Genel Tekrar Testi - 92
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımı _yanlıştır_?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımı _yanlıştır_?
- A) O İstanbul ki tek taşına dünyalara değmez mi?
- B) Bu zamana kadar ki çalışmalarınız gerçekten çok başarılı. ✓
- C) Varsayalım ki bu yarışı kaybettik, ne olur o zaman?
- D) İnsan, elindeki cevizle yetinmez de daldaki cevize göz diker.
- E) Bu iş bitmeyecek meğerki siz de yardım edesiniz.
“Bu zamana kadarki” sözünde “-ki” bitişik yazılır. E seçeneğindeki “kadar ki” yazımı yanlıştır. Yeni sıralamada doğru cevap B seçeneğidir.
2. Gökyüzünün ışıl ışıl olduğu, yıldızların sessizce uyuduğu bir geceydi. Yaz akşamının tatlı esintisi ıhlamur ağacının kokusunu alıp çevreye yayıyor, kokuyu duyanların başını döndürüyordu. Sessizliğin hâkim olduğu bu güzel gecede yıldızlardan biri göğün yüzünden yavaşça kaydı. Öyle yavaş kaymıştı ki yeryüzünde kimse onun göğe düştüğünü fark edemedi. İşin tuhafı, yıldız da başına ne geldiğini anlayamamıştı. İçinde renk renk balıkların yüzdüğü bir ırmağa kocaman, parlak bir şey düşünce balıkların hepsi korktu. Daha önce ırmağın içinde böyle parlak bir şey görmemişlerdi. Önce uzaklaşan balıklar, sonra yavaş yavaş bu parlak şeyin çevresinde toplandı. Çok geçmeden bunun bir yıldız olduğunu anladılar ve ona merakla bakmaya başladılar. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi _söylenemez_?
- A) Görme, işitme ve tat alma duyularıyla algılanacak ayrıntılar vardır. ✓
- B) Sözcüklerin çağrışım gücünden yararlanılmıştır.
- C) Öyküleyici anlatım ağır basmaktadır.
- D) Kişileştirme yapılmıştır.
- E) Niteleyici sözcüklere yer verilmiştir.
Parçada görme ve işitme duyularıyla ilgili ayrıntılar vardır; kokudan da söz edilir. Ancak tat alma duyusuyla algılanabilecek bir ayrıntı verilmemiştir. Bu yüzden A seçeneği söylenemez. Doğru cevap A seçeneğidir.
3. “Nöbetçi öğretmen bahçede, tören başlamadan önce öğrencilere sıraya girip girmediklerini sordu.” cümlesinde aşağıdaki soruların hangisinin cevabı _yoktur_?
- A) Ne zaman?
- B) Kim?
- C) Neyi?
- D) Niçin? ✓
- E) Kime?
Cümlede 'sordu' yüklemdir. Kim sordu? 'Nöbetçi öğretmen' (Özne - B var). Ne zaman sordu? 'tören başlamadan önce' (Zarf tümleci - A var). Kime sordu? 'öğrencilere' (Yer tamlayıcısı - E var). Neyi sordu? 'sıraya girip girmediklerini' (Belirtili nesne - C var). Ancak cümlede eylemin yapılma amacını veya nedenini belirten 'Niçin?' sorusunun cevabı _yoktur_. Doğru cevap D seçeneğidir.
4. Polisiye edebiyatının efsanevi kalemi Agatha Christie, dünyaca ünlü dedektifi Hercule Poirot’tan sonra okurlarının karşısına Ölüm Çığlığı romanıyla meraklı, hayat dolu, amatör kadın dedektif Miss Marple’ı çıkarır. Bu yapıt, yazarın takipçilerinin Jane Marple karakteriyle ilk kez tanıştıkları kitap olması sebebiyle tarihi bir öneme sahiptir. Jane Marple, sakin bir kasabada yaşayan ve gündelik hayatta her an rastlayabileceğimiz doğal bir karakterdir. Eserde yalnız yaşayan, yaşlı bir hanımefendi olarak tasvir edilir. Katilin kim olduğunun önceden tahmin edilebildiği bir anlatım yapısına sahip bu romanda yazar, Jane Marple ile anlatıcı konumundaki Rahip Len’i ortak bir çizgide buluşturur. Bu iki ismin arasındaki fikir alışverişleri, gizemli cinayetin çözülmesinde anahtar bir rol üstlenir. Bu parçada söz edilen Ölüm Çığlığı adlı eserle ilgili aşağıdakilerin hangisine _ulaşılamaz_?
