Genel Tekrar Testi - 148
Aşağıdakilerden hangisi Divan üyelerinden kazaskerin görevlerinden biridir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdakilerden hangisi Divan üyelerinden kazaskerin görevlerinden biridir?
- A) Sadrazam sefere çıktığında ona vekâlet etmek
- B) Kadı ve müderrisleri atamak ✓
- C) Has, tımar ve zeamet defterlerini tutmak
- D) Devlet işleri hakkında fetva vermek
- E) Padişahın tuğrasını çekmek
Kazasker, ilmiye sınıfının önemli görevlilerindendir ve kadı ile müderrislerin atanmasında yetkilidir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Kadı ve müderrisleri atamak" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
2. 1909 Anayasa değişikliklerinden sonra siyasi parti kurma hakkının tanınmasıyla Osmanlı Devleti’nde çok partili hayat başlamış, İttihat ve Terakki’ye karşı çeşitli muhalefet partileri kurulmuştur. Bu muhalefet partileri içinde en etkili olanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mutedil Hürriyetperver Fırkası
- B) Osmanlı Sosyalist Fırkası
- C) Teceddüt Fırkası
- D) Hürriyet ve İtilaf Fırkası ✓
- E) Ahrar Fırkası
II. Meşrutiyet döneminde iktidardaki İttihat ve Terakki Fırkası'na karşı muhalefetin en büyük, en geniş tabanlı ve en etkili siyasi organizasyonu 1911 yılında kurulan Hürriyet ve İtilaf Fırkası olmuştur.
3. İtalya, Derne ve Tobruk'taki direnişi kırmak için; I. Ege Adalarını ele geçirme II. Çanakkale Boğazı'nı top ateşine tutma III. Süveyş Kanalı'nı kontrol etme Yukarıdaki gelişmelerden hangilerine başvurmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II ✓
- E) I, II ve III
İtalya, Trablusgarp'taki direnişi kırmak için Ege adalarını işgal etmiş ve Çanakkale Boğazı'nı top ateşine tutmuştur. Süveyş Kanalı'nı kontrol etme girişimi bu kapsamda değildir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
4. Aşağıdakilerden hangisi Kars Antlaşması'nın özellikleri arasında _gösterilemez_?
- A) Kafkas Cumhuriyetleri ile imzalanmıştır
- B) Sakarya Savaşından sonra imzalanmıştır
- C) Sovyet Rusya aracılık yapmıştır
- D) Doğu sınırımız çizilmiştir.
- E) Gümrü Antlaşmasından önce imzalanmıştır ✓
Kars Antlaşması, Gümrü Antlaşması'ndan sonra imzalanmıştır. Bu yüzden Gümrü'den önce imzalandığı söylenemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Gümrü Antlaşmasından önce imzalanmıştır" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
5. Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile İtalya taraf değiştirerek İtilaf bloğuna katılmıştır?
- A) 1916 Mac Mahon Antlaşması
- B) 1917 Saint Jean de Maurienne Antlaşması
- C) 1915 Londra Antlaşması ✓
- D) 1916 Sykes-Picot Antlaşması
- E) 1915 İstanbul Antlaşması
Başlangıçta Üçlü İttifak (Bağlaşma) grubunda yer alan İtalya, kendisine Batı Anadolu (İzmir ve çevresi) ile Antalya, Konya, Muğla gibi bölgelerin vadedildiği gizli 1915 Londra Antlaşması'nı (B) imzalayarak İtilaf Devletleri bloğuna geçmiş ve savaşa dahil olmuştur.
6. Aşağıdakilerden hangisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının ekonomik anlayışı ile ilgilidir?
- A) Sosyalizm
- B) Sosyal Devlet
- C) Hukuk devleti
- D) Devletçilik
- E) Liberalizm ✓
1924 yılında kurulan ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, programında ekonomik kalkınmanın özel girişimcilik (liberalizm) yoluyla gerçekleştirilmesini savunmuştur.
7. Aşağıdakilerden hangisi ile halifeliğin kaldırılmasının sonuçları arasında bir ilişki olduğu _söylenemez_?
- A) Savunma Bakanlığı'nın kurulması
- B) Osmanlı Devleti'nin resmen sona ermesi ✓
- C) Osmanlı hanedanının yurt dışına çıkarılması
- D) Tekke ve zaviyelerin kapatılması
- E) Eğitim - öğretim birliğinin sağlanması
Halifeliğin kaldırıldığı 3 Mart 1924 günü; Tevhid-i Tedrisat ile eğitim birliği sağlanmış (A), Şer'iyye ve Evkaf Vekaleti kapatılmış (bu durum ileride tekke ve zaviyelerin kapatılmasına zemin hazırlamıştır) (B), Şer'iyye bütçesi sonlandırılmış ve Erkan-ı Harbiye kaldırılarak Savunma Bakanlığı (Milli Müdafaa Vekaleti) kurulmuştur (D). Hanedan üyeleri yurt dışına çıkarılmıştır (E). Ancak Osmanlı Devleti'nin 'resmen' sona ermesi, halifeliğin kaldırılmasıyla değil; 1 Kasım 1922'de Saltanatın kaldırılmasıyla gerçekleşmiştir.
