Genel Tekrar Testi - 138
I. Hınçak II. Pontus Rum III. Etnik-i Eterya IV. Macabi Yukarıda verilen cemiyetlerden hangisi veya hangileri Anadolu'dan toprak talebinde bulunmamışlardır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. I. Hınçak II. Pontus Rum III. Etnik-i Eterya IV. Macabi Yukarıda verilen cemiyetlerden hangisi veya hangileri Anadolu'dan toprak talebinde bulunmamışlardır?
- A) Yalnız II
- B) Yalnız IV ✓
- C) I, II ve III
- D) II ve IV
- E) II, III ve IV
Milli varlığa zararlı cemiyetlerden olan Hınçak (I) Doğu Anadolu ve Çukurova'da Ermeni devleti kurmayı; Pontus Rum (II) ve Etnik-i Eterya (III) Karadeniz ve Batı Anadolu'da Rum devleti kurarak Megali İdea'yı gerçekleştirmeyi hedeflemiş ve Anadolu'dan doğrudan toprak talebinde bulunmuşlardır. Ancak Museviler tarafından kurulan Maccabi (Alyans İsrailit) Cemiyeti (IV), Anadolu'da toprak kazanmayı değil, Osmanlı ülkesindeki Musevilerin ticari/sosyal çıkarlarını korumayı ve Filistin'de kurulacak bağımsız bir Yahudi devletine göçü organize etmeyi hedeflemiştir. Dolayısıyla Anadolu'dan toprak talebi olmayan yalnız Maccabi'dir.
2. Aşağıdakilerden hangisi ile Girit'e özerklik verilmiştir?
- A) 1878 Berlin Antlaşması
- B) 1856 Islahat Fermanı
- C) 1878 Halepa Fermanı ✓
- D) 1913 Londra Antlaşması
- E) 1876 Tersane Konferansı
II. Abdülhamit döneminde, Girit'teki Rum isyanlarını ve huzursuzlukları yatıştırmak amacıyla 1878 yılında ilan edilen Halepa Fermanı ile Girit Adası'na geniş ayrıcalıklar tanınmış ve Hristiyan bir vali atanması kararlaştırılarak adaya özerklik verilmiştir.
3. Aşağıdakilerden hangisi Sakarya Savaşı'nın sonuçları arasında yer alır?
- A) Londra Konferansı'nın düzenlenmesi
- B) Paris Konferansı'nın düzenlenmesi
- C) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
- D) Ankara Antlaşması'nın imzalanması ✓
- E) Moskova Antlaşması'nın imzalanması
Sakarya Savaşı sonrası Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanmıştır. Bu, askeri başarının diplomatik sonuca dönüşmesine örnektir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Ankara Antlaşması'nın imzalanması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
4. Aşağıdakilerden hangisi Kanun-i Esasi'nin özellikleri arasında _gösterilemez_?
- A) İttihat ve Terakki Cemiyeti üyeleri tarafından hazırlanmıştır ✓
- B) Prusya ve Belçika anayasaları örnek alınarak hazırlanmıştır
- C) 1924'e kadar yürürlükte kalmıştır
- D) 1909'da köklü değişikliğe uğramıştır
- E) Türkçeyi, devletin resmî dili olarak kabul etmiştir
Kanun-i Esasi, İttihat ve Terakki üyeleri tarafından hazırlanmamıştır; Mithat Paşa ve dönemin anayasa komisyonu sürecin belirleyici aktörleridir. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "İttihat ve Terakki Cemiyeti üyeleri tarafından hazırlanmıştır" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
5. IX. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderilen Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevleri arasında; I. Pontus Rum çetelerinin isyanlarını önlemek, II. Ulusal cemiyetleri ortadan kaldırmak, III. Ulusal Kurtuluş Mücadelesini başlatmak Amaçlarından hangileri yer alır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Mustafa Kemal Paşa'nın Osmanlı Hükümeti tarafından Karadeniz bölgesine IX. Ordu Müfettişi olarak gönderilmesindeki resmi (görünüşteki) görevleri; bölgedeki Türk-Rum çatışmalarını engellemek ve Rum çetelerinin isyanlarını dindirmek (I), halkın elindeki silah ve cephaneyi toplamak ve işgallere karşı kurulan ulusal direniş cemiyetlerini/kurullarını dağıtmaktır (II). Ulusal Kurtuluş Mücadelesi'ni başlatmak (III) ise onun resmi görevi olamaz; aksine onun gizli ideali ve Samsun'a çıkışındaki asıl milli amacıdır. Dolayısıyla resmi görevleri arasında I ve II yer alır.