- A) Polisiye kurgu türünde kaleme alınmış dikkate değer bir yapıt olduğuna
- B) Karşılıklı diyalogların olayların aydınlatılmasına hizmet için tasarlandığına
- C) Okuru şaşırtacak, beklenmedik bir sonla biten olay örgüsüne sahip olmadığına
- D) Başkarakterin, yazarın okuyucuyla buluştuğu ilk eser olmadığını gösterdiğine
- E) Deneyimsiz kadın dedektifin eserde hem başkahraman hem de asıl anlatıcı yapıldığına ✓
Parçada Jane Marple'ın amatör bir kadın dedektif olduğu ve Rahip Len ile birlikte çalıştığı belirtilmiştir. Ancak eserin anlatıcısının Rahip Len olduğu açıkça ifade edilmektedir ('eserin anlatıcısı Rahip Len'). Bu nedenle Miss Marple hem karakter hem de anlatıcı değildir. Dolayısıyla E seçeneğindeki yargıya ulaşılamaz. Doğru cevap E seçeneğidir.
5. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bağ-fiil kullanılmıştır?
- A) Geçince başlayacak bitmeyen sükunlu gece Guruba karşı bu son bahçelerde, keyfince ✓
- B) Dost bildiğin insanların yüzleri Aynalar gibi kapkara
- C) Avunmak istemeyiz öyle bir teselliyle Geniş kanatları boşlukta simsiyah açılan
- D) Yerin seni çektiği kadar ağırsın Kanatların çırpındığı kadar hafif
- E) Çaycı, getir, ilâç kokulu çaydan Dakika düşelim, senelik paydan
A seçeneğinde “geçince” sözcüğü bağ-fiildir. Diğer dizelerde fiilimsi olsa da bağ-fiil örneği bu biçimde belirgin değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.
6. Sanatçı; ortaya koyduğu yapıtı kendi yaşam öyküsünün, kişisel deneyimlerinin ve zihinsel dünyasını besleyen okumalarının renkleriyle harmanlar. Bu cümleyle anlatılmak istenen duruma; I. Bir romancının çocukluğunun geçtiği kasabayı ve oradaki insanları eserinin başkahramanı yapması, II. Bir bestecinin konserini dinleyen müzikseverlerin o melodilerde kendi hüzünlerini hissetmeleri, III. Bir sergideki tabloları inceleyen sanat eleştirmenlerinin her birinin eserden farklı yorumlar üretmesi ifadelerinden hangileri örnek olarak gösterilebilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Öncül cümlede sanatçının eserini üretirken kendi öz geçmişinden, hayat tecrübelerinden ve okuduklarından etkilendiği, bunları eserine yansıttığı belirtilmiştir. I numaralı öncülde romancının büyüdüğü kasabayı kurguya taşıması bu duruma tam olarak örnektir. II ve III ise eserin alımlanmasıyla (okur/dinleyici/eleştirmen tepkileriyle) ilgilidir ve sanatçının yaşam öyküsüyle doğrudan bağıntılı değildir. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'açık' sözcüğü, 'Sokağın başında açık bir dükkân aradılar.' cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Üzerinde sadece açık mavi bir gömlek vardı.
- B) Bu konuda daha açık konuşmasını istedim.
- C) Sabaha kadar camı açık bırakmışsın.
- D) Mağaza, bayramda da açık olacakmış. ✓
Örnek cümledeki 'açık' (dükkân), 'çalışır durumda, faal' anlamındadır. 'Mağaza, bayramda da açık olacakmış.' cümlesindeki 'açık' da aynı (faal) anlamdadır. Diğer seçenekler 'rengin tonu', 'anlaşılır' veya 'kapalı olmayan' anlamlarındadır.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'burun' sözcüğü deyim içinde kullanılmamıştır?
- A) Yaptığı hatadan sonra burnu iyice sürtmüştü.
