Genel Tekrar Testi - 36
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (ulaç) _farklı bir sorunun yanıtıdır_?
Bu testteki tüm sorular ve cevapları (25 soru)
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (ulaç) _farklı bir sorunun yanıtıdır_?
- A) Koşa koşa yanıma geldi.
- B) Sen gidince buralar sessizleşti. ✓
- C) Ağlamadan derdini anlatmaya çalıştı.
- D) İstemeyerek bu kararı kabul etti.
'Sen gidince...' ifadesi yükleme (sessizleşti) sorulan 'Ne zaman?' sorusuna cevap verir (Zaman Zarfı). Diğer seçeneklerdeki 'Koşa koşa', 'Ağlamadan', 'İstemeyerek' ifadeleri ise yükleme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verir (Durum Zarfı).
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _ikileme_ bir 'sıfat' görevinde kullanılmıştır?
- A) Merdivenleri ağır ağır çıkıyordu.
- B) Yalan yanlış sözlerle bizi oyaladı. ✓
- C) İşlerini er geç bitireceğini söyledi.
- D) Bata çıka ilerlemeye çalışıyorduk.
'Yalan yanlış sözlerle...' ifadesinde 'yalan yanlış' ikilemesi, 'söz' (isim) kelimesini nitelediği için sıfat görevindedir. Diğer seçeneklerde ikilemeler (ağır ağır, er geç, bata çıka) fiilleri veya fiilimsileri nitelediği için 'zarf' görevindedir.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yalnız' sözcüğü _zarf (belirteç)_ görevinde kullanılmıştır?
- A) Bu işi yalnız sen yapabilirsin.
- B) Evde yalnız oturmayı sevmezdi. ✓
- C) Çok çalıştı yalnız sınavı kazanamadı.
- D) O, ailesinin yalnız çocuğuydu.
'Evde yalnız oturmayı sevmezdi.' cümlesinde 'yalnız' sözcüğü, 'oturmayı' fiilimsinin nasıl yapıldığını belirttiği için durum zarfıdır. Diğerleri: A ('sadece' anlamında edat), C ('ama/fakat' anlamında bağlaç), D ('yalnız çocuk' - sıfat).
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _sıfat tamlaması_ kullanılmıştır?
- A) Okulun bahçesi çok genişti.
- B) Mavi gökyüzünde bulutlar vardı. ✓
- C) Çocukların oyuncakları kaybolmuş.
- D) Evin kapısı açık kalmış.
'Mavi gökyüzünde' ifadesinde 'mavi' sıfatı 'gökyüzü' ismini nitelediği için sıfat tamlamasıdır. Diğer seçeneklerde isim tamlamaları vardır (Okulun bahçesi, Çocukların oyuncakları, Evin kapısı).
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde _edat (ilgeç)_ kullanılmamıştır?
- A) Tatile gitmek üzere yola çıktı.
- B) Sanki beni dinlemiyor.
- C) Onun kadar başarılı değildi.
- D) Kitaplar ve defterler masanın üzerindeydi. ✓
Diğer seçeneklerde edatlar vardır (_üzere, sanki, kadar_). Dördüncü seçenekteki _'ve'_ sözcüğü _bağlaçtır_.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum zarfı kullanılmıştır?
- A) Yarın sinemaya gideceğiz.
- B) Çocuk hızlı koşuyordu. ✓
- C) Yukarı çıkıp baktı.
- D) Çok yorulmuştu.
'Hızlı' sözcüğü, fiile sorulan 'nasıl' sorusuna cevap verdiği için durum zarfıdır.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması vardır?
- A) Ali'nin defteri kaybolmuş.
- B) Kapının kolu kırıldı.
- C) Okul yolu çok uzundu.
- D) Kırmızı elma masada duruyor. ✓
'Kırmızı elma' ifadesinde bir sıfat (kırmızı) bir ismi (elma) nitelediği için sıfat tamlamasıdır.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'belirtili isim tamlaması' vardır?
- A) Evin bahçesi çok güzeldi. ✓
- B) Sokak lambası yanmıyordu.
- C) Eski defterleri karıştırdım.
- D) Tahta masayı boyadık.
Tamlayan ve tamlananın ek aldığı 'Evin bahçesi' belirtili isim tamlamasıdır. B (Belirtisiz), C ve D (Sıfat tamlaması).
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'niteleme sıfatı' kullanılmamıştır?
- A) Kırmızı elbiseyi çok beğendim.
- B) Yaşlı adam bankta oturuyordu.