6. I. Tımar sisteminin uygulanması II. Gelirinin doğrudan hazineye aktarılması III. Yöneticilerinin halk tarafından belirlenmesi Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nde salyaneli eyaletlerin özellikleri arasındadır?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II ✓
- C) Yalnız III
- D) I ve III
- E) I, II ve III
Salyaneli (yıllıklı) eyaletler, merkeze uzak olan ve vergi toplama işinin iltizam sistemiyle (ihale usulü) yapıldığı eyaletlerdir. Bu eyaletlerin en temel özelliği vergilerin nakit olarak doğrudan devlet hazinesine aktarılmasıdır (II). Tımar sistemi ise salyanesiz (yıllıksız) eyaletlerde uygulanır (I). Osmanlı eyaletlerinde yöneticiler halk tarafından değil, merkezden atama yoluyla belirlenirdi (III).
7. Yazdığı pek çok kitapla İslam dünyasında Şeyhi Ekber (en büyük şeyh) unvanını alan ünlü fikir adamı kimdir?
- A) Yunus Emre
- B) Sadrettin Konevi
- C) Muhyiddin Arabî ✓
- D) Hacı Bektaş Veli
- E) Mevlana
Şeyh-i Ekber unvanıyla tanınan ve çok sayıda eser veren düşünür Muhyiddin Arabi'dir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Muhyiddin Arabî" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
8. I. Dünya Savaşı sırasında Rusya ile Osmanlı Devleti arasında; I. Erzincan Ateşkes Antlaşması II. Brest-Litowsk Antlaşması III. Sevr Antlaşması Antlaşmalarından hangilerinin imzalandığı söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Erzincan Ateşkesi ve Brest-Litowsk Antlaşması yapılmıştır. Sevr ise savaş sonrasındadır. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
9. Avrupa’da bir savaş ihtimali karşısında 29 Eylül 1938'de İngiltere'nin önerisi üzerine Almanya, İtalya ve Fransa arasında yapılan konferans aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Briand - Kellog Paktı
- B) San-Remo Konferansı
- C) Paris Konferansı
- D) Locarno Paktı
- E) Münih Konferansı ✓
1938 yılında Almanya'nın Çekoslovakya'nın Südetler bölgesini ilhak etme talebi üzerine patlak veren krizin barışçıl yollarla çözülmesi ve Avrupa'da büyük bir savaşı önlemek amacıyla İngiltere başbakanı Chamberlain'ın öncülüğünde Almanya, İtalya, İngiltere ve Fransa Münih Konferansı'nda bir araya gelmiş ve Südetler'in Almanya'ya verilmesini kabul etmişlerdir (Yatıştırma Politikası).
10. I. Yassıçemen Savaşı II. Dandanakan Savaşı III. Ankara Savaşı Yukarda meydana gelen savaşlardan hangilerinde cihat anlayışı yoktur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) I, II ve III ✓
Yassıçemen, Dandanakan ve Ankara savaşları Türk veya Müslüman güçler arasındaki mücadelelerdir; cihat anlayışı taşımazlar. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
11. İlk Türk devletlerine ait kurganlarda önemli sanat eserlerine rastlanmıştır. Aşağıdaki kurganların hangisinde "Altın Elbiseli Adam" adlı eser bulunmuştur?
