Genel Tekrar Testi - 200
IV. Murat Dönemi'nde yaşayan, kendi yaptığı kanatlarla Galata Kulesi'nden Üsküdar'a uçmayı başardığı rivayet edilen ünlü Türk bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. IV. Murat Dönemi'nde yaşayan, kendi yaptığı kanatlarla Galata Kulesi'nden Üsküdar'a uçmayı başardığı rivayet edilen ünlü Türk bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hezarfen Ahmet Çelebi ✓
- B) Katip Çelebi
- C) Lagari Hasan Çelebi
- D) Evliya Çelebi
2. XVII. yüzyılda Anadolu'da çıkan Celali İsyanları'nı sert ve şiddet yanlısı yöntemlerle bastıran ünlü sadrazam Kuyucu Murat Paşa, hangi Osmanlı padişahının veziriazamlığını yapmıştır?
- A) IV. Murat
- B) II. Osman
- C) I. Ahmet ✓
- D) IV. Mehmet
3. IV. Mehmet Dönemi'nde sadrazamlık yapan, Girit Adası'nı 24 yıllık bir kuşatmanın ardından fetheden ve bütçe açığını kapatmaya çalışan Köprülü ailesi mensubu devlet adamı kimdir?
- A) Köprülü Fazıl Ahmet Paşa ✓
- B) Köprülü Fazıl Mustafa Paşa
- C) Amcazade Hüseyin Paşa
- D) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa, babasından sonra sadrazam olmuş, Girit'i fethetmiş ve Uyvar Kalesi önündeki başarısıyla 'Uyvar önünde bir Türk gibi güçlü' sözünün doğmasını sağlamıştır.
4. Köprülü Mehmet Paşa'nın sadrazamlık makamını kabul etmek için saraya sunduğu şartlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Saray entrikalarına izin verilmemesi
- B) Sunacağı tekliflerin padişah tarafından kabul edilmesi
- C) Devlet memurluklarına yapılacak atamalara müdahale edilmemesi
- D) Yeniçeri Ocağı'nın tamamen kaldırılması ✓
5. IV. Murat Dönemi'nde barut macunundan yapılmış yetmiş okka fişek ile havaya yükselerek ilk roket uçuşunu gerçekleştiren mucit aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hezarfen Ahmet Çelebi
- B) Lagari Hasan Çelebi ✓
- C) Takiyüddin
- D) Katip Çelebi
6. XVII. yüzyılda yazdığı hicivlerle (eleştirilerle) tanınan, IV. Murat döneminde sadrazam Bayram Paşa'yı hicvettiği için idam edilen ünlü divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nef'i ✓
- B) Nedim
- C) Baki
- D) Fuzuli
7. Aşağıdakilerden hangisi IV. Murat Dönemi'nde devlet düzenini sağlamak amacıyla alınan önlemlerden biri değildir?
- A) İstanbul'da gece sokağa çıkma yasağının uygulanması
- B) İçki ve tütün kullanımının yasaklanması
- C) Saray kadınlarının devlet yönetimindeki etkisinin kırılması
- D) Sürat Topçuları Ocağı'nın kurularak ordunun modernize edilmesi ✓
8. XVII. yüzyılda yaşayan, coğrafya alanında 'Cihannüma' ve bibliyografya alanında 'Keşfü'z-Zünun' adlı eserleriyle tanınan, IV. Murat'a devlet düzenine dair rapor sunan ünlü Osmanlı bilgini kimdir?
- A) Evliya Çelebi
- B) Katip Çelebi ✓
- C) Naima
- D) Hezarfen Ahmet Çelebi
9. 1774 yılında Rusya ile imzalanan ve Osmanlı tarihinin en ağır antlaşmalarından biri olan Küçük Kaynarca Antlaşması hangi padişah döneminde imzalanmıştır?
- A) III. Mustafa
- B) I. Abdülhamit ✓
- C) III. Selim
- D) I. Mahmut
Savaş III. Mustafa döneminde başlamış olsa da, onun vefatı üzerine tahta geçen I. Abdülhamit döneminde Küçük Kaynarca Antlaşması imzalanmıştır.
10. Osmanlı Devleti'nin Gerileme Dönemi'ne girmesine neden olan ve büyük oranda toprak kaybettiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Pasarofça Antlaşması
- B) Karlofça Antlaşması ✓
- C) İstanbul Antlaşması
- D) Yaş Antlaşması
11. 1711 Prut Savaşı'nda Baltacı Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun başarısı sonucu imzalanan Prut Antlaşması ile geri alınan kale hangisidir?