8. I. Yunanistan II. Bulgaristan III. Suriye IV. Irak Yukarıdaki ülkelerinden hangileri ile Türkiye'nin sınırı cumhuriyetin ilanından sonra kesinlik kazanmıştır?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) III ve IV ✓
- D) I, II ve IV
- E) II, III ve IV
Suriye ve Irak sınırları cumhuriyetin ilanından sonra kesinlik kazanmıştır. Yunanistan ve Bulgaristan sınırları ise Lozan sürecinde belirlenmiştir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "III ve IV" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
9. I. Saltanatın kaldırılması II. Kapitülasyonların kaldırılması III. Aşar vergisinin kaldırılması IV. Türk Dil ve Tarih Kurumlarının açılması V. Tevhidi Tedrisat Yasası'nın çıkarılması Aşağıdakilerden hangisinin yukarıda verilen çalışmalarla bir ilgisi olduğu söylenemez?
- A) Kadınlara siyasi hakların verilmesi ✓
- B) Ekonomik bağımsızlığın sağlanması
- C) Laik devlet düzenine geçiş
- D) Tarımın geliştirilmesi
- E) Devletin milli bir yapıya kavuşturulması
Verilen çalışmalar farklı alanlardaki inkılaplarla ilgilidir. Kapitülasyonların kaldırılması ekonomik bağımsızlıkla, aşar vergisinin kaldırılması tarımın geliştirilmesiyle, saltanatın kaldırılması laik devlet düzenine geçiş ve milli egemenlikle, Türk Dil ve Tarih Kurumlarının açılması ise devletin milli bir yapıya kavuşturulmasıyla ilişkilidir. Tevhid-i Tedrisat Yasası da eğitim birliğini ve laik eğitim anlayışını güçlendirmiştir. Ancak kadınlara siyasi hakların verilmesi bu çalışmalar arasında doğrudan yer almamaktadır. Soru olumsuz köklü olduğu için ilgisi olmayan seçeneğin bulunması gerekir. Bu nedenle doğru cevap "Kadınlara siyasi hakların verilmesi" seçeneğidir.
10. I. Humbaracılar II. Silahtarlar III. Müsellemler Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı ordusunda sürekli ve aylıklı olan askerler arasında yer alır?
- A) Yalnız I
- B) I ve II ✓
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Humbaracılar ve silahtarlar kapıkulu sistemi içinde sürekli ve aylıklı askerlerdendir. Müsellemler ise eyalet askeri niteliğindedir. Öncüller tek tek değerlendirildiğinde doğru olan ifadeler seçeneklerdeki kombinasyonla karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmada "I ve II" seçeneği soru kökündeki bilgiyle uyumlu sonucu verir.
11. Mustafa Kemal'in desteğiyle hükümetin denetlenmesi amacıyla 12 Ağustos 1930 tarihinde aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
- A) Ahrar Fırkası
- B) Serbest Cumhuriyet Fırkası ✓
- C) Halk Fırkası
- D) İttihat-ı Muhammediye Fırkası
- E) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Serbest Cumhuriyet Fırkası, hükümeti denetlemek ve çok partili hayatı denemek amacıyla 1930'da Mustafa Kemal'in desteğiyle kurulmuştur. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Serbest Cumhuriyet Fırkası" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
12. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi gelişmeleri arasındadır?
- A) İlk resmi gazetenin yayınlanması
- B) Tercüme odalarının kurulması
- C) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması
- D) Hendesehane'nin açılması
- E) Nizamiye Mahkemelerinin kurulması ✓
Tanzimat Dönemi (1839-1876) içinde, modern hukuk sistemine geçiş adımları doğrultusunda batı tarzı yargılama yapan karma 'Nizamiye Mahkemeleri' (C) kurulmuştur. İlk resmi gazete (Takvim-i Vekayi) 1831'de, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması 1826'da (II. Mahmut dönemi), Hendesehane 1734'te (I. Mahmut dönemi) açılmış/gerçekleşmiştir.
13. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk tarihi ile ilgili _değildir_?
- A) Hanedan üyeleri arasında taht kavgaları olmuştur
- B) Hukuk sistemi gelenek göreneklere bağlıdır.
