Genel Tekrar Testi - 62

1. Kâğıt sanayisinde bol su kullanılması ve tomruk taşıma maliyetinin yüksek olması, tesislerin genellikle ormanlık alanların yakınında kurulmasına yol açar. Buna göre orman varlığı da dikkate alındığında, aşağıdaki illerin hangisinde kâğıt sanayisinin gelişmesi beklenmez?

• A) Zonguldak
• B) Mersin
• C) Rize ✓
• D) Muğla
• E) Kastamonu

Kâğıdın‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ temel ham maddesi ağaçtır ve selüloz işlenirken bol miktarda tatlı su kullanılır. Bu nedenle geleneksel tesisler ormanlık alanlara yakın kurulmuştur. Çaycuma, Taşköprü, Dalaman ve Taşucu bu kuruluş yerlerine örnektir. Rize orman bakımından zengin olsa da çok engebeli arazi tomrukların taşınmasını zorlaştırır ve maliyeti artırır. Sanayi altyapısının da sınırlı olması nedeniyle burada kâğıt sanayisi gelişmemiştir.

2. Ağır sanayi tesislerinin yer seçiminde ham madde, enerji ve ulaşım koşulları etkili olabilir. I. Seydişehir Alüminyum Tesisleri II. Samsun Bakır İzabe Tesisleri III. Murgul Bakır İşletmeleri Yukarıdaki tesislerden hangisinin kuruluşunda ham maddeye yakınlık belirleyici değildir?

• A) Yalnız I
• B) Yalnız II ✓
• C) Yalnız III
• D) I ve II
• E) II ve III

Seydişehir‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ tesisi boksit, Murgul tesisi bakır yataklarına yakın kurulmuştur. Samsun'da bakır çıkarılmaz; cevher başka alanlardan taşınır ve tesisin yer seçiminde liman ulaşımı belirleyicidir. Bu nedenle yalnız II'de ham maddeye yakınlık gözetilmemiştir.

3. Türkiye'de demiryolu ulaşımını hızlandırmak amacıyla yüksek hızlı tren hatları geliştirilmiştir. Aşağıdaki şehirlerden hangisine YHT ile yolcu taşımacılığı yapılmaktadır?

• A) Gaziantep
• B) Kayseri
• C) Antalya
• D) Bursa
• E) Sivas ✓

YHT‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ağı Ankara merkezli gelişmiştir. Ankara'dan Eskişehir, İstanbul, Konya ve Karaman'a; Kırıkkale ve Yozgat üzerinden de Sivas'a sefer yapılır. Bursa ve İzmir hatlarında çalışmalar sürerken Antalya ve Kayseri'ye aktif YHT bağlantısı bulunmamaktadır.

4. Türkiye'nin matematik, yani mutlak konumuyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Kuzeyi ile güneyi arasında 6 paralel fark bulunur
• B) Güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla almaz
• C) İkinci ve üçüncü saat dilimleri içinde yer alır
• D) Başlangıç Meridyeni'nin doğusunda konumlanmıştır
• E) Doğusu ile batısı arasında 111 dakikalık zaman farkı vardır ✓

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenleri arasındadır. Kuzey-güney yönünde 6 paralel, doğu-batı yönünde 19 meridyen farkı bulunur. Her meridyen 4 dakika olduğundan yerel saat farkı 19 × 4 = 76 dakikadır; 111 dakika değildir.

5. Kış mevsiminde Türkiye'ye ulaştığında kuru ayaz, don ve şiddetli soğuklara neden olabilen termik basınç merkezi hangisidir?

• A) İzlanda Alçak Basıncı
• B) Asor Yüksek Basıncı
• C) Kuzey Afrika Yüksek Basıncı
• D) Basra Alçak Basıncı
• E) Sibirya Yüksek Basıncı ✓

Sibirya‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Yüksek Basıncı, kışın kara yüzeyinin aşırı soğumasına bağlı olarak oluşur. Türkiye üzerinde etkili olduğunda kuru ve dondurucu hava koşulları meydana getirebilir.

