Genel Tekrar Testi - 35
Türkiye'de aşağıdaki iklim tiplerinden hangisi, en düşük sıcaklık ve en yüksek yağış ortalamasına sahiptir?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Türkiye'de aşağıdaki iklim tiplerinden hangisi, en düşük sıcaklık ve en yüksek yağış ortalamasına sahiptir?
- A) Karadeniz iklimi ✓
- B) Akdeniz iklimi
- C) Karasal iklim
- D) Doğu Anadolu iklimi
- E) Marmara iklimi
Karadeniz iklimi, yüksek yağış (2000 mm civarı) ve düşük sıcaklık farkı ile karakterizedir. Doğu Anadolu'da sıcaklık düşük ama yağış azdır.
2. Türkiye'de aşağıdaki doğal afet türlerinden hangisi, heyelan (toprak kayması) oluşumunda en etkili faktördür?
- A) Şiddetli yağış ve eğimli araziler ✓
- B) Rüzgar erozyonu
- C) Buzul aşındırması
- D) Akarsu biriktirmesi
- E) Deprem dalgaları
Heyelan oluşumunda en etkili faktörler şiddetli yağış, eğimli araziler, bitki örtüsünün tahribi ve zeminin suya doygun olmasıdır. Türkiye'de Karadeniz Bölgesi'nde yaygındır.
3. Türkiye'deki iklim tiplerinde görülen 'mikro klima' özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Rize çevresi, Karadeniz ikliminin en nemli ve yüksek yağışlı alanıdır.
- B) Iğdır Ovası, mikro klima özelliği gösterir ve Doğu Anadolu'nun en sıcak yeridir.
- C) Antalya Körfezi, Akdeniz ikliminin en yağışlı kesimidir. ✓
- D) Konya Ovası, İç Anadolu'nun en kurak alanlarından biridir.
- E) Adana Çukurova, mikro klima etkisiyle kışları ılık, yazları sıcaktır.
Antalya Körfezi, Akdeniz ikliminin yağışlı bölgesidir ancak en yağışlı kesimi değildir. En yağışlı bölge Batı Karadeniz (Rize) veya Doğu Karadeniz'dir. Antalya, makro ölçekte Akdeniz ikliminin tipik özelliklerini gösterir.
4. Türkiye'de obruk oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Obruklar, karstik arazilerde yeraltı sularının eritmesiyle oluşur.
- B) Konya Ovası, obruk oluşumunun en yoğun görüldüğü bölgedir.
- C) Obruklar, kurak iklim koşullarında yeraltı su seviyesinin düşmesiyle hızlanır.
- D) Obruk oluşumunda kayaç türü olarak bazalt en etkilidir. ✓
- E) Obruklar, tarım alanlarında sulama faaliyetleriyle tetiklenebilir.
Obruk oluşumunda kayaç türü olarak kireçtaşı (kalker) en etkilidir, bazalt değil. Bazalt volkanik kayaçtır ve karstik erimeye uygun değildir. Diğer seçenekler obruk oluşumu ile ilgili doğru ifadelerdir.
5. Dünya üzerinde en sıcak (ortalama sıcaklık) kıta aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Asya
- B) Afrika ✓
- C) Güney Amerika
- D) Avustralya
- E) Antarktika
Afrika, en sıcak kıtadır. Ekvator kuşağında geniş yer kaplar ve yüksek sıcaklık ortalamalarına sahiptir.
6. Aşağıdaki boğazlardan hangisi, iki okyanusu birbirine bağlar?
- A) Cebelitarık Boğazı (Atlas-Akdeniz)
- B) Malakka Boğazı (Hint-Pasifik)
- C) Bering Boğazı (Arktik-Pasifik)
- D) Babülmendeb Boğazı (Kızıldeniz-Hint Okyanusu)
- E) Tümü ✓
Cebelitarık, Malakka, Bering ve Babülmendeb boğazlarının hepsi iki okyanusu veya denizi birbirine bağlar. Bu nedenle hepsi doğru.