- A) Belgrad
- B) Azak ✓
- C) Hotin
- D) Kamaniçe
12. 1718 Pasarofça Antlaşması'nın sonuçları göz önüne alındığında, Osmanlı Devleti'nde başlayan ve batılılaşma hareketlerinin ilk adımı kabul edilen dönem hangisidir?
- A) Nizam-ı Cedit Dönemi
- B) Tanzimat Dönemi
- C) Lale Devri ✓
- D) Meşrutiyet Dönemi
13. Aşağıdakilerden hangisi III. Ahmet dönemi (Lale Devri) gelişmelerinden biri değildir?
- A) İlk Türk matbaasının kurulması
- B) Çiçek aşısının uygulanması
- C) İtfaiye teşkilatının (Tulumbacılar) kurulması
- D) Mühendishane-i Bahr-i Hümayun'un açılması ✓
14. Osmanlı Devleti ile Rusya'nın İran topraklarını kendi aralarında paylaştığı ve Fransa'nın arabuluculuk yaptığı 1724 tarihli antlaşma hangisidir?
- A) Ahmet Paşa Antlaşması
- B) Kerden Antlaşması
- C) Belgrad Antlaşması
- D) İstanbul Antlaşması ✓
15. Osmanlı Devleti'nin 1715 yılında Venedik'e savaş açarak Karlofça ile kaybettiği hangi bölgeyi geri almak istemesi, Avusturya'nın da savaşa dahil olmasına yol açmıştır?
- A) Mora Yarımadası ✓
- B) Podolya
- C) Belgrad
- D) Girit
16. İslamiyet öncesi Türklerde sanat eserleri genellikle kolay taşınabilir eşyalardan yapılmıştır. Bu duruma; I. yaşam biçimi II. yönetim anlayışı III. dinsel inanış Gelişmelerden hangilerinin etki ettiği söylenebilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) II ve III
İslamiyet öncesi Türk topluluklarının göçebe yaşam tarzını (I) benimsemiş olmaları, yerleşik hayata geç geçmelerine ve dolayısıyla taşınabilir çadırlar, kemerler, kılıç kınları, koşum takımları gibi kolayca yanlarında götürebilecekleri sanat eserleri üretmelerine neden olmuştur. Yönetim anlayışı (II) veya dinsel inanış (III) bu durumun (sanat eserlerinin taşınabilir nitelikte olmasının) temel nedeni değildir. Bu nedenle yalnız I etkilidir.
17. XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nin dış politikasında bir takım değişiklikler meydana gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, bu değişiklikler arasında _yer almaz_?
- A) Avrupa ile antlaşma ve ittifaklar yapma yoluyla askeri işbirliğine gitmek
- B) Mevcut toprakları korumak
- C) Avrupa ile iktisadi anlamda destek antlaşmaları yapmak
- D) Avrupa'dan etkilenmeden kendi imkânları ile düzeni sağlamak ✓
- E) Denge politikası uygulamak
XVIII. ve XIX. yüzyıllarda güç kaybeden Osmanlı Devleti, dış politikasında köklü değişikliklere gitmiştir. Fetih politikasından vazgeçerek mevcut toprakları koruma amacına yönelmiş (A), büyük devletler arasındaki rekabetten yararlanarak denge politikası izlemiş (B), Avrupalı devletlerle ittifaklar kurarak askeri işbirlikleri yapmış (D) ve Balta Limanı Antlaşması gibi iktisadi destek/ticaret antlaşmaları imzalamıştır (E). Ancak bu dönemde 'Avrupa'dan etkilenmeden kendi imkanlarıyla düzen sağlama' politikası terk edilmiş; askeri, hukuki ve idari alanlarda tamamen Avrupa tarzı ıslahatlar yapılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla C seçeneğindeki ifade bu dönem dış politika veya devlet anlayışı değişiklikleri arasında yer almaz.
18. Tarih boyunca, yıkılan bir Türk devletinin yerine hemen yenisinin kurulması, Türklerin hangi özelliği ile açıklanabilir?
- A) Cihangirlik anlayışı
- B) Yardımseverlik duygusuna sahip olmaları
- C) Gök Tanrı dinine inanmaları
- D) Göçebe hayat sürmeleri
- E) Teşkilatçılık yeteneği ✓
Yıkılan Türk devletlerinin yerine yenilerinin kurulması, Türklerin güçlü teşkilatçılık yeteneğiyle açıklanır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Teşkilatçılık yeteneği" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
19. Cumhuriyetin ilk yıllarında meydana gelen gelişmelerden hangisi ekonomik faaliyetlerin devlet eliyle yürütüleceğini gösterir?
