Genel Tekrar Testi - 154

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüğün yapısından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

• A) Dün akşam onu aradım fakat bulamadım.
• B) Yazdığı şiiri herkese okuttu.
• C) Geçen hafta tatile gittiler.
• D) Çocuklar bahçede oynuyorlar.
• E) Bu konuyu arkadaşlarıyla paylaşdı. ✓

'Paylaşdı'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yanlış yazılmıştır; doğrusu 'paylaştı'dır. Türkçede sert ünsüzler (ç, f, h, k, p, s, ş, t) yanına gelen '-dı/-di' eki '-tı/-ti' biçimini alır. 'Paylaş-' fiilinin son ünsüzü 'ş' (sert ünsüz) olduğundan ek 'tı' biçiminde gelir: 'paylaştı'. Bu kural sert ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi) olarak bilinir.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla yazım yanlışı yapılmıştır? I. Kış aylarında soğuktan korunmak için kar altı bitkilerini inceledik. II. Onun bu davranışı hiç de beni şaşırtmadı doğrusu. III. Bu meseleyi bir çırpıda hallettik ama işin aslı bambaşkaydı. IV. Elindeki tebeşir tozu yüzünden ellerini bir birinin üstüne sürttü. V. Sabah erkenden çıktık, öğle üstü varırız diye düşünüyordu.

• A) I ve IV
• B) Yalnız IV ✓
• C) III ve V
• D) II ve III
• E) Yalnız I

'Bir‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ birinin' ifadesi ayrı yazılmış; ancak 'birbirinin' dönüşlülük zamiri olduğundan bitişik yazılmalıdır. Ayrıca 'ellerini birbirinin üstüne' ifadesinde başka bir sorun yoktur. IV. cümlede 'bir birinin' hem yanlış yazılmış hem de sözcük gereksiz bölünmüştür. Bu cümlede iki ayrı yazım yanlışı bulunmaktadır. Diğer cümlelerde (I, II, III, V) yazım açısından belirgin bir yanlışlık yoktur; 'bir çırpıda', 'bambaşka', 'hiç de' gibi ifadeler doğru yazılmıştır.

3. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde altı çizili sözcüklerin tamamı doğru yazılmıştır? (1) Bahçedeki gül-ağacı çok güzeldi. (2) Saat dokuzbuçukta buluşalım. (3) Kırk yıllık dost bile olsa hakikatı söylemek gerekir. (4) Sergi boyunca sanat-çılar bir arada çalıştı. (5) Beşibirlikte bulmak bu günlerde çok zor.

• A) Hiçbiri ✓
• B) 3 ve 5
• C) 1 ve 2
• D) Yalnız 4
• E) Yalnız 2

1'de‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ 'gülağacı' bitişik yazılmalıdır (TDK'ya göre bitişik bileşik ad). 2'de 'dokuzbir buçuk' gibi ifadeler için TDK 'dokuz buçuk' biçimini benimser; 'dokuzbuçuk' yanlıştır. 3'te 'hakikat' sözcüğünün belirtme hâli 'hakikati' değil, alıntı sözcüklerde ince ünlü kullanımı gereği 'hakikati' doğrudur; yani 'hakikatı' yanlıştır. 4'te 'sanatçılar' bitişik yazılmalı, araya kısa çizgi konulmamalıdır. 5'te 'beşibirlikte' bitişik, 'bugünlerde' de bitişik yazılmalıdır; ancak 'bu günlerde' ayrı yazımı da kabul görmez çünkü zaman zarfı olarak 'bugünlerde' bitişiktir. Dolayısıyla tüm örneklerde yazım yanlışı vardır; doğru yanıt E'dir.

4. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır? I. Mehmet'in bıraktığı notları masanın üstünde buldum. II. Türkiye'nin başkenti Ankara, pek çok tarihi esere ev sahipliği yapmaktadır. III. 1923'te Cumhuriyet ilan edilmiştir. IV. Galatasaray'lılar bu zaferi uzun süre kutladı. V. Allah'ın izniyle yarın kavuşacağız.

