Genel Tekrar Testi - 40
Aşağıda verilen alanlardan hangisinin nüfus yoğunluğu diğerlerinden daha fazla olduğu söylenebilir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıda verilen alanlardan hangisinin nüfus yoğunluğu diğerlerinden daha fazla olduğu söylenebilir?
- A) Doğu Karadeniz kıyısı ✓
- B) Menteşe yöresi
- C) Taşeli platosu
- D) Biga yarımadası
Doğu Karadeniz kıyı şeridi (Trabzon-Rize hattı), tarım, balıkçılık ve ticaret imkanları ile dar kıyı şeridine sıkışmış yoğun bir nüfusa sahiptir. Diğer şıklar (Menteşe, Taşeli, Biga) seyrek nüfusludur.
2. Türkiye'de 1958 yılında ilan edilen 'ilk milli park' aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yozgat Çamlığı Milli Parkı ✓
- B) Munzur Vadisi Milli Parkı
- C) Kuşcenneti Milli Parkı
- D) Yedigöller Milli Parkı
Türkiye'nin ilan edilen ilk milli parkı 1958 yılında tescillenen Yozgat Çamlığı Milli Parkı'dır.
3. Karadeniz Bölgesi'nde kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımın zor olmasının temel nedeni nedir?
- A) Akarsuların bolluğu
- B) Yoğun nüfus
- C) Dağların kıyıya paralel uzanması ✓
- D) Demir yolu ağının yaygın olması
Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel ve yakın uzandığı için kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım ancak tüneller (Zigana, Ovit) ve zorlu geçitlerle sağlanır.
4. Aşağıdaki dağlık sahaların iklim ve bitki örtüsü özellikleri dikkate alındığında orman yangını riskinin daha düşük olduğu söylenebilir?
- A) Beşparmak Dağları
- B) Amanos Dağları
- C) Kaz Dağları
- D) Istranca Dağları ✓
Istranca Dağları nemli Karadeniz iklimi etkisinde olduğu için yangın riski diğerlerine (Akdeniz iklimi sahalarına) göre daha düşüktür.
5. Aşağıda verilen yer şekillerinden hangisinin İç Anadolu'da bulunması, bölgenin geniş tarım topraklarına sahip olmasını açıklar?
- A) Set gölleri
- B) Tektonik göller
- C) Platolar ✓
- D) Volkan konileri
Platolar, akarsularla yarılmış yüksek düzlüklerdir. İç Anadolu Bölgesi'nin geniş bir bölümü platolardan (Cihanbeyli, Haymana, Obruk vb.) oluşur ve buralar önemli tarım alanlarıdır.
6. Türkiye'deki göller oluşumları bakımından karstik, volkanik, buzul, tektonik ve setleşmeye bağlı olmak üzere beşe ayrılır. Aşağıdaki göllerden hangisinin oluşumunda setleşme olayları etkili olmamıştır?
- A) Sera
- B) Van
- C) Elmalı ✓
- D) Köyceğiz
Elmalı Gölü Antalya'da bulunan, setleşme değil karstlaşma (erime) sonucunda oluşan bir göldür.
7. Türkiye'nin en fazla doğal gaz çıkarılan (kara) ili hangisidir?
- A) Ankara
- B) Düzce
- C) Kırklareli
- D) Tekirdağ ✓
Tekirdağ (Trakya Havzası), Marmara Bölgesi'nde yer alır ve Türkiye'nin en fazla doğal gaz çıkarılan (kara sahaları) illerinden biridir.
8. Türkiye'de nüfusun dağılışını etkileyen en önemli beşeri (insani) faktör nedir?
- A) İklim ve yer şekilleri
- B) Turizm faaliyetleri
- C) Sanayi, ticaret ve ulaşım gibi ekonomik faaliyetler ✓
- D) Bitki örtüsü
İklim ve yer şekilleri en önemli doğal faktörlerdir. Ancak nüfusun Marmara gibi bölgelerde toplanmasının temel nedeni sanayi, ticaret ve iş imkanları gibi beşeri ve ekonomik faktörlerdir.
9. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de bulunan akarsuların özelliklerinden biri değildir?
- A) Denge profiline ulaşmamışlardır
- B) Ulaşım ve taşımacılıkta faydalanılmaz
- C) Derine doğru aşındırma yaparlar
- D) Akarsular genelde ülkemizde dengeli dağılmıştır ✓
Türkiye'deki akarsular ülke geneline dengeli dağılmamıştır. Karadeniz ve Doğu Anadolu gibi bölgelerde yoğunlaşırken, İç Anadolu ve Güneydoğu'da daha azdır.
10. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan akarsuların bazı bölümleri sulamada doğrudan kullanılamazlar. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
- A) Kayaç özellikleriyle
- B) İklim özellikleriyle
- C) Akarsu vadilerinin geniş olmasıyla
- D) Dar ve derin vadiler içerisinde akmalarıyla ✓
Akarsuların derin vadilerde (çentik) akması, suyun tarım arazisi seviyesinden çok aşağıda kalmasına neden olur, bu da sulamayı zorlaştırır.
11. Türkiye'de bitki topluluklarının dağılışıyla ilgili olarak aşağıda verilen örneklerden hangisi 'toprak' faktörüyle ilişkilendirilebilir?
- A) Küre dağlarının kuzey yamaçlarında bitki örtüsünün güney yamaçlara göre daha fazla olması
- B) Doğu Karadeniz Dağlarında bitki örtüsünün kuşaklar oluşturması
- C) Torosların güney yamaçları ile kuzey yamaçlarında bitki örtüsünün farklılık göstermesi
- D) Kuzeydoğu Anadolu'da görülen sarıçam ağaçlarının köklerinin derinlere kadar uzaması ✓
Sarıçamların köklerini derinlere göndermesi toprağın geçirgenliği ve yapısı (kumlu toprak) ile ilgilidir. Diğerleri ise iklim ve yer şekillerine bağlıdır.
12. Türkiye'nin en önemli 'kış koridoru' olarak bilinen ve kar kalitesiyle ünlü kayak merkezi hangisidir?
- A) Uludağ (Bursa)
- B) Erciyes (Kayseri)
- C) Palandöken (Erzurum) ✓
- D) Kartalkaya (Bolu)
Palandöken (Erzurum), yüksek rakımı, 'toz kar' kalitesi ve uzun pistleriyle (Ejder 3200) Türkiye'nin en önemli kış sporları merkezidir.
13. Aşağıdakilerden hangisinin Karadeniz Bölgesi'ne ait özelliklerinin oluşmasında daha az etkiye sahip olduğu söylenebilir?
- A) Kıyıya paralel uzanan dağlar
- B) İklim
- C) Kıyı şeridindeki nüfus yoğunluğu ✓
- D) Akarsular
Kıyı şeridindeki nüfus yoğunluğu beşeri (insani) bir unsurdur ve bölgenin fiziki/doğal özelliklerinin oluşmasında bir neden değil, sonucudur. Diğer unsurlar ise bölgenin coğrafi yapısını şekillendiren fiziki faktörlerdir.
14. Karadeniz Bölgesi'nde kırsal yerleşmelerin 'dağınık' olmasının temel nedeni nedir?
- A) Sanayinin gelişmiş olması
- B) Arazinin düz olması ve su kıtlığı
- C) Arazinin engebeli olması ve su kaynaklarının bolluğu ✓
- D) Toplu yaşamayı sevmemeleri
Karadeniz'de arazi engebeli olduğu için tarım alanları parçalıdır ve su her yerde bulunur. Bu nedenle evler su kenarlarında toplanmak yerine, arazilere dağınık olarak kurulmuştur.
15. Sahip olduğu iklim özellikleri ile çevresinden belirgin bir şekilde ayrılan ve oraya özgü tarım ürünlerinin yetiştirildiği bölgelere mikroklima iklim bölgeleri denir. Buna göre yukarıda sözü edilen duruma aşağıda verilen yerlerden hangisi örnek olarak gösterilebilir?
- A) Erzurum Ovası
- B) Malatya Ovası
- C) Muş Ovası
- D) Iğdır Ovası ✓
Iğdır Ovası, Doğu Anadolu'da olmasına rağmen çevresine göre alçakta kaldığı için (mikroklima) burada Pamuk yetiştirilebilir.
16. Türkiye'nin en büyük (yüz ölçümü) milli parkı hangisidir?
- A) Yedigöller Milli Parkı
- B) Kaz Dağları Milli Parkı
- C) Ağrı Dağı Milli Parkı ✓
- D) Köprülü Kanyon Milli Parkı
Ağrı Dağı Milli Parkı, Ağrı ve Iğdır illeri sınırlarında yer alır ve yaklaşık 88.000 hektarlık alanıyla Türkiye'nin en büyük milli parkıdır.
17. Türkiye'nin en fazla ziyaret edilen milli parkı hangisidir?
- A) Göreme Milli Parkı ✓
- B) Uludağ Milli Parkı
- C) Köprülü Kanyon Milli Parkı
- D) Kaz Dağları Milli Parkı
Göreme Milli Parkı, Kapadokya'daki peri bacaları ve tarihi yapılarıyla Türkiye'nin en fazla ziyaret edilen milli parkıdır.
18. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki akarsular ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
- A) Rejimleri düzensizdir.
- B) Ulaşıma elverişli değildirler.
- C) Enerji potansiyelleri yüksektir.
- D) Dar ve derin vadilerde akarlar. ✓
Güneydoğu Anadolu Bölgesi genel olarak geniş düzlük ve platolardan oluştuğu için akarsular (Fırat ve Dicle) dar ve derin vadilerde değil, geniş tabanlı vadilerde eğimi azalarak akarlar. Bu nedenle 'Dar ve derin vadilerde akarlar' ifadesi bölge coğrafyası için yanlıştır. (Ek Bilgi: Bölge düzlük olsa da, yaz kuraklığının çok şiddetli olması ve akarsu rejimlerinin düzensizliği nedeniyle bu nehirler üzerinde ulaşım ve taşımacılık yapılamaz. Türkiye'de akarsu ulaşımına en uygun tek örnek Bartın Çayı'nın bir bölümüdür.)
19. I. Sanayi etkinliklerinin dağılımı II. Madenlerin dağılımı III. Tarım alanlarının dağılımı IV. Bitki türlerinin dağılımı Yukarıda verilen durumlardan hangisinin Türkiye'de nüfusun dağılışında daha az etkili olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız IV ✓
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) III ve IV
Sanayi, maden ve tarım alanları nüfus dağılışını doğrudan etkilerken, bitki türlerinin dağılımı (doğrudan ekonomik bir faaliyet olmadıkça) nüfuslanma üzerinde en az etkiye sahiptir.
20. Kireçtaşlarının erimesiyle oluşan şekillere karstik şekiller denir. Buna göre aşağıda verilen yerlerden hangisinde karstik şekiller daha yaygın görülür?
- A) Silifke Ovası
- B) Elbistan Ovası
- C) Dalaman Ovası
- D) Teke ve Taşeli platoları ✓
Teke ve Taşeli platoları (Batı ve Orta Toroslar), Türkiye'de kireçtaşının (kalkerin) en yaygın olduğu ve karstik şekillerin en çok görüldüğü alanlardır.
21. Karadeniz Bölgesi'nde dağların kuzeye dönük yamaçları ile güneye dönük yamaçlarında yetiştirilen tarım ürünleri birbirinden farklıdır. Bu durum iki bölümün hangi bakımdan farklı olduğunu kanıtlar?
- A) Yer şekilleri
- B) İklim ✓
- C) Nüfus
- D) Jeolojik özellikler
Kuzey yamaçlar denizel (nemli), güney yamaçlar karasaldır. Yetiştirilen ürünlerin farklılığı doğrudan iklim koşullarının farklılığından kaynaklanır.
22. Türkiye'de kış turizminin en popüler merkezlerinden olan Uludağ hangi ilimizdedir?
- A) Bolu
- B) Erzurum
- C) Bursa ✓
- D) Kayseri
Uludağ, İstanbul'a yakınlığı ve tesisleşmesi nedeniyle Türkiye'nin en popüler kış turizmi merkezidir ve Bursa il sınırları içindedir.
23. Türkiye'de 'tahıl ambarı' olarak bilinen en büyük ova hangisidir?
- A) Çukurova
- B) Konya Ovası ✓
- C) Bafra Ovası
- D) Harran Ovası
Konya Ovası, Türkiye'nin en geniş ovasıdır ve 'tahıl ambarı' olarak bilinir; buğday ve arpa üretiminde liderdir.
24. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde nüfusun daha çok dağların eteklerinde toplanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sanayinin buralarda yoğunlaşması
- B) Su kaynakları bakımından zengin olması ✓
- C) Topraklarının tarıma daha elverişli olması
- D) Hayvancılığın gelişmiş olması
Dağ etekleri, yağışın daha fazla olduğu ve su kaynaklarının (pınarların/akarsuların) bulunduğu alanlardır. Kurak bir bölge olduğu için yerleşmeler su kenarlarını seçmiştir.
25. İç Anadolu Bölgesi'ndeki kentlerin her yöne doğru büyüme imkânları bulunmaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
- A) Yer şekilleriyle ✓
- B) Sanayi tesislerinin dağılışıyla
- C) Yer altı kaynaklarıyla
- D) İklim özellikleriyle
Kentlerin büyümesini yer şekilleri sınırlar (dağlar, vadiler vb.). İç Anadolu'daki kentler geniş düzlüklerde kurulduğu için her yöne genişleme imkanı bulurlar.