- A) Birinci Beş Yıllık Sanayi Planının yapılması ✓
- B) Aşar vergisinin köylüden alınmaması
- C) Teşviki Sanayi Kanunu'nun çıkarılması
- D) Liberal ekonomiyi savunan partilerin kurulması
- E) Erkânı Harbiyeyi Umumiye ‘in kaldırılması
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, sanayileşmenin devlet eliyle planlı biçimde yürütülmesini gösterir. Bu durum devletçilik anlayışıyla ilgilidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Birinci Beş Yıllık Sanayi Planının yapılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
20. Fransız İhtilali'yle birlikte ortaya çıkan milliyetçilik akımı doğrultusunda Osmanlı'nın elinden çıkan yerler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
- A) Sırbistan
- B) Yunanistan
- C) Kırım ✓
- D) Romanya
- E) Karadağ
Kırım, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağımsız olmuş ve 1792 Yaş Antlaşması ile Rusya'ya katılmıştır. Bu süreç, Fransız İhtilali'nin (1789) milliyetçilik akımından ziyade Rusya'nın sıcak denizlere inme ve yayılma politikası sonucu Osmanlı'nın elinden çıkmıştır. Diğer yandan Yunanistan (1829 Edirne Antlaşması), Sırbistan, Karadağ ve Romanya (1878 Berlin Antlaşması) doğrudan milliyetçilik akımının etkisiyle çıkan isyanlar sonucunda bağımsızlıklarını kazanarak Osmanlı'dan ayrılmışlardır.
21. Afet yönetimi genel olarak iki ana aşamaya ayrılır: Afet öncesi hazırlıkları kapsayan "risk yönetimi" ve afet sonrası müdahaleyi kapsayan "kriz yönetimi". Buna göre, aşağıdakilerden hangisi afet öncesinde yürütülen risk yönetimi faaliyetlerinden biridir?
- A) Arama kurtarma ekiplerinin hızla bölgeye sevk edilmesi
- B) Afetzedelerin temel ihtiyaçları için geçici çadır kentlerin kurulması
- C) Yıkılan veya hasar gören binaların durum tespitinin yapılması
- D) Afet bölgesine acil gıda, su ve ilaç yardımlarının ulaştırılması
- E) Topluma afetlere karşı hazırlık ve bilinçlendirme eğitimleri verilmesi ✓
E seçeneğindeki eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları, olası bir afet yaşanmadan önce zararı en aza indirmek için yapılan hazırlıklardır ve risk yönetiminin bir parçasıdır. A, B, C ve D seçeneklerindeki uygulamalar ise afet gerçekleştikten sonra devreye giren kriz yönetimi adımlarını ifade eder.
22. Timur istilasına karşı direniş gösteren, istilaya karşı koyan ve Osmanlı'ya sığınan Karakoyunlu hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bayram Hoca
- B) İskender
- C) Cihanşah
- D) Kara Yusuf ✓
- E) Kara Mehmet
Timur istilasına direnen ve Osmanlı'ya sığınan Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf'tur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kara Yusuf" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
23. Türklerin anayurdu olarak kabul edilen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mezopotamya
- B) Kafkasya
- C) İran platosu
- D) Anadolu
- E) Orta Asya ✓
Türklerin anayurdu Orta Asya'dır. Özellikle Altay Dağları ve Hazar Denizi arasındaki geniş bozkır coğrafyası, Türk kavimlerinin ilk yurt edindiği bölge olarak kabul edilmektedir.
24. Tarihte bilinen ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Akhunlar
- B) Hunlar (Büyük Hun Devleti) ✓
- C) Kıpçaklar
- D) Uygur Devleti
- E) Göktürk Devleti
Tarihte bilinen ilk Türk devleti, MÖ 3. yüzyılda Mete Han tarafından kurulan Büyük Hun Devleti'dir. Mete Han, dağınık Türk boylarını bir araya getirerek güçlü bir merkezi devlet yapısı oluşturmuştur.
25. Büyük Hun Devleti'ni en güçlü dönemine ulaştıran hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Teoman
- B) Attila
- C) Mete Han ✓
- D) Bumin Kağan
- E) Bilge Kağan
Mete Han (MÖ 209-174), babası Teoman'ı tahttan indirerek Hun Devleti'nin başına geçmiş ve devleti tarihinin en güçlü dönemine taşımıştır. Çin'i vergiye bağlamış, 'onlu sistem' adı verilen ordu düzenini kurmuştur.