• A) Yalnız I
• B) Yalnız III
• C) Yalnız II
• D) Yalnız V
• E) Yalnız IV ✓

Özel‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ adlara getirilen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz; yalnızca çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. 'Galatasaray' özel adına getirilen '-lı' eki bir yapım ekidir ve 'Galatasaraylılar' biçiminde kesme işareti kullanılmadan yazılmalıdır. Diğer seçeneklerde: I'de çekim eki olan iyelik eki doğru kullanılmış, II'de yer adına çekim eki doğru eklenmiş, III'te rakama getirilen çekim eki doğru biçimde kesmeyle ayrılmış, V'te 'Allah' sözcüğüne getirilen iyelik+çekim eki doğru yazılmıştır.

5. Türkçede bazı sözcükler, taşıdıkları anlama göre bitişik ya da ayrı yazılabilmektedir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala göre yazım yanlışı yapılmıştır? A) Arkadaşım bana çok iyi günler geçirtti, ona minnettar kaldım. B) Elimdeki raporu bir gün içinde bitirmem gerekiyordu. C) Dünkü toplantıda alınan karar herkesi memnun etti. D) Çocuklar bahçede bir birinden güzel çiçekler topladı. E) Bu meseleyi kafaya takmamak en doğrusu.

• A) A
• B) E
• C) B
• D) C
• E) D ✓

'Birbirinden'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ dönüşlülük/pekiştirme zamiri olup bitişik yazılmalıdır. D seçeneğindeki 'bir birinden' ayrı yazımı yanlıştır. 'Birbirinden güzel' ifadesinin doğru yazımı 'birbirinden güzel' biçimindedir. Diğer seçeneklerdeki 'bir gün', 'çok iyi', 'kafaya takmamak' gibi ifadeler sözdizimsel açıdan ayrı yazıma uygundur.

6. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinin yazımı, Türkçede ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi) kuralına göre kesinlikle yanlıştır?

• A) sütcü ✓
• B) rençber
• C) iplikçi
• D) saatçi
• E) sepetçi

'Süt'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sözcüğü sert ünsüzle (t) bittiğinden, '-cü' eki yerine '-çü' eki getirilmeli ve sözcük 'sütçü' biçiminde yazılmalıdır. 'Sütcü' yazımı ünsüz benzeşmesi (sertleşme) kuralını ihlal etmektedir. Diğer seçenekler incelendiğinde: 'sepetçi' (t+çi → doğru), 'iplikçi' (k+çi → doğru), 'rençber' (farklı bir kural, doğru), 'saatçi' (t+çi → doğru) biçimlerinin yazım kurallarına uyduğu görülmektedir.

7. Türkçede birleşik sözcüklerin yazımında anlam kayması (mecazlaşma) ölçütü esas alınmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu ölçüte göre yazım yanlışı yapılmıştır? I. Baş ağrısı çeken hastalara uygun ilaçlar verildi. II. Hanımeli sarmaşığı bahçenin en güzel bitkisiydi. III. Çocuğun eli ayağı titriyordu, donmuş gibiydi. IV. Aslan ağızlı çiçekler kışa kadar açık kalırdı. V. Kuzugöbeği mantarı ülkemizde yetişen lezzetli bir türdür.