- B) Her şeye burnunu sokmasından rahatsız oluyorum.
- C) Doktor, hastanın burnundaki kemiği ameliyat etti. ✓
- D) Bugünlerde burnu çok havada, kimseyi beğenmiyor.
'Burnu sürtmek', 'burnunu sokmak' ve 'burnu havada olmak' ifadeleri kalıplaşmış deyimlerdir. 'Burnundaki kemik' ifadesinde ise 'burun' organ adı olarak temel (gerçek) anlamında kullanılmıştır.
9. '(I) Kış mevsimi, bazıları için hüzün demektir. (II) Ağaçlar yapraklarını döker, doğa sessizliğe bürünür. (III) Lapa lapa yağan kar ise en çok çocukları sevindirir. (IV) Bembeyaz bir örtüyle kaplanan sokaklar, insana huzur verir. (V) Kış sporları da bu mevsimde oldukça popülerdir.' Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
- A) II
- B) III
- C) IV
- D) V ✓
Parçanın genelinde (I, II, III, IV) kış mevsiminin doğa ve insanlar üzerindeki duygusal etkileri (hüzün, sessizlik, sevinç, huzur) anlatılırken; (V) numaralı cümlede konuyla ilgisiz bir şekilde 'kış sporları'ndan bahsedilerek akış bozulmuştur.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde cümlenin ögelerine ayrılmasında bir yanlışlık yapılmıştır? (Bölünen öge / işaretiyle gösterilmiştir)
- A) Babam / her sabah / gazete / okur.
- B) Okulun bahçesindeki / eski çınar ağacı / devrildi. ✓
- C) Bahar gelince / tüm doğa / canlanır.
- D) Sınıfın en çalışkan öğrencisi / sınavdan / yüksek not / aldı.
B seçeneğinde 'Okulun bahçesindeki eski çınar ağacı' bir sıfat tamlamasıdır ve tamlamalar cümlenin ögeleri bulunurken asla bölünemez. Cümlenin öznesi olan bu tamlama tek parça halinde alınmalıdır (Okulun bahçesindeki eski çınar ağacı / devrildi). Diğer seçeneklerdeki ayrım (Özne / Zarf Tümleci / Belirtisiz Nesne / Yüklem vb.) doğru yapılmıştır.
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?
- A) Konuyu anlamak üzere tekrar tekrar okudu.
- B) Akşam olduğu için hava serinledi.
- C) Ödevlerini bitirirsen dışarı çıkabilirsin. ✓
- D) Herkesin fikrine saygı duymalısın.
'Dışarı çıkabilme' eylemi 'ödevlerini bitirme' koşuluna bağlanmıştır. '-se/-sa' eki cümleye koşul anlamı katmıştır.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- A) Sınav başvurusu için birtakım belgeler hazırlaması gerekiyordu.
- B) Her gün düzenli olarak yürüyüş yapmanın faydası büyüktür.
- C) Hiç kimse onun bu kadar başarılı olacağını tahmin etmemişti.
- D) Toplantıya katılmak için bir çok ilden temsilciler gelmişti. ✓
Belgisiz sıfat veya belgisiz zamir olarak kullanılan 'birçok, birkaç, birtakım, hiçbir' gibi kelimeler bitişik yazılır. D seçeneğinde yer alan 'bir çok' ifadesinin doğrusu 'birçok' şeklinde bitişik olmalıdır.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki'nin yazımı _yanlıştır_?
- A) Sanki bu konuyu daha önce konuşmuştuk.
- B) Elindeki kalemi yavaşça masaya bıraktı.
- C) Yeter ki sen derslerine iyi çalış.
- D) Oysa ki ben ona çok güvenmiştim. ✓
Yanlış yazım 3. seçenekte yer almaktadır. 'Oysa ki' bağlacı, TDK kurallarına göre her zaman bitişik yazılması gereken istisnai bağlaçlardandır. Bu nedenle doğru yazımı 'Oysaki' olmalıdır.
