Genel Tekrar Testi - 97
Akdeniz iklimine özgü bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Akdeniz iklimine özgü bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tundra
- B) Orman-bozkır
- C) Tayga
- D) Maki ✓
- E) Step
Akdeniz ikliminin hâkim olduğu bölgelerde yaz kuraklığına ve sıcaklığına dayanıklı, kalın ve sert yapraklı bitkilerden oluşan maki (garig) bitki örtüsü görülür. Türkiye'nin güney ve batı kıyılarında bu bitki örtüsü yaygındır.
2. Türkiye'de yıllık yağış miktarının en fazla olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ege Bölgesi
- B) Karadeniz Bölgesi ✓
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- E) Akdeniz Bölgesi
Karadeniz Bölgesi, Türkiye'nin en fazla yağış alan bölgesidir. Rize ve çevresi, yılda 2000 mm'nin üzerinde yağış alarak Türkiye'nin en yağışlı yeri konumundadır. Bunun temel nedeni, nemli kuzey rüzgârlarının kıyıya paralel uzanan dağlara çarparak yükselmesidir.
3. Akdeniz ikliminde yağışlar yılın hangi mevsiminde düşer?
- A) İlkbahar
- B) Yaz
- C) Yaz ve sonbahar
- D) Kış ✓
- E) Sonbahar
Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer. Yağışlar ağırlıklı olarak kış mevsiminde görülür. Bu iklimi diğer iklim tiplerinden ayıran en belirgin özellik yaz kuraklığıdır.
4. Türkiye'nin hangi bölgesinde bütün mevsimlerde yağış düşer ve yağışlar yıl içine dengeli biçimde dağılır?
- A) Ege Bölgesi
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Akdeniz Bölgesi
- D) Karadeniz Bölgesi ✓
- E) Doğu Anadolu Bölgesi
Karadeniz Bölgesi'nde hâkim olan Karadeniz ikliminde yağışlar yıl boyunca her mevsimde düşmekte ve yıla dengeli biçimde dağılmaktadır. Bu özellik, Karadeniz iklimini Türkiye'deki diğer iklim tiplerinden ayıran en temel özelliktir.
5. Türkiye'de kış sıcaklıklarının en düşük olduğu ve karın en uzun süre yerde kaldığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Doğu Anadolu Bölgesi ✓
- E) Karadeniz Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin en soğuk bölgesidir. Yüksek rakım ve karasallığın etkisiyle kış sıcaklıkları çok düşmekte, kar yerde 4-6 ay boyunca kalabilmektedir. Erzurum-Kars platosunda Türkiye'nin en düşük sıcaklık değerleri ölçülmektedir.
6. Türkiye'de yaz sıcaklıklarının en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
- B) İç Anadolu Bölgesi
- C) Doğu Anadolu Bölgesi
- D) Ege Bölgesi
- E) Akdeniz Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yazları Türkiye'nin en sıcak bölgesidir. Düşük rakım, enlem ve çöl sıcaklarının etkisiyle yaz sıcaklıkları çok yüksek olmaktadır. Şanlıurfa ve Mardin çevresinde yaz sıcaklıkları 45°C'ye kadar çıkabilmektedir.
7. Türkiye'de iç kesimlerdeki step (bozkır) bitki örtüsünün oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Toprak yapısının killi olması
- B) Yağışların yetersiz ve düzensiz olması ✓
- C) Rakımın fazla olması
- D) Rüzgâr hızının yüksek olması
- E) Sıcaklıkların çok düşük olması
Step (bozkır) bitki örtüsü, yağışların yetersiz ve düzensiz dağıldığı bölgelerde oluşur. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da deniz etkisinden uzak olan bu bölgeler az yağış aldığından orman gelişimi mümkün olmamakta, bunun yerine kısa boylu otsu bitkilerden oluşan step örtüsü hâkim olmaktadır.