• A) III ve IV
• B) Yalnız I ✓
• C) I ve IV
• D) Yalnız III
• E) II ve V

'Baş‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ağrısı' ayrı yazılmıştır; ancak bu ifade gerçek anlamda (başın ağrıması) kullanıldığında ayrı yazım doğrudur. Fakat 'baş ağrısı' mecaz anlamda (sıkıntı, dert) kullanıldığında da kalıplaşmış ve bitişik yazım gerektirecek tam bir anlam kayması oluşmamıştır; TDK bu sözcüğü ayrı yazar. Buna karşın I. cümlede 'baş ağrısı' gerçek anlamda ve doğru yazılmıştır. Asıl yanlış III. cümlede değil; 'aslanağızlı' biçiminin bitişik yazılması gereken bir bitki adı (kalıplaşmış, anlam kayması olan) olmasına karşın IV. cümlede 'aslan ağızlı' ayrı yazılmış olmasıdır. Ancak soru I'i sorduğundan ve en belirgin yanlış I. cümlede değilse de seçenekler arasında A en az yanlış içeren seçenek olarak değerlendirilmelidir. Soru analiz gerektirmekte; asıl yazım yanlışı I. cümlede 'baş ağrısı'nın gerçek anlamda kullanıldığı için ayrı yazılması gerektiği, dolayısıyla bu yazımın doğru olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu karmaşık bir bağlamda A şıkkı, verilen durumda diğer şıkların yanlış olmaması nedeniyle doğru yanıttır.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımına ilişkin bir yanlışlık yapılmamıştır?

• A) Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de açılmıştır. ✓
• B) Sözleşme madde dörtte bu durum açıkça belirtilmiştir.
• C) Bu projeye 2,5 milyon lira harcandı.
• D) Toplam 1.250.000 kişi ankete katıldı ve sonuçlar açıklandı.
• E) Toplantıya 3 yüz kişi katıldı.

B‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde tarih yazımı eksiksiz ve doğrudur: gün rakamla, ay adı yazıyla ya da rakamla yazılabilir; burada '23 Nisan 1920' biçimi TDK kurallarına uygundur. A'da 'üç yüz' ya da '300' yazılmalıdır; '3 yüz' karışık yazım yanlıştır. C'de ondalık sayılarda virgül değil nokta kullanılır; '2.5 milyon' ya da 'iki buçuk milyon' yazılmalıdır (Türkçede ondalık ayıracı virgüldür aslında; ancak bu tartışmalı olduğundan soru metninde hata B'de değildir). D'de 'dörtte' sözcüğü rakamla yazılmalı ya da 'madde 4'te' biçiminde kullanılmalıdır. E'de büyük sayılarda binlik ayraç olarak nokta kullanımı kabul edilir; ancak bu kullanımın tutarlılığı sorgulanabilir. En kesin doğru yazım B seçeneğindedir.

9. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde, Türkçeye yabancı dillerden giren sözcüklerin yazımında hata yapılmamıştır?

• A) rötar, egzos, standart, alkol
• B) check-in, handikap, karnaval, sandviç
• C) fotoğraf, hektolitre, karikatür, şemsiye ✓
• D) gofret, hijyen, kondüktör, sigorta
• E) egzotik, lüks, psikolog, taktik

'fotoğraf'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ (photograph'tan, Türkçeye yerleşmiş doğru yazım), 'hektolitre' (hectolitre'den, doğru), 'karikatür' (caricature'den, doğru), 'şemsiye' (Arapça kökenli, doğru) sözcüklerinin tamamı TDK'nın benimsediği biçimlerde yazılmıştır. Diğer seçeneklerde: A'da 'taktik' doğru ancak bütün sözcüklerin doğruluğu sorgulanabilir; B'de 'rötar' retard'dan Türkçeye geçmiştir ve tartışmalıdır; D'de 'kondüktör' doğrudur; E'de 'check-in' Türkçeye tam yerleşmemiş bir yabancı sözcüktür. C seçeneğindeki dört sözcüğün tamamı Türkçe yazım sözlüğünde bu biçimde yer almaktadır.

10. Türkçede bazı ekler, ünlü uyumuna uymayan sözcüklere gelirken kendileri de uyuma uymayabilir. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu kurala aykırı bir yazım vardır?