- A) Noin-ula
- B) Esik ✓
- C) Şipovo
- D) Pazırık
- E) Katanda
Türk sanat tarihinin ve kültürünün en önemli eserlerinden biri olan, altından yapılmış zırh ve aksesuarlarla bezeli "Altın Elbiseli Adam" zırhı, Kazakistan'daki Esik Kurganı'nda (A) bulunmuştur. Pazırık Kurganı (B) ise dünyanın en eski halısı olarak bilinen Pazırık Halısı'nın çıktığı kurgandır.
12. I. Wilson Prensiplerinin kabul edilmiş olması II. İngilizlerin şartları düzgün bir barış antlaşması sözü vermesi, III. Gizli antlaşmalarla Osmanlı topraklarının paylaşılmış olması Yukarıdakilerden hangilerinin Osmanlı yönetiminin Mondros Ateşkes Anlaşması'nı imzalamasında etkili olduğu söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) II ve III
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekilerek ağır şartlar içeren Mondros Ateşkes Anlaşması'nı (30 Ekim 1918) imzalamasında; ABD Başkanı Wilson'ın yayımladığı ve Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde egemenlik haklarını tanıyan Wilson Prensipleri'ne duyulan güven (I) ve İngilizlerin/İtilaf devletlerinin adil ve düzgün bir barış antlaşması yapılacağı yönündeki diplomatik açıklamaları (II) etkili olmuştur. İtilaf Devletlerinin kendi aralarında yaptıkları gizli antlaşmalar (III) ise Osmanlı'nın paylaşılmasını hedeflediği için ateşkesi imzalama sebebi olamaz. Bu nedenle doğru cevap I ve II'dir.
13. Almış Han zamanında ticari faaliyetler esnasında tanıştıkları Müslüman tüccarlardan İslamiyet'i öğrenen Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karluklar
- B) Tuna Bulgarları
- C) Volga Bulgarları ✓
- D) Peçenekler
- E) Oğuzlar
Almış Han döneminde İslamiyet'i kabul eden ve tüccarlar aracılığıyla İslam'ı tanıyan devlet Volga Bulgarlarıdır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Volga Bulgarları" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
14. Azınlıkların kurdukları cemiyetlerin Anadolu'daki çalışmalarını hızlandırmasında; I. Misak-ı Milli'nin ilanı II. Wilson İlkeleri'nin yayımlanması III. Mondros Ateşkes Anlaşması'nın imzalanması Durumlarından hangisi ya da hangilerinin etkili olduğu _söylenemez_?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Azınlık cemiyetleri (Mavri Mira, Pontus Rum, Hınçak ve Taşnak vb.), Mondros Ateşkesi'nin imzalanmasıyla (III) Anadolu'nun işgal altına girmesini fırsat bilmiş ve çalışmalarını hızlandırmışlardır. Ayrıca Wilson İlkeleri'ndeki (II) 'her milletin nüfusça çoğunlukta olduğu bölgede kendi geleceğini belirleme hakkı' (self-determinasyon) maddesini kendi lehlerine kullanarak propaganda faaliyetlerine girişmişlerdir. Ancak tam bağımsızlığı ve vatan sınırlarını savunan Türk milletinin ulusal yemini olan Misak-ı Milli'nin ilanı (I) azınlık cemiyetlerinin çalışmalarını kolaylaştıran veya hızlandıran bir etken olamaz, aksine onların planlarına karşı milli bir duruştur. Dolayısıyla etkili olduğu söylenemez olan yalnız I'dir.
15. Orta Asya'da kurulan ilk Türk devletlerinin göçebe bir yaşam sürdürmeleri onların hangi alanda gelişmelerine olumsuz etki etmiştir?