8. Aşağıdaki şehirlerden hangisi Akdeniz iklimiyle değil, karasal iklimle karakterize edilir?
- A) Mersin
- B) Antalya
- C) Konya ✓
- D) İskenderun
- E) Adana
Konya, İç Anadolu Bölgesi'nde yer almakta ve tipik karasal iklim özelliklerini taşımaktadır. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk geçen Konya'da yıllık yağış miktarı oldukça düşüktür. Diğer şıklarda yer alan şehirler ise Akdeniz kıyısında bulunmakta ve Akdeniz iklimine sahiptir.
9. Türkiye'de Karadeniz kıyılarının dağlık iç kesimlere göre daha fazla yağış almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kıyı şeridinin alçak olması
- B) Karadeniz'in tuzluluk oranının düşük olması
- C) Güneş ışınlarının dik açıyla gelmesi
- D) Kuzeyden gelen nemli hava kütlelerinin kıyı dağlarını aşamaması ✓
- E) Akdeniz'den gelen sıcak hava akımları
Kuzeyden gelen nemli hava kütleleri Karadeniz kıyısına paralel uzanan Kuzey Anadolu (Karadeniz) Dağları'na çarparak yükselmek zorunda kalır. Yükselen hava soğuyarak nem bırakır ve kıyılarda çok miktarda yağış düşer. Bu dağları aşamayan nemli hava iç kesimlere ulaşamadığından iç kesimler kuru kalır.
10. Türkiye'de Ege Bölgesi'nde vadilerin denize dik uzanmasının iklim açısından önemi nedir?
- A) Karasal iklimin etkisini güçlendirir
- B) Rüzgâr hızını düşürür
- C) Yağış miktarını azaltır
- D) Deniz etkisinin iç kesimlere kadar ulaşmasını sağlar ✓
- E) Bölgeyi daha soğuk yapar
Ege Bölgesi'nde vadiler denize dik (batı-doğu) yönünde uzanmaktadır. Bu sayede Ege Denizi'nden gelen ılıman ve nemli hava kütleleri vadiler aracılığıyla iç kesimlere kadar girebilmektedir. Bu durum, Akdeniz ikliminin etkisinin Ege'de iç kesimlere kadar uzanmasına neden olur.
11. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kıta içi karasal iklimlerin genel özelliklerinden biri değildir?
- A) Yaz yağışlarının kış yağışlarından fazla olması ✓
- B) Yazların sıcak ve kurak geçmesi
- C) Yaz ve kış sıcaklıkları arasındaki farkın fazla olması
- D) Yıllık yağış miktarının az olması
- E) Kışların soğuk ve karlı geçmesi
Karasal iklimde yağışlar kıtlıktır ve yıla nispeten düzensiz dağılır; ancak karasal iklimin temel özelliği yaz yağışlarının kış yağışlarından fazla olması değildir. Bu iklimde yağış rejimi genellikle ilkbahar ve sonbahar merkezli olup yaz kuraklık dönemini simgeler. Yaz yağışlarının kış yağışlarından fazla olması, farklı iklim tiplerine (örneğin nemli karasal) özgü bir durumdur ve Türkiye karasallığının genel özelliği değildir.
12. Türkiye'de yağış rejimi bakımından mevsimlere en dengeli dağılımı hangi iklim tipi gösterir?
- A) Karadeniz iklimi ✓
- B) Dağ iklimi
- C) Karasal iklim
- D) Step iklimi
- E) Akdeniz iklimi
Karadeniz iklimine sahip bölgelerde yağışlar yıl boyunca her mevsimde görülmekte ve mevsimlere dengeli biçimde dağılmaktadır. Akdeniz ikliminde yağışlar kışa, step ve karasal iklimde ise ilkbahara yoğunlaşır. Bu nedenle en dengeli yağış rejimi Karadeniz iklimine aittir.