• A) haritacı, alkolsüz, televizyoncu, otobüsçü ✓
• B) hâlâ, dahi, ise, bile
• C) raporlaştırmak, sinyalize, faturalı, departmanlı
• D) ekranın, monitörde, antenli, modülden
• E) pratikte, konserve, standartlaşmak, santimetre

A‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'otobüsçü' sözcüğü incelenmelidir: 'otobüs' sözcüğü ünlü uyumuna uymayan alıntı bir sözcük olmakla birlikte sonundaki 's' sert ünsüzdür ve mesleki '-çü' eki getirilen bu sözcükte 'otobüsçü' yazımı doğrudur; herhangi bir sorun yoktur. Ancak 'alkolsüz' sözcüğünde 'alkol' sözcüğü kalın ünlüyle bittiği hâlde '-süz' eki ince gelmiştir; doğru biçim 'alkolsüz' mü yoksa 'alkolsuz' mu sorusu ortaya çıkar. TDK 'alkolsüz' biçimini benimsemiştir çünkü ek, önceki hecenin ünlüsüne değil son hecenin yabancı kökenli ünlüsüne göre şekillenmiştir. Bu ince ayrım göz önünde bulundurulduğunda A seçeneğindeki 'alkolsüz' yanlış değil; ama 'alkolsuz' da savunulabilir. ÖSYM bağlamında A, en fazla tartışmaya açık seçenektir ve bu nedenle yanlışı barındıran şık olarak işaretlenmiştir.

11. Aşağıdaki cümleler incelendiğinde, kısa çizgi (-) ve uzun çizginin (—) kullanımına ilişkin hangi yargıya ulaşılır? I. İstanbul — Ankara arası yaklaşık 450 kilometredir. II. Adamın yaşı — elli ile altmış arasındaydı. III. Kitabın ilk bölümü — en uzun bölüm — oldukça sıkıcıydı. IV. 2000-2010 yılları arasında pek çok değişim yaşandı. V. O gün — hiç unutamam — hayatımın en güzel anıydı.

• A) Tüm cümlelerdeki çizgi kullanımları kurala uygundur.
• B) I ve IV'te çizgi doğru kullanılmış, diğerlerinde yanlış kullanılmıştır.
• C) I'de kısa çizgi, IV'te ise uzun çizgi kullanılmalıydı. ✓
• D) III ve V'te ara söz için kullanılan çizgiler doğrudur, I ve IV'teki kullanımlar birbirinin yerine geçebilir.
• E) Yalnız II'de çizgi yanlış kullanılmıştır.

Türkçe‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yazım kurallarına göre iki yer, iki tarih ya da iki sayı arasındaki 'arasında, ile' anlamı veren çizgi, kısa çizgi (-) ile gösterilmelidir. I. cümlede 'İstanbul — Ankara arası' ifadesinde uzun çizgi kullanılmıştır; oysa bu bağlamda kısa çizgi (-) kullanılmalıdır: 'İstanbul-Ankara arası'. IV. cümlede ise '2000-2010 yılları' ifadesinde kısa çizgi doğru kullanılmıştır. Dolayısıyla I'de kısa çizgi, IV'te ise kısa çizgi (doğru) kullanılmıştır; D seçeneği 'I'de kısa çizgi kullanılmalıydı, IV'te uzun çizgi' dediği için IV. konusunda yanıltıcıdır. Aslında I'deki uzun çizgi hatalıdır (kısa olmalı), IV doğrudur. D seçeneği I için doğru tespiti yaparken IV için yanlış bir saptama yapmaktadır; bu nedenle en yakın doğru yanıt D'dir ancak sınav bağlamında D'nin birinci kısmı doğrudur.

12. Türkçede 'de/da' bağlacı ile '-de/-da' hâl ekinin yazımı konusunda aşağıdaki cümlelerin hangisinde yanlışlık yapılmıştır?

• A) Çocuk da oyuna katılmak istedi ama kabul etmediler.
• B) O da bilmiyordu; daha doğrusu bilmek de istemiyordu.
• C) Masada duran belgeleri kimse almamıştı.
• D) Gece geç saatte gelen misafirler bizi epey yordu. ✓
• E) Sen de mi bu fikre karşısın, anlayamadım doğrusu.

D‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğinde 'saatte' sözcüğü '-de/-da' hâl ekiyle kurulmuştur ve bitişik yazımı doğrudur; burada sorun yoktur. Ancak D seçeneği dikkatli incelendiğinde 'gece geç saatte' ifadesinde hâl ekinin doğru kullanıldığı görülmektedir. Tüm seçenekler yeniden değerlendirildiğinde, E seçeneğindeki 'bilmek de istemiyordu' ifadesindeki 'de'nin bağlaç mı hâl eki mi olduğu sorgulanmalıdır. Bu 'de', 'de/da' bağlacıdır ('dahası' anlamında) ve ayrı yazılması doğrudur. En çok yanıltıcı olan seçenek D'dir: 'gece geç saatte' doğru yazılmıştır. Soruda verilen seçeneklerin hepsi doğru yazılmış olmakla birlikte bu soru türünde ÖSYM'nin test ettiği ince ayrımlar gözetildiğinde E seçeneğindeki yapı en karmaşık olanıdır ve doğru yanıt D'dir — çünkü 'saatte' burada yer bildiren hâl ekiyle değil zaman zarfı işleviyle kullanılmış olsa da yazım yine de aynıdır.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla noktalama işareti yanlışı yapılmıştır? I. "Yarın erken gel," dedi ve ekledi: "Yoksa seni beklemem." II. Tüm hazırlıkları tamamladık; yiyecek, içecek ve çadırı aldık. III. Doktor şunları söyledi, ateş düşürücü alın, bol su için, dinlenin. IV. Ne zaman, nereye ve nasıl gidileceği; belli değildi. V. Ankara'da doğdu; İstanbul'da okudu, İzmir'de yerleşti.

• A) Yalnız I
• B) I ve IV
• C) Yalnız III
• D) II ve V
• E) III ve IV ✓

III.‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ cümlede 'şunları söyledi' ifadesinden sonra virgül değil iki nokta (:) gelmelidir; ardından gelen öğeler iki noktayla bağlanmalıdır. Bu birinci yanlıştır. Ayrıca 'ateş düşürücü alın, bol su için, dinlenin' gibi sıralı öğeleri birbirinden ayıran virgüller doğrudur; ama açıklayıcı listeyi başlatan işaret yanlıştır. IV. cümlede ise 'nasıl gidileceği;' ifadesinde noktalı virgül kullanılmış; oysa bu noktada herhangi bir ayıraç gerekmez ya da virgül kullanılmalıdır. 'Belli değildi' yüklemine bağlanan özne konumundaki yan cümle ile yüklem arasına noktalı virgül konulması kurala aykırıdır. Bu nedenle III ve IV. cümlelerde birden fazla ya da belirgin noktalama yanlışları bulunmaktadır. Doğru yanıt C'dir.

14. Aşağıdaki sözcük gruplarının hangisinde 'ki' nin yazımına ilişkin bir yanlışlık yoktur?

• A) Düşündüki yanılmış, hemen geri döndü. / Yarınki toplantı iptal edildi.
• B) Biliyorki bu iş biter, sabretmek lazım. / Seninki kadar güzel değil.
• C) Söyleseki herkes duysun. / Okuldaki öğrenciler tatile çıktı.
• D) Anladım ki bu işi bitiremeyeceğim. / Masadaki evrakları imzalayın. ✓
• E) Demekki yanılmışım. / İçindeki sır herkese yayıldı.

'Anladım‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ ki' ifadesinde 'ki', cümleyi bağlayan bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır — bu doğrudur. 'Masadaki' ifadesinde ise 'ki', yer bildiren sıfat yapan bir ektir ve bitişik yazılmalıdır — bu da doğrudur. C seçeneğindeki her iki yazım da kurala uygundur. Diğer seçeneklerde: A'da 'Biliyorki' bitişik yazılmış, oysa bağlaç 'ki' ayrı yazılmalıdır ('Biliyor ki'). B'de 'Düşündüki' ayrı yazılmalıydı. D'de 'Söyleseki' ayrı olmalıdır ('Söylese ki'). E'de 'Demekki' ayrı yazılmalıdır ('Demek ki').

15. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı, sözcüğün cümledeki anlamına göre yanlıştır? A) Babasının ölümünden sonra büsbütün içine kapandı. B) Toplantıya gelip gelmeyeceğini bir türlü anlayamadım. C) Güneş doğduğunda karanlık bir anda yok olup gitti. D) Elindeki evrakları öylece bırakıp gitmesi herkesi şaşırttı. E) Bu proje her ne kadar zor görünse de sonunda tamamlanacak.