7. Aşağıdaki kanallardan hangisi, iki okyanusu birbirine bağlayan insan yapımı su yoludur?
- A) Süveyş Kanalı (Akdeniz-Kızıldeniz)
- B) Panama Kanalı (Atlas-Pasifik)
- C) Kiel Kanalı
- D) Korint Kanalı
- E) Tümü ✓
Süveyş, Panama, Kiel ve Korint kanalları insan yapımı su yollarıdır.
8. Türkiye arazisinin yaklaşık %60’ından fazlası III. ve IV. jeolojik zamanlarda oluşmuştur. Bu durumun Türkiye üzerinde yarattığı en temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karasal iklimin geniş alanlarda görülmesi
- B) Bitki örtüsü çeşitliliğinin az olması
- C) Deprem riskinin ve tektonik hareketliliğin fazla olması ✓
- D) Akarsu rejimlerinin düzenli olması
9. Türkiye'nin en büyük körfezlerinden biri olan ve Akdeniz'in doğusunda yer alan körfez hangisidir?
- A) Edremit
- B) İskenderun ✓
- C) Saros
- D) İzmir
10. Türkiye'de kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, bitki örtüsünden yoksun eğimli yamaçların sel suları tarafından aşındırılmasıyla oluşan pürüzlü, yarılmış yer şekillerine ne ad verilir?
- A) Plato
- B) Kırgıbayır ✓
- C) Peneplen
- D) Seki
Bitki örtüsünün cılız olduğu eğimli yamaçların sel sularıyla yarılması sonucu oluşan pürüzlü yüzeylere kırgıbayır (badlands) denir.
11. Göller Yöresi ve İç Batı Anadolu gibi alanlar, Akdeniz iklimi ile İç Anadolu'nun karasal iklimi arasında bir geçiş özelliği gösterir. Bu geçiş alanlarında görülen doğal bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sadece geniş yapraklı ormanlar
- B) Alpin çayırlar
- C) Maki ve antropojen bozkır karışımı geçiş toplulukları ✓
- D) Tayga ormanları
12. Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması, Akdeniz Bölgesi'nde ise paralel uzanması iklim özelliklerini etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sonuçlarından biri değildir?
- A) Ege'de denizel etkinin iç kesimlere daha fazla sokulabilmesi
- B) Akdeniz'de kıyı ile iç kesimler arasında iklim farklılığının fazla olması
- C) Ege kıyılarında yağış miktarının Akdeniz kıyılarına göre daha az olması
- D) Akdeniz'de dağların güney yamaçlarının bakı etkisi taşımaması ✓
13. Türkiye'de karasal iklimin görüldüğü alanlarda yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de karasal iklimin yayılış alanının geniş olmasının temel nedenidir?
- A) Ortalama yükseltinin batıdan doğuya artması
- B) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
- C) Dağların kıyıya paralel uzanarak denizel etkilerin iç kesimlere girmesini engellemesi ✓
- D) Matematik konum itibarıyla orta kuşakta yer alması
14. Yaklaşık aynı enlem üzerinde yer alan Antalya ve Şanlıurfa'nın 23 Aralık tarihinde ölçülen sıcaklık değerlerinin birbirinden farklı olmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
- A) Enlem dereceleri
- B) Güneş ışınlarının düşme açısı
- C) Denizellik ve karasallık derecesi ✓
- D) Gündüz süresi uzunluğu
15. Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve orta kuşakta yer alması iklim özelliklerini doğrudan etkiler. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun iklim üzerindeki etkilerinden biridir?
- A) Batı rüzgarlarının etkisi altında olması ✓
- B) Doğuya doğru gidildikçe sıcaklığın azalması
- C) Kıyı kesimlerde yağış miktarının fazla olması
- D) Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması
16. Türkiye'de en geniş yayılış alanına sahip olan iklim tipi Ilıman Karasal (Step) iklimdir. Aşağıdaki bölümlerin hangisinde ılıman karasal iklimin etkisi en belirgindir?