- C) Bu konuyu daha sonra konuşalım. ✓
- D) Soğuk su içince hastalandı.
'Bu konu' ifadesindeki 'Bu' işaret sıfatıdır (belirtme sıfatı). Diğerlerinde (Kırmızı, Yaşlı, Soğuk) niteleme sıfatı vardır.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zamir' (adıl) yoktur?
- A) Bunları kim masaya bıraktı?
- B) Herkes kendi işine baksın.
- C) O gün çok yorulmuştuk. ✓
- D) Sana bir hediye aldım.
C seçeneğinde 'O' sözcüğü 'gün' ismini nitelediği için işaret sıfatıdır. Diğerlerinde zamir vardır (Bunları, Kim, Herkes, Kendi, Sana).
11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zarf' (belirteç) cümleye 'durum' anlamı katmıştır?
- A) Akşamleyin size uğrayacağım.
- B) Çocuk ağlaya ağlaya içeri girdi. ✓
- C) Daha çok çalışmalısın.
- D) Yukarı çıkıp manzaraya baktı.
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, Nasıl girdi? -> Ağlaya ağlaya (Durum zarfı). A(Zaman), C(Miktar), D(Yer-Yön). Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
12. Sevgiden, sevinçten böyle pek uzak Yaşamak bilsen ah ne acı anne Yılların saçında yaktığı her ak Ah şu ıssız gönlümün son tacı anne Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) İyelik ekiyle birlikte ad durum eki almış sözcük
- B) Niteleme sıfatı
- C) Hem tamlayanı hem de tamlananı sıfat almış ad tamlaması
- D) Durum ilgisi kuran ilgeç ✓
Dizelerde ilgeç (edat) bulunmamaktadır. 'Saçında' (iyelik+hal eki), 'ıssız' (niteleme sıfatı), 'gönlümün son tacı' (araya sıfat girmiş tamlama) mevcuttur.
13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı belirteçle (zarfla) sağlanmıştır?
- A) TÜYAP'tan kaç kitap aldın?
- B) Bu paketlerden hangisi senin?
- C) Akşamki filmi nasıl buldun? ✓
- D) Zeynep'i ne zaman getireceğini söyler misin?
C seçeneğinde 'nasıl buldun' ifadesindeki 'nasıl' sözcüğü eylemi niteleyen soru belirtecidir (zarf). (A: sıfat, B: zamir, D: soru eki 'mı').
14. Deneyden sonuç çıkarmak için akıl gerekir. Sıcak bir sobaya dokunan bir kedi, bir daha dokunmaz; ama soğuk bir sobaya da dokunmaz. Bu parçada, aşağıdaki sözcük türlerinden hangisi yoktur?
- A) Soyut ad
- B) İlgeç
- C) Bağlaç
- D) Bağ-fiil ✓
Parçada eylemi zamanca veya durumca niteleyen Bağ-fiil (zarf-fiil) bulunmamaktadır. ('akıl': soyut ad, 'için': ilgeç, 'ama/da': bağlaç).
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adıl (zamir) yoktur?
- A) Ben gülersem kahkahayla gülerim.
- B) Bu arkadaşla hiçbir şekilde anlaşamadım. ✓
- C) Arkadaşlarımın çoğu sınavı kazandı.
- D) Bunları sana kim anlattı?
Doğru cevap B seçeneğidir. Dil bilgisi kurallarına göre, B seçeneğinde zamir yoktur. 'Bu' ve 'hiçbir' sözcükleri sıfat görevindedir. Bu durum, Türkçe'deki kelime türlerinin işlevlerini ve cümle içindeki anlamsal katkılarını kavramak açısından önemli bir kuraldır.
16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfat tamlaması, bir başka adın sıfatı görevinde kullanılmıştır?
- A) Günümüzde eğitimli insanlara daha çok ihtiyaç var.
- B) Sıkıntılı saatler geride kalmıştı.
- C) Bu konuyu adamakıllı gözden geçirmelisiniz.
- D) Bana iki odalı bir ev yeter, diyordu. ✓
D seçeneğinde 'iki odalı' sıfat tamlaması, 'ev' adının niteleme sıfatı olarak kullanılmıştır (Kurallı Birleşik Sıfat).
17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, soyut addan türeyip somut varlığı niteleyen bir sıfat kullanılmıştır?
- A) Çocuklar yağmurlu havada dolaşıyordu.
- B) Korkak insanlar, başarısız olur.
- C) Güzel anlar hiçbir zaman unutulmuyor.
