yapılmaması
Ege Bölgesi'nin en belirgin coğrafi özelliklerinden biri, Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz ve Bakırçay gibi akarsuların vadileriyle kıyıya dik (doğu-batı doğrultusunda) uzanmasıdır. Bu durum iç kesimlere ulaşımı kolaylaştırmış, bölgenin ekonomik gelişmesine katkı sağlamış ve kıyı ile iç kesimler arasındaki entegrasyonu güçlendirmiştir. Akdeniz kıyılarında ise Toros Dağları kıyıya paralel uzandığından iç kesimlerle bağlantı daha sınırlıdır.
20. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) tamamlandığında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle beklenmez?
- A) Bölgede sulanan tarım alanlarının artması
- B) Güneydoğu Anadolu'dan diğer bölgelere göç oranının azalması
- C) Bölgede pamuk ve buğday üretiminin artması
- D) Karadeniz Bölgesi'nde sanayi tesislerinin artması ✓
- E) Bölgenin elektrik enerjisi üretiminin artması
GAP; Fırat ve Dicle havzasında sulama ve enerji üretimine yönelik büyük bir kalkınma projesidir. Projenin tamamlanmasıyla Güneydoğu Anadolu'da tarımsal sulama, enerji üretimi, istihdam ve yaşam kalitesi artacak, dolayısıyla göç baskısı azalacaktır. Ancak GAP'ın Karadeniz Bölgesi'ndeki sanayi yatırımlarıyla doğrudan bir bağlantısı yoktur; bu şık beklenmez bir sonuçtur.
21. Türkiye'de bölgeden bölgeye en fazla farklılık gösteren iklim elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Güneşlenme süresi
- B) Rüzgar yönü
- C) Basınç değerleri
- D) Yağış rejimi ve miktarı ✓
- E) Nem oranı
Türkiye'de bölgeden bölgeye en belirgin farklılık yağış rejimi ve miktarında görülür. Karadeniz Bölgesi'nde yağışlar her mevsim düzenli dağılırken, Akdeniz ve Ege'de yazlar kurak geçer, İç ve Doğu Anadolu karasallaştıkça yağışlar azalır, Güneydoğu Anadolu'da yıllık yağış 300-400 mm'ye kadar düşebilir. Bu farklılık tarım, bitki örtüsü ve yerleşim üzerinde doğrudan belirleyici etkiye sahiptir.
22. Aşağıdaki iller ile bağlı oldukları coğrafi bölge eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Kastamonu – Karadeniz Bölgesi
- B) Afyonkarahisar – Ege Bölgesi
- C) Erzurum – Doğu Anadolu Bölgesi
- D) Isparta – İç Anadolu Bölgesi ✓
- E) Gaziantep – Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Isparta ili Akdeniz Bölgesi'nde yer alır, İç Anadolu Bölgesi'nde değil. Isparta, Göller Yöresi olarak da bilinen Akdeniz Bölgesi'nin Antalya Bölümü'ne dahildir. Afyonkarahisar ise Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alır, bu eşleştirme doğrudur.
23. Türkiye'nin coğrafi bölgeleri belirlenirken esas alınan kriterler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) İklim özellikleri
- B) Bitki örtüsü
- C) Nüfus yoğunluğu ✓
- D) Ekonomik faaliyetler
- E) Yer şekilleri
1941 yılında Ankara'da düzenlenen I. Coğrafya Kongresi'nde Türkiye 7 coğrafi bölgeye ayrılmıştır. Bu ayrımda iklim, bitki örtüsü, yer şekilleri ve ekonomik faaliyetler esas alınmış; ancak nüfus yoğunluğu bir kriter olarak kullanılmamıştır.
24. Türkiye'nin yüzölçümü en büyük bölgesi olan Doğu Anadolu Bölgesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Bölge, Türkiye'nin en yüksek ortalama yükseltisine sahiptir.
- B) Türkiye'nin en az nüfuslu bölgesidir. ✓
- C) Fırat, Dicle ve Aras nehirleri bu bölgeden doğar.
- D) Türkiye'nin en büyük gölü Van Gölü bu bölgededir.
- E) Türkiye'nin en soğuk ili Erzurum bu bölgededir.
Türkiye'nin en az nüfuslu bölgesi Doğu Anadolu değil, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'dir. Doğu Anadolu nüfus bakımından az olsa da en seyrek nüfuslu bölge sıralamasında Güneydoğu Anadolu önde gelmez; aslında nüfus yoğunluğu en düşük bölge Doğu Anadolu'dur. Ancak toplam nüfus bakımından en az nüfuslu bölge Güneydoğu Anadolu değil yine Doğu Anadolu'dur. Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Doğu Anadolu hem nüfus yoğunluğu hem de bazı kaynaklara göre toplam nüfus açısından en alt sıralarda yer alır. Diğer şıklar doğrudur: Fırat, Dicle ve Aras bu bölgeden doğar; Van Gölü burada yer alır; ortalama yükseklik en fazla bu bölgededir; Erzurum en soğuk il olarak bilinir.
25. Aşağıdaki bölgelerden hangisinde hem Akdeniz iklimi hem de karasal iklim özellikleri aynı anda gözlemlenebilir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi
- C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- D) Ege Bölgesi
- E) İç Anadolu Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin güneyinde (Hatay hariç) Akdeniz iklimine yakın bir iklim, kuzey ve iç kesimlerinde ise karasal iklim özellikleri görülür. Yazlar çok sıcak ve kurak, kışlar serin geçer. Bu geçiş yapısıyla bölge, her iki iklim özelliğini de barındırır. Ege Bölgesi'nde de geçiş görülmekle birlikte Güneydoğu Anadolu bu geçişin daha belirgin yaşandığı bölgedir.