14. '(I) Teknolojinin gelişimi, hayatı kolaylaştırdı. (II) Özellikle iletişim alanında büyük devrimler yaşandı. (III) Akıllı telefonlar, bu değişimin merkezinde yer alıyor. (IV) Artık bilgiye ulaşmak saniyeler sürüyor. (V) Ancak bu durum, sosyal ilişkileri zayıflattı.' Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinden itibaren olumsuz bir eleştiriye geçilmiştir?
- A) II
- B) III
- C) IV
- D) V ✓
Parçanın ilk dört cümlesi (I, II, III, IV) teknolojinin olumlu yönlerini (kolaylaştırma, devrim, bilgiye hızlı ulaşım) anlatmaktadır. (V) numaralı cümlede ise 'Ancak' bağlacıyla düşüncenin yönü değişmiş ve olumsuz bir yön (sosyal ilişkilerin zayıflaması) dile getirilmiştir.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ağır' sözcüğü, 'O, çok ağır bir insandır, kolay kolay şakalaşmaz.' cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Taşıdığı çanta o kadar ağırdı ki zor yürüyordu.
- B) Toplantıda çok ağır sözler sarf edildi.
- C) Babasının ağırbaşlı tavırları herkesçe bilinirdi. ✓
- D) Ameliyattan sonra ağır bir koku odayı sarmıştı.
Örnek cümledeki 'ağır' sözcüğü, bir kişinin karakterini tanımlamak için (mecaz anlamda 'ciddi, vakarlı') kullanılmıştır. 'Ağırbaşlı tavırlar' ifadesindeki 'ağır' da aynı (ciddi, vakarlı) anlamdadır. Diğer seçenekler 'fiziksel ağırlık', 'kırıcı' veya 'keskin koku' anlamlarındadır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de'nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- A) Evde unuttuğu anahtarları almak için geri döndü.
- B) Bende seninle aynı fikirdeyim. ✓
- C) Toplantıda alınan kararlara uymak zorundayız.
- D) O da bu konuyu bildiğini iddia edecektir.
'Ben de' olmalı. Cümleden çıkarıldığında ('Ben seninle aynı fikirdeyim.') anlam bozulmadığı için bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. Bitişik (bulunma hâl eki gibi) yazılması hatadır.
17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- A) Bize yaptığı tüm yardımlar için teşekkür etti.
- B) Onca uyarımıza rağmen yine de hata yaptığını fark etti.
- C) Yıllar önce doğup büyüdüğü bu şirin kasabayı aniden terketti. ✓
- D) Kendisine sunulan bu cazip teklifi hiç düşünmeden kabul etti.
Etmek, olmak gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, herhangi bir ses düşmesi veya ses türemesi yoksa fiil ayrı yazılır. 'Terk etmek' fiilinde herhangi bir ses olayı olmadığı için ayrı yazılması gerekir. C seçeneğinde 'terketti' şeklinde bitişik yazılması yanlıştır.
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'düşmek' sözcüğü 'değeri azalmak, itibar kaybetmek' anlamında kullanılmıştır?
- A) Ağaçtaki elmalar bir bir yere düştü.
- B) Bu yıl enflasyon oranı yeniden düştü.
- C) Yaptığı hatadan sonra patronun gözünden düştü. ✓
- D) Çocuğun ateşi sabaha karşı düştü.
'Gözden düşmek' bir deyimdir ve 'sahip olunan değeri, itibarı kaybetmek' anlamına gelir. Diğer seçenekler 'seviyenin azalması' veya 'yere inmek' (gerçek anlam) anlamlarındadır.
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ancak' sözcüğü, 'sadece, yalnızca' anlamında kullanılmıştır?
- A) Çok çalıştı ancak sınavı geçemedi.
- B) Seni beklerim ancak çok geç kalma.
- C) Güzel bir araba ancak çok pahalı.
- D) Bu sorunu ancak sen çözebilirsin. ✓
'Bu sorunu ancak sen çözebilirsin.' cümlesinde 'ancak' kelimesi yerine 'sadece' veya 'yalnızca' getirilebilir. Diğer seçeneklerde 'ama, fakat' (karşıtlık bağlacı) veya 'koşul' anlamlarında kullanılmıştır.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'göz boyamak' deyimi, 'kötü bir durumu iyi gibi göstererek aldatmak' anlamında kullanılmıştır?
