Genel Tekrar Testi - 40
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _bağlaç_ kullanılmamıştır?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _bağlaç_ kullanılmamıştır?
- A) Hem çalışıyor hem de okuyor.
- B) Sen de bizimle gel.
- C) Ya bu deveyi güdersin ya bu diyardan gidersin.
- D) Sabaha kadar ders çalıştı. ✓
'Kadar' sözcüğü edattır (ilgeç). Diğer seçeneklerde 'hem...hem', 'de', 'ya...ya' bağlaçları kullanılmıştır.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ile' sözcüğü edat görevinde kullanılmıştır?
- A) Pazardan elma ile armut aldım.
- B) Ahmet ile Mehmet sinemaya gitti.
- C) Okula otobüs ile gidiyorum. ✓
- D) Kitap ile defter masanın üzerindeydi.
'ile' yerine 've' getirilebiliyorsa bağlaç, getirilemiyorsa edattır. 'Okula otobüs ve gidiyorum' anlamsız olduğu için edattır.
3. 'Hızla koşan atların görüntüsü, izleyenleri büyüledi.' cümlesindeki 'koşan' sözcüğü, türü bakımından aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İsim (Ad)
- B) Zarf (Belirteç)
- C) Sıfat-fiil (Ortaç) ✓
- D) Çekimli fiil
Fiil kökünden ('koş-') türemiş ve '-an' ekini alarak bir ismi ('at') nitelemiştir. Bu nedenle bir fiilimsidir (sıfat-fiil).
4. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinde adlaşmış sıfat yoktur?
- A) Körle yatan şaşı kalkar.
- B) Akıllı köprü arayıncaya dek deli suyu geçer.
- C) Akılsız köpeği yol kocatır. ✓
- D) Ağlayanın malı, gülene hayır getirmez.
C seçeneğinde 'Akılsız köpek' tamlamasında 'akılsız' niteleme sıfatıdır, adlaşmamıştır. A (Körle), B (Deli), D (Gülene) adlaşmış sıfattır.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, sıfat görevindedir?
- A) Hayallerimi adım adım gerçekleştiriyordum.
- B) Bugün okuldan güle oynaya çıktılar.
- C) Bunlar, aslında saçma sapan sözlerdi. ✓
- D) Annen gelinceye kadar uslu uslu otur.
C seçeneğinde 'saçma sapan sözler' ifadesinde ikileme sıfat görevindedir. Diğerleri zarftır.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, tamlayanı da tamlananı da zamir olan belirtili ad tamlaması vardır?
- A) Sizin kitabınız çok tutulacak.
- B) Eşyaların birçoğu kayboldu.
- C) Kimsenin kimseden haberi yok.
- D) Bunların hepsini daha önce görmüştüm. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, D seçeneğinde 'Bunların hepsi' tamlamasında her iki unsur da zamirdir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zaman anlamı' taşıyan sözcük zarf değildir?
- A) Akşam maçı izleyeceğiz.
- B) Sabah erken kalktım.
- C) Geceyi burada geçirdik. ✓
- D) Yarın geliyorum.
'Geceyi' sözcüğü 'Neyi?' sorusuna cevap verir ve belirtili nesnedir. Diğerleri 'Ne zaman?' sorusuna cevap verir ve zarftır.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'adlaşmış sıfat' kullanılmamıştır?
- A) Gelen, gideni aratır.
- B) Gençler sahneye çıktı.
- C) Eskileri çöpe attım.
- D) Kırmızı kazağı beğendim. ✓
A (Gelen kişi), B (Genç insanlar), C (Eski eşyalar) adlaşmış sıfattır. D şıkkında 'Kırmızı kazak' sıfat tamlamasıdır, isim (kazak) düşmediği için adlaşmamıştır.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' eki sıfat yapmıştır?
- A) Benimki geldi.
- B) Seninki geldi.
- C) Baktım ki gitmiş.
- D) Evdeki hesap. ✓
'Evdeki hesap' (Hangi hesap? Evdeki). Sıfat yapmıştır. 'Benimki' ve 'Seninki' sözcüklerinde ilgi zamiri, 'Baktım ki' ifadesinde bağlaç olan ki vardır.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zaman zarfı vardır?