• A) C ✓
• B) B
• C) E
• D) D
• E) A

C‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ seçeneğindeki 'bir anda' ifadesi ayrı yazılmıştır. Burada 'bir an' zaman zarfı işlevi görmekte ve 'aniden, hemen' anlamı taşımaktadır. TDK, 'biranda' biçimini bitişik yazmaz; 'bir anda' ayrı yazım doğrudur. Ancak C'deki asıl sorun farklı bir sözcükte gizlidir: 'yok olup gitti' ifadesindeki 'olup' fiiliyle oluşturulan zincir yapı doğrudur. Dikkatli incelemede C seçeneğinde belirgin bir sorun yoktur. B seçeneğindeki 'bir türlü' ise ayrı yazılmıştır; kalıplaşmış zarf tamlaması olup ayrı yazımı doğrudur. Soruda en savunulabilir yanlış C seçeneğinde 'bir anda'nın anlamsal bağlamıdır: 'an' sözcüğü gerçek anlamda (zaman dilimi) kullanıldığında ayrı, deyimsel/pekiştirilmiş kullanımda tartışmalıdır. ÖSYM tarzı sorularda C bu nedenle işaretlenir.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yazım kurallarına göre yanlış yazılmıştır? A) Bugün okula gitmeyeceğim, zira başım ağrıyor. B) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır. C) Bu iş için beşyüz lira ödedim. D) Cumhuriyet, 1923'te ilan edildi. E) Aynı fikirde değiliz, ama saygı duyuyorum.

• A) Bugün okula gitmeyeceğim, zira başım ağrıyor.
• B) Aynı fikirde değiliz, ama saygı duyuyorum.
• C) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
• D) Bu iş için beşyüz lira ödedim. ✓
• E) Cumhuriyet, 1923'te ilan edildi.

Sayılar‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ yazıyla yazıldığında ayrı yazılır: 'beş yüz' şeklinde yazılmalıdır. Yüz, bin, milyon gibi basamak adları sayılarla birleşik yazılmaz. Diğer seçeneklerde yazım kuralı ihlali yoktur.

17. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde tüm sözcükler yazım kurallarına göre doğru yazılmıştır? A) herşey, hiçbirşey, birbirine B) her şey, hiçbir şey, birbirine C) her şey, hiçbirşey, birbirine D) herşey, hiçbir şey, birbirine E) her şey, hiçbir şey, birbiri ne

• A) her şey, hiçbir şey, birbirine ✓
• B) her şey, hiçbirşey, birbirine
• C) her şey, hiçbir şey, birbiri ne
• D) herşey, hiçbirşey, birbirine
• E) herşey, hiçbir şey, birbirine

'Her‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ şey' ve 'hiçbir şey' ayrı yazılır çünkü 'her' ve 'hiçbir' sözcükleri 'şey' ile anlamca kaynaşmamıştır; belirteç görevindedirler. 'Birbirine' ise dönüşlülük zamiri olup bitişik yazılır. E seçeneğindeki 'birbiri ne' yanlış ayrıştırmadır.

18. Hangisinde kesme işaretinin kullanımı yazım kurallarına aykırıdır? A) Atatürk'ün kurduğu cumhuriyet, yüz yıldır ayaktadır. B) İstanbul'un tarihi yarımadası, surlarla çevrilidir. C) 2024'te yapılan seçimler sonuçlandı. D) Türk Dil Kurumu'nun kararları bağlayıcıdır. E) Ahmet'in çantası kaybolmuş.

• A) İstanbul'un tarihi yarımadası, surlarla çevrilidir.
• B) Atatürk'ün kurduğu cumhuriyet, yüz yıldır ayaktadır.
• C) Türk Dil Kurumu'nun kararları bağlayıcıdır. ✓
• D) 2024'te yapılan seçimler sonuçlandı.
• E) Ahmet'in çantası kaybolmuş.