6. Aşağıdaki akarsulardan hangisi kar erimelerinden diğerlerine göre daha az beslenir?

• A) Küçük Menderes ✓
• B) Fırat
• C) Dicle
• D) Aras
• E) Kızılırmak

Ege‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Bölgesi'ndeki Küçük Menderes Havzası'nda kışlar ılık geçer ve yağış çoğunlukla yağmur biçimindedir. Diğer akarsuların üst havzalarında kar yağışı ile ilkbahar erimelerinin etkisi daha güçlüdür.

7. Aşağıdakilerden hangisi ormanların sağladığı dolaylı yararlar arasında değerlendirilemez?

• A) Yaban hayvanlarına yaşam alanı sunması
• B) Dinlenme ve turizm alanları oluşturması
• C) Erozyonu azaltması
• D) İlaç sanayisine ham madde sağlaması ✓
• E) Yer altı su dengesini koruması

Ormanların‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ erozyonu önlemesi, su dengesini desteklemesi, dinlenme alanı oluşturması ve canlılara barınak sağlaması dolaylı yararlardır. İlaç sanayisine ham madde vermesi ise doğrudan ekonomik fayda sayılır.

8. Volkan kraterinin daha sonraki patlama veya çökmelerle genişlemesi sonucu kaldera oluşur. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki bir kaldera gölüdür?

• A) Çıldır Gölü
• B) Meke Gölü
• C) Nemrut Gölü ✓
• D) Burdur Gölü
• E) Van Gölü

Nemrut‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Gölü, Bitlis'teki Nemrut Dağı'nın geniş kalderası içinde yer alır. Meke maar, Van volkanik set, Çıldır lav seti, Burdur ise tektonik kökenli göldür.

9. Türkiye'nin sınır kapıları dış ticaret ve transit taşımacılık açısından önemlidir. Bazı kapılarda karayolunun yanında aktif demiryolu bağlantısı da vardır. Aşağıdaki sınır kapılarından hangisinde demiryolu bağlantısı bulunmaz?

• A) Sarp ✓
• B) Kapıköy
• C) Uzunköprü
• D) Nusaybin
• E) Kapıkule

Kapıkule'de‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Bulgaristan'a, Uzunköprü'de Yunanistan'a, Kapıköy'de İran'a ve Nusaybin'de Suriye'ye uzanan demiryolu hatları bulunur. Gürcistan'a açılan Sarp Sınır Kapısı ise yalnızca karayolu geçişine sahiptir. Gürcistan ile demiryolu bağlantısı başka bir güzergâhta, Cambaz İstasyonu üzerinden sağlanır.

10. Aşağıdaki il ile öne çıkan turizm türü eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?

• A) Şanlıurfa - Doğa turizmi ✓
• B) Afyonkarahisar - Termal turizm
• C) Ağrı - Kış turizmi
• D) Balıkesir - Biyoçeşitlilik turizmi
• E) Antalya - Rafting turizmi

Şanlıurfa;‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Göbeklitepe, Balıklıgöl ve tarihî dokusu sayesinde daha çok kültür ve inanç turizmiyle öne çıkar. Doğa turizmi ilin başlıca turizm faaliyeti değildir.

11. Güneş ışınlarının geliş açısı büyüdükçe dik duran cisimlerin gölge boyu kısalır. Buna göre 21 Haziran günü öğle vakti aşağıdaki şehirlerin hangisinde gölge boyu daha kısadır?

• A) Hatay ✓
• B) Ankara
• C) Sinop
• D) Trabzon
• E) İzmir

Türkiye‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde olduğundan güneş ışınlarını dik açıyla almaz. Aynı anda güneye, yani Ekvator'a yaklaştıkça ışınların geliş açısı büyür ve gölge kısalır. Seçenekler içinde en güneyde bulunan Hatay'da gölge boyu en kısadır.

12. Aşağıdaki ürünlerden hangisi Türkiye'de doğal koşullar bakımından daha geniş bir yetişme alanına sahiptir?

• A) Fındık
• B) Kivi
• C) Şeker pancarı ✓
• D) Mısır
• E) Çay

Şeker‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ pancarı düşük sıcaklıklara dayanabilir ve çeşitli karasal iklim koşullarında yetiştirilebilir. Diğer ürünlerin nem, sıcaklık veya su istekleri doğal yetişme alanlarını daha fazla sınırlar.