- D) O, akıllı bir yöneticidir. ✓
D seçeneğinde 'akıl' (soyut ad) kökünden türeyen 'akıllı' sıfatı, somut bir varlık olan 'yönetici'yi nitelemiştir.
18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, tamlayanı zamir olan bir ad tamlaması vardır?
- A) Acaba bunların boyu daha ne kadar uzayacak? ✓
- B) Şehrin gürültüsü insanı olumsuz etkiliyor.
- C) Çocukların birkaçı bizimle konuşmak istiyormuş.
- D) Sorunların tümünü aynı anda çözmek mümkün olmaz.
A seçeneğinde 'Bunların boyu' tamlamasında tamlayan 'Bunların' (işaret zamiri) zamirdir.
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir zamirle sağlanmıştır?
- A) Nereye gittiğini nasıl öğrendin?
- B) Oyundaki başrolü kimin oynayacağı belli mi?
- C) Almanya'ya gittiğinde nerede kalacaksın? ✓
- D) Törene bizim sınıftan kaç kişi katılacak?
C seçeneğinde 'nerede' sözcüğü soru zamiridir. A (Zarf), B (Edat/Mı), D (Sıfat).
20. Birinci mevki ve yanları açık bir tramvay Duruyor kuşdili çayırında bir müzede Gider gibi Fenerbahçe plajına İçinde unutulmuş İstanbul yüzleriyle Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Birleşik sıfat
- B) Belirtisiz ad tamlaması
- C) İlgeç
- D) Belgisiz zamir ✓
Dizelerde belgisiz zamir yoktur. 'Yanları açık' (birleşik sıfat), 'Kuşdili çayırı' (belirtisiz ad tamlaması), 'Gibi' (ilgeç) vardır.
21. Gözyaşı ile yıkanandan daha temiz bir yüz olamaz. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Bağlaç ✓
- B) Belgisiz sıfat
- C) Adlaşmış ortaç
- D) Derecelendirme belirteci
Cümlede 'ile' ilgeç (edat) görevindedir, bağlaç yoktur. 'Bir' (belgisiz sıfat), 'Yıkanan' (adlaşmış ortaç), 'Daha' (derecelendirme belirteci).
22. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "gibi" edatıyla kurulan söz grubu, ötekilerden farklı görevde kullanılmıştır?
- A) Bu fırın gibi odada ders çalışamayız. ✓
- B) Boğaz, gümüş bir mangal gibi görünüyor.
- C) Baksana hepsi karınca gibi çalışıyor.
- D) Sen, cahil bir adam gibi davranamazsın.
A seçeneğinde 'fırın gibi' sözü 'oda' ismini nitelediği için sıfattır. Diğerleri eylemi niteleyen zarftır.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf kullanılmamıştır?
- A) Onunla her şeyi açıkça konuş.
- B) Öğretmen sınıfa şimdi girdi.
- C) Konuşmalardan sıkılınca kendini dışarı attı.
- D) Bu ülkede herkes gelecek endişesi yaşıyor. ✓
D seçeneğinde (Bu ülkede herkes gelecek endişesi yaşıyor) zarf türünde bir sözcük yoktur. Diğerlerinde: 'açıkça' (durum), 'şimdi' (zaman), 'dışarı' (yer-yön) zarftır.
24. (I) Tuhaf bir oyun oynuyor sanki insanlar! (II) Birinin öyküsü sürüp giderken, bir hayat devam ederken yanından geçen, oralarda bir yerde gezen bir başkasına, 'öteki' hayatlara ilişiyor gözümüz. (III) Bu hayatlar, derin, gizli öykülerden oluşuyor çoğu kez. (IV) Öykülerde sesler, görüntüler, hareketler, insanlık halleri çoğalıyor. (V) Hiçbir ses, hiçbir görüntü bir diğerini örtmüyor, boğmuyor, birbirine ilişmiyor. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat yoktur?
- A) I.
- B) II.
- C) III.
- D) IV. ✓
IV. cümlede sıfat bulunmamaktadır. I (tuhaf, bir), II (bir, öteki), III (bu, derin, gizli).
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soyut bir ad, soyut bir sıfatla nitelenmiştir?
- A) Birkaç iyi insanın çabasıyla gelindi bu noktaya.
- B) Korkulu rüya görmektense uyanık yatmalı. ✓
- C) Onun bu cesaretini hiç unutmayacağız.
- D) Susuz bir yaz, karabasan gibidir.
B seçeneğinde 'korkulu' (soyut sıfat), 'rüya' (soyut ad) sözcüğünü nitelemiştir.