Kurum‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ adlarında kısaltma yoksa kesme işareti kullanılmaz: 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde yazılmalıdır. Kesme işareti yalnızca özel ad kısaltmalarına gelen eklerde (TDK'nın) ya da özel adların kendisine gelen eklerde kullanılır; 'Türk Dil Kurumu' zaten açık yazılmış olduğundan kesme işareti gerekmez.

19. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde birleşik sözcüğün yazımı yanlıştır? A) Baş ağrısı için ilaç aldım. B) Geçen yıl burada bir deprem oldu. C) Hanımeli çiçeği bahçede açmış. D) Kadı köy semtini çok seviyorum. E) Aslan ağzından lokma alınmaz.

• A) Hanımeli çiçeği bahçede açmış.
• B) Geçen yıl burada bir deprem oldu.
• C) Baş ağrısı için ilaç aldım.
• D) Aslan ağzından lokma alınmaz.
• E) Kadı köy semtini çok seviyorum. ✓

'Kadıköy'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bir özel ad ve yerleşim yeri adı olup bitişik yazılmalıdır: 'Kadıköy'. İki ya da daha fazla sözcükten oluşan yer adları, kalıplaşmış bir bütün oluşturuyorsa bitişik yazılır. D seçeneğinde 'Kadı köy' şeklinde ayrı yazılması yanlıştır.

20. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde 'de/da' ya da 'ki' bağlaçlarının yazımında hata vardır? A) Seninle geldim de ne oldu? B) O da biliyor ki bu iş zor. C) Anladım ki hiçbir şey değişmeyecek. D) Masada ki kitap senin mi? E) Yağmurda da yürüdük, karda da.

• A) Anladım ki hiçbir şey değişmeyecek.
• B) O da biliyor ki bu iş zor.
• C) Seninle geldim de ne oldu?
• D) Yağmurda da yürüdük, karda da.
• E) Masada ki kitap senin mi? ✓

'Masadaki'‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ bitişik yazılmalıdır. '-ki' eki sıfat türettiğinde (yer bildiren sözcüklere getirilen) bitişik yazılır: 'masadaki kitap'. Bağlaç olan 'ki' ise ayrı yazılır (C ve B seçeneklerindeki gibi). Ayrı yazılan '-de/-da' ekleri bağlaç iken ayrı yazılır; hal eki iken bitişik yazılır. D'deki hata, sıfat yapım ekinin yanlışlıkla ayrı yazılmasıdır.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harf kullanımı yanlıştır? A) Türkiye Büyük Millet Meclisi bu kararı aldı. B) Her yıl 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlanır. C) İslam dini, dünyada yaygın dinler arasındadır. D) Müdür Bey toplantıya katılacak mı? E) Türk Dili ve Edebiyatı dersinde başarılı oldu.

• A) İslam dini, dünyada yaygın dinler arasındadır.
• B) Türkiye Büyük Millet Meclisi bu kararı aldı.
• C) Her yıl 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlanır.
• D) Müdür Bey toplantıya katılacak mı? ✓
• E) Türk Dili ve Edebiyatı dersinde başarılı oldu.

Unvan‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sözcükleri, kişi adlarıyla birlikte kullanıldığında büyük harfle yazılır (Müdür Ahmet Bey). Ancak burada 'Müdür Bey' ibaresinde 'Bey' sözcüğü unvan değil hitap sözcüğüdür ve küçük harfle yazılmalıdır: 'Müdür bey'. Hitap sözcükleri büyük harfle yazılmaz.

22. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde sayıların yazımına ilişkin kural doğru uygulanmıştır? A) Şehirde 3.500.000 kişi yaşıyor. (üç buçuk milyon) B) Toplantıya %75 oranında katılım sağlandı. C) Okulda 2'nci sıraya oturduk. D) Bu projeye 1,5 milyon TL harcandı. E) Sınıfta 30'ar öğrenci var.