13. Yılın genelinde güneş enerjisinden ısınma amacıyla yararlanma imkânı hangi ilde daha yüksektir?

• A) Bolu
• B) Konya ✓
• C) Çorum
• D) Erzurum
• E) Ordu

Konya'da‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yağış ve bulutluluk az, güneşlenme süresi uzundur. Erzurum'un çok sert kışları ile Bolu ve Ordu'daki yüksek bulutluluk, güneş enerjisinden yıl boyunca yararlanma imkânını sınırlar.

14. Hasattan sonra bekletilmeden işlenmesi gereken şeker pancarına dayalı bir fabrikanın aşağıdaki illerden hangisinde kurulması beklenmez?

• A) Rize ✓
• B) Erzurum
• C) Muş
• D) Konya
• E) Burdur

Şeker‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ fabrikalarının pancar üretim sahalarına yakın kurulması gerekir. Rize'nin yıl boyunca yağışlı iklimi ve asitli toprakları şeker pancarına uygun olmadığından burada pancara dayalı fabrika beklenmez.

15. Türkiye'deki ulaşım sistemleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

• A) Ulaşım hatları genel olarak doğu-batı yönünde gelişmiştir.
• B) 1950'lerden sonra kara yolu yatırımları hızlanmıştır.
• C) Cumhuriyetin ilk yıllarında demir yolu yapımına önem verilmiştir.
• D) Türkiye'de ulaşım yatırımları tamamen durmuştur. ✓
• E) Dış ticarette deniz yolunun payı yüksektir.

Türkiye'de‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ kara, demir ve hava yollarıyla limanlara yönelik yatırımlar devam etmektedir. İlk Cumhuriyet yıllarında demir yolu, 1950'den sonra kara yolu öne çıkmış; dış ticarette deniz yolu önemini sürdürmüştür.

16. Türkiye'deki turizm faaliyetlerini etkileyen unsurlardan hangisi kaynağı bakımından diğerlerinden ayrılır?

• A) Bitki örtüsü
• B) Yer şekilleri
• C) İklim özellikleri
• D) Tarihî değerler ✓
• E) Su kaynakları

İklim,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yeryüzü şekilleri, bitki örtüsü ve su kaynakları doğal çekiciliklerdir. Tarihî değerler insan faaliyetleri sonucunda ortaya çıktığından beşerî turizm unsuru sayılır.

17. Kolay işlenebilen; takı, tespih ve küçük heykel yapımında kullanılan bu taşın Türkiye'deki önemli yatakları Eskişehir çevresindedir. Özellikleri verilen yer altı kaynağı hangisidir?

• A) Boksit
• B) Trona
• C) Lüle taşı ✓
• D) Oltu taşı
• E) Feldispat

Lüle‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ taşı yumuşak ve kolay işlenebilir yapısıyla tespih, küçük heykel ve süs eşyalarında kullanılır. Başlıca yatakları Eskişehir çevresindedir. Kullanım alanı bakımından oltu taşına benzese de oltu taşı Erzurum çevresinde çıkarılır.

18. Gıda sanayisi tesisleri taşıma maliyetini ve ürün kaybını azaltmak için çoğunlukla üretim alanlarına yakın kurulur. Aşağıdaki fabrika-il eşleştirmelerinden hangisinde bu durum etkili değildir?

• A) İstanbul - Konserve fabrikası ✓
• B) Konya - Şeker fabrikası
• C) Giresun - Fındık işleme tesisi
• D) Edirne - Ayçiçek yağı fabrikası
• E) Rize - Çay işleme tesisi

Rize'deki‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ çay, Konya'daki şeker, Edirne'deki yağ ve Giresun'daki fındık tesisleri ham madde alanlarına yakındır. İstanbul'daki konserve sanayisi ise ham maddeden çok büyük nüfusun oluşturduğu pazar avantajına bağlı gelişmiştir.

19. Yatak eğiminin daha düşük olması nedeniyle aşağıdaki akarsulardan hangisinin rafting potansiyeli diğerlerine göre daha sınırlıdır?