13. Türkiye'nin güneyinde Akdeniz kıyılarının kışın ılık geçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karasallığın fazla olması
- B) Güneş ışınlarının yaz boyunca dik açıyla gelmesi
- C) Akdeniz'in tuzluluk oranının yüksek olması
- D) Torosların kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerini engellemesi ✓
- E) Güneyden gelen tropikal hava kütleleri
Akdeniz kıyılarının kışın ılık geçmesinin en önemli nedeni, Torosların kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerine (özellikle Sibirya kökenli hava kütleleri) karşı doğal bir bariyer oluşturmasıdır. Bu dağlar, soğuk havanın güneye inmesini engelleyerek kıyıların ılıman kalmasını sağlar. Aynı zamanda Akdeniz'in ısıtıcı etkisi de kışların ılık geçmesine katkıda bulunur.
14. Türkiye iklimini belirleyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Enlem
- B) Denizlere uzaklık
- C) Manyetik alan şiddeti ✓
- D) Dağların uzanış yönü
- E) Yükselti
Bir bölgenin iklimini belirleyen başlıca faktörler; enlem (güneş ışınlarının geliş açısı), yükselti (her 100 metrede yaklaşık 0,5°C sıcaklık düşüşü), dağların uzanış yönü (hava kütlelerini yönlendirmesi), denizlere uzaklık (karasallık) ve okyanus akıntılarıdır. Manyetik alan şiddeti iklimi belirleyen bir faktör değildir.
15. Türkiye'de yaz aylarında sıcak ve kurak, kış aylarında ılık ve yağışlı iklim tipi aşağıdaki bölgelerimizin hangisinde görülür?
- A) Doğu Anadolu
- B) Güneydoğu Anadolu
- C) İç Anadolu
- D) Karadeniz
- E) Akdeniz ✓
Akdeniz iklimi; yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı olmasıyla tanımlanır. Bu iklim tipi ülkemizde başta Akdeniz Bölgesi olmak üzere Ege kıyılarında da görülür.
16. Aşağıdakilerden hangisi Karadeniz ikliminin temel özelliklerinden biridir?
- A) Yıllık yağış miktarı oldukça azdır
- B) Step bitki örtüsü hâkimdir
- C) Kışlar çok sert ve uzun sürer
- D) Yağışlar her mevsim görece dengeli dağılır ✓
- E) Yazlar kurak ve sıcak geçer
Karadeniz ikliminin en belirgin özelliği yağışların yıl boyunca görece dengeli dağılmasıdır. Diğer bölgelerimizde belirgin kurak mevsimler yaşanırken Karadeniz'de her mevsim yağış görülür.
17. Türkiye'de kara ikliminin (step ikliminin) hâkim olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İç Anadolu Bölgesi ✓
- B) Ege Bölgesi
- C) Marmara Bölgesi
- D) Karadeniz Bölgesi
- E) Akdeniz Bölgesi
İç Anadolu Bölgesi; denizden uzak ve kapalı havza konumunda olması nedeniyle karasal iklim (step iklimi) etkisi altındadır. Yazlar kurak ve sıcak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer.
18. Doğu Anadolu Bölgesi'nde kışların çok sert geçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yüksek rakım ve karasal konumu ✓
- B) Akdeniz'e yakın olması
- C) Yoğun orman örtüsünün bulunması
- D) Gür akarsuların ısıyı emmesi
- E) Yağış miktarının fazla olması
Doğu Anadolu, Türkiye'nin en yüksek rakımlı bölgesidir ve denizden uzak karasal bir konumdadır. Bu iki etken bir arada en düşük kış sıcaklıklarının yaşanmasına yol açar. Erzurum ve Kars gibi şehirler ülkemizin en soğuk yerleşim yerleri arasındadır.
19. Türkiye'de Akdeniz ikliminin görüldüğü alanlarda doğal bitki örtüsü olarak aşağıdakilerden hangisi yaygındır?
- A) Maki ✓
- B) Tundra
- C) Bozkır (Step)
- D) Tropikal orman
- E) Tayga
Maki, Akdeniz iklimine özgü bodur ve sert yapraklı çalı topluluklarından oluşan bir bitki örtüsüdür. Yazın kurak geçen Akdeniz iklimine uyum sağlamış bu bitkiler ülkemizin Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olarak görülür.