- A) Yaptığı makyajla herkesin gözünü boyadı.
- B) Vitrindeki indirimli ürünlerle müşterilerin gözünü boyuyorlar. ✓
- C) Ressamın kullandığı renkler adeta göz boyuyordu.
- D) Bu manzaradaki güzellik göz boyayacak cinstendi.
'Müşterilerin gözünü boyuyorlar' ifadesi, ürünlerin kalitesizliğini veya fiyatını gizleyerek müşteriyi kandırmak anlamında mecaz olarak kullanılmıştır.
21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dokunmak' sözcüğü, 'değmek, temas etmek' anlamının dışında kullanılmıştır?
- A) Elindeki ıslak bezle masaya dokundu.
- B) Bu sıcak çay, boğazıma dokundu. ✓
- C) Çocuğun saçlarına şefkatle dokundu.
- D) Yıllardır kimse bu eşyalara dokunmamıştı.
Sözcükte Anlam (Gerçek ve Mecaz Anlam) Analizi: • Dokunmak sözcüğü 'değmek, fiziki temas etmek' temel anlamının yanı sıra 'olumsuz etkilemek, sağlığa veya organa zarar vermek' mecazi anlamında da kullanılır. • 'Bu sıcak çay boğazıma dokundu' cümlesinde boğaza zarar verdi/rahatsız etti anlamında (temas dışı) kullanılmıştır. 💡 Doğru Cevap: Bu sıcak çay, boğazıma dokundu seçeneğidir.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'amaç-sonuç' ilişkisi yoktur?
- A) Sınavı geçmek için sabahlara kadar çalıştı.
- B) Kilo vermek amacıyla her gün spor yapıyor.
- C) Seni görmek üzere ta oralardan geldim.
- D) Çok yorulduğu için koltukta uyuya kalmış. ✓
'Çok yorulduğu için koltukta uyuya kalmış.' cümlesinde 'uyuya kalmasının' nedeni 'çok yorulmuş olmasıdır' (Neden-Sonuç). Diğer seçeneklerde ise eylemin yapılma 'amacı' (henüz gerçekleşmemiş bir hedef) belirtilmiştir.
23. Aşağıdaki birleşik fiillerden hangisinin yazımı yanlıştır?
- A) Sınav sonucunu görünce çok mutlu oldu.
- B) Ona yaptığı haksızlığı sonunda fark etti.
- C) Bu davranışıyla hepimizi terk etti.
- D) Yıllardır kayıp olan kolyesi bulundu. ✓
'Kayıp olmak' birleşik fiili, birleşme sırasında ses düşmesine ('ı' düşer) ve ses değişimine ('p' -> 'b') uğrar. Bu nedenle 'kaybolan' şeklinde bitişik yazılmalıydı.
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, yapısı bakımından 'sıralı' bir cümledir?
- A) Güneş doğmuş, kuşlar cıvıldıyordu. ✓
- B) Güneş doğunca kuşlar cıvıldadı.
- C) Güneşin doğuşuyla kuşlar cıvıldadı.
- D) Güneş doğdu ve kuşlar cıvıldadı.
'Güneş doğmuş' (1. Yargı) ve 'kuşlar cıvıldıyordu' (2. Yargı) cümleleri virgülle birbirine bağlanmıştır. Bu tür cümlelere 'sıralı cümle' denir. '...ve...' ile bağlanan cümle 'bağlı cümle'dir.
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesteşi (eş seslisi) olabilecek herhangi bir sözcük _kullanılmamıştır_?
- A) Köyümüzün o yiğit insanı çok ama çok çalışırdı. ✓
- B) Ben masmavi denizi ve özgür kuşları çok severim.
- C) Yolun karşı tarafındaki apartmanın arkasında dar bir patika var.
- D) Geçen ay aldığı yeni ayakkabıyı hemen eskitmiş.
- E) Küçük çocukların kucağında sarı çiçekler var.
B'de 'ben/deniz', E'de 'sarı/var', D'de 'geç/ay', C'de 'yol/dar/var' kelimelerinin sesteşleri (eş seslileri) mevcuttur. A seçeneğinde geçen kelimelerin hiçbirinin sesteşi yoktur. Doğru cevap A seçeneğidir.