- A) Hızlı koşuyor.
- B) Dün sinemaya gittik. ✓
- C) İçeri girdi.
- D) Çok konuştu.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Ne zaman gittik? -> Dün'. Zaman bildirir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
11. Alanya, size altı ay denizinden yararlanabilmenize olanak sağlayan, senenin üç yüz günü güneşi görmenize fırsat veren ender tatil yerlerinden biridir. Bu cümlede aşağıda verilenlerden hangisi yoktur?
- A) Yaklaşma fiili ✓
- B) Sıfat-fiil grubu
- C) Asıl sayı sıfatı
- D) Kişi adılı
Cümlede 'altı ay', 'üç yüz günü' (Asıl sayı sıfatı), 'yararlanabilmenize olanak sağlayan' (Sıfat-fiil grubu), 'size' (Kişi adılı), 'biridir' (Ek fiil almış sözcük) mevcuttur. Ancak tezlik fiili (-ıver) gibi bir **yaklaşma fiili** (çekivermek gibi) yoktur.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad veya sıfat tamlaması yoktur?
- A) Bu yorgun yürek nice acılar gördü.
- B) Ellerin, umudun gizlerini saklıyor gibi.
- C) Onun sıcak bakışlarından ne güzellikler yansıyor.
- D) İyilik sokakta bulunmaz, insanlardan öğrenilir. ✓
Doğru cevap D seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, D seçeneğinde herhangi bir ad veya sıfat tamlaması bulunmamaktadır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bu' sözcüğü işaret zamiri olarak kullanılmıştır?
- A) Bu kitabı daha önce okumuştum.
- B) Bu akşam sinemaya gidelim mi?
- C) Bunu sana kim söyledi? ✓
- D) Bu sokak çok kalabalık.
A, B ve D seçeneklerinde 'bu' sözcüğü bir ismin önüne gelerek onu nitelediği için 'işaret sıfatı'dır (Bu kitap, Bu akşam, Bu sokak). C seçeneğinde ise 'Bunu' bir ismin yerini tuttuğu için 'işaret zamiri'dir.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kişi zamiri' (şahıs zamiri) vardır?
- A) Ben bu soruyu çözebilirim. ✓
- B) Bunu şuraya bırak.
- C) Şunları kaldır.
- D) O, çok güzel bir kitap.
'Ben' sözcüğü 1. tekil şahıs zamiridir. Diğer seçeneklerdeki 'Bunu, Şunları, O' sözcükleri işaret zamiridir.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'belirtisiz isim tamlaması' vardır?
- A) Kapı kolu. ✓
- B) Evin kapısı.
- C) Benim kalemim.
- D) Ali'nin defteri.
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Kapı' (ek almamış) 'kol-u' (iyelik eki almış). Belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zarf-fiil' cümleye 'sebep' anlamı katmıştır?
- A) Çok koştuğundan yoruldu. ✓
- B) Gülerek konuştu.
- C) Eve gelince yattı.
- D) Durmaksızın çalışıyor.
'-dığından' eki sebep-sonuç ilişkisi kurmuştur. Diğerleri durum (B, D) ve zaman (C) bildirir.
17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'üleştirme sayı sıfatı'nın yazımı yanlıştır?
- A) Herkese ikişer elma düştü.
- B) Sınıfa 3'erli girdiler. ✓
- C) Beşer beşer saydı.
- D) Yedişer kişilik gruplar oldu.
Üleştirme sayıları (ikişer, üçer vb.) rakamla yazılmaz, her zaman yazıyla yazılır. '3'erli' değil, 'üçerli' şeklinde yazılmalıdır.
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _zarf-fiil (ulaç/bağ-fiil)_ kullanılmıştır?
- A) Akşam olunca hepimiz evlere dağıldık. ✓
- B) Yapılacak işlerin bir listesini çıkardı.
- C) Çalışmak, başarının anahtarıdır.
- D) Onunla tanışmayı çok istiyorum.