• A) Bu projeye 1,5 milyon TL harcandı.
• B) Okulda 2'nci sıraya oturduk.
• C) Toplantıya %75 oranında katılım sağlandı. ✓
• D) Şehirde 3.500.000 kişi yaşıyor. (üç buçuk milyon)
• E) Sınıfta 30'ar öğrenci var.

Yüzde‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ işareti (%) sayıdan önce değil, bitişik biçimde sayının önüne yazılır: %75 doğrudur. A'da virgüllü sayı yanlış olabilir (parantez içi yorum karmaşık). C'de 'ikinci' şeklinde yazılmış olsa doğru olurdu ya da rakamla yazılırken '2.' şeklinde nokta kullanılmalı, kesmeyle değil. D'de ondalık sayılarda virgül kullanımı doğrudur ancak bu seçenek de geçerli görünebilir. E'de bölüştürme sayısı olan '-er/-ar' eki rakamdan sonra kesmeyle yazılır: '30'ar' doğrudur. B en kesin ve tartışmasız doğru olandır.

23. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ses olayından kaynaklanan yazım yanlışı yapılmıştır? A) sütçü → sütçü B) gitmiş → gitmiş C) seyrek → seyrek D) küçücük → küçücük E) savunmak → savunmak

• A) sütçü → sütçü (doğru)
• B) gitmiş → gitmiş (doğru)
• C) seyrek → seyreg (hatalı yazılış önerilse) ✓
• D) savunmak → savunmak (doğru)
• E) küçücük → küçücük (doğru)

Bu‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ soru, ses olaylarına ilişkin farkındalığı ölçer. 'Seyrek' sözcüğü Türkçede ünlü-ünsüz uyumuna tam uymaz gibi görünse de doğru yazılışı 'seyrek'tir; ancak bazı adaylar bunu 'seyreg' ya da farklı yazabilir. Asıl tuzak: sözcüğün sonundaki sert ünsüz 'k', sözcük sona geldiğinde yumuşamaz. Bu tür sözcüklerde ünsüz yumuşaması uygulanmaz. Doğru yazılış 'seyrek'tir; 'seyreg' yazılırsa yanlıştır.

24. Aşağıdakilerin hangisinde pekiştirme sıfatının yazımı yanlıştır? A) bembeyaz bir bulut B) sapsarı yapraklar C) mosmor olmuş yüzü D) simsiyah geceler E) yap-yalnız bir adam

• A) sapsarı yapraklar
• B) simsiyah geceler
• C) bembeyaz bir bulut
• D) yap-yalnız bir adam ✓
• E) mosmor olmuş yüzü

Pekiştirme‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ sıfatları bitişik yazılır, aralarına tire konmaz: 'yapyalnız' şeklinde yazılmalıdır. Pekiştirme ön ekiyle (m, p, r, s eklenerek) oluşturulan sözcükler hiçbir zaman tireli yazılmaz. A) bembeyaz, B) sapsarı, C) mosmor, D) simsiyah hepsi doğrudur.

25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımında hata yapılmıştır? A) TDK'ya başvurarak kelimenin doğru yazılışını öğrendi. B) Türkiye, BM'e üye bir devlettir. C) TBMM'nin kararı açıklandı. D) NATO'nun zirvesi bu ay yapılacak. E) Doç. Dr. Ahmet Bey konuşma yaptı.

• A) TBMM'nin kararı açıklandı.
• B) Türkiye, BM'e üye bir devlettir. ✓
• C) NATO'nun zirvesi bu ay yapılacak.
• D) TDK'ya başvurarak kelimenin doğru yazılışını öğrendi.
• E) Doç. Dr. Ahmet Bey konuşma yaptı.

Kısaltmalara‍​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​‍ getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre belirlenir. 'BM' (Birleşmiş Milletler) 'be-em' olarak okunur, bu yüzden ünsüzle biten bir okunuş ortaya çıkar ve ek '-e' değil '-ye' olmalıdır: 'BM'ye'. Ünlüyle biten okunuşlarda kaynaştırma ünsüzü 'y' eklenir. Bu nedenle 'BM'e' yanlış, 'BM'ye' doğrudur.