• A) Çoruh Nehri
• B) Fırtına Deresi
• C) Dragon Çayı
• D) Dim Çayı
• E) Susurluk Çayı ✓

Rafting‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ faaliyetleri için akış hızı ve yatak eğimi yüksek akarsular daha uygundur. Susurluk Çayı'nın eğimi diğer seçeneklerden düşük olduğu için rafting bakımından daha sınırlı bir potansiyele sahiptir.

20. I. Otomotiv fabrikaları II. Şeker fabrikaları III. Konserve fabrikaları IV. Pamuklu dokuma fabrikaları Verilen tesislerden hangilerinin kuruluş yerinde kolay bozulan ham maddeye yakınlık daha belirleyicidir?

• A) I ve II
• B) I ve IV
• C) II ve III ✓
• D) II ve IV
• E) I ve III

Şeker‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ pancarı ile konserve üretiminde kullanılan sebze ve meyveler hasattan sonra kısa sürede bozulabilir veya kalitesini kaybedebilir. Bu nedenle şeker ve konserve tesisleri üretim alanlarına yakın kurulur.

21. TÜİK'in Ocak-Aralık 2022 dış ticaret istatistiklerine göre Türkiye ihracatında ilk sırada hangi ülke yer almıştır?

• A) Irak
• B) Çin
• C) Rusya Federasyonu
• D) Birleşik Krallık
• E) Almanya ✓

TÜİK'in‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 2022 yılı Ocak-Aralık verilerinde Almanya, yaklaşık 21,1 milyar dolarlık tutarla Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ülke olmuştur.

22. Anadolu'nun çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapması, inanç turizmi potansiyelini artırmıştır. Aşağıdaki inanç merkezi-il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

• A) St. Nicholas Kilisesi - Antalya
• B) Mor Gabriel Manastırı - Şanlıurfa ✓
• C) Meryem Ana Evi - İzmir
• D) Akdamar Kilisesi - Van
• E) St. Pierre Kilisesi - Hatay

Akdamar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kilisesi Van'da, St. Pierre Kilisesi Hatay'da, Meryem Ana Evi İzmir'de ve St. Nicholas Kilisesi Antalya'nın Demre ilçesindedir. Mor Gabriel Manastırı Şanlıurfa'da değil Mardin'de bulunur. Şanlıurfa ise Balıklıgöl ve Göbeklitepe gibi inanç ve tarih merkezleriyle öne çıkar.

23. Aşağıdaki durumlardan hangisi Türkiye'nin enlem ve boylam özellikleriyle açıklanamaz?

• A) Ardahan'dan Siirt'e doğru çizgisel hızın artması
• B) Mersin'in ortalama sıcaklığının Bartın'dan yüksek olması
• C) İzmir'in ocak ayında Çanakkale'den daha sıcak olması
• D) Kış mevsiminde Sinop'un Sivas'tan daha sıcak olması ✓
• E) Eskişehir'de yerel saatin Ağrı'dan geri olması

Sinop,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Sivas'ın kuzeyinde bulunduğu hâlde denizelliğin etkisiyle kışın daha ılıktır. Bu farklılık mutlak değil özel konumun sonucudur. Yerel saat boylama, diğer sıcaklık ve çizgisel hız örnekleri ise enleme bağlıdır.

24. İç Anadolu koşullarına uyum sağlayan tiftik keçisi, değerli lifleriyle tanınır. Bu hayvandan elde edilen hayvansal ham madde hangisidir?

• A) İpek
• B) Merinos
• C) Yapağı
• D) Moher ✓
• E) Kıl

Ankara‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ keçisi olarak da bilinen tiftik keçisinin liflerine moher denir. Moher, ticari değeri yüksek bir tekstil ham maddesidir; koyundan elde edilen yapağı ve kıl keçisinin kılından farklıdır.

25. Aşağıdaki illerden hangisi jeotermal enerji potansiyeli bakımından diğerlerinin gerisindedir?

• A) Afyonkarahisar
• B) Kütahya
• C) Antalya ✓
• D) Aydın
• E) Denizli

Afyonkarahisar,‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ Kütahya, Aydın ve Denizli aktif faylara bağlı sıcak su kaynakları bakımından zengindir. Antalya'da termal kaynaklar olsa da seçeneklerdeki iller arasında jeotermal enerji potansiyeli daha düşüktür.