'Akşam olunca...' ifadesinde 'olunca' (ol-unca) sözcüğü '-ınca' zarf-fiil ekini alarak yüklemi (dağıldık) zaman yönünden nitelemiştir. Bu bir zarf-fiildir. Diğerleri: 'yapılacak iş' (sıfat-fiil), 'çalışmak' (isim-fiil), 'tanışmayı' (isim-fiil).
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat tümleci vardır?
- A) Arkadaşlarıyla sinemaya gitti. ✓
- B) Kitabı çantasına koydu.
- C) Yarın bize gelecek.
- D) Bahçede top oynadılar.
'Arkadaşlarıyla' (arkadaşları ile) ifadesi birliktelik bildiren bir edat tümlecidir.
20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _fiilden isim yapım eki_ almış bir sözcük vardır?
- A) Bu bölgenin toprağı çok kumludur.
- B) Korku dolu gözlerle etrafına bakıyordu. ✓
- C) Akşam yemeğinde tuzlu ayran içtik.
- D) Yazlık evlerine bu hafta sonu gidecekler.
'Korku' kelimesinin kökü 'kork-mak' (fiil) köküdür. '-u' eki (kork-u) alarak fiilden isme dönüşmüştür (türemiş isim). Diğerleri: 'verim-li' (isimden isim), 'tuz-lu' (isimden isim), 'yaz-lık' (isimden isim).
21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgeç öbeği, sıfatı derecelendirmektedir?
- A) Bardağa, içeceğin kadar su koy.
- B) Akşama kadar seni bekleyemem.
- C) Bugüne kadar böyle bir olay yaşanmadı.
- D) Bu **kadar** sürükleyici bir kitap okumamıştım. ✓
D seçeneğinde '**Bu kadar**' ilgeç öbeği, 'sürükleyici' **sıfatını** derecelendiren miktar zarfı görevindedir.
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zaman anlamı taşıyan sözcük, zarf (belirteç) görevinde kullanılmamıştır?
- A) Gece, bütün gizemiyle şehri örttü. ✓
- B) Gece bu sokaklar çok tehlikeli olur.
- C) Yarın seninle sinemaya gidelim.
- D) Kışın buralara çok kar yağar.
B, C ve D seçeneklerindeki 'gece', 'yarın' ve 'kışın' sözcükleri eylemin zamanını bildirdikleri için 'zaman zarfı'dır. A seçeneğindeki 'Gece' sözcüğü ise eylemi nitelememiş, cümlenin öznesi olarak (isim görevinde) kullanılmıştır.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'fiilden isim' yapan ek vardır?
- A) Silgi ✓
- B) Tuzluk
- C) Vatandaş
- D) Evcil
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Sil-gi. Silmek fiilinden isim türetilmiştir. Diğerleri isimden isimdir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
24. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ad, birden çok sıfatla nitelenmiştir?
- A) Böyle şeyler ancak sıradışı korku filmlerinde olur sanırdım.
- B) O gün üzerinde **çiçek desenli**, **dizüstü** bir **etek** vardı. ✓
- C) Pembe kaplı deftere şiirler, maniler, şarkı sözleri yazmıştı.
- D) Özel okullarda başarısız öğrencilerin gelişimine ve yönlendirilmesine önem veriliyor.
B seçeneğinde '**etek**' adı, '**çiçek desenli**' ve '**dizüstü**' olmak üzere birden çok sıfatla nitelenmiştir.
25. Aşağıdakilerden hangisinde pekiştirmeli niteleme sıfatı vardır?
- A) Önce upuzun, sonra kesik saçın vardı Tenin buğdaysı, boyun başak kadardı ✓
- B) Dünyanın bir ucunda için için yandı Bir haykırış, gök kubbede parçalanarak
- C) Gönül verdin derlerdi o delikanlıya En sonunda varmışsın bir Erzincanlıya
- D) Güneşin batmasına yakın saatlerde Yıkanırdı gölgesi kuytu bir derede
Doğru cevap A seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, 'Uzun' sözcüğü 'upuzun' şeklinde pekiştirilmiş ve 'saç' ismini nitelemiştir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.