- C) Federatif bir yapılanmaya sahiptirler
- D) Hükümdar sınırsız yetkilere sahiptir ✓
- E) İpek Yolu'na hâkim olma mücadelesi verilmiştir
İslamiyet öncesi Türklerde hükümdarın yetkisi töre ve kurultayla sınırlıydı; sınırsız yetkiye sahip olduğu söylenemez. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Hükümdar sınırsız yetkilere sahiptir" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
14. Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) aşağıdaki antlaşmalardan hangisiyle kurulmuştur?
- A) Maastricht Antlaşması
- B) Roma Antlaşması ✓
- C) Moskova Antlaşması
- D) Berlin Antlaşması
- E) Viyana Antlaşması
Avrupa Ekonomik Topluluğu, 1957 Roma Antlaşması ile kurulmuştur. Antlaşma Avrupa'da ekonomik bütünleşme sürecinin en önemli adımlarından biridir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Roma Antlaşması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
15. Osmanlı Devleti XVIII. yüzyılda devlet bütçesinde oluşan açığı kapatmak amacıyla günümüz hazine bonosuna benzer bir şekilde esham adıyla iç borçlanmaya gitmiştir. Bu uygulamayı başlatan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Abdülmecit
- B) III. Mustafa
- C) I.Abdülhamit ✓
- D) III. Osman
- E) III. Selim
Esham sistemi (kağıt paraya geçişin ilk adımı olan iç borçlanma senetleri), ilk kez III. Mustafa döneminde tasarlanmış ve yürürlüğe konmaya çalışılmış olsa da fiilen ilk kez uygulanması ve ihraç edilmesi I. Abdülhamit döneminde (1775 yılında) gerçekleşmiştir. Bu nedenle uygulamayı başlatan padişah I. Abdülhamit'tir. (Not: Bazı kaynaklarda III. Mustafa tasarlandığı için geçebilir ancak fiili uygulayıcı I. Abdülhamit'tir ve cevap anahtarı D seçeneğini göstermektedir).
16. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde sanayinin gerilemesine neden olan bir sistemdir?
- A) Menzil Teşkilatı
- B) Esham Usulü
- C) Narh Sistemi
- D) Menafi Sandıkları
- E) Gedik Usulü ✓
Gedik Usulü, Osmanlı'da dükkan açma ve esnaflık yapma iznini (tekelini) düzenleyen sistemdir. Lonca sınırlandırmaları ve gedik hakkının sınırlandırılması, serbest girişimciliğin, rekabetin ve sanayileşmenin önünü tıkayarak Osmanlı sanayisinin Avrupa karşısında gerilemesine ve modern üretim metotlarına geçilememesine neden olmuştur. (Not: Menzil haberleşme/ulaşım, Menafi sandıkları Ziraat Bankası'nın temeli, Narh fiyat belirleme, Esham ise iç borçlanma senedidir).
17. II. Dünya Savaşı sırasında ABD, İngiltere ve SSCB; Türkiye’nin de savaşa katılmasıyla yeni cepheler açılmasını gündeme almıştır. Bu amaçla “Eureka” kod adıyla düzenlenen konferans aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Postdam Konferansı
- B) Yalta Konferansı
- C) Kahire Konferansı
- D) Kasablanca Konferansı
- E) Tahran Konferansı ✓
II. Dünya Savaşı sırasında Churchill, Roosevelt ve Stalin arasında 28 Kasım - 1 Aralık 1943 tarihlerinde düzenlenen ve kod adı "Eureka" olan konferans Tahran Konferansı'dır (D). Bu konferansta Türkiye'nin müttefikler safında savaşa girmesi yönünde baskı yapılması ve bu yolla Balkanlar'da yeni bir cephe açılması kararlaştırılmıştır.
18. Kurtuluş Savaşı'nda Tekâlifi Milliye Kararları ile halkın elindeki yiyecek, giyecek ve akaryakıt ürünlerinin %40'ına ordunun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla el konulmuştur. Bu durum Kurtuluş Savaşı'nın I. Gayri nizami savaş II. Nizami savaş III. Topyekûn savaş Özelliklerinden hangilerini kazanmasında etkili olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III ✓
- D) I ve II
- E) II ve III
Topyekûn Savaş; bir milletin tüm kaynaklarıyla, insan gücüyle, maddi ve manevi birikimiyle savaşa dahil olması ve ordusunu desteklemesidir. Tekâlif-i Milliye Emirleri ile halkın elindeki malzemelerin %40'ına el konulup orduya verilmesi, savaşın cephe gerisindeki halkla birlikte 'Topyekûn Savaş' (III) niteliği kazandığının en açık kanıtıdır.
19. Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla devletin aldığı ücretli askerlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sekban ✓
- B) Cedid
- C) Patrona
- D) Nizam
- E) Levent
Tımar sisteminin bozulmasıyla devletin ücretli asker olarak aldığı birliklere sekban denmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sekban" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
20. Lozan Konferansı'nda çözümlenen nüfus mübadelesi sorunu daha sonra Türkiye ile hangi devlet arasında sorun haline gelmiştir?
- A) Romanya
- B) Yunanistan ✓
- C) İngiltere
- D) Bulgaristan
- E) Fransa
Nüfus mübadelesi sorunu Lozan'dan sonra Türkiye ile Yunanistan arasında yeniden gündeme gelmiştir. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Yunanistan" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
21. Türkiye Cumhuriyeti'nde görülen; I. Hatay'ın Anavatana katılması II. Sadabat Paktı'nın imzalanması III. Milletler Cemiyeti'ne üye olunması Gelişmelerinden hangisi ya da hangileri Türkiye Cumhuriyeti'nin barışa önem verdiğinin kanıtı olarak gösterilebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I ve III
- E) II ve III ✓
Yurtta Sulh Cihanda Sulh ilkesi gereği; Türkiye Cumhuriyeti sınır komşularıyla Sadabat Paktı (II - Doğu sınırlarının korunması) ve Balkan Antantı gibi dostluk ve savunma paktları imzalayarak bölgesel barışı savunmuş, uluslararası işbirliği ve dünya barışına katkı sunmak için Milletler Cemiyeti'ne (III) üye olmuştur. Bu iki gelişme doğrudan barışa önem verildiğinin kanıtıdır. Hatay'ın anavatana katılması (I) ise Türkiye'nin sınırlarını genişletme, Misak-ı Milli'yi gerçekleştirme doğrultusundaki dış politika başarısıdır. Dolayısıyla II ve III doğru cevaptır.
22. Aşağıdaki Osmanlı dönemi eserlerinin hangisinde Avrupa etkisi görülmez?
- A) Nuru Osmaniye Camii
- B) Sultan Ahmet Camii ✓
- C) İshak Paşa Sarayı
- D) Laleli Külliyesi
- E) Beylerbeyi Sarayı
Sultan Ahmet Camii klasik Osmanlı mimarisinin eseridir; Avrupa etkisi taşımaz. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Sultan Ahmet Camii" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.
23. Aşağıdakilerin hangisinde padişahın yetkilerinin kısıtlanması söz konusu _değildir_?
- A) Kanun-i Esasi
- B) Sened-I ittifak
- C) Islahat Fermanı
- D) Gülhane Hattı Hümayunu
- E) Kanunname-i Ali Osman ✓
Kanunname-i Ali Osman hanedan düzenini belirleyen bir kanundur; padişahın yetkilerini sınırlayan bir belge niteliği taşımaz. Soru olumsuz köklü olduğu için seçenekler doğru bilgi aramak yerine aykırı kalan ifadeyi bulma mantığıyla değerlendirilmelidir. Bu nedenle "Kanunname-i Ali Osman" seçeneği diğerlerinden ayrılır ve doğru cevap olur.
24. Yeni Türk devletinde; I. Halifeliğin kaldırılması II. Mudanya Mütarekesi'nin imzalanması III. Saltanatın kaldırılması Hangilerinin Cumhuriyet döneminde gerçekleştirildiği söylenebilir?
- A) Yalnız I ✓
- B) Yalnız II
- C) Yalnız III
- D) I ve II
- E) I, II ve III
Cumhuriyet, 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmiştir. Mudanya Mütarekesi'nin imzalanması: 11 Ekim 1922 (Cumhuriyet öncesi), Saltanatın kaldırılması: 1 Kasım 1922 (Cumhuriyet öncesi) ve Halifeliğin kaldırılması: 3 Mart 1924 (Cumhuriyet dönemindedir). Dolayısıyla cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen yalnız I'dir.
25. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin akıl ve bilim yolunda ilerlemesi gerektiğini belirterek tarikat ve benzeri yapıların devlet-toplum hayatındaki etkisine karşı çıkmıştır. Bu anlayış öncelikle aşağıdaki uygulamalardan hangisine temel oluşturmuştur?
- A) Şapka Kanunu'nun kabul edilmesi
- B) Kadınlara siyasal haklar tanınması
- C) Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması ✓
- D) Milli ekonominin kurulması
- E) Takvim, saat ve ölçüleri değiştirilmesi
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması; dini otoritelerin toplumsal ve siyasal hayattaki etkisini azaltmaya yönelik laikleşme adımlarındandır. Soru kökündeki bilgi doğrudan "Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması" seçeneğiyle ilişkilidir. Diğer seçenekler aynı bağlamı karşılamadığı için doğru cevaba götürmez.