- A) Doğu Karadeniz Bölümü
- B) Yıldız Dağları Bölümü
- C) Antalya Bölümü
- D) İç Anadolu Bölgesi ✓
17. Sert karasal iklimin görüldüğü Kuzeydoğu Anadolu'da (Erzurum-Kars çevresi) yaz yağışlarına bağlı olarak gür çayırlar yetişir. Bu durum bölgede aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin gelişmesini sağlamıştır?
- A) Küçükbaş hayvancılık
- B) İpek böcekçiliği
- C) Kümes hayvancılığı
- D) Büyükbaş hayvancılık ✓
18. Akdeniz ikliminin Türkiye'de görülmesi mutlak konumun bir sonucudur. Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz ikliminin karakteristik yağış tipidir?
- A) Konveksiyonel yağışlar
- B) Orografik yağışlar
- C) Cephesel (frontal) yağışlar ✓
- D) Yükselim yağışları
19. Ilıman karasal iklim bölgesinde en fazla yağış ilkbahar mevsiminde konveksiyonel (yükselim) yağışları şeklinde düşer. Halk arasında bu yağışlara ne ad verilir?
- A) Cephe yağışları
- B) Yamaç yağışları
- C) Muson yağışları
- D) Kırkikindi yağışları ✓
20. Bartın, Diyarbakır'a göre daha kuzeyde yer almasına rağmen kış mevsiminde Diyarbakır'dan daha sıcak olmaktadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yükselti farkı
- B) Bakı etkisi
- C) Denizellik ve karasallık ✓
- D) Kuzeyde olması
Bartın'ın deniz kıyısında yer alması (denizellik) kışın sıcaklıkların aşırı düşmesini engellerken, Diyarbakır'ın iç kesimde yer alması (karasallık) kışın daha soğuk olmasına neden olur.
21. Erzurum-Kars Platosu'nda görülen sert karasal iklimde en fazla yağış yaz mevsiminde düşer. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sibirya yüksek basıncının yazın da etkili olması
- B) Karadeniz üzerinden gelen nemli havanın bölgeye ulaşması
- C) Yaz aylarında yükseltiye bağlı olarak ısınan havanın yükselerek konveksiyonel yağışlar oluşturması ✓
- D) Çevresindeki dağların rüzgarları engellemesi
22. Antalya'nın Karabük'ten daha sıcak olması enlem-sıcaklık ilişkisine uygundur. Eğer Karabük, Antalya ile aynı sıcaklığa sahip olsaydı bu durum aşağıdakilerden hangisine ters düşerdi?
- A) Karasallık ilkesine
- B) Bakı etkisine
- C) Yükselti faktörüne
- D) Enlem-sıcaklık ilişkisine ✓
23. Karadeniz ikliminde her mevsim yağışlı geçmekle birlikte, en fazla yağış sonbahar mevsiminde düşmektedir. Bu iklim tipinin oluşmasında ve her mevsim yağışlı olmasında aşağıdakilerden hangisi en önemli etkendir?
- A) Dağların kıyıya paralel uzanması ve nemli rüzgarlara açık olması ✓
- B) Bölgenin enlem derecesinin yüksek olması
- C) Batı rüzgarlarının sürekli esmesi
- D) Toprak türünün kahverengi orman toprağı olması
Karadeniz ikliminde her mevsim yağış görülmesinin temel nedeni, dağların kıyıya paralel uzanması ve denizden gelen nemli hava kütlelerinin sürekli olarak bu dağlar boyunca yükselerek yağış bırakmasıdır.
24. Ege kıyılarından Doğu Anadolu'ya doğru gidildikçe sıcaklık değerlerinin genel olarak azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Enlem derecesinin değişmesi
- B) Ortalama yükseltinin artması ✓
- C) Karasallığın azalması
- D) Rüzgar yönlerinin değişmesi
25. Akdeniz Bölgesi'nde yer alan, Taşeli Platosu'ndan kaynağını alarak Silifke Deltası'nı oluşturan ve üzerinde Mavi Tünel Projesi barındıran akarsu hangisidir?
- A) Manavgat
- B) Dalaman
- C) Göksu ✓
- D) Aksu