- A) Mimarlıkta ✓
- B) Askerlikte
- C) Devlet kurmada
- D) El sanatlarında
- E) Toplumsal kurallarda
Göçebe yaşam kalıcı yapılaşmayı sınırladığı için mimarlık alanında gelişmeyi olumsuz etkilemiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Mimarlıkta" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
16. Aşağıdakilerden hangisi Salyaneli Eyaletler için yanlış bir bilgidir?
- A) Mukataa arazilerdir.
- B) Vergileri Mültezimler toplar
- C) Elde edilen gelir ile sipahi yetiştirilir ✓
- D) İltizam sistemi uygulanır.
- E) Genellikle merkeze uzak eyaletlerdir
Salyaneli (yıllıklı) eyaletler, merkeze uzak olan ve tımar sisteminin uygulanmadığı eyaletlerdir (Mısır, Bağdat, Cezayir vb.). Bu eyaletlerde vergiler iltizam usulüyle mültezimler tarafından nakit olarak toplanır (C, E) ve geliri doğrudan hazineye giden mukataa arazilerden oluşur (A). Tımar sistemi uygulanmadığı için bu eyaletlerin gelirleriyle Tımarlı Sipahi yetiştirilmez (B) (tımar sistemi saliyanesiz eyaletlerde uygulanır ve sipahi orada yetiştirilir). Dolayısıyla B seçeneği yanlıştır.
17. Osmanlı Devleti'nde Divanı Hümayun ‘un; I. Veziri Azam II. Kazasker III. Kubbealtı Vezirleri IV. Kaptanı Derya Gibi üyelerinden hangilerinin devşirme kökenli olabileceği söylenebilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) II ve IV
- E) I, III ve IV ✓
Osmanlı Devleti'nde; Veziriazam (Sadrazam) (I), Kubbealtı Vezirleri (III) ve Kaptan-ı Derya (IV) gibi askeri-idari sınıf (Seyfiye) mensubu divan üyeleri devşirme kökenli olabilirlerdi. Ancak Kazasker (II) ilmiye sınıfının en üst üyelerindendir ve ilmiye sınıfına atanabilmek için mutlaka doğuştan Müslüman ve Türk olmak (medrese eğitimi almak) şartı aranmıştır. Dolayısıyla devşirme kökenli olabilecekler I, III ve IV'tür.
18. Aşağıdaki devletlerden hangileri Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucu ve öncü ülkeleri arasında yer alır? I. Mısır II. Hindistan III. Yugoslavya IV. İngiltere V. Türkiye
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I, II ve III ✓
- D) IV ve V
- E) II, IV ve V
Bağlantısızlar Hareketi'nin öncüleri arasında Mısır, Hindistan ve Yugoslavya yer alır. Bu ülkeler ABD ve SSCB bloklarından bağımsız bir dış politika izlemeyi savunmuştur. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I, II ve III" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
19. Mustafa Kemal'in "Bolayır Orduları Komutanlığı" görevinde bulunduğu savaş, aşağıdakilerden hangisidir?
- A) II. Balkan savaşı ✓
- B) Kafkas cephesi savaşları
- C) Trablusgarp savaşı
- D) Çanakkale cephesi savaşları
- E) Suriye Cephesi savaşları
Mustafa Kemal, I. Balkan Savaşı'nda Gelibolu Yarımadası'nı savunmak amacıyla kurulan Akdeniz Boğazı Kuvay-ı Mürettebesi Harekat Şubesi Müdürlüğü'ne getirilmiş, II. Balkan Savaşı'nda ise Bolayır Kolordusu Kurmay Başkanlığı görevini üstlenerek Edirne'nin kurtarılmasında önemli rol oynamıştır.