20. Türkiye'nin en az yağış alan bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Doğu Anadolu Bölgesi
- C) İç Anadolu Bölgesi
- D) Ege Bölgesi
- E) Güneydoğu Anadolu Bölgesi ✓
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, çevresiyle karşılaştırıldığında Türkiye'nin en kurak bölgesidir. Yıllık ortalama yağış miktarı oldukça düşük olup yazlar son derece sıcak ve kurak geçer.
21. Türkiye'de yağışların en fazla hangi mevsimde düştüğünün bölgeden bölgeye farklılık göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Akarsuların akış yönlerinin değişmesi
- B) Bölgelerin nüfus yoğunluğunun farklı olması
- C) Farklı hava kütlelerinin ve iklim tiplerinin etkili olması ✓
- D) Tarım alanlarının farklı ürünler yetiştirmesi
- E) Şehirleşme oranının bölgeden bölgeye değişmesi
Türkiye'ye farklı kaynaklardan gelen hava kütleleri (Akdeniz kaynaklı, Karadeniz kaynaklı, kutup kaynaklı vb.) ve bu hava kütlelerinin etkili olduğu iklim tipleri, yağışların mevsimsel dağılışını doğrudan belirler.
22. Karadeniz kıyılarında yağışların her mevsim görülmesinde aşağıdakilerden hangisi en belirleyici faktördür?
- A) Güneş ışınlarının dik açıyla gelmesi
- B) Yüksek nüfus yoğunluğunun mikro iklim oluşturması
- C) Kıyı dağlarının denize paralel uzanması
- D) Bölgedeki geniş ormanların nem tutması
- E) Karadeniz'den gelen nemli hava ve dağların oluşturduğu orografik yağış ✓
Karadeniz'den gelen nemli ve ılık hava kütleleri iç kesimlere sokulamamakta; kıyı dağlarına çarparak yükselir ve soğuyarak yoğunlaşır. Bu orografik (dağ yağışı) mekanizma sayesinde Karadeniz kıyıları yıl boyunca yağış alır.
23. Türkiye iklimini etkileyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Dağların uzanış yönü
- B) Denizlere uzaklık
- C) Okyanusların tuz oranı ✓
- D) Yükselti
- E) Enlem
Türkiye iklimini etkileyen başlıca faktörler enlem, dağların uzanış yönü, denizlere uzaklık, yükselti, bakı ve hâkim rüzgârlardır. Okyanusların tuz oranı, ülkemiz iklimini doğrudan etkileyen bir faktör değildir.
24. Türkiye'de step (bozkır) bitki örtüsünün yaygın olduğu alanlar iklim açısından nasıl tanımlanır?
- A) Subtropikal ve nemli
- B) Yıl boyunca donmuş
- C) Yağışlı ve ılıman
- D) Yarı kurak, yazları sıcak ve kışları soğuk ✓
- E) Her mevsim bol yağışlı
Step bitki örtüsü, yarı kurak karasal iklim koşullarında gelişir. Yağış miktarının orman oluşumuna yetmediği, yazların sıcak ve kurak, kışların soğuk geçtiği İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun iç kesimlerinde bu örtü yaygındır.
25. Ege Bölgesi'nde vadilerin denize dik uzanmasının iklime etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yağışların azalmasına yol açar
- B) Bölgeyi soğuk kuzey rüzgârlarına açık hale getirir
- C) Deniz etkisinin iç kesimlere kadar ulaşmasını sağlar ✓
- D) Kışların daha sert geçmesine neden olur
- E) Bitki örtüsünün stepten ormana dönüşmesini engeller
Ege Bölgesi'nde vadiler batı-doğu doğrultusunda, yani denize dik uzanır. Bu sayede Ege Denizi'nden gelen nemli ve ılıman hava kütleleri iç kesimlere kolayca sokulabilir; Akdeniz ikliminin etki alanı genişler.