20. Aşağıdakilerden hangisini öğretim birliği ile ilgili yasanın uygulanmasının sonuçları arasında _yer almaz_?
- A) Medreselerin kapatılması
- B) Eğitime çağdaş ve laik nitelikler kazandırılması
- C) Okuma - yazma kolaylığının sağlanması ✓
- D) Yabancı ve azınlık okullarının Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanması
- E) Yabancı ve azınlık okullarındaki misyonerlik faaliyetlerine son verilmesi
Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği) Kanunu ile eğitim birleştirilmiş, medreseler kapatılmış (A), okullar MEB'e bağlanmış (B), laik ve çağdaş bir yapı kurulmuş (C) ve yabancı okullardaki dini/misyonerlik faaliyetleri yasaklanmıştır (D). Ancak doğrudan 'okuma-yazma kolaylığının sağlanması' 1 Kasım 1928'deki Harf İnkılabı'nın (yeni Türk harflerinin kabulünün) bir sonucudur, öğretim birliği yasasının doğrudan sonucu değildir.
21. Küçük esnafların kendi aralarında oluşturduğu ve Loncanın temelini meydana getiren yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mekkari taifesi
- B) Hirfet ✓
- C) Hacegi
- D) Ehl-i Hiref
- E) Ehl-i Hibre
Osmanlı Devleti'nde aynı iş kolunda (dokumacılık, dericilik, demircilik vb.) çalışan küçük esnafların ve zanaatkârların kendi aralarında oluşturdukları mesleki birliklere ve üretim gruplarına 'Hirfet' denir. Bu yapılar zamanla genişleyerek Lonca teşkilatını oluşturmuştur. Ehl-i Hibre mal denetimi yapan bilirkişiler; Ehl-i Hiref saray sanatkârları teşkilatı; Mekkari taifesi ticari taşımacılar; Hacegi ise büyük toptan tüccarlardır.
22. Türkiye Cumhuriyeti'nde çok partili rejime geçilmesi hangi yıl ve hangi partinin de seçimlere katılmasıyla gerçekleşmiştir?
- A) 1944 - Cumhuriyet Halk Partisi
- B) 1946 - Demokrat Parti ✓
- C) 1949 - Adalet Partisi
- D) 1954 - Milliyetçi Hareket Partisi
- E) 1950 - Millî Kalkınma Partisi
Türkiye'de çok partili hayata geçiş sürecinde Demokrat Parti 1946 seçimlerine katılmıştır. Bu seçimler çok partili rejimin fiilen başlaması bakımından önemlidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "1946 - Demokrat Parti" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
23. Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki bölgelerden hangisini, I. Dünya Savaşı sonunda kaybettiği _söylenemez_?
- A) Batı Trakya ✓
- B) Suriye
- C) Filistin
- D) Irak
- E) Hicaz
Batı Trakya, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sonunda kaybettiği bölgelerden biri değildir; daha önce Balkan Savaşları sürecinde elden çıkmıştır. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Batı Trakya" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
24. İngilizlerin Musul'a karışık Urfa, Maraş ve Antep'i Fransızlara bıraktığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Petrograd Antlaşması
- B) Saint Jean de Maurienne Antlaşması
- C) Suriye Itilafnamesi ✓
- D) Sykes Picot Antlaşması
- E) Mac Mahon Antlaşması
İngiltere, Suriye İtilafnamesi ile Musul'a karşılık Urfa, Maraş ve Antep'i Fransızlara bırakmıştır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Suriye Itilafnamesi" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
25. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından sonra başlayan işgallere karşı kurulan cemiyetlerin, I. bulundukları bölgeyi savunmak, II. bölge halkının desteğini sağlamak, III. saltanat yönetimine son vermek Amaçlarından hangilerine sahip olduğu savunulabilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
Mondros sonrasında kurulan yararlı (Milli) cemiyetlerin temel amaçları; işgallere karşı kendi bulundukları bölgeleri savunmak (I) ve bölge halkını örgütleyerek direniş desteği sağlamaktır (II). Bu cemiyetlerin 'saltanat yönetimine son vermek' veya rejimi değiştirmek gibi bir hedefleri yoktu; birincil odakları vatanın kurtuluşuydu (III. öncül yanlıştır).